Ankara Miras Hukuku: Tereke, Paylaşma ve Miras Davaları

Av. Mete ŞAHİN, Yenimahalle’deki bürosunda mirasçılık belgesi, mirasın reddi, tenkis, muris muvazaası, vasiyetnamenin iptali ve ortaklığın giderilmesi dosyalarını takip etmektedir. Terekenin paylaşılması, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkis davalarında mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 11); taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin davalarda ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 12). Nüfus, tapu ve tereke kayıtlarının incelenmesi için randevu ile görüşme yapılır.

Miras uyuşmazlıklarında yalnız mirasçıların kim olduğu değil, terekeye hangi mal ve borçların girdiği, vasiyetname veya başka bir tasarruf bulunup bulunmadığı ve daha önce yapılan devirlerin niteliği birlikte incelenir. Aynı aile içinde mirasçılık, paylaşma, borçlardan sorumluluk ve tapu uyuşmazlığı eş zamanlı gündeme gelebilir.

İlk değerlendirme; nüfus kayıtları, mirasçılık belgesi, tapu ve banka bilgileri, borç kayıtları, vasiyetname veya sözleşmeler ve yapılmış başvurular üzerinden yürütülür. Bu sayfa genel bilgi sunar; miras payı veya dava sonucu belge görülmeden kesinleştirilmez.

Son mevzuat kontrolü: 26 Eylül 2026. Ret, tenkis ve iptal süreleri, yetki kuralları ile 7589 sayılı Kanunla değişen ortaklığın giderilmesi ihale usulü bu tarihte yürürlükteki kanun metinleriyle karşılaştırılmıştır.

Mirasçılık ve miras payları

Yasal mirasçılık, aile ilişkileri ve sağ kalan eşin durumu üzerinden belirlenir. Vasiyetname veya miras sözleşmesi bulunması değerlendirmeyi değiştirebilir. Nüfus kayıtlarındaki eksiklik, soybağı uyuşmazlığı veya yabancı ülke belgesi varsa önce kayıt ve belge zinciri açıklığa kavuşturulur.

Terekenin belirlenmesi

Tereke yalnız taşınmazlardan ibaret değildir. Banka hesapları, araçlar, şirket payları, alacaklar, borçlar, devam eden davalar ve bazı dijital ya da fikrî haklar da inceleme konusu olabilir. Terekenin tespiti için resmi kayıtlar ile mirasçıların elindeki belgeler karşılaştırılır.

Mirasın kabulü veya reddi

Terekenin borçlu olması ihtimalinde mirasın reddi ve borca batıklık değerlendirmesi gecikmeden yapılmalıdır. İrade açıklamasına bağlı ret ile hukuken doğan sonuçlar aynı başlık değildir. Ret, sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır (TMK m. 609). Ölüm tarihi, mirasçının öğrenme durumu, tereke işlemleri ve daha önceki davranışlar birlikte incelenir; ret süresi aşağıda açıklanmıştır.

Vasiyetname ve diğer ölüme bağlı tasarruflar

Belgenin türü, şekli, tarihi, açılması ve ilgililere bildirilmesi önemlidir. Belge bulunması onun tartışmasız geçerli olduğu anlamına gelmez; ehliyet, irade, şekil ve saklı pay etkisi dosyanın özelliklerine göre değerlendirilebilir.

Paylaşma, ortaklığın giderilmesi ve tereke malları

Mirasçılar arasında anlaşmalı paylaşma mümkün değilse tereke malının türüne göre paylaşma veya ortaklığın giderilmesi yolları gündeme gelebilir. Taşınmaz, şirket payı, tarımsal arazi veya bölünemeyen mal için aynı yöntem kullanılmayabilir. Satış ve ihale kararından önce değer, kullanım ve üzerindeki sınırlamalar incelenir.

Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (HUAK m. 18/B).

Tenkis, denkleştirme ve muris muvazaası iddiaları

Mirasbırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar her durumda aynı hukuki sonuca tabi değildir. Saklı pay, denkleştirme ve görünüşteki işlemle gerçek iradenin farklı olduğu iddiaları ayrı hukuki temellere dayanır. Tapu kayıtları, ödeme belgeleri, aile ilişkisi ve işlemin koşulları birlikte değerlendirilir.

Görevli ve yetkili mahkeme

Miras davalarında yetki, mirasçıların oturduğu ilçeye göre değil davanın türüne göre belirlenir. Terekenin paylaşılmasına, paylaşma sözleşmesinin geçersizliğine, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisine, miras sebebiyle istihkaka ilişkin davalar ile mirasçılar arasında terekenin yönetiminden kaynaklanan davalarda ve terekenin kesin paylaşımına kadar mirasçılara karşı açılacak davalarda ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 11). Kesin yetki, tarafların anlaşmasıyla değiştirilemez.

Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalarda, örneğin muris muvazaasına dayanan tapu iptali ve tescil davasında, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 12). Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni belge verilmesi davalarında mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir (HMK m. 11).

Mirasçılık belgesi, sulh hukuk mahkemesinden veya noterden istenebilir (TMK m. 598).
Mirasın reddi, sulh hukuk mahkemesine yapılan sözlü veya yazılı beyanla gerçekleşir (TMK m. 609).
Taşınır ve taşınmaz mal veya hakların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi davalarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir (HMK m. 4).
Tenkis, muris muvazaası ve vasiyetnamenin iptali davalarında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
Mirasın hükmen reddinin ve terekenin borca batık olduğunun tespiti talepleri de asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Ankara ve ilçelerinden gelen miras dosyaları

Keçiören, Çankaya, Altındağ, Mamak, Etimesgut, Sincan, Pursaklar veya Yenimahalle’de oturan mirasçılar için belirleyici olan kendi adresleri değil; davanın türüne göre mirasbırakanın son yerleşim yeri veya taşınmazın bulunduğu yerdir. Mirasçılar farklı illerde yaşasa bile HMK m. 11 kapsamındaki davalar aynı mahkemede görülür. Bu nedenle ilk görüşmede mirasbırakanın son adresi, ölüm tarihi, nüfus kaydı ve taşınmazların konumu üzerinden yetkili mahkemenin tespiti yapılır.

Ankara’da sık karşılaşılan iki durum öne çıkar. Birincisi, tapuda satış gösterilen ancak gerçekte bağış niteliğinde olan devirlerdir; burada muris muvazaası değerlendirmesi, devrin tarihi, bedelin ödenip ödenmediği ve mirasbırakanın ihtiyacı gibi ölçütlerle yapılır. İkincisi, birden çok mirasçının birlikte malik olduğu taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi ve ihale sürecidir; burada satış bedelinin paylaştırılması ile ihaleye katılım kuralları ayrı ayrı önem taşır.

31 Temmuz 2026’dan itibaren, tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişinin mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilirse birinci artırma yalnız malik mirasçılar arasında yapılır. Bu usul bir defaya mahsus uygulanır; bu artırmada tekliflerin muhammen kıymetin tamamını ve paraya çevirme ile paylaştırma masraflarını geçmesi gerekir (İİK m. 114). Değişiklikten önce ilanı yapılmış artırmalarda önceki hükümler uygulanır.

Kaçırılmaması gereken süreler

Aşağıdaki sürelerin kaçırılması hak kaybına yol açabilir. Ret, tenkis ve iptal davası süreleri hak düşürücü niteliktedir; süre geçtikten sonra dava yoluyla ileri sürülen talep esastan incelenmez. Buna karşılık tenkis ve iptal sebepleri, savunma (def’i) yoluyla her zaman ileri sürülebilir (TMK m. 559 ve 571).

Mirasın reddi: üç ay. Süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar (TMK m. 606).
Tenkis davası: saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl (TMK m. 571).
Vasiyetnamenin iptali: davacının tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl; her hâlde iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl (TMK m. 559).
Resmî defter tutulması: mirası reddetme hakkı olan her mirasçı, ret usulüne uyarak bir ay içinde sulh hâkiminden terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir (TMK m. 619).

Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605); bu durumun tespiti için kanunda ayrı bir süre öngörülmemiştir. Ancak ret süresi içinde tereke işlerine karışan veya tereke mallarını gizleyen mirasçının ret hakkı ortadan kalkabilir (TMK m. 610).

İlk görüşmeye hangi belgelerle gelinmeli?

Miras dosyalarında değerlendirme, belge olmadan sağlıklı yapılamaz. Elinizde bulunanlarla başlanabilir; eksikler ilgili kurumlardan temin edilir.

Ölüm belgesi, güncel nüfus aile kayıtları ve varsa mirasçılık belgesi (veraset ilamı); mirasçıların, payların ve ret süresinin başlangıcının tespiti için gereklidir.
Mirasbırakanın son yerleşim yerini gösteren adres kaydı; yetkili mahkemenin tespiti için gereklidir.
Tapu kayıtları ve takyidat belgesi; taşınmazların, üzerindeki ipotek ve şerhlerin görülmesini sağlar.
Banka hesap dökümleri, araç ve şirket payı bilgileri ile mirasbırakana ait borç kayıtları.
Vasiyetname, miras sözleşmesi veya bakım sözleşmesi ile varsa açılma tutanağı.
Devir, satış ve ödeme belgeleri ile tereke hakkında açılmış dava veya icra dosyaları.

Mirastan mal kaçırıldığı düşünülüyorsa, devre konu taşınmazın tapu kaydı ile akit tablosu ayrıca istenir. Devir bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği, devir tarihindeki rayiç değer ve mirasbırakanın o tarihteki ihtiyacı, muris muvazaası değerlendirmesinde birlikte ele alınır.

Miras davalarında süreç nasıl işler?

Miras uyuşmazlıkları çoğunlukla aynı sırayla ilerler. İlk adım mirasçılık belgesinin (veraset ilamı) alınmasıdır; bu belge noterden veya sulh hukuk mahkemesinden istenebilir (TMK m. 598). Belge, mirasçıların kimler olduğunu ve paylarını gösterir.

İkinci adım terekenin tespitidir. Mirasbırakanın taşınmazları, banka hesapları, araçları, şirket payları ile borçları çıkarılır. Tapu, banka ve trafik kayıtları bu aşamada incelenir. Tereke net olarak bilinmeden paylaşımın ya da reddin doğru değerlendirilmesi mümkün değildir.

Üçüncü adım paylaşmadır. Mirasçılar anlaşabiliyorsa paylaşma sözleşmesi yapılabilir. Anlaşma sağlanamıyorsa, dava şartı olan arabuluculuk sürecinden sonra ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılır; mahkeme malın aynen bölünmesine ya da satılarak bedelin paylaştırılmasına karar verir. Saklı payı zedelenen mirasçı ayrıca tenkis davası, mirastan mal kaçırıldığını düşünen mirasçı ise muris muvazaası iddiasıyla tapu iptali ve tescil davası açabilir.

Ücret ve masraflar nasıl belirlenir?

Avukatlık ücreti, Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca avukat ile iş sahibi arasında serbestçe kararlaştırılır; ancak Türkiye Barolar Birliği’nce her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde gösterilen tutarın altında olamaz. Bu nedenle sabit bir liste fiyatı yoktur: miras uyuşmazlıklarında ücret; talebin türüne (mirasçılık belgesi, ret, ortaklığın giderilmesi, tenkis veya muris muvazaası), tereke değerine ve dosyanın kapsamına göre görüşmede belirlenir ve yazılı sözleşmeye bağlanır.

Yargılama gideri ile avukatlık ücreti aynı şey değildir

Başvurma harcı, peşin harç, tebligat, bilirkişi ve keşif giderleri yargılama giderleridir; dava açılırken gider avansı olarak mahkeme veznesine yatırılır. Avukatlık ücreti bu kalemlerden ayrıdır. Yargılama sonunda giderler kural olarak haksız çıkan tarafa yüklenir; davanın kısmen kabulü hâlinde haklılık oranına göre paylaştırılır.

Karşı taraf vekâlet ücreti

Kendisini vekille temsil ettiren ve davayı kazanan taraf lehine, tarifeye göre ayrıca vekâlet ücretine hükmedilir ve bu tutar karşı taraftan tahsil edilir. Karşı taraf vekâlet ücreti, taraf ile avukatı arasındaki sözleşme ücretinden bağımsızdır.

Arabuluculuk ücreti

Paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır. Taraflar anlaşamazsa iki saatlik arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; iki saati aşan kısım aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir. Anlaşma sağlanırsa ücret, tarifeye göre aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit olarak ödenir (HUAK m. 18/A).

Ödeme gücü bulunmayan kişi ne yapabilir?

Yargılama veya takip giderlerini kısmen ya da tamamen karşılayamayacak durumda olan kişi, mahkemeden adli yardım talep edebilir (HMK m.334 vd.). Ayrıca baronun adli yardım bürosuna başvurularak avukat görevlendirilmesi istenebilir; Ankara’da bu başvuru, Ankara’daki baroların adli yardım bürolarına yapılabilir.

Sık sorulan sorular

Mirasçılık belgesi terekenin tamamını gösterir mi?

Hayır. Mirasçılık belgesi mirasçıları ve pay oranlarını belirlemeye yarar; mal ve borçların tamamını tek başına göstermez.

Miras borçluysa ne yapılmalı?

Tereke işlemleri ve süreler gecikmeden incelenmelidir. Mirasçının daha önce yaptığı işlemler de değerlendirmeyi etkileyebilir.

Vasiyetname varsa yasal mirasçılık sona erer mi?

Hayır. Belgenin kapsamı, geçerliliği ve saklı paylara etkisi ayrıca incelenir.

Her miras malı doğrudan satılır mı?

Hayır. Anlaşmalı paylaşma, aynen paylaşma ve satış yoluyla ortaklığın giderilmesi seçenekleri malın niteliğine göre değerlendirilir.

İnternetteki miras payı hesabı kesin midir?

Hayır. Hesap, girilen aile yapısıyla sınırlıdır. Ölüme bağlı tasarruflar, mal rejimi ve özel durumlar ayrıca incelenir.

Mirasın reddi için süre ne zaman işlemeye başlar?

Üç aylık süre, yasal mirasçılar bakımından kural olarak mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten; vasiyetname ile atanmış mirasçılar bakımından ise tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar (TMK m. 606). Süresi içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur (TMK m. 610).

Borçlar terekeden fazlaysa mirasçı sorumlu olur mu?

Mirasın usulüne uygun reddedilmesi hâlinde kural olarak sorumluluk doğmaz. Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605). Resmî defter tutulmasını istemek de terekenin borç durumunu netleştiren bir yoldur.

Paylaşmada anlaşma sağlanamazsa ne yapılır?

Mirasçılar anlaşamazsa, dava şartı olan arabuluculuk sürecinden sonra paylaşma veya ortaklığın giderilmesi davası açılabilir (HUAK m. 18/B). Satış yoluyla paylaşmada taşınmaz açık artırmayla satılır; tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında malik bulunmayan taşınmazlarda birinci artırma yalnız malik mirasçılar arasında yapılır (İİK m. 114).

İlgili miras hukuku rehberleri

Miras payı ve ihale hesaplama aracı

Araç, seçilen aile yapısı ve girilen verilere göre ön bilgi verir. Vasiyet, denkleştirme, tenkis, reddetme, mal rejimi veya özel kayıtlar hesaba katılmadan sonuç kesin pay olarak kullanılmamalıdır.

İlgili sayfalar

Başlıca mevzuat

Tereke malının türüne ilişkin özel düzenlemelerin yürürlükteki metinleri de dosya özelinde değerlendirilir.

Bilgilendirme: Bu metin genel hukuki bilgi niteliğindedir. Nüfus ve tapu kayıtları, ölüme bağlı tasarruflar ve tereke belgeleri görülmeden miras payı, süre veya dava sonucu hakkında kesin değerlendirme yapılamaz. İçeriğin okunması avukatlık ilişkisi kurmaz ve belirli bir sonuç taahhüdü içermez.

Sürecinizle ilgili ilk bilgileri paylaşın

Ölüm tarihini, bilinen mirasçıları, başlıca mal ve borçları ve varsa vasiyetname veya önceki dava bilgisini hassas ayrıntıya girmeden iletebilirsiniz. Ofis görüşmeleri randevuyla yürütülür; uygun saat için telefon, e-posta veya iletişim formunu kullanabilirsiniz.

Yaklaşan süre varsa yalnız form veya e-postaya güvenmeyin; telefon bilgisini de kullanın. İlk iletişim, dosyanın kabul edildiği veya vekâlet ilişkisi kurulduğu anlamına gelmez.

Görüşme öncesinde Yenimahalle’deki büro konumu ve ulaşım bilgilerini inceleyebilirsiniz.

Miras paylaşımı ve mirasçıların konumunu simgeleyen ahşap satranç taşları