Senet Hazırlama Aracı
Senet hazırlama aracı, bono taslağında TTK’da düzenlenen zorunlu unsurları eksiksiz toplamaya ve tüketici işlemlerindeki özel sınırları görünür kılmaya yardımcı olur. Oluşturulan metin bir taslaktır; temel ilişki, temsil, yetki, teslim ve imza şartları incelenmeden geçerlilik garantisi vermez.
Bononun zorunlu unsurları
TTK m.776 kapsamında “bono” veya “emre yazılı senet” ibaresi, kayıtsız ve şartsız belirli bedeli ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtar, düzenlenme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası zorunlu unsur incelemesinin temelini oluşturur. TTK m.777 bazı eksiklikler için tamamlayıcı kurallar içerir; ancak her eksiklik aynı sonucu doğurmaz. Eksik bir alanda hangi tamamlayıcı kuralın devreye girdiği ayrıca açıklanır.
Tüketici işleminde emredici sınırlar
Tüketici işlemlerinde kıymetli evrak yalnız nama yazılı ve her taksit için ayrı ayrı düzenlenebilir; her senet ilgili taksit tutarını aşamaz. Aykırı düzenlenen senet tüketici yönünden geçersizdir. Araçtaki tüketici modu bu emredici ayrımı esas alır; kural ihtiyarî değildir.
Vade, aval, yetki ve imza
Vade türü, ödeme yeri, aval veren kişi ve yetki kaydı aynı hukukî işlevi görmez. Yetki sözleşmesinde HMK m.17–18’deki taraf ve şekil koşulları belirleyicidir. Belge üzerindeki yazı tipi veya elektronik görsel, el ile atılmış imza sayılmaz.
Örnek taksitli tüketici senedi
Örnek: Üç taksitli örnek bir tüketici işleminde araç, her taksit için ayrı nama yazılı belge oluşturur; her belgenin tutarı yalnız ilgili taksit kadardır. Düzenleyen, lehtar, düzenlenme tarihi/yeri, vade, ödeme yeri ve imza alanları ayrı ayrı kontrol edilir. Önizleme, imzalanmış veya teslim edilmiş bir kıymetli evrak sayılmaz.
Kapsam dışı: Açık senedin sonradan doldurulması, temsil yetkisi, avalin kapsamı, teslim, temel borç ilişkisi, tüketici niteliği, yetki şartı ve imza inkârı araç tarafından kesinleştirilemez.
Senet incelemesinde belgenin aslı neden önemlidir?
Ankara ve Yenimahalle’de senet veya bono incelenirken belgenin aslı, temel sözleşme, ödeme kayıtları, tarafların sıfatı ve tebligat evrakı birlikte görülmelidir. İcra ve iflas hukuku, ticaret hukuku ve ödeme emri süre aracı ilgili ayrımları tamamlar.
Resmî kaynaklar
Sık sorulan sorular
Bono ile senet aynı mıdır?
Günlük dilde “senet” denilen belge çoğu kez bonodur; hukukî sonuç için belgenin TTK’daki bono unsurlarını taşıyıp taşımadığı incelenir.
Eksik unsur her zaman geçersizlik mi doğurur?
Her eksiklik aynı sonucu doğurmaz. TTK m.777’deki tamamlayıcı kurallar ile belgenin somut içeriği birlikte değerlendirilir.
Taksitli tüketici senedi nasıl düzenlenir?
Her taksit için ayrı, nama yazılı ve yalnız ilgili taksit tutarını içeren kıymetli evrak düzenlenebilir.
Aval nedir?
Kambiyo senedindeki bedelin ödenmesini güvence altına alan özel bir taahhüttür. Kimin lehine ve hangi kapsamda verildiği belgeden anlaşılmalıdır.
Yetki kaydı her zaman geçerli midir?
Hayır. Tarafların sıfatı ve HMK’daki koşullar sağlanmadan yazılan her yetki kaydı geçerli kabul edilmemelidir.
İçerik sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN — Ankara Barosu 42455. Son güncelleme: 25 Ağustos 2026. Araç belge taslağı üretir; hukukî geçerlilik ve icra kabiliyeti dosya üzerinden incelenir.