Koşullu Salıverilme Nedir? Şartlı Tahliye Şartları ve Süreleri 2026

Koşullu salıverilme, halk arasında çoğu zaman şartlı tahliye olarak bilinir. Hükümlünün hapis cezasının kanunda öngörülen belirli kısmını ceza infaz kurumunda iyi hâlli olarak geçirmesi halinde, cezanın kalan kısmını ceza infaz kurumu dışında ve denetim süresi içinde geçirmesine imkân veren bir infaz kurumudur.

Koşullu salıverilme, af değildir. Ceza tamamen ortadan kalkmaz. Hükümlü, hak ederek tahliye tarihine kadar hukuken infaz sürecinin içinde kalmaya devam eder. Bu süre içinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlenirse veya yükümlülüklere uymamakta ısrar edilirse koşullu salıverilme kararı geri alınabilir.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107. maddesine göre koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için temel şart, hükümlünün kurumdaki infaz süresini iyi hâlli olarak geçirmesidir. Aynı maddede ağırlaştırılmış müebbet, müebbet, süreli hapis, örgütlü suçlar, bazı istisna suçlar, çocuk hükümlüler, denetim süresi ve geri alma halleri ayrıca düzenlenmiştir.

1. Koşullu Salıverilme Ne Demektir?

Koşullu salıverilme, hükümlünün cezasının belirli bir kısmını infaz kurumunda çektikten sonra, kalan cezasını cezaevi dışında geçirmesidir. Ancak bu serbestlik kesin ve sınırsız değildir.

Koşullu salıverilme kararı verilen hükümlü:

1. Ceza infaz kurumundan ayrılabilir.

2. Denetim süresi içinde hukuki yükümlülüklere tabi olabilir.

3. Hak ederek tahliye tarihine kadar infaz sürecinde kabul edilir.

4. Kasıtlı yeni suç veya yükümlülüklere aykırılık halinde yeniden ceza infaz kurumuna alınabilir.

5. Denetim süresini iyi hâlli ve yükümlülüklere uygun geçirirse ceza infaz edilmiş sayılır.

Bu nedenle koşullu salıverilme, “cezanın silinmesi” değil, cezanın kalan kısmının belirli şartlarla kurum dışında infaz edilmesidir.

2. Koşullu Salıverilme ile Şartlı Tahliye Aynı Şey midir?

Evet. Günlük dilde “şartlı tahliye” olarak kullanılan kavramın kanundaki karşılığı koşullu salıverilmedir.

Vatandaşlar arasında “şartlı tahliye”, “şartla salıverme”, “koşullu salıverme” ve “koşullu salıverilme” ifadeleri aynı anlamda kullanılmaktadır. Hukuki metinlerde doğru ifade koşullu salıverilmedir.

3. Koşullu Salıverilmenin Temel Şartları Nelerdir?

2026 yılı itibarıyla koşullu salıverilme için genel olarak şu şartlar aranır:

1. Kesinleşmiş hapis cezası bulunmalıdır.

2. Cezanın kanunda öngörülen kısmı infaz edilmiş olmalıdır.

3. Hükümlü iyi hâlli olmalıdır.

4. Ceza infaz kurumu idaresi tarafından gerekçeli rapor hazırlanmalıdır.

5. İnfaz hâkimliği koşullu salıverilme kararı vermelidir.

6. Kanunda koşullu salıverilme yasağı bulunan bir durum olmamalıdır.

Mahkûmiyet hükmü kesinleşmedikçe infaz aşaması başlamaz. 5275 sayılı Kanun m.4’e göre mahkûmiyet hükümleri kesinleşmedikçe infaz olunamaz.

4. İyi Hâl Nedir ve Nasıl Değerlendirilir?

Koşullu salıverilmede en önemli şartlardan biri iyi hâldir. İyi hâl, yalnızca “cezaevinde disiplin cezası almamak” anlamına gelmez. Hükümlünün kurum kurallarına uyumu, yükümlülüklerini yerine getirmesi, iyileştirme programlarına katılımı, toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura ya da başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı birlikte değerlendirilir.

5275 sayılı Kanun m.89’a göre hükümlüler, iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir idare ve gözlem kurulu tarafından değerlendirilir. Değerlendirmede eğitim, sosyal faaliyetler, kitap okuma alışkanlığı, ceza infaz kurumu görevlileriyle ve diğer hükümlülerle ilişkiler, pişmanlık, kurum kurallarına uyum ve disiplin cezaları dikkate alınır. Bazı ağır suçlar ve toplam 10 yıl veya daha fazla hapis cezası bulunan dosyalarda idare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet başsavcısı veya belirleyeceği Cumhuriyet savcısı başkanlık eder.

5. Koşullu Salıverilme Kararını Kim Verir?

Koşullu salıverilme kararını infaz hâkimliği verir. 5275 sayılı Kanun m.107/11’e göre, hükümlünün koşullu salıverilmesi hakkında ceza infaz kurumu idaresi tarafından gerekçeli rapor hazırlanır. Bu rapor, infaz işlemlerinin yapıldığı yer infaz hâkimliğine gönderilir. İnfaz hâkimi raporu uygun bulursa dosya üzerinden koşullu salıverilme kararı verir; raporu uygun bulmazsa gerekçesini kararında gösterir. Bu kararlara karşı itiraz yolu vardır.

Uygulamada hükümlü veya avukatı sürecin takibi için dilekçe verebilir. Ancak koşullu salıverilmenin temel dayanağı, ceza infaz kurumu idaresinin değerlendirme raporu ve infaz hâkimliği kararıdır.

6. 2026 Yılında Koşullu Salıverilme Süreleri ve İnfaz Oranları

Koşullu salıverilme süresi herkes için aynı değildir. Süre; cezanın türüne, suç tipine, tekerrür durumuna, özel kanun hükümlerine, çocuk hükümlü olup olunmadığına, müebbet veya süreli hapis cezasına göre değişir.

Aşağıdaki bilgiler genel çerçevedir. Kesin hesap için mahkûmiyet ilamı, suç tarihi, suç türü, ceza miktarı, mahsup, tekerrür, içtima, denetimli serbestlik ve müddetname birlikte değerlendirilmelidir.

Koşullu salıverilme tarihi, hak ederek tahliye tarihi ve denetimli serbestliğe ayrılma tarihi aynı şey değildir. Bu nedenle yalnızca ceza miktarına göre hareket edilmemeli; ön değerlendirme için infaz yatar hesaplama aracı üzerinden genel süre hesabı kontrol edilmelidir. Nihai değerlendirme ise suç tarihi, suç türü, infaz oranı, tekerrür, mahsup ve dosyanın özel durumuna göre yapılmalıdır.

6.1. Süreli Hapis Cezalarında Genel Kural: 1/2

5275 sayılı Kanun m.107/2’ye göre, süreli hapis cezasına mahkûm olanlar, genel kural olarak cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde koşullu salıverilmeden yararlanabilirler.

Örneğin, genel rejime tabi 6 yıl hapis cezasında koşullu salıverilme süresi kural olarak 3 yıl üzerinden değerlendirilir. Ancak denetimli serbestlik, açık cezaevi, mahsup, tekerrür, istisna suç ve geçici madde durumları bu hesabı değiştirebilir.

6.2. Ağırlaştırılmış Müebbet ve Müebbet Hapis Cezalarında Süre

5275 sayılı Kanun m.107/2’ye göre:

1. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında koşullu salıverilme için 30 yıl,

2. Müebbet hapis cezasında koşullu salıverilme için 24 yıl,

3. Süreli hapis cezasında genel kural olarak cezanın yarısı infaz kurumunda geçirilmelidir.

Ancak birden fazla müebbet, ağırlaştırılmış müebbet ile süreli hapis cezasının birlikte bulunması veya örgütlü suç hali varsa azami süreler değişir.

6.3. Bazı Suçlarda Koşullu Salıverilme Oranı: 2/3

5275 sayılı Kanun m.107/2’de sayılan bazı suçlarda süreli hapis cezaları bakımından genel 1/2 oranı değil, 2/3 oranı uygulanır.

Bu kapsama örnek olarak şunlar girer:

1. TCK m.81, 82 ve 83 kapsamındaki kasten öldürme suçları,

2. TCK m.87/2-d kapsamındaki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama,

3. TCK m.94 ve m.95 kapsamındaki işkence suçları,

4. TCK m.96 kapsamındaki eziyet suçu,

5. Kanunda belirtilen cinsel suçlar,

6. Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı bazı suçlar,

7. Çocuklar bakımından uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,

8. Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları.

Kanun ayrıca örgüt ve terörle bağlantılı bazı suçlar bakımından da 2/3 oranının uygulanacağını düzenlemiştir.

6.4. Örgütlü Suçlarda Koşullu Salıverilme

Suç işlemek için örgüt kurmak, örgüt yönetmek veya örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından daha ağır infaz oranları gündeme gelir.

5275 sayılı Kanun m.107/4’e göre örgütlü suçlarda:

1. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası bakımından 36 yıl,

2. Müebbet hapis cezası bakımından 30 yıl,

3. Süreli hapis cezaları bakımından cezanın 2/3’ü,

infaz kurumunda iyi hâlli olarak geçirilirse koşullu salıverilme gündeme gelebilir. Kanunda, koşullu salıverilme oranı 2/3’ten fazla olan suçlar bakımından tabi oldukları oranın uygulanacağı da belirtilmiştir.

6.5. Birden Fazla Ceza Varsa Azami Süreler

Birden fazla ceza veya müebbet cezası bulunan dosyalarda koşullu salıverilme süresi doğrudan tek bir ceza üzerinden hesaplanmaz. 5275 sayılı Kanun m.107/3’e göre bazı birleşik ceza hallerinde azami süreler şöyledir:

1. Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet ile müebbet birlikteyse 36 yıl,

2. Birden fazla müebbet hapis cezası varsa 30 yıl,

3. Ağırlaştırılmış müebbet ile süreli hapis birlikteyse en fazla 36 yıl,

4. Müebbet ile süreli hapis birlikteyse en fazla 30 yıl,

5. Birden fazla süreli hapis cezası varsa en fazla 28 yıl.

Örgütlü suçlarda bu azami süreler daha yüksek olabilir. Örneğin birden fazla süreli hapis cezası bakımından örgütlü suç rejiminde azami süre 32 yıl olarak uygulanabilir.

7. Tekerrür Halinde Koşullu Salıverilme

Tekerrür, daha önce kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunan kişinin kanuni şartlar içinde yeniden suç işlemesi halinde gündeme gelen özel bir infaz rejimidir. Tekerrür varsa koşullu salıverilme oranı genel rejime göre ağırlaşır.

5275 sayılı Kanun m.108’e göre tekerrür halinde:

1. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında 39 yıl,

2. Müebbet hapis cezasında 33 yıl,

3. Birden fazla süreli hapis cezasında en fazla 32 yıl,

4. Süreli hapis cezasında cezanın 2/3’ü,

infaz kurumunda iyi hâlli olarak çekilirse koşullu salıverilme gündeme gelebilir. Ancak bazı suçlarda 2/3’ten daha ağır oran varsa o özel oran uygulanır.

8. İkinci Defa Tekerrür Halinde 2026 Güncel Durum

2026 yılı itibarıyla ikinci defa tekerrür konusunda 7550 sayılı Kanun değişikliği önemlidir.

Önceki uygulamada ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlüler bakımından koşullu salıverilme yasağı gündeme gelmekteydi. Ancak 7550 sayılı Kanun’un 14. maddesiyle 5275 sayılı Kanun m.108’de değişiklik yapılmıştır. Buna göre ikinci defa tekerrür halinde birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanacak; süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı 3/4 olacaktır. 7550 sayılı Kanun metninde bu değişiklik açıkça yer almaktadır.

Bu nedenle “ikinci kez mükerrir olan hükümlü hiçbir şekilde koşullu salıverilmeden yararlanamaz” şeklindeki eski bilgi 2026 itibarıyla güncel değildir. Ancak her dosyada mahkeme ilamı, tekerrürün kaçıncı kez uygulandığı, suç türü, özel infaz rejimi ve geçici madde kapsamı ayrıca incelenmelidir.

9. Bazı Cinsel Suçlar ve Uyuşturucu Ticareti Suçlarında 3/4 Oranı

5275 sayılı Kanun m.108/9’da bazı suçlar bakımından özel düzenleme vardır. TCK m.102/2’de düzenlenen cinsel saldırı, TCK m.103’te düzenlenen çocukların cinsel istismarı, TCK m.104/2-3’te düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki ve TCK m.188’de düzenlenen uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından hapis cezasına mahkûm olanlar hakkında özel koşullu salıverilme süreleri uygulanır. Süreli hapis cezaları bakımından oran 3/4 olarak düzenlenmiştir. Bu fıkra çocuklar hakkında uygulanmaz.

Bu sebeple cinsel suçlar ve uyuşturucu ticareti dosyalarında yalnızca ceza miktarına bakarak “yarı yatar” hesabı yapmak çoğu zaman hatalı sonuç verir.

10. Çocuk Hükümlülerde Koşullu Salıverilme

5275 sayılı Kanun m.107/5’e göre koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, 2 gün olarak dikkate alınır.

Ayrıca 30/03/2020 tarihine kadar işlenen suçlarda 5275 sayılı Kanun Geçici m.6/4 kapsamında çocuk hükümlüler bakımından özel gün sayımı düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, ilgili kapsamda 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirilen 1 gün 3 gün; 18 yaşını dolduruncaya kadar geçirilen 1 gün ise 2 gün olarak dikkate alınabilir.

Bu nedenle çocuk hükümlülerde koşullu salıverilme hesabı, yetişkin hükümlülerden farklıdır.

11. Koşullu Salıverilme ile Denetimli Serbestlik Arasındaki Fark

Koşullu salıverilme ile denetimli serbestlik birbirine karıştırılmaktadır. Ancak bu iki kurum aynı değildir.

Denetimli serbestlik, kural olarak koşullu salıverilme tarihine kadar kalan sürenin toplum içinde infaz edilmesidir. Koşullu salıverilme ise hükümlünün koşullu salıverilme tarihinden hak ederek tahliye tarihine kadar denetim süresi içinde cezaevi dışında bulunmasını sağlar.

5275 sayılı Kanun m.105/A’ya göre açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlüler, talepleri halinde denetimli serbestlik tedbiriyle infazdan yararlanabilirler. Sıfır-altı yaş çocuğu bulunan kadın hükümlüler ve ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlüler için özel süreler düzenlenmiştir.

Kısaca:

1. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihinden önceki aşamadır.

2. Koşullu salıverilme, koşullu salıverilme tarihinden hak ederek tahliye tarihine kadar devam eder.

3. Denetimli serbestlik 5275 sayılı Kanun m.105/A’da, koşullu salıverilme ise m.107’de düzenlenmiştir.

4. Denetimli serbestlik için çoğu durumda hükümlünün talebi gerekir. Koşullu salıverilmede ceza infaz kurumu raporu ve infaz hâkimliği kararı esastır.

12. 2025 Değişiklikleri Koşullu Salıverilme Hesabını Nasıl Etkiler?

2026 yılı itibarıyla koşullu salıverilme değerlendirmesinde özellikle 7550 sayılı Kanun dikkate alınmalıdır.

7550 sayılı Kanun:

1. 5275 sayılı Kanun m.105/A’ya denetimli serbestlik bakımından “en az 5 gün ve 1/10” şartını eklemiştir.

2. 5275 sayılı Kanun m.108’de ikinci defa tekerrür bakımından önemli değişiklik yapmıştır.

3. İkinci defa tekerrürde koşullu salıverilme yasağı yerine, süreli hapis cezalarında 3/4 oranı getirmiştir.

Bu nedenle 2026 yılında infaz hesabı yapılırken sadece 5275 sayılı Kanun m.107’ye değil; m.105/A, m.108, geçici maddeler, 7550 sayılı Kanun ve varsa 7571 sayılı Kanun sonrası geçici madde etkilerine de bakılmalıdır.

13. 7571 Sayılı Kanun ve Geçici Madde Uygulamaları

7571 sayılı Kanun, 24/12/2025 tarihinde kabul edilmiş ve 25/12/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu kanun, infaz hukukunda özellikle geçici madde uygulamaları bakımından gündeme gelmiştir.

Geçici madde düzenlemeleri çoğu zaman doğrudan koşullu salıverilme oranını değil; açık ceza infaz kurumuna ayrılma, denetimli serbestlikten yararlanma ve infaz rejimindeki geçiş tarihlerini etkiler. Bu nedenle “koşullu salıverilme tarihi”, “denetimli serbestliğe ayrılma tarihi” ve “hak ederek tahliye tarihi” ayrı ayrı hesaplanmalıdır.

14. Adli Para Cezası Hapse Çevrilirse Koşullu Salıverilme Uygulanır mı?

Hayır. Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle hapse çevrilen cezalarda koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.

5275 sayılı Kanun m.106/9’a göre adli para cezasından çevrilen hapsin infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz. Hapse çevrilmiş olsa da hak yoksunlukları bakımından esas alınacak olan ceza adli para cezasıdır.

Bu husus uygulamada sık karıştırılır. Doğrudan hapis cezası ile adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle çevrilen hapis aynı hukuki sonucu doğurmaz.

15. Koşullu Salıverilme Denetim Süresi Nedir?

Koşullu salıverilen hükümlü, hak ederek tahliye tarihine kadar denetim süresi içindedir.

5275 sayılı Kanun m.107/6’ya göre koşullu salıverilen hükümlünün tabi tutulacağı denetim süresi, ilgili fıkralara göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır. Ancak süreli hapis cezalarında bu süre hak ederek tahliye tarihini geçemez.

Denetim süresinde infaz hâkimi:

1. Hükümlüye rehberlik edecek uzman kişi görevlendirebilir.

2. Hükümlünün denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenecek yükümlülüklere tabi tutulmasına karar verebilir.

3. Belirli bölgede denetim ve gözetim altında bulunma, belirlenen yer veya bölgelere gitmeme, belirlenen programlara katılma gibi yükümlülükler uygulanabilir.

4. Hükümlünün kişiliği ve topluma uyumdaki başarısına göre yükümlülükleri kaldırabilir veya denetim süresinin yükümlülük olmadan geçirilmesine karar verebilir.

16. Koşullu Salıverilme Kararı Geri Alınabilir mi?

Evet. Koşullu salıverilme kararı geri alınabilir. 5275 sayılı Kanun m.107/12’ye göre, koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere infaz hâkiminin uyarısına rağmen uymamakta ısrar etmesi halinde koşullu salıverilme kararı geri alınır.

Geri alma halinde:

1. Yeni suç işlenmişse, sonraki suçu işlediği tarihten itibaren başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek üzere, sonraki suç için verilen hapis cezasının iki katı süre ceza infaz kurumunda çektirilebilir.

2. Yükümlülüğe aykırılık varsa, yükümlülüğe uymama tarihi ile hak ederek salıverilme tarihi arasındaki süreyi geçmemek üzere ihlalin niteliğine göre takdir edilecek süre infaz kurumunda aynen çektirilebilir.

3. Koşullu salıverilme kararının geri alınmasından sonra aynı hükmün infazı bakımından yeniden koşullu salıverilme kararı verilmez.

17. Koşullu Salıverilme Geri Alınırsa İtiraz Edilebilir mi?

Evet. 5275 sayılı Kanun m.107/15’e göre koşullu salıverilme kararının geri alınmasına infaz hâkimliği tarafından dosya üzerinden karar verilir ve bu kararlara karşı itiraz yolu açıktır.

İtirazda genellikle şu hususlar incelenir:

1. Denetim süresi içinde suç işlenip işlenmediği,

2. Suçun kasıtlı olup olmadığı,

3. Suçun hapis cezasını gerektirip gerektirmediği,

4. Yükümlülük ihlali varsa uyarı yapılıp yapılmadığı,

5. Israr şartının oluşup oluşmadığı,

6. Geri alınacak sürenin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı.

18. Koşullu Salıverilme Hesabı Nasıl Yapılır?

Koşullu salıverilme hesabında yalnızca ceza miktarına bakmak yeterli değildir.

Doğru hesap için şu bilgiler birlikte incelenmelidir:

1. Suç tarihi,

2. Suç türü,

3. Hapis cezasının süresi,

4. Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet veya süreli hapis olup olmadığı,

5. Tekerrür veya ikinci defa tekerrür bulunup bulunmadığı,

6. Örgütlü suç veya terör suçu olup olmadığı,

7. Cinsel suç, uyuşturucu ticareti, kasten öldürme gibi özel oran gerektiren suçlardan olup olmadığı,

8. Tutukluluk veya gözaltı mahsubu,

9. Cezaların içtima edilip edilmediği,

10. Hükümlünün çocuk yaşta infaz kurumunda süre geçirip geçirmediği,

11. Denetimli serbestlik uygulanıp uygulanmayacağı,

12. Müddetname ve hak ederek tahliye tarihi.

Koşullu salıverilme hesabında hata yapılmaması için suç tarihi, suç türü, ceza miktarı, mahsup, tekerrür ve infaz oranı birlikte değerlendirilmelidir. Bu konuda ön bilgi edinmek isteyenler, infaz yatar hesaplama sayfası üzerinden genel bir hesaplama yapabilir. Ancak kesin sonuç için müddetname, mahkûmiyet ilamı ve dosyanın özel infaz rejimi ayrıca incelenmelidir.

Örneğin 6 yıl hapis cezası her dosyada aynı sonucu doğurmaz. Genel rejimde 1/2 oranı gündeme gelebilirken, tekerrür varsa 2/3, ikinci defa tekerrür varsa süreli hapislerde 3/4, bazı suçlarda ise özel oran uygulanabilir.

19. Müddetname Neden Önemlidir?

Müddetname, hükümlünün cezasının infazına ilişkin temel tarihleri gösteren belgedir. Koşullu salıverilme tarihi, hak ederek tahliye tarihi, mahsup edilen süreler, denetimli serbestlik tarihleri ve infaz rejimi açısından kritik öneme sahiptir.

Müddetnamede hata yapılması mümkündür. Özellikle içtima, mahsup, tekerrür, suç tarihi, cinsel suç veya uyuşturucu suçu gibi özel oranlar dikkate alınmadan yapılan hesaplamalar, hükümlünün daha uzun veya daha kısa süre cezaevinde kalmasına neden olabilir.

Bu nedenle koşullu salıverilme hesabında mutlaka müddetname kontrol edilmelidir.

20. Ankara’da Koşullu Salıverilme ve İnfaz Dosyalarında Nelere Bakılır?

Ankara, Yenimahalle, Ankara Batı Adliyesi ve Ankara Adliyesi çevresinde infaz dosyası bulunan kişiler bakımından koşullu salıverilme değerlendirmesinde şu belgeler önemlidir:

1. Gerekçeli mahkeme kararı,

2. Kesinleşme şerhi,

3. Mahkûmiyet ilamı,

4. Suç tarihi,

5. Suç türü,

6. Ceza miktarı,

7. Müddetname,

8. İyi hâl değerlendirme raporu,

9. İdare ve gözlem kurulu kararı,

10. Denetimli serbestlik durumu,

11. Tekerrür veya ikinci defa tekerrür kaydı,

12. Önceki infaz dosyaları ve mahsup bilgileri.

Koşullu salıverilme, infaz hukukunun teknik konularındandır. Aynı ceza süresi, farklı suç tipi veya farklı infaz rejimi nedeniyle tamamen farklı sonuç doğurabilir.

21. Uygulamada En Çok Yapılan Hatalar

Koşullu salıverilme konusunda vatandaşlar tarafından en sık yapılan hatalar şunlardır:

1. Koşullu salıverilmeyi af zannetmek,

2. Şartlı tahliye ile denetimli serbestliği aynı şey sanmak,

3. Her hapis cezasında 1/2 oranı uygulanacağını düşünmek,

4. Cinsel suç, uyuşturucu ticareti, örgütlü suç ve tekerrür durumlarını dikkate almamak,

5. İkinci defa tekerrür konusunda eski bilgileri kullanmak,

6. Adli para cezasının hapse çevrilmesinde koşullu salıverilme uygulanacağını sanmak,

7. Müddetnameyi kontrol etmemek,

8. İyi hâl değerlendirmesini yalnızca disiplin cezası yokluğu sanmak,

9. Denetim süresinde işlenen suçun koşullu salıverilmeyi etkilemeyeceğini düşünmek,

10. Sosyal medyadaki “af çıktı”, “yatar kalktı”, “herkes tahliye olacak” gibi kesin ifadelerle hareket etmek.

22. Sonuç

2026 yılı itibarıyla koşullu salıverilme, 5275 sayılı Kanun m.107 başta olmak üzere m.89, m.105/A, m.108 ve geçici maddelerle birlikte değerlendirilmesi gereken teknik bir infaz kurumudur.

Genel kural olarak süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı 1/2’dir. Ancak kasten öldürme, bazı cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, örgütlü suçlar, terör suçları, tekerrür, ikinci defa tekerrür, müebbet hapis, ağırlaştırılmış müebbet hapis, çocuk hükümlü ve geçici madde kapsamları bu oranı değiştirebilir.

Bu nedenle koşullu salıverilme hesabında en doğru yöntem; suç tarihi, suç türü, ceza miktarı, infaz rejimi, tekerrür durumu, iyi hâl raporu, müddetname, denetimli serbestlik ve hak ederek tahliye tarihini birlikte incelemektir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Koşullu salıverilme nedir?

Koşullu salıverilme, hükümlünün cezasının kanunda belirlenen kısmını iyi hâlli olarak infaz kurumunda geçirdikten sonra kalan kısmını cezaevi dışında geçirmesidir.

2. Koşullu salıverilme ile şartlı tahliye aynı mı?

Evet. Halk arasında şartlı tahliye denilen kurumun kanundaki adı koşullu salıverilmedir.

3. Koşullu salıverilme af mıdır?

Hayır. Koşullu salıverilme af değildir. Ceza ortadan kalkmaz; hak ederek tahliye tarihine kadar infaz süreci devam eder.

4. Koşullu salıverilme için iyi hâl şart mı?

Evet. 5275 sayılı Kanun m.107’ye göre koşullu salıverilmeden yararlanmak için hükümlünün infaz süresini iyi hâlli geçirmesi gerekir.

5. Süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı kaçtır?

Genel kural 1/2’dir. Ancak suç türü, tekerrür, örgütlü suç, cinsel suç ve uyuşturucu ticareti gibi durumlarda oran değişebilir.

6. Tekerrür varsa koşullu salıverilme oranı kaç olur?

Tekerrür halinde süreli hapis cezalarında kural olarak 2/3 oranı uygulanır. Ancak özel suçlarda daha ağır oran varsa o oran dikkate alınır.

7. İkinci defa tekerrürde koşullu salıverilme var mı?

2026 itibarıyla 7550 sayılı Kanun değişikliği sonrası ikinci defa tekerrürde süreli hapis cezaları bakımından 3/4 oranı uygulanır.

8. Denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme aynı mı?

Hayır. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihine kadar olan aşamadır. Koşullu salıverilme ise hak ederek tahliye tarihine kadar devam eder.

9. Adli para cezası hapse çevrilirse koşullu salıverilme uygulanır mı?

Hayır. Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle çevrilen hapislerde koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.

10. Koşullu salıverilme kararını kim verir?

Koşullu salıverilme kararını infaz hâkimliği verir. Ceza infaz kurumu idaresinin gerekçeli raporu değerlendirilir.

11. Koşullu salıverilme geri alınabilir mi?

Evet. Denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı suç işlenirse veya yükümlülüklere uymamakta ısrar edilirse karar geri alınabilir.

12. Koşullu salıverilme hesabı nasıl yapılır?

Suç tarihi, suç türü, ceza miktarı, tekerrür, mahsup, iyi hâl, denetimli serbestlik, müddetname ve hak ederek tahliye tarihi birlikte incelenerek hesap yapılır.

Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.