2026 TORBA KANUN DEĞİŞİKLİKLERİ IŞIĞINDA ADAY MEMURLUK STATÜSÜ, İLİŞİK KESME REJİMİ VE HUKUKİ KORUNMA YOLLARI: ANKARA VE YENİMAHALLE EKSENİNDE KAPSAMLI ARAŞTIRMA

Türkiye Cumhuriyeti idare hukuku sistematiğinde kamu personel rejimi, devletin sürekliliğini sağlayan en temel yapı taşlarından biridir. Bu rejimin giriş kapısı niteliğindeki "Aday Memurluk" statüsü, hem idare hem de birey için kritik bir deneme ve yetiştirme evresini temsil eder. Ancak 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe giren 7573 sayılı Torba Kanun ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yapılan köklü değişiklikler, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları ve Danıştay'ın güncel içtihatları, bu alanı yeniden şekillendirmiştir.

Bu blog, özellikle Ankara ve Yenimahalle bölgesindeki kamu kurumlarında yoğunlaşan aday memur popülasyonunu hedef alarak; adaylık sürecinde başarısızlık, disiplin cezaları ve "memuriyetle bağdaşmayan hal ve hareketler" gerekçesiyle uygulanan ilişik kesme işlemlerini derinlemesine incelemektedir. Blog, sadece mevzuat metinlerini aktarmakla kalmayıp, bu metinlerin arkasındaki hukuki mantığı, yargısal denetim mekanizmalarını ve bireylerin karşılaşabileceği senaryoları 2026 yılı perspektifiyle analiz etmektedir. Ayrıca, ilişik kesme işleminin en ağır sonucu olan "3 yıl süreyle kamu görevinden yasaklanma" yaptırımı, insan hakları ve çalışma hürriyeti bağlamında değerlendirilmiştir.

BÖLÜM 1: TÜRK İDARE HUKUKUNDA ADAY MEMURLUK STATÜSÜNÜN TEORİK VE PRATİK ÇERÇEVESİ

1.1. Statü Hukuku ve Adaylık Kavramının Ontolojisi

Türk kamu personel rejimi, "statü hukuku" ilkesine dayanır. Bu ilke gereği, memur ile devlet arasındaki ilişki, tarafların iradesiyle belirlenen bir "sözleşme" ilişkisi değil, kanunlarla önceden belirlenmiş "kural işlem" ilişkisidir. Memur, göreve başladığı andan itibaren, içeriği kanunlarla belirlenmiş bir statünün içine girer. Ancak bu statüye tam anlamıyla dahil oluş, "Asli Memurluk" (asalet tasdiki) ile gerçekleşir.

Aday memurluk ise, bu statüye geçiş öncesindeki "araf" dönemdir. Kanun koyucu, 657 sayılı Kanun'un 54. maddesinde adaylık süresini "bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz" şeklinde sınırlandırmıştır. Bu süre, idareye memuru tanıma, yeteneklerini ölçme ve devlet terbiyesine uyumunu denetleme imkanı verirken; memura da kurumu ve görevi tanıma fırsatı sunar.

2026 yılı itibarıyla, aday memurluk süreci salt bir "staj" dönemi olmaktan çıkmış, güvenlik soruşturmaları, disiplin incelemeleri ve performans değerlendirmelerinin iç içe geçtiği çok katmanlı bir denetim mekanizmasına dönüşmüştür. Ankara gibi bürokrasinin merkezi olan bir ilde, aday memurluk süreci, taşra teşkilatlarına nazaran çok daha sıkı hiyerarşik denetim altında geçmektedir. Özellikle Yenimahalle, Çankaya gibi bakanlık merkezlerinin ve bağlı kuruluşların yoğun olduğu ilçelerde, aday memurların her hareketi mevzuat süzgecinden geçirilmektedir.

1.2. Aday Memurun Hak ve Yükümlülükleri

Aday memur, mali haklar (maaş, yolluk vb.) bakımından asli memurla büyük ölçüde eşittir. Ancak "güvence" bakımından zayıflatılmış bir konumdadır.

• Aylık ve Özlük Hakları: Aday memur, girdiği derecenin kademe aylığını alır. 2026 yılı enflasyon verileri ve memur maaş katsayıları dikkate alındığında, aday memurun ekonomik varlığı, bu statünün korunmasına sıkı sıkıya bağlıdır.

  
  

• İzin Hakkı: Adaylık sürecinin ilk yılında yıllık izin hakkı bulunmamaktadır. Bu durum, aday memurun üzerindeki psikolojik baskıyı artıran faktörlerden biridir. Sadece mazeret izni ve hastalık izni kullanılabilir.

  
  

• Sendikal Haklar: Aday memurlar sendikalara üye olabilirler. Ancak uygulamada, aday memurların sendikal faaliyetlere katılımı, "adaylığın yanması" korkusuyla sınırlı kalmaktadır.

  
  

İdare hukuku teorisinde aday memur, "iş güvencesi" açısından, sözleşmeli personel ile asli memur arasında hibrit bir konumda değerlendirilir. Asli memurun görevden çıkarılması (ihraç), ancak Yüksek Disiplin Kurulu kararı ve çok ağır suçların varlığı ile mümkünken; aday memurun ilişiğinin kesilmesi, 2026 öncesinde daha basit idari işlemlerle yapılabilmekteydi. Ancak aşağıda detaylandırılacağı üzere, 7573 sayılı Kanun ve AYM kararları, bu süreci daha hukuki ve denetlenebilir bir zemine çekmiştir.

BÖLÜM 2: 2026 YILI MEVZUAT DEĞİŞİKLİKLERİ VE "TORBA KANUN" ETKİSİ

2025 yılının son çeyreğinde yasalaşan ve 2026 yılı başında tam olarak yürürlüğe giren 7573 sayılı Kanun (Torba Kanun), Devlet Memurları Kanunu'nda köklü değişiklikler yapmıştır. Bu değişikliklerin merkezinde aday memurluk rejimini düzenleyen 56. ve 57. maddeler yer almaktadır.

2.1. 57. Maddenin Yürürlükten Kaldırılması: Sadeleşme mi, Güvence Kaybı mı?

Eski sistemde, aday memurların başarısızlık nedeniyle ilişiğinin kesilmesi 57. maddede, disiplin ve hal hareketler nedeniyle ilişiğinin kesilmesi ise 56. maddede düzenlenmekteydi. Bu ikili yapı, uygulamada karışıklıklara yol açmaktaydı. Bazı durumlarda idareler, aynı fiil için hangi maddeyi uygulayacakları konusunda tereddüt yaşıyor, bu da idari yargıda iptal kararlarına neden oluyordu.

7573 sayılı Kanun ile 57. Madde tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Kanun koyucunun buradaki amacı, aday memurun ilişik kesme sebeplerini tek bir maddede (56. Madde) toplayarak mevzuat birliğini sağlamaktır.

• Analiz: 57. maddenin ilgası, "adaylık süresi sonunda başarısızlık" kavramını ortadan kaldırmamış, bu kavramı 56. maddenin şemsiyesi altına almıştır. Dolayısıyla, vatandaşların "Artık başarısızlık nedeniyle atılma kalktı" şeklindeki algısı yanlıştır. Aksine, başarısızlık artık disiplin süreciyle daha iç içe geçmiş bir denetim mekanizmasının parçasıdır.

2.2. 56. Maddenin Yeniden İnşası ve Disiplin Odaklı Yaklaşım

56. madde, "Adaylık Devresi İçinde Göreve Son Verme" başlığı altında yeniden düzenlenmiştir. Yeni metin, idarenin takdir yetkisini disiplin cezalarına endekslemiştir.

• Eski Metin Sorunu: Eski metinde yer alan muğlak ifadeler, idarecilere geniş bir takdir yetkisi veriyordu.

  
  

• Yeni Metin (2026): Artık ilişik kesme işlemi için somut kriterler getirilmiştir.

  Bunlar;

1. Temel ve hazırlayıcı eğitimde başarısızlık.

   
   

2. Staj devresinde başarısızlık.

   
   

3. Adaylık süresi içinde belirli disiplin cezalarının alınması.

   
   

Bu değişiklik, Ankara İdare Mahkemeleri'nin iş yükünü ve davalara bakış açısını doğrudan etkilemiştir. Artık mahkemeler, "İdare takdir yetkisini kullandı" diyerek davayı reddetmek yerine, "İdare, 56. maddedeki somut şartların oluştuğunu ispatladı mı?" sorusunu sormaktadır.

2.3. Anayasa Mahkemesi'nin "Hal ve Hareketler" İptal Kararı (E: 2024/234, K: 2025/99)

Hukuk devleti ilkesinin en önemli gereği "belirlilik"tir. Birey, hangi eyleminin hangi sonuca yol açacağını önceden bilebilmelidir. 657 sayılı Kanun'un 56. maddesinde yer alan "hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları tespit edilenlerin" ibaresi, uzun yıllardır eleştiri konusuydu. "Memuriyetle bağdaşmayan hal" nedir? Bir amire yan bakmak mı? Özel hayattaki bir tartışma mı?

Anayasa Mahkemesi, 22/04/2025 tarihli ve E: 2024/234, K: 2025/99 sayılı kararı ile bu ibareyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir.

• İptal Gerekçesi: Yüksek Mahkeme, kuralın öngörülebilir olmadığını, keyfiliğe açık olduğunu ve kamu hizmetine girme hakkını ölçüsüzce sınırladığını belirtmiştir.

  
  

• Üye Ömer Çınar'ın Karşı Oy Yazısı: Kararda yer alan karşı oy yazısında, devlet memurluğunun bir güven ilişkisi olduğu ve idarenin aday memuru değerlendirirken geniş yetkiye sahip olması gerektiği savunulsa da, çoğunluk görüşü "hukuki güvenlik" ilkesini üstün tutmuştur.

Bu iptal kararı sonrası, 2026 yılında idare amirleri, aday memurun sadece "tavırlarını beğenmedikleri" için ilişik kesme işlemi tesis edemezler. Mutlaka bu tavırların bir disiplin suçuna (örneğin; amire saygısızlık, görev yerini terk vb.) tekabül ettiğini tutanakla tespit etmek ve ceza vermek zorundadırlar.

BÖLÜM 3: İLİŞİK KESME SEBEPLERİNİN DETAYLI ANALİZİ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ

Ankara ve Yenimahalle'de görev yapan bir aday memurun ilişiğinin kesilmesine yol açabilecek sebepler, 2026 mevzuatına göre üç ana başlıkta toplanabilir.

3.1. Eğitim ve Staj Devrelerinde Başarısızlık

Aday memurluk süreci eğitimsel bir süreçtir. Bu süreç; "Temel Eğitim", "Hazırlayıcı Eğitim" ve "Staj" olmak üzere üç aşamadan oluşur.

1. Temel Eğitim: Tüm memurlar için ortak olan (Atatürk İlkeleri, T.C. Anayasası, 657 DMK vb.) konuları içerir.

   
   

2. Hazırlayıcı Eğitim: Kurumun kendi görev alanına (örneğin Tarım Bakanlığı personeli için tarım mevzuatı) ilişkin eğitimdir.

   
   

3. Staj: Teorik bilgilerin pratiğe döküldüğü aşamadır.

Kritik Nokta: 657 sayılı Kanun'un 56. maddesi, bu devrelerin "herhangi birinde" başarısız olanların ilişiğinin kesileceğini emreder.

• Sınav ve Not Sistemi: Genellikle kurumların "Aday Memurların Yetiştirilmesine Dair Yönetmelik"lerinde baraj puanı 60 veya 70 olarak belirlenir. Bu puanın altında kalan aday başarısız sayılır.

  
  

• Yargısal Denetim: İdare mahkemeleri, başarısızlık nedeniyle açılan davalarda sınav kağıtlarını bilirkişiye göndererek yeniden inceletir. Eğer sınav soruları müfredat dışıysa veya değerlendirmede maddi hata varsa, ilişik kesme işlemi iptal edilir. Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin bu yönde verilmiş çok sayıda iptal kararı bulunmaktadır.

3.2. Disiplin Cezaları: "Otomatik İhraç" Mekanizması

7573 sayılı Kanun sonrası en tehlikeli alan burasıdır. Kanun koyucu, disiplin cezalarını ilişik kesme için "kesin karine" olarak kabul etmiştir.

3.2.1. Hafif Cezaların Kümülatif Etkisi (Uyarma ve Kınama)

Kanun metni şöyledir: "Adaylık süresi içinde... birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almış olanların... ilişikleri kesilir."

• Senaryo: Yenimahalle Tapu Müdürlüğü'nde aday memur olan (A), mesaiye bir gün geç kalmış ve "Uyarma" cezası almıştır. İki ay sonra vatandaşa kaba davrandığı iddiasıyla "Kınama" cezası almıştır.

  
  

• Sonuç: (A)'nın sicilinde artık "birden fazla" (toplamda 2) hafif ceza vardır. İdare, (A)'nın ilişiğini kesmek zorundadır. Kanun idareye "kesebilir" değil "kesilir" diyerek bağlı yetki vermiştir.

  
  

• Hukuki Tartışma: Asli memurlar için sicilden silinebilen ve memuriyetten çıkarmayı gerektirmeyen bu fiillerin, aday memurlar için meslekten atılma sebebi olması, "suç ve cezada orantılılık" ilkesine aykırılık iddiasıyla Danıştay'a taşınmaktadır. Ancak mevcut yasal düzenleme (lex lata) bu şekildedir.

3.2.2. Ağır Cezaların Tek Seferde Etkisi

Adaylık süresi içinde bir kez dahi;

• Aylıktan Kesme,

  
  

• Kademe İlerlemesinin Durdurulması, cezası alan personelin ilişiği derhal kesilir.

  
  

• Örnek: Göreve sarhoş gelmek, özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek (Aylıktan kesme gerektirir). Danıştay 12. Dairesi, bu tür durumlarda disiplin cezasının hukuka uygunluğunu öncelikle inceler. Eğer disiplin cezası usulsüzse (örneğin savunma süresi 7 günden az verilmişse), ilişik kesme işlemi de iptal edilir.

3.3. Devamsızlık

56. madde, "göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin" de ilişiğinin kesileceğini belirtir. Burada kastedilen, disiplin cezasını gerektiren devamsızlığın ötesinde, adayın memuriyetle ilgisini kestiğini gösteren fiili durumlardır. Ancak uygulamada devamsızlık genellikle "Aylıktan Kesme" veya "Kademe Durdurma" cezası (DMK 125. madde) üzerinden cezalandırıldığı için, süreç yine disiplin mekanizmasına bağlanmaktadır.

BÖLÜM 4: 3 YIL SÜREYLE MEMURİYETE ALINMAMA YASAĞI VE SONUÇLARI

Aday memurun ilişiğinin kesilmesi, sadece o anki işini kaybetmesi değil, geleceğinin de ipotek altına alınması anlamına gelir.

4.1. Yasağın Kapsamı ve Niteliği

DMK Madde 56'nın son fıkrası açıktır: "Bu madde hükümlerine göre ilişikleri kesilenler (sağlık nedenleri hariç) üç yıl süre ile Devlet memurluğuna alınmazlar."

• Yasaklanan Alan: Bu yasak, 657 sayılı Kanun'a tabi tüm kadroları kapsar. Belediyeler, Üniversiteler, Bakanlıklar dahildir.

  
  

• İstisna: Sözleşmeli personel (4/B) statüsü, teknik olarak "memuriyet" sayılmadığı için bazı hukukçular bu yasağın 4/B'li alımları kapsamadığını savunsa da, Devlet Personel Başkanlığı'nın (mülga, görevleri devralan Çalışma Bakanlığı birimleri) görüşleri ve güvenlik soruşturmaları, bu kişilerin 4/B'li olarak atanmasını da fiilen engellemektedir.

4.2. İstifa (Çekilme) ile İlişik Kesme Arasındaki Fark

Vatandaşların en sık karıştırdığı konu budur.

1. İstifa (Çekilme): Aday memur kendi isteğiyle ayrılırsa, DMK 97. maddeye göre 6 ay (usulüne uygun) veya 1 yıl (usulsüz) bekleme süresine tabi olur.

   
   

2. İlişik Kesme (Atılma): İdare tarafından başarısızlık veya disiplinsizlik nedeniyle gönderilirse, ceza 3 yıldır.

Önemli Strateji: Eğer aday memur, hakkında disiplin soruşturması açıldığını ve atılacağını hissederse, süreç tamamlanmadan "istifa etmesi" (çekilmesi) lehine olabilir. Böylece 3 yıllık yasak yerine 6 aylık veya 1 yıllık bekleme süresiyle durumu kurtarabilir. Ancak bu strateji, disiplin suçunun niteliğine göre değişir; yüz kızartıcı bir suç varsa istifa etse bile memuriyete dönüş yolu kapanabilir.

BÖLÜM 5: ANKARA VE YENİMAHALLE ÖZELİNDE YARGISAL SÜREÇ VE HUKUKİ KORUNMA

Aday memur ile idare arasındaki uyuşmazlıklar "İdari Yargı"nın alanına girer. Türkiye'de idari yargının merkezi Ankara'dır.

5.1. Görevli ve Yetkili Mahkeme: Neden Ankara?

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idari işlemi yapan merciin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Bakanlıklarca yapılan atama ve ilişik kesme işlemleri genellikle merkezden (Ankara) yapıldığı için davalar Ankara İdare Mahkemeleri'nde görülür.

• Yenimahalle Faktörü: Tarım ve Orman Bakanlığı Kampüsü, Şehir Hastaneleri, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne yakınlığı gibi nedenlerle Yenimahalle, kamu personelinin yoğun olduğu bir ilçedir. Yenimahalle'de ikamet eden veya görev yapan bir aday memur, davasını Söğütözü bölgesindeki (yeni yapılanmaya göre değişebilir) Ankara İdare Mahkemeleri'nde açar.

  
  

• Adliye Yapılanması:  nolu snippet, yargı çevrelerinin 2 Ocak 2026 itibarıyla modernize edildiğini belirtmektedir. Ankara'da idari mahkemelerin iş yükünü hafifletmek için ihtisas mahkemeleri (eğitim, disiplin vb.) kurulması gündemdedir.

  
  

5.2. Dava Açma Süresi ve Dilekçe Hazırlığı

• Süre: İlişik kesme işleminin tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gündür. Bu süre hak düşürücüdür.

  
  

• Dilekçe İçeriği: Dilekçe, 2577 sayılı İYUK'un 3. ve 5. maddelerine şekil şartları açısından tam uygun olmalıdır. Aksi takdirde "Dilekçe Ret" kararı verilir ve süreç uzar.

  
  

• Özellikle "Yürütmenin Durdurulması" talebi, dilekçenin "Sonuç ve İstem" kısmında açıkça belirtilmelidir.

5.3. Yürütmenin Durdurulması (YD) Talebinin Hayati Önemi

Aday memur davalarında YD kararı almak, davanın esastan kazanılması kadar önemlidir. Çünkü dava süreci 1-1.5 yıl sürebilir. Bu sürede memur maaş alamaz. YD kararı verilirse, idare memuru 30 gün içinde geçici olarak göreve başlatmak zorundadır.

• Ankara 2. İdare Mahkemesi Kararı: Ankara mahkemeleri, işlemin uygulanması halinde "telafisi güç zarar" (maaş alamama, meslekten kopma) doğacağı gerekçesiyle YD kararı verme eğilimindedir. Ancak bunun için işlemin "açıkça hukuka aykırı" olduğunun da delillendirilmesi gerekir.

5.4. Danıştay İçtihatları ve Emsal Kararlar

Danıştay 12. Dairesi, memur davalarının temyiz merciidir.

• Emsal Karar 1 (Savunma Hakkı): Danıştay, aday memur da olsa, savunması alınmadan disiplin cezası verilmesini ve buna dayalı ilişik kesilmesini "savunma hakkının kısıtlanması" gerekçesiyle iptal etmektedir.

  
  

• Emsal Karar 2 (Somut Delil): "Uyarma" cezasına dayalı ilişik kesmelerde, verilen uyarma cezasının gerçekten hukuka uygun olup olmadığını inceler. "Saç sakal traşı uzundu" diye verilen bir uyarı cezası, eğer yönetmeliğe aykırı değilse veya keyfi ise, mahkemece iptal edilir ve buna bağlı ilişik kesme işlemi de düşer.

BÖLÜM 6: VATANDAŞ İÇİN ADIM ADIM HUKUKİ STRATEJİ

Eğer Ankara'da görev yapan bir aday memursanız ve ilişiğinizin kesilmesi riskiyle karşı karşıyaysanız, aşağıdaki adımları izlemelisiniz:

1. Tutanaklara Şerh Düşün: Hakkınızda tutulan tutanakları "Okudum, kabul etmiyorum, savunma hakkımı saklı tutuyorum" diyerek imzalayın. Asla baskı altında boş kağıda imza atmayın.

   
   

2. Savunmanızı Profesyonelce Yazın: Disiplin soruşturmasında istenen savunma, geleceğinizi belirler. Duygusal ifadelerden kaçının, sadece olay örgüsünü ve delillerinizi (kamera kaydı, tanık, HTS kaydı vb.) sunun.

   
   

3. Tebligatı Saklayın: İhraç kararı size tebliğ edildiği gün, 60 günlük saatiniz işlemeye başlar. Tebligat zarfını saklayın.

   
   

4. Adli Yardım: Maddi durumunuz kötüyse, mahkemeden "adli yardım" talep ederek harç ödemeden dava açabilirsiniz.

   
   

BÖLÜM 7: SIKÇA SORULAN SORULAR

1. Aday memurken mesaiye iki kez geç kalırsam memuriyetim biter mi?

Evet, bu risk çok yüksektir. 2026 yılında geçerli olan 657 sayılı Kanun'un 56. maddesine göre, adaylık süresi içinde birden fazla (yani en az 2) "Uyarma" cezası alırsanız ilişiğinizin kesilmesi kanuni bir zorunluluktur. Mesaiye özürsüz geç kalmak uyarma cezasını gerektirdiği için, iki kez tekrarlanması ve iki ayrı ceza alınması durumunda memuriyetten çıkarılırsınız.

2. Anayasa Mahkemesi "hal ve hareketler" maddesini iptal etti, artık amirim "tavrını beğenmedim" diyerek beni atabilir mi?

Hayır, atamaz. AYM'nin 2025/99 sayılı iptal kararı sonrası, idare "hal ve hareketleri memuriyetle bağdaşmıyor" şeklindeki soyut gerekçeyi tek başına kullanamaz. Mutlaka somut bir disiplin suçunu (hakaret, emre itaatsizlik vb.) tespit etmesi, soruşturma açması ve ceza vermesi gerekir. Keyfi değerlendirmeler artık yargıdan dönmektedir.

3. Aday memurluktan atılırsam ne kadar süreyle devlet memuru olamam?

Disiplin cezası veya başarısızlık nedeniyle 56. madde kapsamında ilişiğiniz kesilirse, 3 yıl süreyle 657 sayılı Kanun'a tabi hiçbir devlet memurluğu kadrosuna atanamazsınız. KPSS'den derece yapsanız bile bu süre dolmadan atamanız yapılmaz.

4. İlişiğim kesildi, hemen dava açabilir miyim yoksa önce itiraz mı etmeliyim?

Doğrudan dava açabilirsiniz ve bu daha hızlı sonuç almanızı sağlar. İdareye itiraz etmek (İYUK Madde 11), zorunlu bir yol değildir. İtiraz ederseniz idarenin cevabını beklemek zorunda kalırsınız. Ankara'daki bakanlıklar genellikle itirazları reddettiği için, vakit kaybetmeden 60 gün içinde İdare Mahkemesine dava açmak en mantıklı yoldur.

5. Dava açma süresi ne zaman başlar?

İlişik kesme onayının veya yazısının size veya yasal vekilinize (avukatınıza) resmen tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren başlar.

6. Yenimahalle'de oturuyorum, davayı nerede açacağım?

İkametgahınızın Yenimahalle'de olması yetkiyi değiştirmez. Önemli olan görev yaptığınız kurumun bulunduğu yerdir. Eğer kurumunuz Ankara merkezdeyse (Yenimahalle, Çankaya, Altındağ vb.), dava Ankara İdare Mahkemeleri nezdinde açılır.

7. Aday memurken yıllık izin kullanabilir miyim?

Hayır. Aday memurların 1 yıllık hizmet süresini doldurmadan yıllık izin hakları yoktur. Sadece mazeret izni (evlilik, ölüm, babalık vb.) ve hastalık raporu kullanabilirler. 1 yıl dolduktan sonra asalet tasdik olmasa bile yıllık izin hakkı doğar.

8. Asaletim ne zaman tasdik olur?

Adaylık süresi kanunen en az 1 yıl, en çok 2 yıldır. Kurum amirleri, 1 yıl dolduktan sonra performansınıza göre asaletinizi tasdik edebilir. Ancak 2 yıl dolmasına rağmen asalet tasdik edilmezse ve ilişik de kesilmezse, hukuki bir belirsizlik doğar ve dava açarak asaletin onaylanması talep edilebilir.

9. Güvenlik soruşturmam olumsuz geldiği için atıldım, bu 3 yıl yasağına girer mi?

Güvenlik soruşturması (4045 sayılı Kanun) ile DMK 56. madde farklıdır. Güvenlik soruşturması nedeniyle ilişik kesilmesi, teknik olarak 56. maddedeki disiplin/başarısızlık sebepli atılma değildir. Ancak güvenlik soruşturmasındaki olumsuzluk, sonraki atamalarda da karşınıza çıkabilir. Bunun için mutlaka "Güvenlik Soruşturması İptal Davası" açmalısınız.

10. Torba Kanun (7573 s. Kanun) benim lehime mi aleyhime mi?

Torba Kanun, belirsizliği azalttığı için teorik olarak lehedir ancak disiplin cezalarını "otomatik ihraç" sebebi yapması nedeniyle aleyhedir. Eskiden idarenin takdir yetkisi vardı, şimdi kanun "ilişiği kesilir" diyerek idareye takdir bırakmamıştır. Bu durum, en küçük disiplin cezasının bile çok ciddiye alınmasını gerektirir.

11. Yürütmeyi Durdurma (YD) kararı alırsam ne olur?

Mahkeme YD kararı verirse, işlemin hukuka aykırı olduğu ve telafisi güç zarar doğurduğu tespit edilmiş olur. İdare, bu karar kendisine tebliğ edildikten sonra en geç 30 gün içinde sizi göreve başlatmak ve boşta geçen süredeki maaşlarınızı ödemek zorundadır.

12. Avukatsız dava açabilir miyim?

Evet, açabilirsiniz. Ancak idare hukuku usul kuralları (süreler, tebligat, şekil şartları) çok teknik olduğundan ve 2026 mevzuatı karmaşıklaştığından, haklıyken haksız duruma düşmemek için uzman bir avukatla çalışmanız şiddetle tavsiye edilir.

BÖLÜM 8: TABLOLARLA KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ

Tablo 1: İlişik Kesme Sebepleri ve Sonuçları

İlişik Kesme Sebebi	Yasal Dayanak	Yaptırım Süresi	Yargı Yolu
Eğitimde Başarısızlık	DMK Madde 56	3 Yıl Yasak	İptal Davası Açık
Disiplin (Birden Fazla Uyarma/Kınama)	DMK Madde 56	3 Yıl Yasak	İptal Davası Açık
Disiplin (Aylıktan Kesme/Kademe Durd.)	DMK Madde 56	3 Yıl Yasak	İptal Davası Açık
Usulüne Uygun İstifa	DMK Madde 97	6 Ay Bekleme	Yok (Kendi İsteği)
Usulsüz İstifa (İzinsiz terk)	DMK Madde 97	1 Yıl Bekleme	Yok

Tablo 2: Aday Memur vs. Asli Memur Güvence Farkı

Kriter	Aday Memur	Asli Memur
Görevden Çıkarma Yetkisi	Disiplin Amiri Teklifi + Atamaya Yetkili Amir Onayı	Yüksek Disiplin Kurulu Kararı
Gerekçe	Hafif Disiplin Cezaları (Çoklu) Yeterli	Ancak Çok Ağır Suçlar (İhraçlık Suçlar)
Eğitim Başarısızlığı	Doğrudan İlişik Kesme Sebebi	Hizmet İçi Eğitimde Başarısızlık Atılma Sebebi Değildir
Yargısal Koruma	Var (Ancak İdarenin Takdiri Geniş)	Var (Çok Güçlü Güvence)

BÖLÜM 9: SONUÇ VE TAVSİYELER

2026 yılı, Türkiye'de kamu personeli hukuku açısından bir dönüm noktasıdır. Torba Kanun ile yapılan düzenlemeler, aday memurluk sürecini daha şeffaf ancak hataya daha az toleranslı bir hale getirmiştir. Ankara ve Yenimahalle gibi kamu yönetiminin kalbinin attığı yerlerde, mevzuatın uygulanması daha katı ve sistematiktir.

Bu blogdan çıkarılacak en temel sonuç şudur: Aday memurluk, "memur oldum, bitti" denilecek bir rahatlama dönemi değil, aksine "her an bitebilecek" bir sınav dönemidir.

Vatandaşlara Önerilerimiz:

1. Mevzuatı (özellikle 657 sayılı Kanun'un 56. ve 125. maddelerini) okuyun.

   
   

2. İş arkadaşlarınıza ve amirlerinize karşı her zaman resmi ve ölçülü olun.

   
   

3. Görev tanımınızın dışına çıkmayın, verilen emirleri (hukuka aykırı değilse) sorgulamadan uygulayın.

   
   

4. En ufak bir hukuki sorunda, kulaktan dolma bilgilerle değil, profesyonel hukuki destekle hareket edin.

   
   

Unutmayın, hukuk uyanıkların değil, haklarını bilen ve zamanında arayanların yanındadır. Ankara İdare Mahkemeleri'nin kapısı, haksızlığa uğrayan her aday memura açıktır; yeter ki o kapı doğru anahtarla ve zamanında çalınsın.

Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.