top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU  ·  HAK İHLALİ  ·  HAK İHLALİ OLMADIĞI  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Olay Yerinde Bulunmadığı Savunmasındaki Bilirkişi Raporunun Tartışılmaması

 

B. No: 2020/26367 · 16 Eylül 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Diyarbakır'daki 6-7 Ekim 2014 olaylarında dört kişinin öldürülmesi ve bir kişinin yaralanmasına ilişkin davada üç başvurucu, sanık ve gizli tanık teşhislerine dayanılarak mahkûm edildi. Anayasa Mahkemesi, iki başvurucunun delil değerlendirmesine yönelik şikâyetini kanun yolu şikâyeti sayarak kabul edilemez buldu; bir başvurucu yönünden istinaf ve temyizin duruşmasız yapılmasında ihlal görmedi. Olay günü başka ilçedeki bir düğünde bulunduğunu savunan başvurucu yönünden ise aynı bilirkişinin düğün görüntülerine ilişkin raporuna neden itibar edilmediğinin açıklanmadığını belirleyerek gerekçeli karar hakkının ihlaline karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, mahkûmiyete dayanak alınan görüntü raporunu hazırlayan bilirkişinin, sanığın olay saatinde başka yerde bulunduğu savunmasını destekleyen ikinci raporuna neden itibar edilmediğinin gerekçede açıklanmamasını gerekçeli karar hakkına aykırı buldu. İlk derece mahkemesinde duruşmalı yargılama yapılmışsa kanun yolu incelemesinin duruşmasız yürütülmesi tek başına sözlü yargılanma hakkını ihlal etmez; bu dosyada başvurucu duruşmanın neden gerekli olduğunu açıklamamıştı.

 

Sonuç

 

Başvurular birleştirildi ve adli yardım talebi kabul edildi. İki başvurucu yönünden hakkaniyete uygun yargılanma hakkına ilişkin iddia açıkça dayanaktan yoksun olduğundan, diğer iddiaları ise kabul edilebilirlik koşullarını karşılamadığından kabul edilemez bulundu; bunlardan biri yönünden Anayasa'nın 36. maddesi kapsamındaki sözlü yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar verildi. Üçüncü başvurucu yönünden gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine, diğer iddialarının incelenmesine gerek olmadığına ve yeniden yargılama yapılmak üzere kararın Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verildi. Başvurucular yargılama giderlerini ödemekten tamamen muaf tutuldu; tazminat talep edilmemişti. Karar oybirliğiyle verildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36, 141, 148
    Gerekçeli karar ve sözlü yargılanma hakları; duruşmaların açıklığı ve kararların gerekçeli olması; kanun yolu şikâyeti sınırı

  • 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu — m. 9
    Gizli tanık beyanının başka delille desteklenmesi gerekliliği (derece mahkemesinin değerlendirmesi)

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 339
    Adli yardım kapsamında yargılama giderlerinden muafiyet

  • 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 50, 66
    İhlalin giderilmesi için yeniden yargılama

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


BİRİNCİ BÖLÜM


KARAR


... VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2020/26367)


Karar Tarihi: 16/9/2026


BİRİNCİ BÖLÜM


KARAR


Başkan


:


İrfan FİDAN


Üyeler


:


Recai AKYEL


Selahaddin MENTEŞ


Muhterem İNCE


Yılmaz AKÇİL


Raportör


:


Murat BAŞPINAR


Başvurucular


:


1. ...


Vekili


:


Av. ...


2. ...


Av. ...


3. ...


Av. ...


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru; lehe olan deliller dikkate alınmadan gizli tanık beyanlarına dayanılarak eksik araştırma ve incelemeyle mahkûmiyet kararı verilmesi, gözaltına alındıkları andan itibaren peşinen suçlu ilan edilmeleri, istinaf ve temyiz incelemelerinde duruşmalı inceleme yapılmaması, kararların gerekçesiz olması ve yeniden yargılanma talebinin kabul görmemesi nedenleriyle adil yargılanma hakkı kapsamında bir kısım haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Başvuruda başkaca temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddiaları da bulunmaktadır.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvurular süresi içinde yapılmıştır.


3. Kişi ve konu yönünden hukuki irtibatları nedeniyle 2020/28767, 2020/19054, 2020/21839, 2021/40142 ve 2023/71749 numaralı bireysel başvuru dosyalarının 2020/26367 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine ve incelemenin 2020/26367 numaralı dosya üzerinden yapılmasına karar verilmelidir.


4. Komisyon, başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.


6. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu vekilleri, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.


III. OLAY VE OLGULAR


7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:


A. Arka Plan Bilgisi


8. Başvuru konusu olay, PKK/KCK terör örgütünün Suriye uzantısı olan YPG ile DEAŞ terör örgütü mensupları arasında Suriye'ye ait Kobani bölgesinde yaşanan çatışmaların yoğunlaştığı bir dönemde PKK/KCK terör örgütüne müzahir olduğu değerlendirilen internet haber sitelerinde dile getirilen ayaklanma ve sokağa çıkma çağrıları üzerine 6/10/2014 tarihinde başlayan ve kamuda Kobani olayları veya 6-7 Ekim olayları olarak bilinen şiddet eylemleri sırasında Diyarbakır'da yaşanmıştır. Kamu makamlarının ve soruşturma mercilerinin tespitlerine göre otuz altı ayrı ilde gerçekleştirilen şiddet eylemleri sonucunda (ikisi güvenlik görevlisi) kırk beş kişi hayatını kaybederken (331'i güvenlik görevlisi) 769 kişi yaralanmıştır (Kobani olayları veya 6-7 Ekim olayları hakkında genel bilgiler için bkz. ... (2) [GK], B. No: 2016/40170, 16/11/2017, §§ 21-27).


9. Kamu makamlarının ve soruşturma mercilerinin tespitlerine göre bu olaylar esnasında Diyarbakır'da da güvenlik güçlerine, güvenlik güçlerinin kullandıkları araçlara ve emniyet binaları başta olmak üzere kamu kurum/kuruluşlarına ayrıca askerî lojmanlara yönelik taşlı, molotofkokteylli, havai fişekli ve basınç etkili/parça tesirli el yapımı patlayıcıların ve silahların kullanıldığı birçok eylem meydana gelmiştir. Olaylar sırasında araçlar durdurulmuş, bazı yollar lastik yakılarak ve/veya barikat kurularak trafiğe kapatılmış, kimlik kontrolü yapılmış, bazı yollarda ve meydanlarda uzun namlulu silahlı kişiler ve gruplar görülmüştür. Postane, banka, market, av bayisi gibi bazı işyerleri yağmalanmış, bir siyasi partinin ilçe binası ile bir müze ateşe verilmiş, bir derneğe saldırıda bulunulmuş ve bu saldırıda hayatını kaybedenler olmuştur. Olaylar sırasında karşıt görüşlü gruplar arasında -kimi silahlı- kavga ve çatışmalar yaşanmıştır. Diyarbakır Valiliği tarafından şiddet eylemleri nedeniyle bozulan asayiş ve güven ortamının tekrar tesis edilmesi için 7/10/2014 günü saat 22.00’den 8/10/2014 günü sabah saat 07.00’ye kadar sokağa çıkma yasağı ilan edilmiştir.


10. Başvuruya konu olay da bu olaylar silsilesi içinde meydana gelmiştir. 7/10/2014 günü Diyarbakır Bağlar'da Kurban Bayramı'nda et dağıtmak isteyen Y.E., R.G., A.D., H.G. ve on altı yaşındaki Y.B.; bir grubun silah, taş, sopa ve kesici aletli saldırısına uğramaları sonucu bir apartmanın üçüncü katında bulunan daireye sığınmışlar ve olayların devamında yaşanan saldırılar neticesinde Y.E. ağır yaralanmış, Y.B., R.G., A.D. ve H.G. ise hayatlarını kaybetmiştir.


B. Olaya İlişkin Başlatılan Ceza Soruşturması Süreci


11. Olaya ilişkin Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) resen soruşturma başlatılmıştır.


12. Kollukça tanzim edilen 7/10/2014 tarihli olay tutanağına göre olay günü saat 18.40 sıralarında olayın yaşandığı Ö.T. Apartmanı'nın önünde bir siyasi partinin mensupları ile PKK/KCK terör örgütüne müzahir kişiler arasında silahlı kavga olması neticesinde üç kişinin hayatını kaybettiği yönünde bilgiler elde edilmiştir. Olay yerine ekipler ve ambulans sevk edilmesine rağmen bunlara yönelik silahla, molotofkokteyliyle ve el yapımı patlayıcılarla yapılan saldırılar olması nedeniyle bu ekipler olay yerine ilk etapta ulaşamamıştır. Olay yerine ancak saat 21.17'de gidilebilmiştir.


13. Yürütülen soruşturma, daha ziyade saldırıdan sağ kurtulan müşteki Y.E.nin teşhisleri başta olmak üzere gizli tanıklar ve şüpheliler S.Ç. ve M.A.nın teşhisleri kapsamında şekillenmiştir.


14. Soruşturma sırasında ifadesine başvurulan ve yaptığı teşhislerle soruşturmaya yön veren kişilerden gizli tanık Zümrüt, S.Ç.yi de olaya karışan kişilerden biri olarak teşhis etmiştir. Z.nin beyanına göre; Y.E. ve maktullerin Ö.T. Apartmanı'na girdiklerinin anlaşılması üzerine S.Ç. grupla bina içinde bu kişileri aramış; kapıları tek tek çalmış ve grupla birlikte hareket etmiştir. Gizli tanık, olay anına ait bir görüntüde sürüklenerek binadan bir şahsın çıkarılmasından hemen sonra grubun arkasından çıkan şahsın S.Ç. olduğunu ileri sürmüştür.


15. Gizli tanığın teşhisi üzerine ifadesine başvurulan şüpheli S.Ç., Cumhuriyet savcısı tarafından alınan beyanında pazarcı olduğunu, olayın yaşandığı apartmanın karşısında yer alan apartmanın altında deposu bulunduğunu, olay günü bu depoya giderek pazar eşyalarını bıraktığını, akabinde Ö.T. Apartmanı'nın önünde kalabalığın toplandığını fark ettiğini, kalabalık içindeki kişilerin elinde tabanca, bıçak, sopa türü silahlar olduğunu gördüğünü ifade etmiştir. S.Ç.; olayın yaşandığı apartmanda ikamet eden akrabalarını korumak amacıyla binaya girdiğini, iki akrabasının evinin kapılarını çaldığını ve onları binadan dışarı çıkmaları konusunda uyardığını ileri sürmüştür. S.Ç., bu sırada grubun bir şahsı sürükleyerek binadan çıkardığını gördüğünü, kendisinin de bu kişilerin hemen arkasından binadan çıktığını iddia etmiştir. S.Ç., gizli tanığın beyanını kabul etmemiş ve grupla birlikte hareket etmediğini, grubun hemen arkasından çıkmış olması nedeniyle gizli tanığın yanlış bir kanaate kapıldığını ileri sürmüştür. S.Ç., ayrıca Cumhuriyet savcısı huzurunda otuzdan fazla kişiyi teşhis etmiştir.


16. Şüphelilerden S.Ç.nin teşhis ettiği kişiler arasında başvurucular da bulunmaktadır. S.Ç., başvurucuları 5/12/2014 tarihli fotoğraftan teşhis tutanağıyla teşhis ederek eylemci grupla hareket ettiklerini ifade etmiştir. S.Ç., olaya karışan kişiler hakkında bilgi verirken başvuruculardan ...'nin eşkâl bilgilerini bir gözü kör ve kapalı, Doktorlar Sitesi denilen yerde esrar-bali kullanan kişilere takılan Mardin Derikli olarak tarif ettiği, adını ... olarak bildiği ve daha önceden tanıdığını belirttiği başvurucuyu grup içinde elinde satır varken yüzü açık bir şekilde gördüğünü, ikametgâhtan bir şahsın sürüklenerek bina önüne götürülmesi eylemini gerçekleştiren kişilerden olduğunu, binadan aşağı atılan ve sürüklenerek getirilen kişilere elindeki satırla saldırmaya devam ettiğini ve "Biji serok apo, kürdistan ışide mezar olacak!" şeklinde sloganlar attığını beyan etmiştir. Başvurucu ... hakkında ise ismini ... olarak bildiğini ve kendisini tanıdığını, olay günü cesetler bina önüne çıkartıldığında grupla birlikte hareket ettiğini, yüzünün açık olduğunu ve "Biji serok apo, kürdistan ışide mezar olacak!" şeklinde sloganlar attığını ifade etmiştir. Başvurucu ...'yi mahalleden tanıdığını, toplumsal olaylara çok sık katıldığını, PKK'nın gençlik yapılanması içinde hareket ettiğini, taşlı molotofkokteylli saldırılar gerçekleştirdiğini mahalledeki arkadaşlarından duyduğunu, olay günü cesetler bina önüne çıkarıldığında grupla hareket ettiğini, yüzünün açık olduğunu "Biji Serok Apo, Kürdistan İŞİD'e mezar olacak!" şeklinde sloganlar attığını beyan etmiştir. S.Ç. yapılan teşhislerden sonra Cumhuriyet savcısı huzurunda 6/12/2014 tarihinde verdiği savunmasında da fotoğraftan yaptığı teşhisleri tekrar ettiğini ifade etmiştir.


17. S.Ç.nin teşhis ettiği kişilerden birisi de M.A. olmuştur. S.Ç., Cumhuriyet savcısı tarafından yaptırılan teşhis işlemi sırasında M.A.yı fotoğrafından teşhis ederek şahsın adını soyadını bilmediğini ancak mahalleden tanıdığını ve kendisine ... lakabıyla hitap edildiğini ifade etmiştir. S.Ç.; M.A.nın grupla hareket ettiğini, elinde taş bulunduğunu, maktullerin aşağı atılması ve yerde sürüklenerek bina önüne getirilmesi sonrasında yerde yatan kişilere taş ile vurduğunu "Biji Serok Apo, Kürdistan İŞİD'e mezar olacak." şeklinde slogan attığını ileri sürmüştür. S.Ç.nin teşhisi üzerine ifadesine başvurulan şüpheli M.A.; Cumhuriyet savcısı tarafından yaptırılan 23/12/2014 tarihli teşhis işlemi sırasında eylemlerin içinde yer aldığını, olay sırasında da grupla bina içine ve olayın yaşandığı daireye girdiğini ancak herhangi bir faaliyetinin olmadığını ifade etmiştir. M.A.; eylemi gerçekleştiren kişilerden tanıdıklarının fotoğraflarının gösterilmesi hâlinde teşhis edebileceğini beyan ederek yirmi yedi kişiyi teşhis etmiştir.


18. M.A.; Cumhuriyet savcısı huzurunda fotoğraflarından teşhis ettiği kişilerden biri olan başvurucu ...'ın grupla bina içine girip 5 No.lu ikametgâhın kapısının açılmasından sonra ikametgâha giren kişiler arasında yer aldığını belirterek 5 No.lu daireden bir şahsın aşağıya atılması sırasında bu şahsı aşağıya atan kişilerden biri olduğunu gördüğünü ifade etmiştir. Bununla birlikte M.A., bu teşhisinden bir gün sonra yine Cumhuriyet savcısı huzurunda alınan beyanında yaptığı tüm teşhislerden ve beyanlardan dönmüştür. Teşhis tutanağını kabul etmeyen M.A., polislerin "Teşhis yaparsan ceza almazsın." şeklindeki telkinleri nedeniyle tanımadığı kişiler hakkında teşhis ve beyanda bulunduğunu ileri sürmüştür. M.A.; olayın yaşandığı apartmanda ikamet eden bir arkadaşını ziyarete gittiğini, bu vesile ile olaylara şahit olduğunu ancak kesinlikle olaylara iştirak etmediğini iddia etmiştir. M.A., tutuklama talebi ile sulh ceza hâkimliğine sevk edilmiştir. Aynı gün sulh ceza hâkimliğinde alınan beyanında da olayın yaşandığı apartmanda ikamet eden bir arkadaşını ziyarete gittiğini, bu vesileyle olaylara şahit olduğunu ancak kişileri arkalarından gördüğünü, yüzlerini görmediğini belirtmiştir.


19. Başvurucu ..., soruşturmada verdiği savunmasında suçlamaları kabul etmemiştir. Olayların başladığı günlerde Gaziler semtinde bulunan bir inşaatta çalıştığını, olaylar artmaya başlayınca çalışmayı bıraktığını, evinde eşi ve çocuklarının yanında olduğunu, sadece tarihini hatırlayamadığı bir gün sigara almak için dışarı çıktığında Cengizler Caddesi üzerinde yüzleri kapalı çok kalabalık bir eylemci grubu ve bu grubun ortasında bir insan cesedi gördüğünü, ne eylemcileri ne de yerde yatan şahsı tanıdığını, kendisinin olaylara katılmadığını ifade etmiştir. Hakkında teşhiste bulunan S.Ç.yi aynı mahallede oturdukları için tanıdığını ancak neden böyle bir suçlamada bulunduğunu anlamadığını beyan etmiştir. Başvurucu, soruşturma kapsamında sevk edildiği Diyarbakır 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 8/12/2014 tarihli kararıyla tutuklanmıştır.


20. Başvurucu ... da soruşturmada verdiği savunmasında suçlamaları kabul etmemiştir. Yaşanan olaylara katılmadığını, olaylar esnasında bazen ihtiyaçları için dışarı çıktığını, dışarıya çıktığında Diyarbakır genelinde olayların olduğunu gördüğünü ancak olayların içine girmediğini, eylemi gerçekleştiren kişilerin kim veya kimler olduğunu görmediğini, S.Ç.yi tanımadığını, bu şahsın söylediklerinin iftira olduğunu beyan etmiş ve soruşturma kapsamında sevk edildiği Diyarbakır 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 8/12/2014 tarihli kararıyla tutuklanmıştır.


21. Başvurucu ... de suçlamaları kabul etmemiştir. Müzisyen olduğunu, düğünlere giderek geçimini sağladığını, olay yerinin işyerine yakın olduğunu, olay günü Kulp ilçesinde bir düğünde davul çaldığını ancak düğün sahibinin isimlerini bilmediğini, düğünde babası ve ağabeyinin de olduğunu, ölen kişileri ve eylemi gerçekleştiren kişileri tanımadığını, hakkında teşhisi yapan S.Ç.yi de tanımadığını ve teşhisini kabul etmediğini, kendisini işyerinin etrafında gördüğünden simasını tanıdığını, hakkında neden bu şekilde ifade verdiğini bilmediğini beyan etmiştir. Başvurucu, soruşturma kapsamında sevk edildiği Diyarbakır 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 8/12/2014 tarihli kararıyla tutuklanmıştır.


22. Yürütülen soruşturma neticesinde Başsavcılıkça tanzim edilen 10/3/2015 tarihli iddianame ile Y.B., R.G., A.D. ve H.G.ye yönelik canavarca hisle ve eziyet ederek öldürme ve Y.E.ye yönelik canavarca hisle ve eziyet ederek öldürmeye teşebbüs etme, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, konut dokunulmazlığını ihlal etme ve terör örgütü propagandası yapma suçlarından başvuruculardan ... ve ...'ın da dâhil olduğu otuz beş şüpheli hakkında; ayrıca Başsavcılıkça tanzim edilen 17/3/2015 tarihli iddianameyle başvurucu ...'yle toplam altı suça sürüklenen çocuk hakkında da aynı iddialarla kamu davası açılmıştır.


23. İddianamelerde başvuruya konu olayın -özetle- şu şekilde geliştiği ileri sürülmüştür:


i. Bir kısmı yüzlerini kapamış olan saldırganlar, bir sokakta karşılaştıkları Y.E., A.D., H.G., R.G., ve Y.B.ye, IŞİD'ci olduklarını iddia ederek sopa, taş ve kesici aletlerle saldırmıştır. Saldırının mağdurları kaçarak Ö.T. Apartmanı'nda bulunan (5) numaralı daireye sığınmıştır. Bu sırada dairede -evin annesi- (tanık) L.O. ve çocukları vardır. Saldırgan grup, mağdurları takip ederek önce binanın çevresini sarmış; akabinde bina içine girerek ve dairelerin kapılarını tek tek çalarak mağdurları aramaya başlamıştır.


ii. Mağdurların sığındıkları 5 No.lu dairenin sahibi olup ilk etapta evde olmayan (şüpheli) H.O. olaydan haberdar olarak ikametgâhına gelmiş ve mağdurlardan evi terk etmelerini istemiştir. Tam bu sırada saldırgan grup içinden bir kısım kişiler, ikametgâhın kapısına gelmiş ve ikametgâh kapısını çalarak açılmasını istemiş; ikametgâhın kapısı açılmayınca da kapıyı kırmak için ellerinde bulunan taş, sopa ve kesici aletlerle kapıyı zorlamaya başlamıştır. Bunun üzerine içeride bulunan mağdurlar ve L.O. defaten 155'i aramış, ikametgâh sahibi H.O. ise başka birtakım kişileri aramıştır.


iii. Daire kapısının açılmaması üzerine saldırgan grup içinden bir kişi, dördüncü kattaki dairenin balkonundan perde/çarşaf vb. sarkıtmak suretiyle 3. kattaki daireye mutfaktan girmiş ve Y.E., A.D., H.G., R.G., ve Y.B.ye silahla ateş etmeye başlamıştır. Bu sırada ikametgâh sahibi H.O. evin anahtarını silahlı bu kişiye vermiş, şahıs daire kapısını açarak grubun diğer üyelerini de evin içine almıştır. Saldırgan grup, ikametgâha sığınan mağdurları linç ederek ve ateşli ve delici silahlarla yaralayarak mağdurlardan üçünü camdan aşağı atmış, bir kişiyi ise sürükleyerek binadan dışarı çıkarmıştır. Can çekişen mağdurlara yönelik saldırı, binanın önünde de devam etmiştir.


iv. Mağdur Y.E., ilk etapta dairenin tuvaletine sığındığı için bir süre fark edilememiş fakat saldırgan grubun ikamet edilen yerin odalarını tek tek araması üzerine Y.E. de saklandığı yerde bulunmuştur. Üç kişi Y.E.yi darbederek ve kesici aletle yaralayarak tuvaletten çıkarmış, Y.E. bir ara bu kişilerin elinden kaçmayı başararak daireden çıkmış ve binadan aşağı inip merdivenlerin altındaki yere saklanmaya çalışmış fakat arkasından gelen kişilerce fark edilerek burada da darbedilmeye devam edilmiştir. Binanın önüne çıkartılan Y.E., saldırgan grubun bir ara diğer maktullere yönelik eylemde bulunmalarını fırsat bilerek olay yerinden kaçmaya başlamıştır. Arkasından silahla ateş edilmiş ancak isabet etmemiştir. Y.E. aldığı darbelerden dolayı 500 metre gittikten sonra bayılmış, saldırgan gruba dâhil olmayan kişilerce üzerindeki telefonla ailesine ulaşılmış ve hastaneye götürülmüştür.


24. İddianamelerde şüphelilerden S.Ç. ve M.A.nın soruşturma sırasında fotoğraf üzerinden yaptığı teşhis ve başvurucular aleyhindeki beyanlarına mağdur Y.E. ve gizli tanıkların beyanlarına dayanılmıştır. İddianamede başvurucuların eylemci grup içinde yer aldıkları, grup ile birlikte mağdurların sığındığı apartmana girdikleri, ikametgâhtan bir kişinin sürüklenerek bina önüne götürülmesi eylemini gerçekleştiren kişilerden oldukları, ellerindeki satırla ikametgâh içinde ve dışında A.D., H.G., R.G. ve Y.B.nin öldürülmesi, Y.E.nin de yaralı olarak kaçması olayında kişilere satırla saldıran kişilerden oldukları ileri sürülmüştür. Başvurucuların bu suretle dört ayrı maktule karşı gerçekleştirilen canavarca hisle öldürme ve Y.E.ye yönelik canavarca hisle öldürmeye teşebbüs suçuna müşterek fail sıfatıyla iştirak ettikleri ifade edilmiştir. Ayrıca konut niteliğindeki binaya girerek konut dokunulmazlığını ihlal, PKK/KCK terör örgütünü ve liderini övücü mahiyette slogan atarak terör örgütünün propagandasını yapma suçlarını ve vahim nitelikteki canavarca hisle öldürme ve canavarca his ile öldürmeye teşebbüs eylemini PKK/KCK terör örgütü çağrıları doğrultusunda gerçekleştirmesi nedeniyle devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak suçunu da işledikleri ileri sürülmüştür.


C. Olaya İlişkin Kovuşturma Süreci


25. Açılan kamu davası, Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesinin esasına kaydedilmiş ancak bu Mahkemece yargılamaya devam edilirken dava dosyasının güvenlik nedeniyle Ankara Ağır Ceza Mahkemesine nakline karar verilmiş ve dosya Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesine (Mahkeme) tevzi edilmekle yargılama Mahkemece yürütülmüştür. Yine yaşı küçük altı şüpheli hakkında açılan dava Diyarbakır Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin esasına kaydedilmiş ve bu mahkemece de yargılamaya devam edilirken dava dosyasının güvenlik nedeniyle Ankara Çocuk Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve dosya Ankara 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin esasına kaydedilmiştir. Ankara 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi yaptığı değerlendirmeyle 2/9/2015 tarihinde birleştirme kararı vermiş ve yargılamalar Mahkemece birlikte görülmüştür.


26. Mahkemece yürütülen yargılama yirmi iki celsede tamamlanmıştır. Yargılamanın 5/10/2015 tarihli ilk celsesinde savunması alınan başvuruculardan ... ve ... suçlamaları kabul etmemiş ve soruşturma aşamasındaki savunmalarını tekrar etmiştir. Aynı celse başvurucular hakkında soruşturma aşamasında teşhiste bulunan diğer sanıklardan S.Ç.nin de savunması alınmıştır. S.Ç. savunmasında özetle olay günü bütün esnafın kepenk kapattığını, insanların koşturduğunu, ellerinde satır silah olduğunu, kendisinin korkarak tezgâhını toplayıp olay yerinin bitişiğinde olan deposuna gittiğini, oraya vardığında akrabalarının da oturduğu ve olayın gerçekleştiği apartmanın önündeki insanların ellerinde silah, satır olduğu hâlde "Biz bu apartmandaki insanları tek tek evlerinden çıkartacağız, evlerini yakacağız. Bu ışidçileri bize verecekler, ışidçiler burada saklanıyor." gibi şeyler söylediklerini, akrabalarının can güvenliğinden endişe ettiği için apartmana çıktığını, bu esnada grubun da kendisiyle beraber çıktığını, durumu akrabalarına anlattığını, olayların aşağı katlarda olduğunu, önlerinden bir ceset sürüklediklerini kendisinin olaylara katılmadığını beyan etmiştir. Başvurucular yönünden tanık sıfatıyla vermiş olduğu beyanda ise gözaltındayken mahalleden birkaç tanıdığını kendisine gösterdiklerini ve kendisinin bunları mahalleden tanıyorum şeklinde beyanda bulunduğunu, bu kişilerin olaylara karıştığını söylemediğini, getirilen kâğıtları imzaladığını ancak burada yazan ifadeleri bilmediğini ve doğrulamadığını, başvurucuları mahalleden tanıdığını ve daha önce teşhiste bulunduğu kişilerden hiçbirini olay yerinde görmediğini, teşhis tutanaklarındaki ifadeleri reddettiğini belirtmiştir. Başvuruculardan ... hakkında beyanı bulunan M.A.nın da savunması alınmıştır. M.A. savunmasında özetle daha önce soruşturma sırasında verdiği ifadeleri kabul etmediğini, baskı altında zorla imzalattıklarını, kendisinin olay yerinde olmadığını, suçlamaları ve verdiği beyanları kabul etmediğini ifade etmiştir. Başvuruculardan ... de ilk defa Ankara Çocuk Mahkemesinde ve birleştirme kararı sonrasında Mahkemede verdiği savunmalarında suçlamaları kabul etmemiş; hazırlıkta verdiği beyanları tekrar ederek olay yerinde olmadığını, düğünde çalgıcılık yaptığını ifade etmiştir.


27. Gizli tanık Kanarya-1 Mahkemece 25/11/2015 tarihli ikinci celsede dinlenmiştir. Gizli tanık Kanarya-1 beyanında; olay mahallinin bulunduğu yere yakın olduğunu, gördüğü kişilerin çoğunun bulunduğu mevkide olduğunu, birbirlerini telefonla arayıp çağırdıklarını, sağa sola koşuşturduklarını, bulundukları yerde kalabalık bir grubun toplandığını, "Vurun, öldürün." benzeri laflar edildiğini, birbirlerine "İŞİD'ciler burda vurun öldürün gebertin." diye seslenerek koşuşturmaya başladıklarını ifade etmiştir. Tanığa duruşmada hazır olan sanıklar tek tek ayağa kaldırılıp gösterildiğinde gizli tanık Kanarya-1, başvurucu ...'nin olayların içinde olduğunu gördüğünü, elinde sopa ile oraya doğru da koştuğunu söyleyerek başvurucuyu teşhis etmiştir. Aynı duruşmada tanığın başka sanıklara ilişkin teşhisleri de olmuştur. Başvurucu ...'ı da eylemci grubun içinde gördüğünü, bağırıp çağırdığını ifade etmiştir. 7/3/2016 tarihli dördüncü celsede beyanı alınan gizli tanık Tunç'a sanıklar teşhis için gösterilmiş; tanık beyanında başvurucu ...'ın olay yerinde olduğunu, yerde darbettiğini ve elinde cop olduğunu beyan ederek başvurucu ...'ı teşhis etmiştir. Aynı celse beyanı alınan gizli tanık Zümrüt'e de sanıklar teşhis için gösterilmiş; tanık, beyanında başvurucuları olay yerinde görmediğini ifade etmiş; olay yerinde gördüğü kişilerle ilgili bilgiler vermiştir. Gizli tanık Zümrüt ayrıca sanık S.Ç.yi de olay yerinde gördüğünü, yatıştırmaya çalıştığını ancak bu kişiyle ilgili ayrıntıları hatırlayamadığını ifade etmiştir.


28. Yargılama sırasında Mahkemenin gizli tanıkların güvenilirliğini ve hafızalarını test etmek için gizli tanıkların dinlendiği ve teşhis işlemi yaptırıldığı duruşmalarda onlardan habersiz olarak sanıkların arasına aslında sanık olmayan -bir kısmı kamu personeli- bazı kişileri yerleştirdiği ve gizli tanıklardan bu kişileri sanki gerçek sanıkmış gibi teşhis etmesini istediği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda gizli tanık Kanarya-1'in dinlendiği ve teşhis işlemi yaptığı ikinci celsede, aslında sanık olmayan -güvenlik güçlerinden sivil kıyafette üç kişi ve mahkeme kaleminden bir kişi olmak üzere- toplam dört kişi teşhis yapılacak sanıkların arasına oturtulmuştur. Gizli tanık Kanarya-1, bu dört kişiden ikisini hatırlamadığını ancak diğer iki kişinin orada olduğunu beyan etmiştir. Hatta bu kişilerden birisi için elinde sopa bulunduğu, yüzünü kapattığı, evin önünde bulunduğu yönünde beyanda bulunmuştur. Diğer iki gizli tanık Tunç ve Zümrüt'ün dinlendiğini ve teşhis işlemi yaptığı dördüncü celsede de aslında sanık olmayan toplam dört kişi teşhis yapılacak sanıkların arasına oturtulmuştur. Gizli tanık Tunç ve Zümrüt, bu kişileri olay yerinde görmediklerini beyan etmiştir.


29. Yargılama sırasında Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğünden olay yeri ve yakın çevresini gösterir Mobil Elektronik Sistem Entegrasyonu (MOBESE) kamera kayıtlarının gönderilmesi istenmiş, Emniyet Müdürlüğü cevabi yazısında elektrik kesintisi, kamera arızası, güç kaynağı arızası veya toplumsal olaylarda zarar görme gibi çeşitli nedenlerden kaynaklı olarak kimi kameraların belirli tarih ve saat aralığında görüntü alamadığı belirtilerek hangi noktadaki hangi kameradan hangi saat aralığında görüntü alınamadığına dair bir çizelge gönderilmiştir. Başvuruya konu olay yerine ve/veya yakınlarına ilişkin görüntü bulunmadığının bildirilmesi üzerine Mahkeme, kamera kayıtlarının muhafazasında görevlilerin kusuru var ise gereğinin takdir ve ifası için suç duyurusunda bulunmuştur.


30. Başvurucuların savunmaları doğrultusunda olay günü olay yerinde olup olmadıklarının tespiti, HTS kayıtlarının incelenmesi için Mahkemece bilirkişi raporları alınmıştır. Buna göre teknik bilirkişi R.Ö. tarafından 28/3/2016 tarihli raporda başvurucu ...'ın kullandığını beyan ettiği ve kendi adına kayıtlı bulunan ...... No.lu cep telefonu numarasının olay saatlerinde olay yerine birkaç km uzakta bulunan baz istasyonlarından sinyal verdiğinin tespit edildiği 4/10/2016 tarihli raporda ise başvurucu ...'nin kullandığını beyan ettiği ve adına kayıtlı olan ...... No.lu cep telefonu numarasının olay günü saat 07.24'te Bağlar ilçesinden, 08.52'de Kocaköy ilçesinden, 10.15'te Kulp ilçesinden 13.28 ve sonraki saatlerde Lice ilçesindeki baz istasyonundan sinyal verdiğinin tespit edildiği ifade edilmiştir. Bilirkişi H.T.nin olay günü amatör kamera ile çekilen görüntülere ilişkin raporunda başvurucu ...'nin olayın geçtiği Ö.T. Apartmanı önündeki eylemci grup içindeki kişilerden biri olduğuna dair "muhtemel tanımlama" ibarelerine yer vermiştir.


31. Devam eden yargılamada 15/02/2017 tarihli on dokuzuncu celsede Başsavcılık, esas hakkındaki mütalaasında başvurucuların -diğer bir kısım sanıklarla birlikte- iddianame doğrultusunda mahkûmiyetlerine karar verilmesini talep etmiştir.


32. Yapılan yargılama neticesinde Mahkeme 24/4/2017 tarihli kararı ile başvuruculardan ... ve ...'ın -diğer bir kısım sanıklarla birlikte- mağdur Y.E.ye yönelik canavarca hisle ve eziyet ederek öldürmeye teşebbüs suçundan 18 yıl hapis, maktullere yönelik canavarca hisle ve eziyet ederek öldürme suçlarından (dört kez) ağırlaştırılmış müebbet hapis, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis, terör örgütü propagandası yapmak suçundan 4 yıl hapis ve konut dokunulmazlığını ihlal etme suçundan 3 yıl 24 ay hapis cezalarıyla mahkûmiyetine ve tutukluluk hâllerinin de devamına karar vermiştir. Başvurucu ... hakkında ise mağdur Y.E.ye yönelik canavarca hisle ve eziyet ederek öldürmeye teşebbüs suçundan 12 yıl hapis, maktullere yönelik canavarca hisle ve eziyet ederek öldürme suçlarından (dört kez) 22 yıl hapis, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan 22 yıl hapis, terör örgütü propagandası yapmak suçundan 2 yıl 8 ay hapis cezalarıyla mahkûmiyetine ve hükmen tutuklanmasına karar vermiştir.


33. Mahkemenin kararında olayın -özetle- şu şekilde gerçekleştiği kabul edilmiştir:


i. 7/10/2014 tarihinde gerçekleşen eylemler esnasında, kurban eti dağıtmakta olan Y.E., A.D., H.G., R.G. ve Y.B.ye, PKK/KCK terör örgütüne müzahir bir grup tarafından saat 17.30 sıralarında İskanevleri semti civarında saldırıda bulunulmuştur. Bunun üzerine mağdurlar, kaçarak ara sokaklara girmiş ancak izlerini kaybettiremedikleri için son çare olarak saat 17.40-17.45'te Ö.T. Apartmanı'na girmiştir. Çatı katına sığınmak üzere yukarı katlara doğru çıkarken bazı apartman sakinleriyle ve apartman yöneticisi olduğu anlaşılan B.B. ile konuşup yardım istemişler, akabinde apartmanda bulunan 3. kat 5 numaralı daireye (sanık H.O. ve tanık L.O.nun evi) sığınmıştır.


ii. L.O., mağdurları daireye alarak evin kapısını kilitlemiş, ardından çocuklarını alarak yatak odasına saklanmıştır. Saldırgan grup, binadaki dairelerin kapılarını tek tek çalarak mağdurları aramaya başlamıştır. Saldırgan grup henüz mağdurların saklandığı daireyi bulamadan ilk etapta evde bulunmayan H.O., mağdurların sığınmasından 3-5 dk. kadar sonra ikametgâha dönmüştür. H.O., ikametgâhta mağdurlar ile karşılaşınca evini terk etmelerini istemiş ancak mağdurlar dışarı çıkmaları durumunda grubun kendilerini öldüreceğini söyleyerek dışarı çıkmayı reddetmiştir. Bu sırada saldırgan grup içinden birtakım kişiler, daire kapısına gelmiş ve kapının açılmasını istemiştir. H.O.nun kapıyı açmaması üzerine saldırgan grup, kapıyı kırmak için ellerinde bulunan taşla, sopayla ve kesici aletlerle kapıyı zorlamaya başlamıştır.


iii. Mağdurların H.O.dan saldırgan grubu dağıtabilecek birileri varsa aramasını istemesi üzerine H.O., ilk olarak saat 18.02'de olayın meydana geldiği sokakta işyeri bulunan tanık M.S.yi arayarak yardım istemiştir. H.O. ayrıca saat 18.03'te olayları öğrenen babasının araması üzerine onunla konuşmuştur. Tanık L.O. da bu arada defalarca 155'i aramış, 155 servisinin yoğunluğundan dolayı ulaşmakta zorlanmış, nihayet saat 18.22 ve 18.29'da olmak üzere iki defa 155'e ulaşmış, evini PKK'lıların basmaya çalıştığını ve kendilerini öldüreceklerini söylemiştir.


iv. Saldırgan grup, daire kapısını açamayınca sanık U.D., 4. kattaki daireye zorla girerek dairenin balkonundan perde/çarşaf benzeri parçaları ip yapmak suretiyle sarkıtarak 3. kattaki daireye açık olan mutfak penceresinden girmiştir. Tanık L.O.nun saat 18.29'da 155'le yaptığı görüşme kaydında silah seslerinin duyulduğu dikkate alındığında tam bu anda U.D., Y.E. ile diğer mağdurlara ateş etmeye başlamıştır. Bu atışlar neticesinde Y.E., Y.B., A.D. ve R.G. yaralanmış, Y.E. kaçarak tuvalete saklanmıştır. Akabinde silahlı saldırgan U.D., dairenin giriş kapısını açmış ve saldırgan grup eve girerek Y.B., A.D., R.G. ve H.G.ye sopayla, satırla, bıçakla ve benzeri aletlerle saldırmış; adı geçen mağdurları, daire penceresinden aşağı atmıştır.


v. Saldırgan grup; ikametgâha girdiğinde Y.E.nin ikametgâhın tuvaletine saklandığını ilk anda fark edememiş, silahlı saldırgan U.D.nin evde bir kişi daha bulunduğunu söylemesi üzerine odaları tek tek aramaya başlamış ve Y.E.yi saklandığı tuvalette bulmuştur. Üç saldırgan, Y.E.yi darbederek ve kesici aletle yaralayarak tuvaletten çıkarmıştır. Y.E. bir ara bu kişilerin elinden kaçmayı başararak ikametgâhtan çıkmış ve merdivenlerden aşağı koşarak merdivenlerin altındaki boşluğa saklanmaya çalışmışsa da arkasından gelen saldırganlarca fark edilerek burada da darbedilmeye devam edilmiştir. Saldırgan grup içinde sürüklenerek bina önüne çıkartılan Y.E.yi öldürüp öldürmeme konusu tartışılırken gizli tanık Tunç, Y.E.ye gitmesini söylemiştir. Bunun üzerine Y.E. koşarak olay yerinden kaçmaya başlamış, arkasından silahla ateş edilmiş ancak isabet almamıştır. Y.E. birkaç sokak ileriye gittikten sonra bitkin vaziyette kaldırıma oturmuş, kendisini bulan kimliği belirsiz kişilerce üzerindeki telefonla ailesine ulaşılmış ve onların gelmesiyle hastaneye götürülmüştür. Saldırılar sonucunda Y.B., A.D., H.G., R.G. olay yerinde ölmüştür. Otopsi tutanağından anlaşıldığı üzere Y.B.nin cesedinin yakılmaya çalışıldığı ve göğüs kısmının yandığı anlaşılmıştır. Mahkeme, olayın 19.00-19.30 sıralarında sona erdiğini kabul etmiştir.


34. Mahkeme kararında; hakkında kamu davası açılan kişilere ilişkin ayrı ayrı değerlendirme yapılmasından evvel dosyadaki delillerin ve beyanların değerlendirilmesinde gözönünde bulundurulan bazı hususlara değinilmiştir. Buna göre;


i. Gerekçeli kararda sanıklar M.A. ve S.Ç.nin beyan ve teşhisleri bakımından; adı geçenlerin eylemlerin içinde aktif olarak yer aldıklarının kabul edildiği, bu iki sanığın diğer sanıklarla ilgili beyanlarının bir bakıma tanık beyanı gibi olduğu, her ne kadar daha sonra beyan ve teşhislerini reddetmişseler de her iki sanığın hazırlık soruşturmasındaki teşhis ve ifadelerinin Cumhuriyet savcısı huzurunda alınmış olması ve diğer sanıkların eylemlerini ayrıntılı anlatıp teşhiste bulundukları nazara alındığında cezadan kurtulmak için önceki ifadelerinden döndükleri kanaatine varılarak soruşturma aşamasındaki ifadelerine itibar edildiği belirtilmiştir. Mahkemece olayın vahameti ve olay yerinin kalabalık oluşu ile adı geçen sanıkların olaydan yaklaşık iki ay sonra ifade ve teşhiste bulunmaları nazara alındığında bu beyan ve teşhislerin tek başına diğer sanıklar aleyhine mahkûmiyete yeterli delil teşkil etmeyeceği, başka delillerle desteklenmesi gerektiği kabul edilmiştir.


ii. Mahkemece mağdur Y.E.nin beyan ve teşhisleri bakımından yaşanan olayın vahameti, olay sırasında kendisinin yaşadığı korku ve endişenin boy

 

İlgili Hukuk Alanı

 

Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Ceza Yargılamasında Delillerin Değerlendirilmesi

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

İlgili Hukuk Dalı

Ceza Muhakemesi Hukuku

 

Başvuru No

2020/26367

 

Karar Tarihi

16 Eylül 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page