Bireysel Başvuru Kararları · CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU · HAK İHLALİ · BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Sandık Başındaki Cinayette Teşhis Tanıklarının Sanık Yokken Dinlenmesi
B. No: 2021/5155 · 13 Mart 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Mahallî seçim günü sandık başında çıkan tartışmada sandık kurulundaki iki parti görevlisinin öldürülmesi nedeniyle başvurucular iki kez müebbet hapis cezasına mahkûm edildi. Tanıkların büyük bölümü, başvurucuların bulunmadığı ve yalnız müdafilerin soru sorabildiği istinabe duruşmalarında dinlendi. Anayasa Mahkemesi, fiziksel teşhise ilişkin bu beyanların belirleyici olduğunu, cezanın ağırlığı karşısında müdafilerin soru sorabilmesinin yeterli olmadığını ve görüntülü bağlantının neden kullanılmadığının açıklanmadığını belirterek tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Hukuki İlke
Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, sanığın yokluğunda dinlenen tanıklara müdafiin soru sorabilmesinin bazı davalarda yeterli dengeleyici güvence olabileceğini; ancak belirleyici beyanlar fiziksel teşhise ilişkinken ve ağır ceza söz konusuyken sanığın tanıkla aynı duruşmada bulunmasının gerekebileceğini belirtti. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 180. maddesindeki görüntülü dinleme imkânının neden kullanılmadığının açıklanmamasını da gözeterek yargılamanın hakkaniyetinin zedelendiği sonucuna vardı. Aynı karara karşı yapılmış önceki başvuruyu ve itiraz talebinden sonraki gelişmeleri bildirmemeyi başvuru hakkının kötüye kullanılması saydı.
Sonuç
Başvuruculardan birinin Yargıtay 1. Ceza Dairesinin onama kararı üzerine yaptığı bireysel başvurular, başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle reddedildi. Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararı üzerine yapılan başvurularda duruşmada hazır bulunma hakkına ilişkin iddia başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulundu; Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verildi ve diğer iddiaların incelenmesine gerek görülmedi. Yeniden yargılama yapılmak üzere karar Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesine gönderildi; tazminat talebi reddedildi, 5.416,40 TL harç ve vekâlet ücretinden oluşan toplam 35.416,40 TL yargılama giderinin başvuruculara müştereken ödenmesine hükmedildi.
İlgili Mevzuat
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36, 148, 153
Adil yargılanma hakkı kapsamında tanık sorgulama; ihlal kararının bağlayıcılığı5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 180
Tanığın sesli ve görüntülü iletişim tekniğiyle dinlenmesi imkânı5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 37, 39, 82
Müşterek faillik, yardım etme ve kamu görevi nedeniyle kasten öldürmenin nitelikli hâli6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 45, 50, 66
Başvuru yollarının tüketilmesi; ihlalin giderimi için yeniden yargılamaAnayasa Mahkemesi İçtüzüğü — m. 59
Başvurucunun başvuruyu etkileyecek gelişmeleri bildirme yükümlülüğü
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
... ... VE ... ... BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2021/5155)
Karar Tarihi: 13/3/2025
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Recai AKYEL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
İrfan FİDAN
Yılmaz AKÇİL
Raportör
:
Hüseyin Özgür SEVİMLİ
Başvurucular
:
1. ... ...
2. ... ...
Vekilleri
:
1. Av. ...
2. Av. ...
3. Av. ...
4. Av. ...
5. Av. ...
6. Av. ...
7. Av. ...
8. Av. ...
9. Av. ...
10. Av. ...
11. Av. ...
12. Av. ...
13. Av. ...
14. Av. ...
15. Av. ...
16. Av. ...
17. Av. ...
18. Av. ...
19. Av. ...
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, ceza davasında sanıklar hakkında yürütülen kovuşturma işlemleri nedeniyle adil yargılanma hakkının çeşitli güvencelerinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 7/1/2021 ve 5/1/2023 tarihlerinde yapılmıştır. Komisyon; başvurucu ... ... yönünden 2021/2161 ve 2021/5155 numaralı başvuru dosyalarında adil yargılanma hakkı dışında ileri sürülen diğer ihlal iddialarının kabul edilemez olduğuna, anılan şikâyetin kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir. 2021/2161 numaralı başvuru dosyasının kişi bakımından hukuki irtibat nedeniyle 2021/5155 numaralı başvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2021/5155 numaralı dosya üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.
3. Başvurucular yönünden 2023/3030 ile 2023/3747 numaralı başvuru dosyalarının kişi bakımından hukuki irtibat nedeniyle 2023/5452 numaralı başvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2023/5452 numaralı dosya üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir. Komisyonca 2023/5452 numaralı başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verildikten sonra anılan dosyanın da kişi bakımından hukuki irtibat nedeniyle 2021/5155 numaralı başvuru dosyası ile birleştirilmesine ve incelemenin 2021/5155 numaralı dosya üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.
4. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu ... ..., Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucu ... ..., diğer başvurucu ... ...'ün oğlu olup başvurucular bireysel başvuru konusu olayların geçtiği tarihte Malatya'nın Pütürge ilçesinde ikamet etmektedir.
7. Pütürge ilçesinde 31/3/2019 tarihli mahallî seçimlerin yapıldığı ... Mahallesi'ndeki okulun 1015 numaralı seçim sandığının bulunduğu odasında gerçekleşen silahlı saldırı sonucunda sandık kurulunun siyasal partili üyeleri olarak görev yapan İ.A. ile H.A.nın öldürülmesi ve İ.A.nın babası olan A.A.nın da yaralanması olayıyla ilgili olarak Pütürge Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlatmıştır.
8. Kolluk görevlilerinin olay yerinde yaptıkları inceleme üzerine düzenledikleri aynı tarihli tutanakta şu tespitlere yer verilmiştir:
i. Oy verme işleminin yapıldığı okul binasındaki odada İ.A.nın olay anında, H.A.nın ise odaya gelen sağlık görevlilerinin müdahalesine rağmen kurtarılamayarak vefat ettiği, A.A.nın ise kolundan yaralandığı, A.A. ile yapılan görüşmede bu kişinin başvurucu ... ...'ün oğlu olan C.S.nin oğulları Ma.S., A.S. ve Ö.S. ile başvurucu ... ...'ün hedef gözeterek ateş ettiğini, oğlu İ.A.ya A.S.nin, H.A.ya da başvurucu ... ...'ün ateş ettiğini ancak kendisine kimin ateş ettiğini görmediğini söylemiştir.
ii. Olay yerindeki görgü tanıklarının beyanları doğrultusunda R.Y.nin sandık kurulu başkanı, H.Y.nin sandık memuru, A.O.A. ile maktuller İ.A. ve H.A.nın da sandık müşahidi sıfatıyla görevli olarak, H.Ç., G.O.G., E.Y., S.Al., Z.Al. ve R.K.nın yanı sıra başvurucular ... ... ve ... ... ile ... ...'ün torunları olan Ö.S., Ma.S. ve A.S.nin de seçmen sıfatıyla olay anında okul içinde bulunduğu tespit edilmiştir.
iii. Yine görgü tanıklarının anlatımlarına göre S.Al. ile eşi Z.Al.ın oy kullanmak için okula geldiği, Z.Al.ın okuma yazma bilmemesi nedeniyle S.Al.ın oy verme işlemi sırasında eşine refakat etmek için oy kullanılan kabine girmek istemesi üzerine R.Y.nin bu duruma hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle izin vermediği; maktul İ.A.nın da R.Y.ye destek olması üzerine tartışma çıktığı, bu tartışmaya başvurucular ile Ö.S., Ma.S. ve A.S.nin de müdahil olduğu, tartışmanın büyümesi üzerine söz konusu olayın meydana geldiği belirtilmiştir.
iv. Okul çevresinde görevlendirilen korucular C.A. ile B.B.nin silah sesleri üzerine okula girip olaya müdahale ettiği, bu kişilerin beyanına göre A.A.nın oy sandığındaki kullanılmış oy zarflarını yanan sobanın içine atarak yaktığı, bunun üzerine kullanılmayan oy pusulalarının güvenliği sağlamak için korucular tarafından çuvala konulup B.B.nin aracının bagajına kilitlendiği bilgisi aktarılmıştır.
v. Olayın gerçekleştiği odanın çeşitli yerlerinde iki adet deforme kurşun parçası, üç adet deforme fişek çekirdeği, sekiz adet boş kovan ile beş adet de dolu hâlde tabanca fişeği ele geçirilmiştir.
9. Şikâyetçi A.A. kollukta alınan ifadesinde;
i. Olay günü maktuller İ.A. ile H.A.nın S. Partisinin sanık müşahidi olarak görev yaptığını, oy kullanıp okulda beklediği sırada oy sandığının olduğu yerde başvurucular ile başvurucu ... ...'ün torunlarının bulunduğunu, Z.Al.ın okur yazar olmaması nedeniyle başvurucu ... ... ve yakınlarının bu kişinin açıktan oy kullanmasını istediğini ancak sandık müşahitlerinin buna izin vermediğini,
ii. Bunun üzerine başvurucular ile başvurucu ... ...'ün torunları olan K.S., Ma.S. ve Ö.S.nin yanlarında getirdikleri tabancalarla hedef gözeterek ateş etmeye başladıklarını, K.S.nin maktul İ.A.ya, başvurucu ... ...'ün de maktul H.A.ya ateş ettiğini gördüğünü, kendisinin de sol kolundan yaralandığını ancak kendisine kimin ateş ettiğini görmemekle birlikte bu kişinin K.S. olduğunu düşündüğünü,
iii. İsmini verdiği bu kişilerin maktul H.A.nın evine seçimden önce gelerek oy verme konusuyla ilgili olarak "Oyunuzu bize vereceksiniz, yoksa olanlara katlanırsınız, size yazık olur." diyerek tehdit ettiğini, bu sırada maktulün evinde komşuları B.Ç., H.Ç. ve H.G.nin de olduğunu, okuldaki silahlı saldırıya ise S.Al., M.Ö., A.O.A., E.Y. ve G.O.G.nin bizzat şahit olduklarını söylemiştir.
10. Kolluk tarafından olaya ilişkin bilgisine başvurulan kişilerin "Bilgi Alma İfade Formu" başlıklı tutanak ile alınan ifadeleri şöyledir:
i. G.O.G. ifadesinde;
- Olay günü oy kullanıp okulun dışında beklediği sırada şikâyetçi A.A.nın okuldan içeri girdiğini, ardından seçmen E.Y.nin okuldan çıkıp yanına geldiğini ve içeride Z.Al.ın oy kullanmasıyla ilgili tartışma olduğunu söylediğini, bunun üzerine okula tekrar girdiğini, sandık başkanı R.Y.nin elindeki oy pusulası ile Z.Al.a nasıl oy kullanacağını anlattığını, bu sırada maktul İ.A.nın R.Y.ye Z.Al.ın eşiyle birlikte oy kullanmasının doğru olmadığını söylediğini, A.A.nın da İ.A.ya "Bırak Z.Al.ın yanında kocası ya da sandık başkanı girsin." dediğini, R.Y.nin ise kendisinin şikâyet edileceğini söyleyip buna izin vermediğini, bu sırada başvurucu ... ... ve torunlarının bu tartışmaya katılıp S.Al.ın eşinin yanında oy kullanmaya girmesi gerektiğini söylediğini,
- Daha sonra silah sesleri gelince okulun içindeki odunluğa kaçtığını, içeridekiler panikle dışarı kaçınca yine olayın olduğu odaya gelip kapısından bakınca maktulleri yerde yatarken, babaları A.A.yı da kolunu tutup "Beni niye vurdunuz?" diye bağırırken gördüğünü, içeride bu üç kişiden başka kimsenin kalmadığını,
- Olayın saat 10.00 ila 10.30 sıralarında yaşandığını, olay anında içeride seçmenlerden E.Y., R.K., H.Ç. ile S.Al. ve eşi Z.Al., sandık kurulu başkanı R.Y., sandık görevlisi H.Y., başvurucular ... ... ve ... ... ile başvurucu ...'ün torunu olan Ö.S.nin olduğunu, ... ...'ün diğer torunları A.S. ve Ma.S.nin olay anında orada olup olmadığını hatırlamadığını,
- Olay sırasında bir kargaşa ortamı yaşandığını ancak kimsenin elinde silah görmediği gibi kimin ateş ettiğini de bilmediğini, başvurucu ... ...'ün oğluna ya da torunlarına ateş etmeleri yönünde talimat verdiğine tanık olmadığını, olaydan sonra okuldan çıktığında başvurucu ... ... ve yanındakilerin okulun hemen yukarısında park hâlinde duran siyah renkli pikap cinsi bir otomobile binip gittiklerini söylemiştir.
ii. A.O.A. ifadesinde G.O.G.nin beyanlarına benzer yönde anlatımda bulunmuş ve onun beyanlarına ek olarak başvurucu ... ... ve akrabalarının olaydan sonra koşarak okulun aşağısında bulunan yola doğru gittiklerini söylemiştir.
iii. B.B. ifadesinde;
- Güvenlik korucusu olup seçimin yapıldığı okulun çevresinde C.A. ile görevlendirildiğini, seçim sırasında sonradan başvurucu ... ...'ün torunları olduğunu öğrendiği iki gencin kendilerine ve dışarıda bulunan vatandaşlara çay servisi yaptıklarını, kısa süre sonra okulun içinde bağrışma sesleri ve birilerinin "Güvenlik" diye bağırdığını duyup okula yöneldikleri sırada okulun içinden yaklaşık on el silah sesi duyduklarını, kendileri okuldan içeri girecekleri sırada okuldaki kişilerin dışarı kaçmaya başladıklarını,
- Bu sırada başvuruculardan ... ...'ün elinde bir demir parçasıyla dışarı çıktığını, onun arkasından da başvurucu ... ...'ün çıktığını, başvurucu ... ...'ün torunlarının ise ... ...'ten önce ve kargaşa yaşandığı sırada dışarı çıktığını ancak o anda onları fark etmediklerini, okuldan çıkanlarla dışarıda bulunan vatandaşlar arasında kargaşa yaşanması üzerine kendisinin C.A. ile havaya ateş ettiğini,
- Okulun yaklaşık kırk metre aşağısında bağrışma duymaları üzerine o yöne doğru baktıklarında başvurucu ... ...'ün torunlarından ikisini gördüklerini, bu kişilerin birbirlerinin üzerlerine bakıp içlerinden birinin "Ma. vurulmuş." diye bağırdığını, iki gençten birinin elinde siyah renkli bir cisim tuttuğunu ancak aralarında mesafe olduğu için hangisinin bağırdığını ve kimin elinde ne tuttuğunu göremediğini, sonra bu iki gencin yaya olarak kaçmaya başladığını,
- Okuldan tekrar bağrışma gelince okuldan içeri girip maktulleri yerde yatarken gördüklerini; şikâyetçi A.A.nın ise kolundan yaralı olduğunu, bunun üzerine kolluk görevlilerine haber verdiklerini beyan etmiştir.
iv. Güvenlik korucusu olan C.A. ifadesinde olay günü birlikte görev yaptıkları B.B.nin beyanlarına ek olarak okulun aşağısında gördüğü iki gençten birinin diğerine eliyle gizlediği siyah renkli bir tabancayı uzatıp verdiğini, bu tabancayı net olarak gördüğünü, tabancayı eline alan kişinin ise başvurucu ... ...'ün yanında çalışan C.K.yı yanlarına çağırıp aldığı tabancayı C.K.ya verdiğini, C.K.nın da montunu kaldırıp tabancayı beline taktıktan sonra ortadan kaybolduğunu, o iki gencin ise koşarak kaçmaya başladığını söylemiştir.
v. S.Al. ifadesinde;
- Eşi Z.Al. ile oy kullanmaya geldikleri okulda başvurucular ... ... ve ... ... ile ... ...'ün iki torununu gördüğünü ancak bu kişilerin İstanbul'da yaşıyor olmaları nedeniyle isimlerini bilmediğini, başvurucu ... ...'ün oğlu olan C.S.nin erken saatlerde oy kullanıp kendi aracıyla Pütürge'ye gittiğini ancak onun yanında başkası olup olmadığını görmediğini,
- Kendi oyunu kullandıktan sonra okuma yazma bilmeyen eşine oy kullanması için yardım etmek istediğini ancak sandık başkanı R.Y. ile maktul İ.A. buna itiraz edince içeride bulunanlar arasında tartışma çıktığını, bunun üzerine eşini tek başına oy kullanması için kabine yönlendirip kendisi dışarı çıkmak üzere olduğu sırada içeriden silah sesleri gelince kendisini dışarı attığını, eşi Z.Al.ın da kaçarak arkasından geldiğini, dışarı çıktıktan sonra bir daha içeri girmediğini ve kimin kime ateş ettiğini de görmediğini beyan etmiştir.
vi. R.K. ifadesinde;
- Okula geldiğinde içeride sandık başkanı haricinde maktulleri gördüğünü, onların babası olan A.A.nın ise okula kendisi oy kullandıktan sonra geldiğini, içeride ayrıca başvurucular ile başvuruculardan ... ...'ün torunlarından iki ya da üç kişinin olduğunu ancak bunların kim olduğunu bilmediğini,
- Oy kullanıp içeride oturduğu sırada A. ve S. soyadlı kişiler arasında tartışma çıktığını, ardından da silah sesleri geldiğini, hemen oradan kaçtığını ve kimin kime ateş ettiğini görmediğini söylemiştir.
vii. B.Ç. ifadesinde;
- Güvenlik korucusu olduğunu, olay günü evde oturduğu sırada kardeşinin yanına gelip silah sesleri duyduğunu söylemesi üzerine oy verme işleminin yapıldığı okula doğru koştuklarını, okul binasının bulunduğu yoldan başvurucu ... ...'e ait siyah renkli pikap tarzı bir aracın geldiğini, başvurucu ... ...'ün yanında çalışan işçisi C.K.nın aracı kullandığını, şoför koltuğunun yanında ise Ma.S.nin oturduğunu, araçta sadece bu iki kişinin olduğunu,
- C.K.nın araçla manevra yapıp okulun olduğu yere yöneldiğini ve okulun aşağısındaki viraja gelince burada araca başvurucular ... ... ve ... ... ile ... ... ve torunu Ö.S.ve yüzünü göremediği genç bir kişinin bindiğini, böylece araçta altı kişi olduğunu, bu kişiler araca bindiğinde kendisiyle araç arasında yaklaşık beş metre mesafe olduğunu, başvurucu ... ...'ün yanına gidip "Silah sesleri geldi, hayırdır?" diye sorduğunu, onun da sinirli şekilde "Canım sıkıldı, havaya sıktım." diye cevap verdiğini, bu kez de nereye gittiklerini sorduğunda başvurucu ... ...'ün eve gittiklerini söylediğini, sonra da aracın hızla olay yerinden uzaklaştığını,
- Okula gidip şikâyetçi A.A.ya neler olduğunu sorduğunda "Hepsi birden bize ateş ettiler." dediğini, yine A.A.nın kendisine başvurucular ile başvurucu ... ...'ün torunlarının hepsinde tabanca gördüğünü ve ateş ettiklerini söylediğini,
- Maktul H.A. ile kapı komşusu olduklarını 29/3/2019 günü saat 20.30 sıralarında maktul H.A.nın evinde diğer maktul İ.A. ile H.Ç. ve H.G. ile oturdukları sırada eve başvurucu ... ... ile kardeşi K.S. ve torunu Ö.S.nin geldiğini, başvurucu ... ...'ün biraz oturduktan sonra maktul H.A.ya "Bizim niye buraya geldiğimizi biliyorsun." dediğini, maktul H.A.nın da "Amca sen bizi şimdiye kadar sormadın, beni [S. adlı siyasal parti] sandık müşahidi olarak yazmış, ben onlara söz verdim." dediğini, başvurucu ... ...'ün maktul H.A.ya "Sizin buradaki bir oyunuz dışarıdaki yüz oya bedel." dediğinde maktul H.A.nın "Ben yeminliyim, veremem." diye söylediğini, bunun üzerine başvurucu ... ...'ün sinirlenerek "Hem bana yazık olur, hem de sana yazık olur." diye maktul H.A.yı tehdit edip birlikte geldiği kişilere de "Biz yanlış yere geldik, kalkın gidelim." dediğini ve geldiği kişilerle birlikte evden ayrıldığını beyan etmiştir.
viii. E.Y. ifadesinde;
- Oy kullanmak için geldiği okul içindeki odada maktullerin görevli oldukları sandığın başında bulunduklarını, şikâyetçi A.A.nın saat 08.30 sıralarında sandık başına geldiğini, başvurucular ile başvurucu ... ...'ün torunları olan Ö.S. ve Ma.S.nin yanlarında çalışan C.K.nın kullandığı siyah renkli pikap araçla okulun olduğu yere geldiklerini, başvurucu ... ...'ün oğlu olan C.S.nin de kendi aracıyla ve yanında kız kardeşi ile oğlu A.S. ile okula geldiğini, saat 07.00 sıralarında oy kullanma işlemi başladığında C.S.nin kız kardeşi ve oğlu A.S. ile oylarını kullandıklarını, sonra C.S.nin başvurucu ... ...'e Pütürge ilçesine gideceğini söyleyip geldiği kişilerle birlikte okuldan ayrıldığını,
- Başvurucu ... ...'ün kardeşi olan K.S.nin okulda olmadığını, oyunu kullanıp dışarıda beklediği sırada okuldan bağrışma ve silah sesleri geldiğini, bu sesler üzerine okulun içinde bulunan kişilerin dışarıya doğru kaçmaya başladığını, başvurucular ... ... ve ... ... ile ...'nin torunları olan Ö.S. ile Ma.S.nin, C.K.nın kullandığı pikaba binerek olay yerinden ayrıldığını, olay anında kimin ateş ettiğini göremediğini söylemiştir.
ix. H.Ç. ifadesinde;
- Z. Al.ın oy kullanmasına ilişkin çıkan tartışma sırasında sandık kurulu başkanı R.Y.nin telefonla seçim yetkilisini arayıp telefonun hoparlörünü açtığını, görüştüğü kişinin de S.Al.ın kabine girmesine izin vermediğini, bunun üzerine başvurucu ... ...'ün diğer başvurucu ... ...'ü okulun dışına çıkardığını, yaklaşık beş dakika sonra başvurucu ... ...'ün geri geldiğini, ardından da başvurucu ... ...'ün sinirli şekilde tekrar içeri girip sandık kurulunun önündeki masaya elini vurarak "Seçim iptal" diye bağırdığını,
- Maktul İ.A.nın R.Y.ye telefonla nereyi aradığını sorduğunda R.Y.nin Yüksek Seçim Kurulunu aradığını söylediğini, ardından İ.A.nın R.Y.ye okuma yazma bilmeyen Z.Al.ın yanında ya onun eşinin ya da R.Y.nin girmesini istediğini ancak R.Y.nin bu durumda kendisinin şikâyet edilebileceğini belirttiğini, şikâyetçi A.A.nın da maktul İ.A.ya "Sen karışma, onlar kendi aralarında hallederler." diye telkinde bulunduğunu,
- O sırada başvurucu ... ...'ün başvurucu ... ...'e hitaben maktulleri kastederek "Bunların burada ne işi var, bunlar her seçimde burnumun dibine çıkıyorlar" dediğini, ardından S.Al. ile R.Y. arasındaki tartışmanın şiddetlendiğini, bu sırada kendisi sigara içmek için dışarı çıkacağı sırada silah seslerinin geldiğini, tekrar içeri geldiğinde maktulleri yerde yatarken gördüğünü, başvurucular ... ... ve ... ...'ün ellerinde silahlarının olduğunu, başvurucu ... ...'ün torunu olan Ö.S.nin de sol elinde silah, sağ elinde de demir çubuk tuttuğunu, başvurucu ... ...'ün ismini bilmediği diğer torununun da elinde silah tutarak dışarıyı gözetlediğini,
- Bunun üzerine kendisinin hızla dışarı çıkıp güvenlik görevlilerini çağırması üzerine korucuların olay yerine geldiğini, bu esnada önce seçmen olarak orada bulunan G.O.G., S.Al., E.Y., R.K. ve A.O.A.nın, ardından da sırayla başvurucu ... ... ve başvurucu ... ...'ün torunlarının dışarı çıktığını, en son başvurucu ... ...'ün çıktığını, bu kişilerin sonra da olay yeri yakınında duran araca binip uzaklaştığını, başvurucu ... ...'ün torunu olan A.S.nin de olay yerinde olduğunu ancak bu kişinin olay anında okul içinde olup olmadığını hatırlamadığını,
- Olay anında başvurucu ... ...'ün torunlarına ya da diğer başvurucuya maktullere ateş etmeleri yönünde talimat verdiğine şahit olmadığını belirtmiştir.
x. Y.A. ifadesinde,
- Oy kullanmak için geldiği okulda başvurucular ile Ö.S., Ma.S. ve K.S.yi gördüğünü, bir ara başvurucu ...'nin sandık başkanı olan kişiye "Bak benim kızım savcı, sizi burada sürgün ettiririm" diye tehdit ettiğini, muhtarlık görevi yapmakta olan M.K.nın da o esnada başvurucu ...'nin yanında olduğunu,
- Kendi işleri için Malatya'ya geldiği sırada söz konusu olayı öğrenip tekrar Pütürge'ye döndüğünü söylemiştir.
xi. Sandık görevlisi olan H.Y. ifadesinde;
- Z. Al.ın oy kullanma sürecinde başvurucular ile başvurucu ... ...'ün torunları Ö.S., A.S. ve Ma.S.nin sandık kurulu başkanı R.Y.ye oy kullanma sırasında Z.A.nın yanında onun eşinin de kabine girmesine izin vermesini istediklerini, R.Y. ilçe seçimi müdürünü telefonla arayıp hoparlörü açarak durumu anlattığında konuştuğu kişinin de bu durumun hukuka aykırı olacağını söylediğini,
- Telefonu kapattıktan sonra başvurucu ... ve yanındakilerle S.Al.in itirazlarını sürdürdüğünü, bunun üzerine R.Y.nin sandık müşahitlerine bu konuda itirazlarının olup olmadığını sorduğunu, A. Partisi müşahidinin itiraz etmediğini, maktul İ.A.nın ise buna izin vermeyeceğini belirttiğini, İ.A.nın telefonla bir avukatı arayıp durumu anlattığını ve konuşması için de telefonu R.Y.ye verdiğini,
- Başvurucu ... ...'ün elini masaya vurup "Seçim iptal." dediğini, bu sırada başvurucular ile başvurucu ... ...'ün torunlarının maktul İ.A. ile tartışmaya başlayıp maktulün üzerine yürüdüklerini ve ona saldırdıklarını, soba kapağını açmak için kullanılan demir çubuğu o esnada başvurucu ... ...'ün elinde gördüğünü, koruculara seslenmek için dışarıya doğru hareketlendiğinde silah sesi duyduğunu, koruculara haber verip tekrar okula yöneldiğinde silah seslerinin arttığını ve insanların okuldan kaçtıklarını,
- Okulun kenarına saklandığı sırada başvurucunun torunlarından A.S.nin Ma.S.ye silah verdiğini, Ma.S.nin üzerinde ayrıca bir silah daha olduğunu, sonra başvurucu ... ...'ün, torunları ve başvurucu ... ... ile bir araca binip olay yerinden uzaklaştıklarını, olay anında başvurucu ... ...'ün diğer kişilere ateş etmeleri yönünde talimat verdiğine şahit olmadığını beyan etmiştir.
xii. Z.Al. ifadesinde eşi S.Al. ile oy kullanmak için okula geldiklerini, oy kullanacağı sandığın olduğu odada sandık başkanı ve diğer sandık görevlilerinin dışında seçmen olarak R.K., E.Y., A.O.A., H.Ç., G.O.G.nin yanı sıra başvurucular ile başvurucu ... ...'ün ismini bilmediği iki torunu ve maktuller İ.A. ve H.A. ile şikâyetçi A.A.nın olduğunu, kendisi okuma yazma bilmediği için eşi S.Al.ın yardımcı olmak amacıyla kabine girmek istediğini ancak sandık başkanının buna itiraz ettiğini, sandık başkanı kendisine nasıl oy kullanacağını anlatırken bir anda içeride silahların patladığını, korkuyla kendisini dışarı attığını, okuldan çıkıp hızlıca evine gittiğini, olay sırasında da kimin kime ateş ettiğini görmediğini söylemiştir.
xiii. B.A. 3/4/2019 tarihinde alınan ifadesinde;
- Seçim günü Z.P.nin kendisini telefonla arayıp oy kullanması için okula götürmeyi teklif ettiğini, Z.P.ye kendisini başvurucu ... ...'ün evinin yakınından almasını söyleyip saat 10.00 sıralarında söylediği yere eşinin yardımıyla gittiğini, başvurucu ... ...'ün evine ait balkonun altındaki sandalyede oturduğunu, eşinin de yanında durup ayakta beklediğini, bu şekilde yaklaşık yirmi dakika beklediğini,
- Bu sırada başvurucu ... ...'ün eşinin evin içinde olduğunu, ardından evin karşı cephesinden iki genç kişinin geldiğini, bu kişilerin başvurucu ... ...'ün torunları olduğunu, bu iki kişi eve girdikten beş dakika kadar sonra aynı istikametten başvurucuların yürüyerek geldiklerini, bu kişilerin ellerinde ya da üzerlerinde silah bulunmadığını,
- Başvurucu ... ...'ün gelip yanına oturduğunu, diğer başvurucu ... ...'ün de ayakta beklediğini, bu sırada başvurucu ... ...'ün evde bulunan eşi A.nın başvurucu ... ...'e "İyi bir şey yapmışsın" diye bağırdığını, başvurucu ... ...'ün de "Sus içeri gir" dediğini, bunun üzerine başvurucu ... ...'e konunun ne olduğunu sorduğunda başvurucu ... ...'ün bir şey olmadığını söylediğini ancak kendisinin herhangi bir kişiyi vurduğuna dair bir şey anlatmadığını,
- Konuşma sırasında yanlarına Z.P.nin geldiğini, yanlarına E.P. de gelince eşi, başvurucu ... ...'ün torunları ve başvurucularla birlikte ZP.nin aracına bindiklerini, oy kullanacağı okula gelince araçtan indiğini, diğerlerinin de Pütürge istikametine gittiğini söylemiştir.
xiv. Sanık kurulu başkanı olarak görev yapan R.Y. ifadesinde olay günü oy kullanma meselesi nedeniyle tartışma çıktığını, bu tartışma esnasında başvurucu ... ... ile onun oğlu ve torunlarının maktul İ.A.nın üzerine yürüdüklerini, bu sırada İ.A.ya soba açmakta kullanılan demir çubuk ile vurulduğunu ancak kim tarafından vurulduğunu görmediğini, tarafları sakinleştirmek isterken silah patlama sesleri duyduğunu ancak kimin ateş ettiğini görmediğini, Ma.S.nin elinde silah gördüğünü, silahla vurulmadan önce birinin elini masaya vurarak "Seçim iptal" diye söylediğini ancak bunu kimin söylediğini de görmediğini, maktullerin şüphelilere yönelik fiziksel müdahalede bulunmadıklarını, olay öncesinde ya da olay sırasında başvurucu ... ...'ün oğluna ya da torunlarına hitaben maktullere ateş etmeleri yönünde talimat verdiğini duymadığını söylemiştir.
xv. M.Ö. ifadesinde;
- Olay günü oy kullanma meselesi nedeniyle tartışma çıktığını, kendisinin odaya girerek şikâyetçi A.A. ile tokalaştığı esnada başvurucu ... ...'ün eğilerek sobanın yanından bir demir çubuk aldığını ve maktul İ.A.ya bununla vurduğunu, bu esnada başvurucu ... ...'ün kirli sakallı olan torununun elindeki silahı İ.A.ya yönelttiğini,
- Kendisinin koruculara haber vermek üzere dışarıya doğru hareketlendiği esnada içeriden çok sayıda silah sesi geldiğini, daha sonra içeriden insanların kargaşa hâlinde dışarıya kaçtığını ve şikâyetçi A.A.nın kolunu tutarak başvurucu ... ...'e hitaben "... bunu neden yaptınız?" diye bağırdığını, içerinden çıkan başvurucu ... ...'ün C.K.ya "Arabayı çalıştır" diye seslendiği,
- C.K. ile başvurucular henüz araca binmeden önce başvurucu ... ...'ün iki torununun okulun aşağı tarafında kaçtığını ve yaklaşık on beş metre sonra durduklarında torunlardan birinin başvurucu ... ...'e Ma.S.nin ayağından vurulduğunu söylediğini, olay sırasında şikâyetçi ile maktullerin üzerinde silah görmediğini beyan etmiştir.
xvi. R.Ö. ifadesinde,
- Olay günü saat 09.30 sıralarında eşiyle oy kullanacakları sandığa geldiklerinde içeride bulunan S.Al.ın, eşi Z.Al.a oy kullanması konusunda yardımcı olmak istediğini ancak maktul İ.A.nın bunun yasak olduğunu söyleyip S.Al.a itiraz ettiğini, bu esnada sandık başkanının ise Z.Al.a nasıl oy kullanacağını anlattığını,
- Bu tartışma esnasında başvurucu ... ...'ün sobanın yanında bulunan demir çubuğu alarak maktul İ.A.nın kafasına vurmaya, seçmenlerden A.O.A.nın da başvurucu ... ...'e engel olmaya çalıştığını, maktul İ.A.nın yanında bulunan Ma.S.nin, elindeki tabancayla maktul İ.A.ya bir el ateş ettiğini, kendisinin de sıranın altına eğildiğini, bu sırada çok sayıda silah sesi duyduğunu ancak kimin ateş ettiğini göremediğini, olay öncesinde ya da olay sırasında başvurucu ... ...'ü oğluna veya torunlarına hitaben maktullere ateş etmeleri yönünde talimat verdiğini duymadığını,
- Daha sonra dışarı çıktığında Ma.S.yi elindeki tabancayla okuldan kaçarken gördüğünü, Ma.S. kaçarken ileride durduğunu, Ö.S.nin bu sırada Ma.S.nin yanına gittiğini ve başvurucu ... ...'e "Dede, [Ma.S. de] vurulmuş" diye bağırdığını, ardından da Ö.S., Ma.S. ile başvurucuların yaya olarak okuldan aşağı doğru kaçtıklarını,
- Başvurucu ... ...'ün okulun yukarısında bekleyen pikap tarzındaki siyah araca binip olay yerinden ayrıldığını, bu aracı C.K.nın kullandığını, olay sırasında maktuller İ.A. ve H.A.nın şüphelilere saldırıda bulunmadıklarını beyan etmiştir.
xvii. Başvurucu ... ...'ün oğlu olan Mi.S. Pütürge Cumhuriyet Başsavcılığınca tanık sıfatıyla alınan ifadesinde;
- Seçim günü farklı mahallelerdeki okulları ziyaret ettiği sırada farklı siyasal parti mensuplarıyla tartışmalar yaşanması üzerine kendi mensup olduğu siyasal partinin binasına parti görevlilerini toplayarak sakin olmaları yönünde telkinde bulunduğunu, bu sırada ağabeyi C.S. ile yeğeni A.S.nin de yanında olduğunu,
- Toplantı bittikten sonra hep birlikte parti binasında kaldıklarını, bireysel başvuruya konu olayı saat 10.30 sıralarında C.S.den öğrendiğini, olayı A.S.ye anlatmadıklarını, yaklaşık bir saat kadar sonra köyden geçmiş olsun dileklerini iletmek için gelen kişilerle konuştukları sırada A.S.nin olayı öğrendiğini,
- Sonrasında Ö.S. ve K.S. ile başvurucuların ilçe merkezine gelip polis refakatinde jandarma görevlilerine teslim olduklarını, saat 18.00 civarında A.S.nin de olayla ilgili olduğu bilgisi verilince onu da jandarmaya teslim ettiğini, Ma.S.nin olaydan sonra yaralı olarak kaçtığını duyduğunu, kendisinin olay yerinde olmadığını ve olayın nasıl meydana geldiğini bilmediğini beyan etmiştir.
11. Jandarma görevlilerinin düzenlediği 31/3/2019 tarihli tutanaklara göre; başvurucular ... ... ve ... ... ile ... ...'ün kardeşi K.S. ve torunu Ö.S.nin kendi rızalarıyla teslim olacaklarına dair bilgi edinilmiş ve bu kişiler aynı gün saat 13.55 sıralarında Pütürge ilçe merkezinde bulunan yol emniyet ve kontrol noktasına polis ekipleriyle birlikte gelerek jandarma görevlilerine teslim olmuşlardır. A.S. de saat 18.30 sıralarında jandarma görevlilerine gelerek teslim olmuş, diğer yandan başvurucu ... ...'ün yanında çiftçi olarak çalışan C.K. ise ... Mahallesi'nde başvurucu ... ...'e ait evde yakalanmıştır.
12. Başvurucu ... ..., şüpheli sıfatıyla kollukta müdafiinin de hazır bulunmasıyla alınan ifadesinde;
i. Seçim günü A. Partisi adına sandık müşahidi olarak görevlendirildiğini, sabah okulda sandık başkanı ve iki üye ile seçim sandığını hazırladıklarını, maktuller İ.A. ile H.A.nın da başka bir partinin müşahidi olduğunu, oy verme işlemi başladığı sırada yanında torunları Ö.S. ile Ma.S., başvurucu ... ... ve şikâyetçi A.A.nın olduğunu,
ii. S.Al. ile eşi Z.Al. oy kullanmak için geldiğinde kendisi ve torunlarının Z.Al.a yardım etmek istediklerini ancak maktullerle şikâyetçinin buna itiraz ettiğini, aralarındaki tartışmanın büyüdüğünü ve o kişilerin kendilerinin üzerine yürüdüğünü, bu sırada maktul H.A.nın belinden tabanca çıkardığını görünce kendisini okuldan dışarı attığını, bu arada yoğun şekilde silah seslerinin geldiğini ancak dışarıdaki korucuların da havaya ateş etmeleri nedeniyle kimin kaç el ateş ettiğini bilmediğini,
iii. Kendisi dışarıya çıktıktan kısa süre sonra torunu Ö.S. ile başvurucu ... ...'ün de geldiğini ancak Ma.S.nin gelmediğini, kalabalıkta yer alan kişilerden Ma.S.nin vurulduğunu ya da kaçtığını duyduğunu, olay yerinden uzaklaştıktan sonra köy minibüsüne denk geldiklerini, sonra da üçü birlikte karakola sığındıklarını,
iv. Ruhsatlı tabancası olduğunu ancak bunu seçim nedeniyle yanına almadığını, bildiği kadarıyla oğlu ve torunlarının da yanlarında silah olmadığını, ölen ve yaralanan kişilerle uzaktan akraba olduklarını, maktul H.A.nın İstanbul'da oturan kardeşleri kendisine yönelik maktule uğrarsa onu ikna edip istediği siyasal partiye oy vereceklerini söyledikleri için olaydan yirmi gün kadar önce S.Al. ile maktul H.A.nın evine gittiğini ancak onu evde bulamadığı için haber bıraktığını,
v. Seçimden bir gün önce de şikâyetçi A.A.nın kendisine "Ne yap yap H.A.ya uğra, uğrarsan oy verecek, gönlünü al" demesi üzerine aynı gün İstanbul'dan gelen kardeşi K.S. ile maktulün evine gittiklerini, o sırada evde yaklaşık beş kişilik bir misafir grubunun olduğunu, maktulün kendilerini soğuk karşıladığını, oğlu için maktulden oy istediğinde maktulün "Ben A. Partisine oy vermem" dediğini, kendisinin de maktule "Bu parti meselesi değil, senin köylün belediye başkanı olacak, bu senin için de şereftir, senin oyun başka oylardan daha değerlidir" dediğini ancak maktulün yüz vermemesi ve kendisinin çeşitli sağlık sorunları olması nedeniyle olayı büyütmediğini ve uzun süre oturmayıp evden ayrıldıklarını savunmuştur.
13. Başvurucu ... ... Pütürge Cumhuriyet Başsavcılığında ve tutuklanması amacıyla sevk edildiği sırada sorguda verdiği ifadelerinde önceki savunmalarını tekrar etmiştir. Bu beyanlarına ek olarak olay sırasında maktul İ.A.nın belediye başkan adayına küfür ettiğini, kendi ruhsatlı tabancasının olay anında evde olduğunu, olaydan sonra başvurucu ... ... ile kendi torunu Ö.S. ile yürüyerek D. Mahallesindeki evlerine geldiklerini, evin önünde minibüs şoförü olan Z.P. ile karşılaştıklarını ve onun aracıyla Pütürge'de bulunan iş merkezine geldiklerini, burada da kendilerini alan polislerle birlikte jandarmaya gidip teslim olduklarını, olay anında kimseye ateş etmediğini, yanında çalışan C.K.nın da olay anında orada olmadığını söylemiştir.
14. Kollukta savunma yapmayacağını beyan eden başvurucu ... ..., şüpheli sıfatıyla Pütürge Cumhuriyet Başsavcılığında müdafiinin de hazır bulunmasıyla alınan ifadesinde;
i. Olay günü saat 07.00 sıralarında başvurucu ... ... ile kendisinin yeğenleri Ö.S., A.S., Ma.S. ve ağabeyi C.S.nin yanı sıra annesi ve ablasıyla beraber üç ayrı araçla olayın olduğu okula geldiklerini, bu araçlarının ikisinin kiralık, diğerinin de kendilerine ait pikap tarzı bir araç olduğunu, ablası ve C.S.nin oy kullandıktan sonra kiralık araçlardan biriyle Pütürge'ye döndüğünü,
ii. Oy kullanmak için sandığa gelen yaşlı kişilere sandık kurulundaki görevlilerin yardımcı olmasına sandık parti müşahitlerinin karşı çıkmalarının üzerine parti müşahitleri ile oy kullanmak isteyen vatandaşlar arasında tartışma çıktığını, bunun üzerine sandık başkanına oy kullanma işleminin durdurulması ve kolluk kuvvetlerinin buraya intikal etmesi gerektiğini söylediğini, aynı zamanda parti yetkililerinden H.K.yı da arayarak burada oy kullandırılmadığını anlatıp kendilerinin bu duruma müdahil olmasını istediğini,
iii. Bu sırada ağabeyi C.S.nin, oğlu A.S.ye kiralık diğer araçla Pütürge'ye gelmesini söylemesi üzerine A.S.nin kiralık aracı alıp saat 08.30 sıralarında Pütürge'ye doğru yola çıktığını, ardından da Ö.S.nin C.K. ile evde bulunan kadınları evden getirmek için kendi araçlarıyla yola çıkıp eve gittiğini ve bu kişileri evden okula getirdiğini,
İlgili Hukuk Alanı
Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Ağır Ceza Davalarında Tanık Dinleme ve Savunma Hakları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm
Karar Türü
Bireysel Başvuru
İlgili Hukuk Dalı
Ceza Muhakemesi Hukuku
Başvuru No
2021/5155
Karar Tarihi
13 Mart 2025
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları