Açık Cezaevine Geçiş Şartları 2026: Kapalıdan Açığa Ayrılma Rehberi

Açık cezaevine geçiş, hukuki adıyla açık ceza infaz kurumuna ayrılma, hükümlünün cezasının infazına daha hafif güvenlik rejimine sahip açık kurumda devam etmesini ifade eder. Açık cezaevi, cezanın ortadan kalkması veya hükümlünün tamamen serbest kalması anlamına gelmez. Hükümlü cezasını infaz etmeye devam eder; ancak kapalı cezaevine göre daha farklı bir infaz rejimine tabi olur.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 14. maddesine göre açık ceza infaz kurumları; hükümlülerin iyileştirilmesi, çalıştırılması ve meslek edindirilmesine öncelik verilen, firara karşı dış güvenlik görevlisi bulunmayan ve güvenlik bakımından kurum görevlilerinin gözetim ve denetimiyle yetinilen kurumlardır. Açık ceza infaz kurumları kadın ve gençlik açık ceza infaz kurumları şeklinde de kurulabilir.

2026 yılı itibarıyla açık cezaevine geçiş konusunda özellikle şu başlıklar önemlidir:

1. Doğrudan açık ceza infaz kurumuna alınacak hükümlüler,

2. Kapalı cezaevinden açık cezaevine ayrılacak hükümlüler,

3. İyi hâl ve idare-gözlem kurulu değerlendirmesi,

4. Toplam cezanın 10 yıldan az veya 10 yıl ve üzeri olması,

5. Koşullu salıverilme tarihine kalan süre,

6. Suç türüne göre 7 yıl, 5 yıl, 3 yıl, 2 yıl veya 1 yıl kriterleri,

7. Açık cezaevine ayrılamayacak veya açık cezaevinden kapalıya iade edilecek hükümlüler,

8. 31/07/2023 ve öncesi suçlar bakımından Geçici m.10 uygulaması.

Bu nedenle açık cezaevi hesabı yapılırken yalnızca ceza miktarına bakılması yeterli değildir. Suç tarihi, suç türü, toplam ceza, tekerrür, koşullu salıverilme tarihi, müddetname, iyi hâl raporu ve geçici madde kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.

1. Açık Cezaevi Nedir?

Açık cezaevi, hükümlünün cezasını daha hafif denetim koşulları altında infaz ettiği ceza infaz kurumudur. Açık kurumlarda temel amaç yalnızca cezanın infazı değil; hükümlünün çalıştırılması, meslek edinmesi, iyileştirilmesi ve topluma yeniden uyum sağlamasıdır.

Açık cezaevleri kapalı cezaevlerinden farklıdır. Kapalı ceza infaz kurumlarında güvenlik daha sıkıdır; açık ceza infaz kurumlarında ise hükümlünün kurum görevlilerinin gözetim ve denetimi altında bulunması esastır. Ancak bu durum hükümlünün serbest olduğu anlamına gelmez. Hükümlü kurum kurallarına, çalışma düzenine, disiplin hükümlerine ve infaz rejimine uymak zorundadır.

2. Açık Cezaevine Geçiş Ne Demektir?

Açık cezaevine geçiş, hükümlünün doğrudan açık ceza infaz kurumuna alınması veya kapalı ceza infaz kurumundan açık ceza infaz kurumuna ayrılmasıdır.

Bu iki durum aynı değildir:

1. Doğrudan açık cezaevine alınma: Hükümlü, cezasının infazına kapalı cezaevinde başlamadan doğrudan açık ceza infaz kurumunda başlar.

2. Kapalıdan açığa ayrılma: Hükümlü, önce kapalı ceza infaz kurumunda kalır; belirli şartlar oluşunca açık ceza infaz kurumuna ayrılır.

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği; hükümlülerin doğrudan açık kuruma alınmasına, kapalı kurumdan açık kuruma ayrılmasına, açık kurumlar arası nakle ve açık kurumdan kapalı kuruma iadeye ilişkin usul ve esasları düzenler.

3. Açık Cezaevine Geçiş Af veya Tahliye midir?

,Hayır. Açık cezaevine geçiş af, tahliye veya cezanın bitmesi değildir.

,Açık cezaevine ayrılan hükümlü:

1. Ceza infaz sürecinde kalmaya devam eder.

2. Kurum kurallarına uymak zorundadır.

3. Disiplin hükümlerine tabidir.

4. Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihleri bakımından ayrıca değerlendirilir.

5. Şartların bozulması halinde kapalı ceza infaz kurumuna gönderilebilir.

Bu nedenle “açık cezaevine geçti, cezası bitti” şeklindeki değerlendirme doğru değildir.

4. Doğrudan Açık Cezaevine Alınacak Hükümlüler

5275 sayılı Kanun m.14 ve Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.5 uyarınca bazı hükümlüler cezalarının infazına doğrudan açık ceza infaz kurumunda başlayabilir.

2026 yılı itibarıyla, istisna suç ve durumlar hariç olmak üzere:

1. Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların,

2. Taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların,

3. Adli para cezası hapis cezasına çevrilenlerin,

4. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu gereğince tazyik hapsine tabi tutulanların, cezaları doğrudan açık kurumlarda yerine getirilir.

Ancak bu kuralın istisnaları vardır. Terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ikinci defa mükerrirlik ve koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezanın aynen infazı gibi durumlarda doğrudan açık cezaevine alınma kuralı uygulanmaz.

5. Doğrudan Açık Cezaevine Çağrı ve Teslim Süresi

Doğrudan açık ceza infaz kurumuna alınacak hükümlüler bakımından infaz işlemleri Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yürütülür. Ağır ceza merkezi yargı çevresinde açık kurum varsa ilgili açık kurum belirlenir; açık kurum bulunmayan yerlerde Bakanlıkça belirlenen listedeki açık kurumlar dikkate alınır.

Yönetmelik m.9’a göre, çağrı üzerine gelen hükümlüye gönderileceği açık kurum belirlendikten sonra ilgili kuruma teslim olması için 10 gün süre verilir. Bu süre içinde teslim olunmaması halinde yakalama emri çıkarılabilir ve hükümlü kolluk marifetiyle açık kuruma teslim edilir. Yangın, doğal afet veya hastalık gibi seyahat engeli oluşturan hallerde ise Cumhuriyet başsavcılığı kararıyla açık kuruma gönderme yapılabilir.

Bu nedenle “doğrudan açık cezaevi” kararı alınmış olsa bile tebligat, teslim süresi ve belirlenen kuruma başvuru süreci dikkatle takip edilmelidir.

6. Kapalı Cezaevinden Açık Cezaevine Ayrılma Şartları

Kapalı cezaevinden açık cezaevine geçişin genel şartları Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.6’da düzenlenmiştir.

Genel kural şu şekildedir:

1. Toplam cezası 10 yıldan az olan hükümlüler, cezanın 1 ayını kurumda infaz etmiş olmalıdır.

2. Toplam cezası 10 yıl veya daha fazla olan hükümlüler, cezanın 1/10’unu kurumlarda infaz etmiş olmalıdır.

3. Hükümlü iyi hâlli olmalıdır.

4. Koşullu salıverilme tarihine 7 yıl veya daha az süre kalmalıdır.

Bu dört şart birlikte değerlendirilir. Örneğin toplam cezası 8 yıl olan bir hükümlünün yalnızca 1 ay kapalı cezaevinde kalması yeterli olmayabilir; koşullu salıverilme tarihine kalan süre, iyi hâl durumu, suç türü ve varsa özel düzenlemeler ayrıca incelenir.

Açık cezaevine ayrılma tarihi, koşullu salıverilme tarihi ve denetimli serbestlik tarihi aynı şey değildir. Bu nedenle yalnızca ceza miktarına göre hareket edilmemeli; ön değerlendirme için infaz yatar hesaplama aracı üzerinden genel infaz süresi kontrol edilmelidir. Nihai değerlendirme ise suç tarihi, suç türü, mahsup, tekerrür, iyi hâl ve müddetnameye göre yapılmalıdır.

7. Toplam Cezası 10 Yıldan Az Olanlarda Açığa Ayrılma

Toplam cezası 10 yıldan az olan hükümlüler bakımından genel kural, cezanın 1 ayının kurumda infaz edilmesi, hükümlünün iyi hâlli olması ve koşullu salıverilme tarihine 7 yıl veya daha az süre kalmasıdır.

Ancak suç türü önemlidir. Bazı suçlarda 7 yıl şartı yerine daha kısa süreler aranır. Örneğin belirli hırsızlık, yağma, uyuşturucu ticareti veya cinsel suçlar bakımından koşullu salıverilme tarihine kalan süre özel olarak değerlendirilir.

Bu nedenle “10 yıldan az ceza alan herkes 1 ay sonra açık cezaevine geçer” şeklindeki genelleme doğru değildir. Suç tipi ve özel infaz rejimi mutlaka kontrol edilmelidir.

8. Toplam Cezası 10 Yıl veya Daha Fazla Olanlarda Açığa Ayrılma

Toplam cezası 10 yıl veya daha fazla olan hükümlüler bakımından genel kural, toplam cezanın 1/10’unun kurumlarda infaz edilmesi, hükümlünün iyi hâlli olması ve koşullu salıverilme tarihine 7 yıl veya daha az süre kalmasıdır.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yalnızca ceza miktarının değil; koşullu salıverilme tarihi, içtima, mahsup, tekerrür, suç türü ve özel infaz oranlarının da dikkate alınmasıdır.

Örneğin 12 yıl hapis cezası bulunan bir hükümlü ile 12 yıl hapis cezası bulunan başka bir hükümlünün açık cezaevine ayrılma tarihi aynı olmayabilir. Çünkü suç türü, infaz oranı, tekerrür veya özel kanun hükümleri süre hesabını değiştirebilir.

9. Müebbet Hapis Cezasında Açık Cezaevine Geçiş

Müebbet hapis cezasına mahkûm olan hükümlüler bakımından açık cezaevine ayrılma için koşullu salıverilme tarihine 5 yıl veya daha az süre kalması gerekir.

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar ise açık kuruma ayrılamayacak hükümlüler arasında düzenlenmiştir.

Bu nedenle müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları aynı şekilde değerlendirilmemelidir. Cezanın türü, koşullu salıverilme hesabı ve özel infaz rejimi ayrı ayrı incelenmelidir.

10. Yüksek Güvenlikli Kapalı Kurumlarda Bulunan Hükümlüler

Cezaları yüksek güvenlikli kapalı kurumlarda veya kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edilen hükümlüler bakımından özel şart vardır.

Bu hükümlülerin:

1. Toplam cezalarının 1/3’ünü bu kurumlarda iyi hâlli olarak geçirmeleri,

2. Koşullu salıverilme tarihine 3 yıl veya daha az süre kalması, halinde açık ceza infaz kurumuna ayrılmaları mümkündür.

Bu grup bakımından genel 1 ay veya 1/10 kuralı tek başına yeterli değildir.

11. Bazı Suçlarda 5 Yıldan Az Süre Şartı

Açık kuruma ayrılabilmek için bazı suçlarda koşullu salıverilme tarihine 5 yıldan az süre kalması gerekir.

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.6/2-a’ya göre; TCK m.142 nitelikli hırsızlık, TCK m.148 ve m.149 yağma, TCK m.188 uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, TCK m.190 uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçları ile ilgili eski Türk Ceza Kanunu hükümlerinden mahkûm olanlar bakımından koşullu salıverilme tarihine 5 yıldan az süre kalması şartı aranır.

Bu nedenle özellikle nitelikli hırsızlık, yağma ve uyuşturucu ticareti dosyalarında genel 7 yıl kuralına göre hesap yapmak hatalı sonuç doğurabilir.

12. Bazı Suçlarda 3 Yıldan Az Süre Şartı

Bazı suçlar bakımından açık cezaevine ayrılabilmek için koşullu salıverilme tarihine 3 yıldan az süre kalması gerekir.

Yönetmelik m.6/2-b’ye göre TCK m.102 ve m.103 kapsamındaki cinsel suçlar ile eşe karşı işlenen TCK m.82/1-d, m.86/3-a ve m.96/2-b kapsamındaki suçlar bakımından koşullu salıverilme tarihine 3 yıldan az süre kalması şartı aranır.

Bu suçlarda açık cezaevine geçiş değerlendirmesi daha sınırlı ve teknik yapılır. Sadece toplam ceza miktarına bakmak doğru değildir.

13. Etkin Pişmanlık ve Örgütten Ayrılma Hallerinde Süreler

Bazı özel durumlarda açık cezaevine geçiş için koşullu salıverilme tarihine kalan süre daha da kısalır.

Yönetmelik m.6/2-c’ye göre 4959 sayılı Topluma Kazandırma Kanunu, mülga 4422 sayılı Kanun m.14 ve TCK m.221 etkin pişmanlık hükümlerinden yararlananlar için koşullu salıverilme tarihine 2 yıldan az süre kalması gerekir.

Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup mensup oldukları örgütten ayrıldıkları idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenler için ise koşullu salıverilme tarihine 1 yıldan az süre kalması şartı aranır.

Bu nedenle örgütlü suçlar ve terör suçları bakımından açık cezaevine geçiş, genel hükümlerden farklı değerlendirilir.

14. Birden Fazla Ceza Varsa Açık Cezaevi Hesabı Nasıl Yapılır?

Birden fazla cezanın toplanarak infazı halinde, açık cezaevine ayrılmada hangi suçun esas alınacağı önemlidir.

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.6/3’e göre, birden fazla cezanın toplanarak infazı halinde açık kuruma ayrılmada esas alınacak suç, koşullu salıverilme tarihine en az sürenin arandığı suçtur.

Bu nedenle içtima bulunan dosyalarda yalnızca toplam ceza süresi değil, her bir suçun niteliği de incelenmelidir. Yanlış suç esas alınırsa açık cezaevine ayrılma tarihi hatalı hesaplanabilir.

15. Çocuk Eğitimevinden Açık Kuruma Ayrılma

Çocuk eğitimevinde cezası infaz edilen hükümlüler bakımından özel düzenleme vardır.

Yönetmelik m.7’ye göre çocuk eğitimevinde cezası infaz edildiği sırada eğitime devam etmeyenler 18 yaşını bitirdiklerinde, eğitime devam edenler ise 21 yaşını bitirdiklerinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilir. Açık kuruma gönderilenlerin 18 yaşını doldurmadan önce işlediği diğer suçların cezaları da açık kurumlarda infaz edilir.

Bu düzenleme yetişkin hükümlülerden farklıdır ve çocuk hükümlülerde dosya ayrıca incelenmelidir.

16. Açık Cezaevine Ayrılamayacak Hükümlüler

Bazı hükümlüler kapalı ceza infaz kurumundan açık ceza infaz kurumuna ayrılamaz veya belirli süreler boyunca cezaları kapalı kurumda infaz edilir.

Yönetmelik m.8’e göre açık kuruma ayrılamayacaklar arasında özellikle:

1. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar,

2. İyi hâl kararı verilse bile 5275 sayılı Kanun m.44’te sayılan eylemlerden dolayı toplam 5 ve daha fazla hücreye koyma cezası alıp son hücre cezasının kaldırılması üzerinden 1 yıl geçmemiş olanlar,

3. Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup Yönetmelik m.6/2-c ve m.6/2-ç kapsamı dışında kalanlar yer alır.

Ayrıca koşullu salıverilme kararı geri alınanların geri alınan cezalarının tamamı, denetimli serbestlik ihlali sonucunda koşullu salıverilme tarihine kadar olan süre, bazı firar halleri ve belirli tazyik/disiplin/zorlama hapisleri kapalı kurumda infaz edilir.

17. İkinci Defa Tekerrür Halinde Açık Cezaevine Geçiş

İkinci defa tekerrür konusu 2025 değişiklikleri nedeniyle dikkatle değerlendirilmelidir.

Doğrudan açık cezaevine alınma bakımından ikinci defa mükerrir olanlar istisna kapsamında yer almaktadır. Bu kişiler doğrudan açık ceza infaz kurumuna alınacak hükümlüler arasında değerlendirilmez.

Bununla birlikte 7550 sayılı Kanun sonrası ikinci defa tekerrür hükümleri ve koşullu salıverilme bakımından önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu nedenle ikinci defa mükerrir dosyalarda yalnızca eski uygulamaya göre “hiçbir şekilde açık cezaevi olmaz” şeklinde kesin değerlendirme yapılmamalı; mahkûmiyet ilamı, tekerrür kaydı, infaz rejimi, müddetname ve güncel yönetmelik hükümleri birlikte incelenmelidir.

18. Açık Cezaevine Ayrılma Kararını Kim Verir?

Kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlünün açık cezaevine ayrılması, hükümlünün talebi üzerine değerlendirilir.

Yönetmelik m.10’a göre, kapalı kurumlarda bulunan hükümlülerin talepleri üzerine koşulları taşıdıklarının anlaşılması halinde kurum idare ve gözlem kurulu tarafından 5275 sayılı Kanun m.89 uyarınca değerlendirme yapılır ve açık kuruma ayrılmalarına karar verilir. Şartların bulunmadığı anlaşılırsa talebin reddine ilişkin gerekçeli karar hükümlüye tebliğ edilir.

Kararda hükümlünün toplam ceza miktarı, koşullu salıverilme tarihi ve açık kuruma ayrılma hakkını kazandığı tarih ayrı ayrı belirtilir. Yönetmelik, ilam, hükümlü bilgi cetveli, süre belgesi, gözlem değerlendirme raporları ve açık kuruma ayrılma talebine ilişkin belgelerin Cumhuriyet başsavcılığına gönderileceğini düzenler.

19. İnfaz Hâkimi Onayı Hangi Dosyalarda Gerekir?

5275 sayılı Kanun m.14/4’e göre bazı dosyalarda idare ve gözlem kurulu kararının uygulanması için infaz hâkimi onayı gerekir.

Toplam 10 yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar ile terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanların açık cezaevine ayrılmasına ilişkin idare ve gözlem kurulu kararları, infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır.

Bu nedenle bazı dosyalarda idare ve gözlem kurulu kararı tek başına yeterli olmayabilir. İnfaz hâkimliği süreci ayrıca takip edilmelidir.

20. İyi Hâl Değerlendirmesi Neden Önemlidir?

Açık cezaevine ayrılmanın en önemli şartlarından biri iyi hâldir. İyi hâl, yalnızca disiplin cezası bulunmaması anlamına gelmez. Hükümlünün kurum kurallarına uyumu, iyileştirme programlarına katılımı, davranışları, risk durumu ve yeniden suç işleme ihtimali birlikte değerlendirilir.

Açık ceza infaz kurumuna ayrılma değerlendirmeleri 5275 sayılı Kanun m.89 ve Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir.

Açık cezaevine ayrılma, denetimli serbestlik veya doğrudan koşullu salıverilme değerlendirmesinde iyi hâlli olmadığına karar verilen hükümlünün yeniden değerlendirme süresi 3 aydan az, 1 yıldan fazla olamaz.

21. Erken Açık Cezaevine Ayrılma Uygulaması Var mı?

Evet, bazı hükümlüler bakımından erken açık cezaevine ayrılma değerlendirmesi mümkündür.

Kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü; gelişim puanının Genel Müdürlükçe belirlenen eşik puanı karşılaması, idare ve gözlem kurulunca erken iyileşme gösterdiği kanaatine varılması ve iyi hâlli olması halinde, kapalı ceza infaz kurumunda kalması gereken toplam sürenin 1/10’una kadar daha erken açık ceza infaz kurumuna ayrılabilir.

Bu uygulama otomatik değildir. Hükümlünün gelişim puanı, iyi hâli ve idare-gözlem kurulu değerlendirmesi dosya özelinde incelenir.

22. 31/07/2023 ve Öncesi Suçlarda Geçici Madde 10 Uygulaması

5275 sayılı Kanun Geçici m.10, 31/07/2023 tarihi ve öncesinde işlenen bazı suçlar bakımından açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlik sürecini etkileyebilen özel bir düzenlemedir.

7571 sayılı Kanun ile 5275 sayılı Kanun Geçici m.10/6’da değişiklik yapılmış; istisna suçlar ve uygulama kapsamı yeniden düzenlenmiştir. 7571 sayılı Kanun 25/12/2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Geçici m.10/6 kapsamında, istisna suçlar hariç olmak üzere, 31/07/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerden:

1. Toplam hapis cezası 10 yıldan az olanlar, kapalı kurumda 1 ayını geçirmişse,

2. Toplam hapis cezası 10 yıl veya daha fazla olanlar, kapalı kurumda 3 ayını geçirmişse,

3. İlgili mevzuata göre açık ceza infaz kurumuna ayrılmasına 3 yıl veya daha az süre kalmışsa açık ceza infaz kurumuna ayrılabilir. Bu hükümlüler ile 31/07/2023 ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle açık kurumlarda bulunan hükümlüler, talep halinde ve en az 3 ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak şartıyla denetimli serbestlikten 3 yıl erken yararlandırılır.

Bu düzenleme af değildir. Ayrıca her suç bu kapsama girmez. Suç tarihi, suç türü, istisna listesi ve infaz rejimi birlikte incelenmelidir.

23. Açık Cezaevinden Kapalı Cezaevine İade Hangi Hallerde Olur?

Açık cezaevine ayrılan hükümlü, şartları ihlal ederse kapalı ceza infaz kurumuna gönderilebilir.

5275 sayılı Kanun m.14/5 ve Yönetmelik m.12’ye göre, açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerden:

1. Haklarında başka bir fiilden dolayı tutuklama kararı verilenler,

2. Firar edenler,

3. Kınamadan başka disiplin cezası alıp cezası kesinleşenler,

4. Disiplin cezası kesinleşmemiş olsa bile kurum düzeni veya kişi güvenliği bakımından tehlike oluşturanlar,

5. Açık ceza infaz kurumu şartlarına veya çalışma koşullarına uyum sağlayamayacakları saptananlar kapalı ceza infaz kurumuna gönderilebilir.

Ayrıca başka bir suçtan mahkûmiyet kararı verilmesi sonucunda cezaların toplanmasıyla açık cezaevi şartlarının kaybedildiği anlaşılırsa hükümlü kapalı kuruma iade edilebilir.

24. Açık Cezaevinden Denetimli Serbestliğe Geçiş

Açık cezaevine geçiş ile denetimli serbestlik aynı kurum değildir. Açık cezaevi, cezanın ceza infaz kurumunda daha hafif rejim altında infaz edilmesidir. Denetimli serbestlik ise koşullu salıverilme tarihine kadar kalan sürenin belirli yükümlülüklerle toplum içinde infaz edilmesidir.

Açık cezaevine ayrılmak, tek başına denetimli serbestliğe çıkmak anlamına gelmez. Hükümlünün 5275 sayılı Kanun m.105/A kapsamındaki denetimli serbestlik şartlarını ayrıca taşıması gerekir.

Bu nedenle açık cezaevine geçiş tarihi, denetimli serbestlik tarihi, koşullu salıverilme tarihi ve hak ederek tahliye tarihi birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

25. Açık Cezaevine Geçiş Hesabı Nasıl Yapılır?

Açık cezaevine geçiş hesabında şu bilgiler birlikte incelenmelidir:

1. Mahkûmiyet ilamı,

2. Kesinleşme tarihi,

3. Suç tarihi,

4. Suç türü,

5. Toplam hapis cezası,

6. Cezaların içtima edilip edilmediği,

7. Mahsup edilen tutukluluk veya gözaltı süresi,

8. Tekerrür veya ikinci defa tekerrür kaydı,

9. Koşullu salıverilme tarihi,

10. Hak ederek tahliye tarihi,

11. Denetimli serbestlik tarihi,

12. İyi hâl ve gözlem değerlendirme raporları,

13. Disiplin cezası bulunup bulunmadığı,

14. Geçici m.10 veya Geçici m.6 kapsamı,

15. Açık cezaevine ayrılamayacak suç veya durum bulunup bulunmadığı.

Açık cezaevine geçiş hesabında hata yapılmaması için suç tarihi, suç türü, toplam ceza, mahsup, tekerrür, iyi hâl ve koşullu salıverilme tarihi birlikte değerlendirilmelidir. Bu konuda ön bilgi edinmek isteyenler, infaz yatar hesaplama sayfası üzerinden genel süre hesabı yapabilir. Ancak kesin sonuç için mahkûmiyet ilamı, müddetname, infaz rejimi ve dosyanın özel durumu ayrıca incelenmelidir.

Aynı ceza miktarı, farklı suç türleri ve farklı infaz oranları nedeniyle farklı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle açık cezaevine geçiş hesabı yalnızca “kaç yıl ceza aldı?” sorusuyla yapılamaz.

26. Ankara’da Açık Cezaevine Geçiş Dosyalarında Nelere Bakılır?

Ankara, Yenimahalle, Ankara Batı Adliyesi ve Ankara Adliyesi çevresinde infaz dosyası bulunan kişiler bakımından açık cezaevine geçiş değerlendirmesinde şu belgeler önemlidir:

1. Mahkûmiyet ilamı,

2. Kesinleşme şerhi,

3. Müddetname,

4. Hükümlü bilgi cetveli,

5. Süre belgesi,

6. Gözlem değerlendirme raporları,

7. İyi hâl kararı,

8. Disiplin cezası kayıtları,

9. Cezaların içtima kararı,

10. Tekerrür kaydı,

11. Suç tarihi ve suç türü,

12. Koşullu salıverilme ve hak ederek tahliye tarihleri.

Özellikle Ankara ve Ankara Batı yargı çevresinde infaz dosyası takip edilirken, açık cezaevine ayrılma tarihi ile denetimli serbestlik tarihi karıştırılmamalıdır. Müddetname hataları, hükümlünün açık cezaevine geçiş sürecini doğrudan etkileyebilir.

27. Açık Cezaevine Geçişte En Sık Yapılan Hatalar

Açık cezaevine geçiş konusunda uygulamada en sık yapılan hatalar şunlardır:

1. Açık cezaevine geçişi tahliye zannetmek,

2. Doğrudan açık cezaevi ile kapalıdan açığa ayrılmayı karıştırmak,

3. Her 3 yıl veya 5 yıl cezada doğrudan açık cezaevi uygulanacağını sanmak,

4. İstisna suçları dikkate almamak,

5. Cinsel suçlar, örgütlü suçlar, terör suçları ve uyuşturucu ticareti dosyalarında genel kurallara göre hesap yapmak,

6. 1 ay ve 1/10 şartını tek başına yeterli görmek,

7. Koşullu salıverilme tarihine kalan süreyi hesaplamamak,

8. Müddetnameyi kontrol etmemek,

9. İyi hâl ve gözlem değerlendirme raporlarını önemsememek,

10. Geçici m.10 kapsamını suç tarihiyle birlikte incelememek,

11. Açık cezaevinden kapalıya iade risklerini dikkate almamak,

12. Sosyal medyadaki “girdi çıktı olur”, “hemen açığa geçer”, “herkes denetime çıkar” gibi kesin ifadelerle hareket etmek.

28. Sonuç

2026 yılı itibarıyla açık cezaevine geçiş, 5275 sayılı Kanun m.14, 5275 sayılı Kanun m.89, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği, 7550 sayılı Kanun değişiklikleri ve Geçici m.10 uygulamasıyla birlikte değerlendirilmesi gereken teknik bir infaz konusudur.

Genel olarak kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alan bazı hükümlüler doğrudan açık ceza infaz kurumuna alınabilir. Kapalı cezaevinden açık cezaevine ayrılmada ise toplam cezası 10 yıldan az olanlar için 1 ay, 10 yıl ve üzeri olanlar için 1/10 infaz, iyi hâl ve koşullu salıverilme tarihine kalan süre dikkate alınır.

Ancak suç türü, tekerrür, disiplin cezası, iyi hâl, özel infaz rejimi, geçici madde kapsamı ve müddetname bilgileri sonucu değiştirebilir. Bu nedenle açık cezaevine geçiş hesabında en doğru yöntem, hükümlünün dosyasını bütün infaz belgeleriyle birlikte değerlendirmektir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Açık cezaevine geçiş ne demektir?

Açık cezaevine geçiş, hükümlünün cezasını kapalı cezaevi yerine açık ceza infaz kurumunda infaz etmeye başlaması veya kapalı cezaevinden açık cezaevine ayrılmasıdır.

2. Açık cezaevine geçiş tahliye midir?

Hayır. Açık cezaevine geçiş tahliye değildir. Hükümlü cezasını infaz etmeye devam eder.

3. Kimler doğrudan açık cezaevine alınır?

İstisnalar hariç, kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alanlar doğrudan açık cezaevine alınabilir.

4. Kapalıdan açık cezaevine geçiş için kaç ay kalmak gerekir?

Toplam cezası 10 yıldan az olanlarda genel şart 1 ay; 10 yıl ve üzeri olanlarda ise toplam cezanın 1/10’unun kurumda infaz edilmesidir.

5. Açık cezaevine geçiş için iyi hâl gerekir mi?

Evet. Açık cezaevine ayrılmada iyi hâl değerlendirmesi temel şartlardan biridir.

6. Koşullu salıverilme tarihine kaç yıl kalınca açık cezaevine geçilir?

Genel kural 7 yıl veya daha az süredir. Ancak bazı suçlarda 5 yıl, 3 yıl, 2 yıl veya 1 yıldan az süre şartı uygulanabilir.

7. Uyuşturucu ticareti suçunda açık cezaevine geçiş olur mu?

Olabilir; ancak özel şartlar uygulanır. TCK m.188 kapsamındaki dosyalarda koşullu salıverilme tarihine 5 yıldan az süre kalması gibi özel koşullar değerlendirilir.

8. Cinsel suçlarda açık cezaevine geçiş olur mu?

Bazı cinsel suçlarda açık cezaevine geçiş için koşullu salıverilme tarihine 3 yıldan az süre kalması aranır. Dosya ayrıca incelenmelidir.

9. Ağırlaştırılmış müebbet alan kişi açık cezaevine geçebilir mi?

Hayır. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar açık kuruma ayrılamayacak hükümlüler arasındadır.

10. Açık cezaevinden kapalı cezaevine geri gönderilme olur mu?

Evet. Firar, tutuklama kararı, disiplin cezası veya açık kurum şartlarına uyum sağlayamama gibi hallerde kapalı cezaevine gönderilme mümkündür.

11. Geçici madde 10 açık cezaevine geçişi etkiler mi?

Evet. 31/07/2023 ve öncesinde işlenen bazı suçlar bakımından, istisnalar hariç, açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlik sürecini etkileyebilir.

12. Açık cezaevine geçiş hesabı nasıl yapılır?

Suç tarihi, suç türü, toplam ceza, müddetname, koşullu salıverilme tarihi, iyi hâl, tekerrür, disiplin durumu ve geçici madde kapsamı birlikte incelenerek hesap yapılır.

Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.