top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  İCRA VE İFLAS HUKUKU  ·  HAK İHLALİ

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Kira Takibinde Tebligata İlişkin Kaldırma Kararının Gözetilmemesi

 

B. No: 2021/20691 · 16 Nisan 2025

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Kira takibindeki ödeme emrini usulsüz bulan ilk karar, istinafta kaldırılmıştı. Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, buna rağmen itirazın kaldırılması talebinin eski karara dayanılarak reddedildiğini belirledi. Yeni kararın neden dikkate alınmadığının açıklanmamasını gerekçeli karar hakkına aykırı buldu ve yeniden yargılama istedi. Karar, kira borcunun miktarını veya tahliye sonucunu doğrudan belirlemedi. Aynı tebliğ işlemi hakkındaki güncel yargısal sonucun karar gerekçesinde karşılanmasını gerekli gördü.

 

Hukuki İlke

 

Aynı tebliğ işlemi hakkında önceki hükmü kaldıran karar, sonraki uyuşmazlığın sonucunu etkiliyorsa bunun neden gözetilmediği makul ve yeterli gerekçeyle açıklanmalıdır.

 

Sonuç

 

Gerekçeli karar hakkının ihlaline ve yeniden yargılama yapılmasına karar verildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36, 148, 153
    Gerekçeli karar ve giderim

  • 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 50, 66
    Yeniden yargılama

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Başvurucu, avukat ve olay kişilerine ait açık adlar gizlenmiştir. Resmî maskeler, hâkim ve raportör adları ile atıf yapılan karar adları korunmuştur.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2021/20691)


 


Karar Tarihi: 16/4/2025


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


 


Başkan


:


Hasan Tahsin GÖKCAN


Üyeler


:


Recai AKYEL


 


 


Selahaddin MENTEŞ


 


 


Muhterem İNCE


 


 


Yılmaz AKÇİL


Raportör


:


Mutlu ALAF


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


 


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ


1. Başvuru, kira alacağına ilişkin davada, kesinleşmiş mahkeme kararının dikkate alınmamasıyla nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.


2. Başvurucu tarafından kiracısı aleyhine ödenmeyen kira borcu nedeniyle icra takibi başlatılmıştır. Borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine takip durmuştur. Borçlu aynı zamanda 15/9/2017 tarihinde ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği iddiası ile İstanbul Anadolu 6. İcra Hukuk Mahkemesinde usulsüz tebliğ şikâyetinde bulunmuştur. Mahkeme 19/1/2018 tarihli kararı ile ödeme emrinin tebliğ işlemini iptal etmiştir. Bu karara karşı başvurucu tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi tebligatın usulüne uygun olduğu gerekçesiyle kararı kaldırmış ve 13/7/2018 tarihinde davanın reddine karar vermiştir.


3. Başvurucu, borçlu aleyhine yapmış olduğu icra takibinin itiraz üzerine durması nedeniyle 16/2/2018 tarihinde borçlusu aleyhine itirazın kaldırılması davası açmıştır. İstanbul22. İcra Hukuk Mahkemesi kararında, yukarıda işaret edilen İstanbul Anadolu 6. İcra Hukuk Mahkemesinin kararına atıf yapılarak ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği gerekçesiyle 18/3/2021 tarihinde davanın reddine kesin olmak üzere karar vermiştir.


4. Başvurucu, nihai hükmü 12/4/2021 tarihinde öğrendikten sonra 19/4/2021 tarihinde süresinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.


II. DEĞERLENDİRME


5. Başvurucu; gerekçeye esas alınan İstanbul Anadolu 6. İcra Hukuk Mahkemesi kararının Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile kaldırıldığını ve davanın reddine karar verilerek tebligatın usulüne uygun kabul edildiğini, mahkemenin kaldırılan yerel mahkeme kararına dayanarak karar verdiğini, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvuru formu ve eklerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.


6. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan [1. B.], B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddiaları gerekçeli karar hakkı kapsamında değerlendirilmiştir.


7. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


8. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı, kişilerin hakkaniyete uygun bir şekilde yargılanmalarını sağlamayı ve bu amaca uygunluk yönünden yargılamanın denetlenmesini amaçlamaktadır. Mahkeme kararlarının, davanın temel maddi ve hukuki sorunları ile taraflarca ileri sürülen ve davanın sonucunu etkileyen iddia ve itirazlar hakkında delillerle bağ kurulmak suretiyle yeterli gerekçe içermesi zorunludur. Uyuşmazlığın hukuki ve maddi sorunlarıyla ilgisiz değerlendirmelere kararda yer verilmesi de gerekçeli karar hakkıyla bağdaşmamaktadır. Karar gerekçesinin belirtilen unsurları taşıması, yargılamanın adil yargılanma hakkı güvencelerine uygun şekilde yürütülüp yürütülmediğinin taraflarca öğrenilmesini sağladığı gibi ayrıca demokratik bir toplumda kendi adlarına verilen yargı kararlarının sebeplerini toplumun öğrenmesinin sağlanması için de gereklidir (bazı eklemeler ve farklılıklarla birlikte bkz. Sencer Başat ve diğerleri [GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014, §§ 31, 34).


9. Diğer taraftan kanun yolu incelemesi yapan merciin, yargılamayı yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gerekçeyi kullanarak veya aynı atıfla kararına yansıtması, kararın gerekçelendirilmiş olması bakımından yeterli görülebilir. Bununla birlikte ilk derece mahkemesince karşılanmayan veya ancak ilk defa kanun yolu merciine ileri sürülebilecek nitelikteki esaslı iddia ve itirazların kanun yolu merciince de değerlendirilmemesi gerekçeli karar hakkının ihlaline yol açabilir (bazı eklemeler ve farklılıklarla birlikte bkz. Mehmet Yavuz [1.B.], B. No: 2013/2995, 20/2/2014, § 51).


10. Somut olayda başvurucu aleyhine, İstanbul Anadolu 6. İcra Hukuk Mahkemesinde usulsüz tebliğ şikâyetinde bulunulmuş ve mahkeme ödeme emrinin tebliğ işlemini iptal etmiş ancak bu karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi tarafından tebligatın usulüne uygun olduğu gerekçesiyle kaldırılmıştır.İstanbul22. İcra Hukuk Mahkemesi henüz kesinleşmemiş İstanbul Anadolu 6. İcra Hukuk Mahkemesinin verdiği bu kararı dikkate alaraködeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. İstanbul Anadolu 6. İcra Hukuk Mahkemesinin verdiği ödeme emrinin tebliğ işleminin iptali kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi tarafından ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiğigerekçesiyle kaldırıldığı hâlde Mahkeme söz konusu bu kararı dikkate almamıştır. Bu itibarla yargılamanın sonucunu etkileyebilecek bu kaldırma kararının neden gözetilmediği kararda makul ve yeterli bir gerekçeyle değerlendirilmemiştir.


11. Açıklanan gerekçelerle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.


III. GİDERİM


12. Başvurucu; ihlalin tespiti ve yeniden yargılama yapılması talebinde bulunmuştur.


13. Başvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktadır. Anayasa'nın 148. ve 153. maddeleri ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. ve 66. maddeleri uyarınca ihlal kararının gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatıp Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek yargılama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yargılama konusunda bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).


14. Öte yandan hak ihlali kararından Anayasa Mahkemesinin davanın sonucuyla ilgili olarak bir tutum sergilediği sonucu çıkarılmamalıdır. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali kararı uyuşmazlığın sonuçlarından bağımsız olup davanın kabulüne, reddine ya da beraate veya mahkûmiyete karar verilmesi gerektiği anlamına gelmemektedir. Kural olarak, yargılamanın her aşamasında olduğu gibi ihlalin sonuçlarını gidermek üzere yeniden yapılacak yargılama sonunda da delillerin dava ile ilişkisini kurma ve bunları değerlendirip sonuç çıkarma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.


IV. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. Gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,


C. Kararın bir örneğinin gerekçeli karar hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılması için İstanbul Anadolu 22. İcra Hukuk Mahkemesine (E.2020/99, K.2021/183) GÖNDERİLMESİNE,


D. 487,60 TL harç ve 30.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 30.487,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,


E. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,


F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 16/4/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Temerrüt Tahliyesinde İhtarın Usulsüzlüğünün Açıklanmaması

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Farklı Davalardaki Tespitler ve Kesinleşmeyen Kararın Etkisi

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Talep Artırım Dilekçesinin Islah Olarak Değerlendirilmemesi

Tüm İcra ve İflas Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İçtihat Arama Merkezi

Kira Takibinde İtiraz ve Tebligatın İncelenmesi

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

İlgili Hukuk Dalı

İcra ve İflas Hukuku

 

Başvuru No

2021/20691

 

Karar Tarihi

16 Nisan 2025

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page