İlamlı İcra Takibi Nedir?(Ankara/Yenimahalle İçin Güncel ve Uygulamalı Rehber)

İlamlı icra takibi; mahkeme kararı (ilam) veya kanunun “ilam niteliğinde” saydığı bir belgeye dayanılarak, borçlunun edimi (para ödeme, teslim, tahliye vb.) kendiliğinden yerine getirmemesi halinde icra dairesi aracılığıyla cebren yerine getirilmesidir. Ankara’da ve özellikle Yenimahalle çevresinde vatandaşların en sık karşılaştığı sorular şunlardır:

• “Karar kesinleşmeden icraya koyabilir miyim?”

• “İcra emri geldikten sonra kaç günüm var?”

• “Borçlu neye itiraz edebilir?”

• “Noter onaylı evrakla ilamlı takip olur mu?”

• “Temyize gidince takip durur mu?”

Bu blogda; mevzuat sistematiğine uygun, vatandaşın anlayacağı dilde ama uygulamada iş gören detaylarla ilamlı icra sürecini anlatıyorum.

1) İlamlı İcra Takibi ile İlamsız Takip Arasındaki Fark

İlamsız takipte alacaklı, elinde bir mahkeme kararı olmadan (çoğunlukla sözleşme/fatura/hesap gibi dayanaklarla) takip başlatır; borçlu “itiraz” ederse takip belirli ölçüde durabilir.

İlamlı takipte ise dayanak zaten bir hükümdür. Bu yüzden ilamlı icrada tartışma alanı daha dardır: borçlu genellikle “borcun aslı”na değil, belirli sınırlı başlıklar altında (ödeme, erteleme, zamanaşımı vb.) icra mahkemesine başvurur.

2) İlam Nedir, “İlam Niteliğinde Belge” Nedir?

A) İlam (mahkeme kararı)

Mahkemenin hüküm fıkrasında açık bir edim (ör. “X TL’nin tahsiline”, “teslimine”, “tahliyesine”) öngörülüyorsa, bu karar ilamlı icrada temel dayanak olabilir.

B) İlam niteliğinde belge (İİK m.38)

İcra ve İflas Kanunu bazı belgeleri “ilam gibi” kabul eder. Uygulamada en çok gündeme gelen örnekler:

• Mahkeme huzurunda yapılan sulh/kabul işlemleri,

• Bazı kefalet türleri,

• Noter işlemleri içinde ise belirli nitelikteki noter senetleri.

3) “Noter Onaylı Belge” ile İlamlı İcra Yapılır mı? (En çok karıştırılan konu)

Kısa cevap: Her noter onaylı evrak ilamlı icra dayanağı değildir.

İlamlı icrada notere ilişkin doğru bakış şu şekildedir:

• Kanunun aradığı, “noterde imza tasdiki yapılmış her metin” değil;

• İçinde açık ve kayıtsız şartsız para borcu ikrarı bulunan ve noterin düzenleme şeklinde (noter senedi olarak) kurduğu belgelerdir.

Vatandaş diliyle:

• “Şu metni ben hazırladım, noterde imzamı onaylattım.” → Bu her zaman ilamlı icra dayanağı olmayabilir.

• “Noterde düzenleme şeklinde borç ikrar senedi yapıldı; borçlu ‘… TL borçluyum’ diye açıkça kabul etti.” → Bu tür belgeler ilam niteliği tartışmalarında daha güçlü konumdadır.

Bu nedenle elinizde noter evrakı varsa, belgeyi “noter onayı var” diye otomatik ilamlı icraya koymak yerine, belgenin türünü ve içeriğini dosya bazında değerlendirmek gerekir.

4) İlamlı İcra Takibi Nasıl Başlatılır? (Adım Adım)

İlamlı icra, alacaklının icra dairesine başvurmasıyla başlar. Para alacaklarında tipik akış şöyledir:

1. Takip talebi hazırlanır ve icra dairesinde dosya açılır.

2. Takibe dayanak ilam/ilam niteliğinde belge dosyaya sunulur.

3. İcra dairesi borçluya icra emri gönderir.

4. Borçluya, icra emrinde belirtilen süre içinde ödeme yapması (para alacaklarında tipik olarak 7 gün) ihtar edilir.

5. Ödeme olmazsa alacaklı haciz aşamasına geçebilir.

5) İcra Emri Geldi: “7 Gün” Ne Anlama Geliyor?

Para borcuna ilişkin ilamlı icrada, icra emrinin tebliğiyle birlikte borçluya genellikle 7 gün içinde borcu ödemesi ihtar edilir. Bu süre, borçlunun olası başvuruları açısından da kritik bir pencere oluşturur.

Pratikte, süre hesabında en çok sorun şunlardan çıkar:

• Tebligatın usulsüzlüğü iddiası,

• Tebligat tarihi/süre hesap hataları,

• Borcun kısmi ödenmesine rağmen kalemlerin yanlış yazılması.

6) Borçlu İlamlı İcraya Nasıl Karşı Çıkar? (İİK m.33 – Sınırlı Sebepler)

İlamlı icrada borçlunun temel savunma alanı, “genel itiraz” değil; sınırlı sebeplerdir. En tipik üç başlık:

• İtfa: Borcun ödenmiş olması

• İmhal: Borcun ertelenmiş/süre verilmiş olması

• Zamanaşımı: Takibin zamanaşımına uğraması

Borçlu, icra mahkemesine başvurarak bu iddiaları ileri sürebilir. Uygulamada bu başvuruların başarısı çoğu zaman belge düzenine bağlıdır: ödeme dekontları, ibraname, noter belgesi, icra zaptı vb. güçlü delillerle desteklenmeyen iddialar sorun yaratabilir.

7) “Temyize Gittim, Takip Otomatik Durur mu?” (HMK 367 – İİK 36 Mantığı)

Genel kural olarak kanun yoluna başvuru (istinaf/temyiz), kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Ancak “icranın geri bırakılması” (uygulamada “tehir-i icra”) denilen mekanizma, şartları oluşursa devreye girebilir.

Önemli notlar:

• Dosya türüne göre teminat/depozito ve usul adımları belirleyici olabilir.

• Nafaka gibi kalemlerde “icranın geri bırakılması” tartışmaları çok daha sıkı kurallara tabidir.

• Bazı karar türleri ise kesinleşmeden yerine getirilemez (aşağıda ayrıca açıklanmıştır).

8) Hangi Kararlar Kesinleşmeden İcraya Konulamaz?

Uygulamada en sık yapılan hatalardan biri, “Her karar kesinleşmeden icraya konulur” veya tam tersi “Hiçbir karar kesinleşmeden icraya konulamaz” şeklindeki genellemeleridir.

Genel çerçeve şudur:

• Bazı karar türlerinde kesinleşme şartı aranır (özellikle kişiler hukuku/aile hukuku/taşınmaz ayni haklar gibi alanlarda).

• Bazılarında ise karar, kesinleşme beklenmeden icra edilebilir.

Bu ayrım, kararın niteliğine göre yapılır; dosyaya girmeden “tek cümle” ile her olayı kapsayan bir yorum güvenli değildir.

9) Haciz Aşaması: Taşınır, Taşınmaz, Maaş ve Banka Hesapları

Borçlu ödeme yapmazsa alacaklı haciz talep edebilir. Haciz, borçlunun malvarlığına ilişkin geniş bir alana yayılabilir:

• Banka hesaplarına haciz,

• Maaş haczi,

• Araç haczi,

• Taşınmaz haczi,

• Üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklara haciz.

Ancak her malvarlığı unsuru “sınırsız” biçimde haczedilemez. Kanun, borçlunun temel yaşamını sürdürebilmesi için bazı istisnalar öngörür. Dosyada haciz stratejisi belirlenirken hem alacaklının hakkı hem de kanuni sınırlar birlikte gözetilmelidir.

10) Paraya Çevirme (Satış) ve Tahsilat Mantığı

Haczedilen mal, kanundaki usule göre paraya çevrilir (satış) ve satış bedelinden alacaklının alacağı ödenir. Burada en kritik konular:

• Satış talebi süreleri,

• Kıymet takdiri ve itirazlar,

• Satış masrafları,

• Alacağın hangi kalemlerden oluştuğu (asıl alacak, faiz, giderler, vekalet ücreti).

Uygulamada bu kalemlerin net ayrıştırılması, “fazla tahsil/fazla faiz” tartışmalarını azaltır.

11) İlamlı Takipte Zamanaşımı: “10 Yıl” ve Dosya Hareketi

İlamlı takipte zamanaşımı çoğu zaman dosyadaki son icra işlemine göre değerlendirilir. Bu nedenle “karar tarihi” kadar, icra dosyasında yapılan işlemler de zamanaşımı hesabında önemlidir.

Pratik uyarı: Uzun süre işlem yapılmayan dosyalarda, zamanaşımı iddiaları daha sık gündeme gelir. Bu nedenle dosyanın düzenli takibi önemlidir.

12) Ankara/Yenimahalle Uygulamasında Sık Yapılan Hatalar

1. “Noter onaylı” her evrakı ilamlı icra dayanağı sanmak

2. Kararın kesinleşmesi gereken bir türde, kesinleşme şerhi olmadan takip başlatmak

3. İcra emrindeki süreleri ve tebliğ tarihini yanlış hesaplamak

4. Takip talebinde alacak kalemlerini (faiz başlangıcı, yargılama gideri, vekalet ücreti) hatalı yazmak

5. Ödeme yapılmasına rağmen mahsup/kalem ayrımını doğru kurmamak

6. “Temyiz ettim, otomatik durur” yanılgısıyla tehir-i icra mekanizmasını işletmemek

7. Haciz/satış aşamasında süreleri kaçırmak

Uygulamaya Yönelik Örnek Dava Dilekçesi

Önemli Uyarı:

Bu bölümde yer alan dava dilekçesi, yalnızca genel bilgilendirme ve örnek format sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Her icra dosyasının; ilamın türü, kesinleşme şartı, faiz başlangıcı, kalemler, süreler, tebligat durumu ve delil yapısı farklı olabileceğinden, şablon metinlerin somut olaya uyarlanması zorunludur. Şablonların aynen kullanılması; hak kaybına, süre kaçırılmasına, eksik/yanlış talebe veya gereksiz masrafa yol açabilir. Bu nedenle, dilekçeyi kullanmadan önce somut dosyanın özelliklerine göre hukuki değerlendirme yapılması tavsiye edilir.Aşağıdaki metin örnek şablondur. Somut dosyadaki ilam türü, kesinleşme ihtiyacı, faiz türü, kalemler ve delillere göre uyarlanmalıdır.

İİK m.33 Kapsamında İtfa/İmhal/Zamanaşımı İtirazı ve İcranın Geri Bırakılması (Borçlu – İcra Hukuk Mahkemesine)

ANKARA … İCRA HUKUK MAHKEMESİ’NE

TALEPTE BULUNAN (BORÇLU):Ad Soyad: … / T.C.: …Adres: …

KARŞI TARAF (ALACAKLI):Ad Soyad/Unvan: …Adres: …

İLGİLİ İCRA DOSYASI:Ankara … İcra Dairesi …/… E.

KONU:İlamlı icra takibinde borcun (seçiniz) itfa edildiği / imhal edildiği / zamanaşımına uğradığı sebepleriyle itirazımızın kabulü ve icranın geri bırakılması (takibin durdurulması) talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Ankara … İcra Dairesi …/… E. sayılı dosya ile hakkımda ilamlı icra takibi başlatılmış, icra emri …/…/20… tarihinde tebliğ edilmiştir.

2. Takibe konu borç:

3. (Seçenek 1) ÖDENMİŞTİR (İTFA): …/…/20… tarihinde … TL, …/…/20… tarihinde … TL olmak üzere toplam … TL ödeme yapılmıştır.

4. (Seçenek 2) ERTELENMİŞTİR (İMHAL): … tarihli anlaşma/protokol/mahkeme kararı ile ödeme planı/erteleme mevcuttur.

5. (Seçenek 3) ZAMANAŞIMI: Dosyanın işlem geçmişi dikkate alındığında zamanaşımı gerçekleşmiştir.

6. İddialarımı destekleyen belgeler ekte sunulmuştur (dekontlar/uygun belgeler).

HUKUKİ NEDENLER:İİK m.33 ve ilgili mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER:İcra dosyası, banka dekontları/hesap hareketleri, yazışmalar, protokol/ibra (varsa), diğer yasal deliller.

SONUÇ VE TALEP:Yukarıda açıklanan nedenlerle; itirazımın kabulüne, takibin durdurulmasına (icranın geri bırakılmasına), yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim.

Tarih: …/…/20…

Borçlu / Vekili

İmza

EKLER:

1. İcra emri tebligatı

2. Ödeme dekontları / belgeler

3. Diğer belgeler

Sıkça Sorulan Sorular

1) İlamlı icra takibi nedir?

Mahkeme kararı (ilam) veya ilam niteliğinde belgeye dayanarak icra dairesinde takip başlatılmasıdır.

2) İlamlı icrada borçluya ne gelir?

Genellikle “icra emri” tebliğ edilir; ödeme ve sonuçları ihtar edilir.

3) İcra emrinden sonra kaç gün içinde ödeme yapılır?

Para borcu yönünden ilamlı icrada tipik süre 7 gündür (dosyanın türüne göre değişebilecek özel haller saklıdır).

4) Borçlu ilamlı icrada itiraz edebilir mi?

İlamsız takiple aynı şekilde genel itiraz mantığı yoktur; borçlu daha sınırlı sebeplerle icra mahkemesine başvurur.

5) Borçlu “ödedim” diyorsa ne yapar?

Ödemeyi (itfa) belgeleyerek icra mahkemesine başvurur.

6) “Noter onaylı sözleşme” ilamlı icra dayanağı mıdır?

Her zaman değil. Belgenin türü ve içeriği (özellikle para borcu ikrarı ve düzenleme şekli) önemlidir.

7) Kararı temyiz/istinaf ettim, takip durur mu?

Kural olarak durmaz; şartları varsa “icranın geri bırakılması/tehir-i icra” mekanizması gündeme gelir.

8) Hangi kararlar kesinleşmeden icraya konulamaz?

Kararın türüne göre (özellikle kişiler/aile hukuku ve taşınmaz ayni haklar gibi alanlarda) kesinleşme şartı aranabilir.

9) Nafaka kararında takip durdurulabilir mi?

Nafaka dosyalarında icranın geri bırakılması tartışmaları daha sıkı kurallara tabidir; somut dosyaya göre değerlendirilir.

10) İlamlı takipte zamanaşımı kaç yıl?

Genellikle dosya hareketine ve son icra işlemine göre değerlendirilen zamanaşımı rejimi söz konusudur.

11) Haciz için mutlaka 7 günün dolması mı gerekir?

Dosyanın türü ve icra emrindeki ihtar/süreler esas alınır; genel kural ödeme yapılmazsa haciz aşamasına geçilebilmesidir.

12) Ankara/Yenimahalle’de en sık hata nedir?

Belgenin “ilam/ilam niteliği” ve kararın kesinleşme ihtiyacını kontrol etmeden takip başlatmak; ayrıca tebligat ve kalem hatalarıdır.

Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.