top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU  ·  HAK İHLALİ  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Yenilenen Yargılamada Müdafisiz Kolluk İfadesine Yeniden Dayanılması

 

B. No: 2021/57788 · 11 Şubat 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kollukta müdafi olmadan alınan ifadelerin mahkûmiyette kullanılması nedeniyle başvurucunun adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermişti. Yenilenen yargılamada ağır ceza mahkemesi tanık dinleyip telefon kayıtlarını inceledi; ancak jandarma aracına silahlı saldırı nedeniyle kurulan müebbet hapis mahkûmiyetini yine bu ifadelere de dayanarak sürdürdü. Anayasa Mahkemesi, doğrulayıcı sayılan delillere bu ifadelerden hareketle ulaşıldığını ve mahkûmiyetin ifadelerden bağımsız delillerle kurulabileceğinin gösterilmediğini belirterek müdafi yardımıyla bağlantılı hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlaline ve yeniden yargılamaya karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin müdafi yardımına ilişkin ihlal kararından sonra yenilenen yargılamada müdafi yardımı sağlanmasını ve yeni deliller toplanmasını, mahkûmiyet gerekçesinde müdafisiz kolluk ifadelerine yeniden yer verildiği için ihlalin giderilmesine yeterli görmedi. İfadeler tek veya belirleyici delil olmasa bile doğrulayıcı sayılan delillere bu ifadelerden hareketle ulaşılmışsa ve mahkûmiyetin ifadelerden bağımsız delillerle kurulabileceği gösterilmemişse savunma haklarına verilen zarar telafi edilmiş sayılmaz. İhlal kararı, mahkûmiyet veya beraat yönünde bir sonuç içermez.

 

Sonuç

 

Müdafi yardımından faydalanma hakkıyla bağlantılı olarak hakkaniyete uygun yargılanma hakkına ilişkin iddia kabul edilebilir bulunarak Anayasa'nın 36. maddesi kapsamındaki bu hakkın ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verildi. Yeniden yargılama için karar Hatay 2. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildi; tazminat talebi reddedildi ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin ödenmesine hükmedildi. İnfazın sürmesi, mahkeme heyetinin değişmesi ve yargılamanın uzunluğuna ilişkin diğer iddialar kabul edilemez bulundu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36
    Müdafi yardımıyla bağlantılı hakkaniyete uygun yargılanma hakkı

  • 765 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 125
    Mahkûmiyete esas suç tipi

  • 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 50, 66
    İhlalin giderilmesi için yeniden yargılama

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


BİRİNCİ BÖLÜM


KARAR


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2021/57788)


Karar Tarihi: 11/2/2026


BİRİNCİ BÖLÜM


KARAR


Başkan


:


Hasan Tahsin GÖKCAN


Üyeler


:


Recai AKYEL


Selahaddin MENTEŞ


Muhterem İNCE


Yılmaz AKÇİL


Raportör


:


Hüseyin Özgür SEVİMLİ


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ihlal kararına dayanılarak yeniden yapılan yargılamada önceki hükmün onaylanması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvurular 30/11/2021 ve 13/12/2021 tarihlerinde yapılmıştır. 2021/59861 numaralı başvuru dosyasının kişi yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2021/57788 numaralı başvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2021/57788 numaralı başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir. Komisyon; adli yardım talebinin kabulüne, adil yargılanma hakkına ilişkin şikâyetin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.


III. OLAY VE OLGULAR


4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:


A. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin İhlal Kararına Konu Ceza Davası Süreci


5. Dörtyol'da PKK silahlı terör örgütü mensupları tarafından 15/10/2003 tarihinde Kürkçüler E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna (İnfaz Kurumu) ait hizmet aracına uzun namlulu silahlarla saldırılması sonucunda bir jandarma erinin şehit olup iki erin de yaralanması olayıyla ilgili olarak Dörtyol Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlatmıştır. 19/11/2003 tarihinde de Dörtyol'daki otoban üzerinde örgüt mensuplarıyla örgüte gıda, giyim vb. malzemeler taşıyan kişilerin buluşacakları yönünde alınan istihbarat doğrultusunda yapılan gözetlemeler sırasında yol üzerinde bir otomobilin durduğu, olay yerine gelen dört örgüt mensubundan ikisinin malzemeleri aldığı, diğer ikisinin de otomobile binip gittikleri tespit edilmiş; kolluk görevlilerinin teslim olmaları yönünde çağrıda bulunması üzerine çıkan çatışmada M. ve A. kod adlı iki örgüt mensubu mühimmatları ve otomobilden aldıkları malzemelerle birlikte ölü ele geçirilmiştir. 20/11/2003 tarihinde durdurulan otomobilde bulunan dört kişiden birinin başvurucu, diğerlerinin de Y.A., Ö.D. ve N.A. oldukları tespit edilmiş; bu kişiler yakalanarak gözaltına alınmıştır. Otomobilde yapılan aramada Kalaşnikof marka tüfek ile içinde mermiler bulunan şarjör, tabancalar, el bombaları, dinamit lokumları, 16 adet C-4 patlayıcı, bomba fünyeleri vb. ele geçirilmiştir.


6. 15/10/2003 tarihli olaya dair kolluk tarafından yapılan araştırma kapsamında 16/10/2003 tarihinde kollukta bilgi sahibi sıfatıyla ifadesi alınan Ö.F.Y.;


i. Olay günü saat 19.05 sıralarında arkadaşı M.E. ve ona ait otomobille Adana'dan Ceyhan'a giderken olay yerine geldiklerinde yol kenarında ellerinde Kalaşnikof marka tüfek olan iki kişi gördüğünü, bu iki kişinin sola dönüş yapmak üzere duran jandarma aracına seri olarak ateş ettiğini,


ii. Arkadaşıyla korkup otomobili durdurduktan sonra koltuk aralarında yattıklarını, sonra da geri gidip kaçmaya başladıklarını, saat 19.45 sıralarında telefonuyla jandarmayı arayıp haber verdiğini, geri giderlerken bu iki kişiden birinin kendilerine doğru alev topu şeklinde bir cisim fırlattığını, bu cismin önlerine düştükten sonra alev dağıtarak patladığını,


iii. Gördüğü kadarıyla ateş eden bu iki kişiden kendilerine göre önde olanın 30 yaşlarında ve 180 cm boyunda, küt bıyıklı, kısa saçlı, kot pantolonlu, kahverengi kemerli, mavi beyaz çizgili gömlekli ve esmer; ikinci kişinin ise yaklaşık 175 cm boyunda, ilk kişiden biraz daha kilolu, kot pantolonlu, sıfır yaka hâkî tişörtlü olduğunu, ikinci kişiyi net göremediği hâlde ilk tarif ettiği kişiyi otomobillerinin farının aydınlatması nedeniyle daha net görebildiğini söylemiştir.


7. Başvurucunun soruşturma evresinde kollukta, kendisine yaptırılan yer gösterme işleminde, Dörtyol Cumhuriyet Başsavcılığında ve tutuklanması talebiyle sevk edildiği sorguda alınan ifadelerinde müdafii hazır bulundurulmamıştır. Başvurucu, kollukta alınan ifadesinde;


i. "Hüseyin" kod adıyla örgütte yer aldığını, 19/11/2003 tarihli çatışmada ölen M. kod adlı örgüt mensubuyla eylem yapmak için Adana'ya gittiklerini, kendisini Adana'dan gelen M. kod adlı örgüt mensubunun amcası olan H.K.nın aracıyla götürdüğünü, Adana'da H.K. ile Ş.K.nın evinde kaldıklarını, burada H.K.ya para verip kendilerine telefon ve SIM kart almasını söylediklerini, aynı gün H.K.nın kendilerine telefon ve kart alıp teslim ettiğini,


ii. Nasıl bir eylem yapmaları gerektiği hususunda H.K.ya danıştıklarını, H.K.nın da eylem için otomobile ihtiyaçları olduğunu söyleyince Almanya'da ikamet eden ve kendisi gibi örgüt mensubu olan babası H.B.ye telefon açıp 1.000-1.500 avro civarında paraya ihtiyaçları olduğunu söyleyip parayı Ceyhan'da bulunan İ. ya da Z. Bankasından birinin şubesine H.K. adına yatırmasını istediğini, bir gün sonra kendisini arayan babasının parayı yatırdığını söylemesi üzerine H.K.nın parayı alıp döndüğünü,


iii. H.K.nın bu para ile otomobil aldığını, hep birlikte otomobille Adana'da gezip nasıl bir eylem yapabileceklerini düşündüklerini, diğer örgüt mensubu Ş.K.nın jandarma aracına eylem yapmayı teklif ettiğini, Ş.K.nın İnfaz Kurumu yakınında bulunan A. Petrol adlı işyerinde çalıştığını, bu nedenle o işyerine gidip keşif yaptıklarını, olay günü eylem yapmak için yanında M. kod adlı örgüt mensubu, M.Ku. ve H.K. olduğu hâlde olay yerine geldiklerini, M.Ku.nun Ş.K.nın çalıştığı işyerinde bekleyip jandarma aracı geldiğinde onlara haber vermekle, H.K.nın da eylem sonrası kendilerini otomobille kaçırmakla görevli olduğunu,


iv. Saat 19.30 sıralarında M.Ku.nun kendisini arayıp aracın geldiğini söylediğini, o esnada olay yerinde bulunan evlerden birinin sahibiyle karşılaşıp ona "Biraz sonra burada savaş olacak, silahlar patlayacak, jandarma vuracağız, defol evine git." diye bağırdığını, araç geldikten sonra M. kod adlı örgüt mensubuyla jandarma aracına silahla ateş edip el bombası attıktan sonra kendisinin H.K.yı arayıp çağırdığını, H.K.nın bir saat sonra gelmesi üzerine hep birlikte olay yerinden kaçtıklarını,


v. Antalya'da eylem kararı aldıktan sonra A. kod adlı örgüt mensubundaki Kalaşnikof marka tüfeği alıp B. kod adlı N.A. ile birlikte N.A.nın babası Y.A.ya ait otomobille yola çıktıklarını, kısa süre sonra yolda otomobildeki mühimmatla birlikte yakalandıklarını söylemiştir.


vi. Başvurucu, Dörtyol Cumhuriyet Başsavcılığında alınan ifadesinde ise Kuzey Irak'ta örgütün gerçekleştirdiği eylemlere katıldığını kabul etmekle birlikte Türkiye'de bir eyleme karışmadığını savunmuştur. Başvurucu, tutuklanması talebiyle sevk edildiği sorguda verdiği ifadesinde ise örgüt mensubu olduğunu ve örgütte "Hüseyin" kod adını kullandığını kabul etmesinin yanı sıra İnfaz Kurumu aracına yönelik silahlı saldırıya da katıldığını söylemiştir.


8. Dörtyol Cumhuriyet Başsavcılığı, soruşturmaya Adana Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) devam edilmek üzere yetkisizlik kararı vermiştir. Başvurucunun kolluktaki ifadesinde adı geçen ve olaya ilişkin hakkında soruşturma yürütülen kişilerden H.K. da 25/10/2003 tarihinde müdafii hazır bulundurulmaksızın soruşturma evresinde alınan ifadesinde;


i. M. kod adlı örgüt mensubunun kendisinin yeğeni olduğunu, bu kişiden uzun zamandır haber alamadığını, olaydan önce bu kişinin kendisini ev telefonundan araması üzerine onunla iletişim kurduğunu ve kendisine ulaşabilmesi için kullanmakta olduğu 05...08 numaralı hattan arayabileceğini söylediğini,


ii. Olaydan önce M. kod adlı örgüt mensubunun talebi üzerine aldığı 05...45 ve 05...97 numaralı SIM kartları Ş.K.nın evinde bekleyen "Hüseyin" ve M. kod adlı örgüt mensuplarına verdiğini, olaydan önce gözcülük yapan M.Ku.ya kendi adına kayıtlı 05...21 numaralı hattı verdiğini, olay günü her iki örgüt mensubunu otomobille olay yerine getirip onlardan haber beklemek üzere eve döndüğünü, bir süre sonra M.Ku.nun kendisini telefonla arayıp şifreli şekilde eylemin gerçekleştiğini söyleyip yanına geldiğinde onda bulunan SIM kartı geri aldığını, saat 20.00 ila 20.30 sıralarında M. kod adlı örgüt mensubunun kendisini telefonla arayıp yerlerini söylediğini, sonra da bu kişileri olay yerinden alıp götürdüğünü,


iii. Yakalandığında üzerinde ele geçirilen 05...39, 05...97, 05...08 numaralı SIM kartlarına ilişkin olarak 05...39 numaralı kartın kayınpederi M.D. adına kayıtlı olduğunu ancak bu telefonu oğlu M.K.nın kullandığını ve telefon bozulunca oğlunun kartı kendisine verdiğini, 05...97 numaralı SIM kartı yeğeni olan M. kod adlı örgüt mensubunun isteği doğrultusunda getirttiğini ve eylem sırasında bu kartı kullandığını, 05...08 numaralı SIM kartın da yeğeni Ş.K.ya ait olup onun telefonu bozulduğu için kartı kendisinin kullandığını, eylemde kullanması için M.Ku.ya verdiği 05...21 numaralı SIM kartı ondan teslim aldıktan sonra kaybettiğini, olay sırasında kullanması için M. kod adlı örgüt mensubuna 05...38 numaralı SIM kartı verdiğini, olay sırasında da bu kişinin kendisini söz konusu hattan aradığını, telefonunda kayıtlı olan 05...54 numaralı hattı da kendisine ulaşması için yine bu örgüt mensubunun söylediğini, bu hattın o tarihte Amanos kırsalında bulunan örgüt mensupları tarafından kullanıldığını beyan etmiştir.


9. Başsavcılık, İnfaz Kurumu aracına saldırı ve sonrasında Amanos kırsalında yaşanan silahlı çatışma eylemleriyle ilgili olarak aralarında başvurucu ile H.K., M.Ku., Ş.K., N.A. ve bu kişilerin kollukta alınan beyanlarında isimlerini verdikleri toplam on bir kişi hakkında 23/12/2003 tarihinde iddianame düzenlemiştir. Anılan iddianameye konu kişilerin soruşturma evresinde alınan ifadeleri doğrultusunda Başsavcılığın 15/10/2003 tarihli olaya dair değerlendirmesinde;


i. Başvurucu; H.K., N.A., Ş.K. ile M. kod adlı örgüt mensubunun jandarma aracına saldırı yapmayı kararlaştırdıktan sonra ertesi gün keşif çalışmalarına başladıkları, bu toplantıda M.Ku.ya gözcülük, H.K.ya eylem sonrası otomobille olay yerinden örgüt mensuplarını kaçırma, Ş.K.ya jandarma aracının geliş gidiş saatlerinin tespiti, başvurucu ile M. kod adlı örgüt mensubuna da bizzat eylemi gerçekleştirme görevi verildiği,


ii. H.K.ya ait 05...21 numaralı GSM hattının SIM kartının M.Ku.ya verildiği, 15/10/2003 tarihinde hep birlikte olay yerine geldikleri, eylemin yapıldığı yere bir kilometre kala başvurucu ile M. kod adlı örgüt mensubunun otomobilden indiği, H.K.nın M.Ku.yu Ş.K.nın çalıştığı A. Petrol adlı işyerine getirip oradan ayrıldığı, saat 19.30 sıralarında M.Ku.nun cep telefonuyla başvurucuyu arayıp jandarma aracının geldiğini bildirdiği, bunun üzerine başvurucu ile M. kod adlı örgüt mensubunun jandarma aracına çapraz ateş açtıkları, ardından da M. kod adlı örgüt mensubunun üzerindeki el bombasını aracın arkasına attıktan sonra olay yerinden kaçtıkları, H.K.nın telefonla M.Ku.yu aradığında M.Ku.nun eylemin gerçekleştiğini şifreli olarak söylediği, sonra da H.K.nın evine gelip kendisindeki SIM kartı H.K.ya teslim ettiği, başvurucu ile M. kod adlı örgüt mensubunun saat 23.30 sıralarında H.K.yı arayıp bulundukları yeri bildirmeleri üzerine H.K.nın da belirtilen yere gidip onları aldığı ve Dörtyol ilçesinin üst tarafına bırakıp Adana'ya döndüğü ileri sürülmüştür.


iii. Başsavcılık, iddianamede başvurucunun suç tarihinde yürürlükte bulunan 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesi uyarınca devletin egemenliği altında bulunan toprakların bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya teşebbüs suçundan cezalandırılması talebinde bulunmuştur.


10. Adana 1 No.lu Devlet Güvenlik Mahkemesinde (DGM) görülen yargılamanın 16/3/2004 tarihli oturumunda müdafii ile birlikte hazır bulunan başvurucu, 1994 yılından beri örgüt mensubu olup örgüt içinde "Hüseyin" kod adını kullandığına dair ifadesini tekrar etmiş; buna ek olarak altı kişilik bir grupla birlikte 2003 yılının Nisan ayında Suriye üzerinden Amanos kırsalına geçtiklerini, 19/11/2003 tarihinde yakalanana kadar da Amanos kırsalında kaldıklarını, erzak bulmak için M. kod adlı örgüt mensubuyla birlikte onun amcası olan H.K. ile irtibata geçtiklerini ancak 15/10/2003 tarihinde gerçekleşen jandarma aracına yönelik saldırıyı gerçekleştirmediğini, soruşturma evresindeki ifadelerini kolluğun kendisine baskı yapıp tehdit etmesi nedeniyle o şekilde vermek zorunda kaldığını savunmuştur. Aynı celsede hazır bulunan sanık H.K. da soruşturma evresinde 15/10/2003 tarihli eyleme dair verdiği ifadesini benzer şekilde inkâr etmiştir. Diğer yandan sanıklardan M.Ku. da olayda gözcülük yapmadığını söyleyerek suçlamayı reddetmiştir.


11. Yargılama sırasında dosyanın devredildiği (kapatılan) Adana 6. Ağır Ceza Mahkemesinde (CMK 250. madde ile görevli) devam eden yargılamanın 10/2/2005 tarihli celsesinde başvurucu müdafii 15/10/2003 tarihli olaydan sonra soruşturma evresinde tanık olarak ifadesi alınan Ö.F.Y.nin ateş edenlerden birini iyi gördüğüne ve eşkâlini bildirdiğine dair anlatımına atıfta bulunarak bu kişinin duruşmada hazır edilip başvurucuyla yüzleştirilmesini, ayrıca başvurucunun babası tarafından yapıldığı ileri sürülen para havalesinin ilgili bankalardan sorulup araştırılmasını talep etmiştir. Celse sonunda olayın özelliğine göre gelecek tanığın gerçekleri söylemeyeceği ve aradan uzun zaman geçmesi nedeniyle olayı hatırlamama ihtimali bulunduğu, hesapların incelenmesinin ise dosyaya katkı sağlamayacağı gerekçeleriyle başvurucu müdafiinin talepleri reddedilmiştir.


12. Yargılama sonunda Adana 6. Ağır Ceza Mahkemesi 22/12/2005 tarihinde verdiği kararla sanıklardan Ş.K.nın yakalanamaması nedeniyle dosyasının ayrılmasına, başvurucunun yanı sıra sanıklar N.A., H.K. ve M.Ku.yu atılı suçtan müebbet hapis cezasına mahkûm etmiş, temyiz edilen bu karar Yargıtay tarafından usuli nedenlerle bozulmuştur.


13. Bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda Adana 6. Ağır Ceza Mahkemesince 22/6/2007 tarihli kararla başvurucunun yanı sıra sanıklar N.A., H.K. ve M.Ku. atılı suçtan önceki hüküm gibi müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Mahkûmiyet gerekçesinde başvurucu da dâhil olmak üzere söz konusu sanıkların soruşturma evresinde verdikleri ifadeleri doğrultusunda 15/10/2003 tarihinde jandarma aracına iştirak hâlinde saldırıda bulunmak suretiyle vahim nitelikte eylem gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Anılan karar, Yargıtay incelemesinden geçerek 12/2/2009 tarihinde kesinleşmiştir.


14. Başvurucu, mahkûmiyetle sonuçlanan davaya ilişkin olarak 18/8/2009 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) başvurmuştur. Başvurucu -diğerlerinin yanında- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 6. maddesinin (1) ve (3) numaralı fıkraları kapsamında kollukta müdafi yardımından faydalanamadığını, yargılamayı yürüten mahkemenin müdafi olmaksızın polis tarafından alınan ifadelerini mahkûmiyet kararında kullandığını belirterek bunu şikâyet konusu yapmıştır.


15. AİHM, .../Türkiye (B. No: 46661/09, 5/9/2017) kararında başvurucunun adil yargılanma hakkı kapsamındaki müdafi yardımından yararlanma hakkına dair şikâyetini kabul edilebilir bulmuş; başvurucunun kollukta müdafii hazır olmaksızın verdiği ifadelerin mahkûmiyette delil olarak kullanılmasının yargılamanın adilliğini zedelediğine ve dolayısıyla Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralı fıkrası ile (3) numaralı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiğine karar vermiştir.


B. Başvurucu Hakkındaki Yeniden Yargılama Süreci


16. Başvurucu 24/12/2018 havale tarihli dilekçesiyle anılan karara dayanarak yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur. Dosyanın devredildiği Hatay 2. Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 27/3/2019 tarihli ek kararıyla talebi kabule değer bulmuş ve yargılamanın yenilenmesi talebinin esası hakkında değerlendirme yapmak amacıyla dosyanın yeni bir esasa kaydedilmesine karar vermiştir.


17. Yargılamanın 12/6/2019 tarihli ilk oturumunda müdafileri ile birlikte hazır bulundurulan başvurucu;


i. Örgüte üye olduğunu kabul ettiğini ancak ihlal kararı öncesinde kesinleşen mahkûmiyet kararına dayanak olan jandarma aracına saldırma eylemini gerçekleştirmediğini, bu olayın gerçekleştiği tarihte Almanya'da olduğunu ve 2003 yılının Kasım ayında Türkiye'ye gelip yakalandığını,


ii. Örgüt içinde "Hüseyin" yerine "Redur" kod adını kullandığını, kollukta alınan ifadesini baskı altında verdiğini, sorgu sırasında da yanlarında polisler olduğu için kolluk ifadesini tekrar etmek zorunda kaldığını,


iii. Önceki yargılama sırasında olaya dair teşhiste bulunan Ö.F.Y.nin dinlenmesi talebini mahkemenin aradan uzun zaman geçtiği ve tanığın olayı hatırlamayacağı şeklinde soyut bir gerekçeyle reddettiğini, H.K.yı da tanımadığını ve babası tarafından H.K.ya para gönderilip gönderilmediğinin araştırılması talebinin de reddedildiğini beyan etmiştir.


18. Celse sonunda Mahkeme, Ö.F.Y.nin Mahkemede hazır edilerek tanık sıfatıyla ifadesinin alınmasını ve H.K. ile başvurucunun babası arasında para transferi olup olmadığının araştırılmasını kararlaştırmıştır.


19. Yargılamanın başvurucunun da müdafileri ile birlikte hazır bulunduğu 20/9/2019 tarihli üçüncü celsesinde hazır edilen Ö.F.Y.nin tanık sıfatıyla ifadesi alınmıştır. Tanığın ifadesi şöyledir:


"Aradan uzun zaman geçtiği için çok net hatırlamamakla birlikte Adana'da bir yakınım ile yolculuk yaparken seyir halinde yolun sağına doğru yönelmiş iken iki tane askeri araç gördüm, bunların durduğunu fark ettim, hatırladığım kadarıyla vakit olarak hava tam karanlık değildi. Akşam üstü vakitleriydi. Olayın olmuş olduğu bölgede sol tarafta ceza evine giriş için cep vardı. Yolun sağı solu düz araziydi. Yolun bizim sağımızdan askeri araçlara doğru ateş açıldığını ve askeri araçların camlarının kırıldığını gördüm, derhal jandarmaya telefonla olayı bildirdim, araçlara bir saldırı olduğunu bildirip hızlı bir şekilde araçla olay yerinden ayrıldım. Sol tarafta taranan jandarma aracından başka az ilerde bir jandarma aracı daha vardı, orada biri var mı görmedim. Benim gördüğüm kadarıyla sağdan iki kişinin ateş ettiğini gördüm. Sol tarafta biri var mıydı görmedim. O tarihte vermiş olduğum ifadem geçerlidir. Gördüğüm şahısları bu gün yaş fizik ve şeklen tarif edemeyeceğim. Aradan çok uzun zaman geçti, çok net hatırlamıyorum."


20. Mahkemenin müzekkere gönderdiği banka şubelerinden gönderilen yazılarda, belirtilen tarih aralıklarında söz konusu para transferlerine dair kayıtların bulunmadığı, diğer yandan bankaların belge saklama yükümlülüklerinin de mevzuat gereği on yıl ile sınırlı olduğu belirtilmiştir.


21. İhlal kararı öncesi yapılan yargılama sonucunda hakkındaki mahkûmiyet kararı kesinleşen N.A.nın yargılamanın 18/12/2019 tarihli celsesinde hazır edilerek tanık sıfatıyla ifadesi alınmıştır. Tanığa kollukta verdiği ifadesi sırasında M. kod adlı örgüt mensubu ile başvurucunun kendisine jandarma aracına eylem düzenlediklerini anlattıklarına dair ifadesi okunarak sorulduğunda araca saldırı yapıldığını radyodan duyduğunu, bunu kendisine örgüt mensuplarının anlatmadığını, başvurucuyu tanıdığını ve bu kişinin örgüt içinde "Hüseyin" kod adını kullandığını ve "Redur" şeklinde kod adı kullandığından haberdar olmadığını, kollukta ifadesi alınmadan önce polisler tarafından darbedildiğini beyan etmiştir. Başvurucu ise tanığın aleyhe beyanlarını kabul etmediğini söylemiştir. Celse arasında Mahkeme, H.K.nın beyanları doğrultusunda olayda kullanıldığı belirtilen 05...08, 05...45, 05...97 ve 05...38 numaralı GSM hatlarına ilişkin HTS kayıtlarının getirtilmesine dair Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (BTK), ayrıca başvurucunun kollukta alınan ifadesinde olay anına dair anlatımında yer verdiği "Cezaevi kavşağının karşısında bulunan evde ikamet ettiği anlaşılan doğu kökenli Kürt vatandaşı olduğunu anladığını söylediği kişiye kızarak 'Biraz sonra burada savaş olacak, silahlar patlayacak, jandarma vuracağız, defol evine git.'" dediğini beyan ettiği kişinin araştırılması hususunda kolluğa müzekkere göndermiştir. Kolluk tarafından yapılan araştırmada söz konusu beyanda adı geçen kişinin E.K. olduğu ve Gaziantep'te ikamet ettiği tespit edilmiştir.


22. Yargılamanın 27/2/2020 tarihli celsesinde hazır edilen E.K. tanık sıfatıyla alınan ifadesinde jandarma aracına yapılan saldırıyı hatırladığını ancak olay günü kendisinin Adana'da olmayıp Gaziantep'te ev yaptırmakta olduğunu, o anda Adana'daki evde eşi ve çocuklarının bulunduğunu, olaydan sonra eşinin kendisine olayı haber verdiğini, ardından Adana'ya gidip eşiyle konuştuğunda kendisine herhangi bir teröristle konuştuğuna dair bir şey anlatmadığını söylemiştir. Başvurucu, bu celsede de M. kod adlı örgüt mensubunu tanıdığını ve o öldürülene kadar onunla birlikte olduklarını beyan etmiştir. Celse sonunda Mahkeme, başvurucu müdafiinin araştırılmasını istediği hususlar doğrultusunda, olayda kullanılan otomobilin ruhsat sahibinin ve E.K.nın eşinin tanık sıfatıyla ifadelerinin alınmasını, başvurucunun olay tarihinde çekilen fotoğraflarının tanık Ö.F.Y.ye gösterilerek başvurucuyu teşhis edip etmeyeceğinin kendisinden sorulmasını, olay tarihinde İnfaz Kurumunun yakınında akaryakıt istasyonu bulunup bulunmadığının ve varsa bu işyerinde davanın sanıklarından Ş.K.nın çalışıp çalışmadığının araştırılmasını kararlaştırmıştır.


23. E.K.nın eşi olan B.K. 16/7/2020 tarihli celsede hazır edilerek tanık sıfatıyla alınan ifadesinde olay günü evde otururken dışarıdan gürültü duyduğunu ancak dışarı çıkıp bakmadığını, olay öncesinde ve sonrasında herhangi bir teröristle karşılaşmadığını, olay anında eşi E.K.nın da evde olmadığını söylemiştir.


24. Kolluk tarafından celse arasında Mahkemeye gönderilen 6/7/2020 tarihli yazıda İnfaz Kurumu yakınında ifadelerde belirtilen isme sahip bir akaryakıt istasyonu olmadığı, İnfaz Kurumuna yakın yerde K. Petrol adlı akaryakıt istasyonu olmakla birlikte bu işyerinin de dört yıldır faaliyet gösterdiği, öncesinde söz konusu işyeri ve bu işyerinde Ş.K.nın çalışıp çalışmadığı hususunda bir tespit de yapılamadığı belirtilmiştir. Tanık Ö.F.Y. de istinabe yoluyla alınan 23/10/2020 tarihli ifadesinde olayın üzerinden çok zaman geçtiği için başvurucuyu ve kendisine gösterilen fotoğraftaki kişiyi hatırlamadığını söylemiştir.


25. Yargılamanın 3/12/2020 tarihli celsesinde Mahkeme; başvurucuya celse arasında GSM operatöründen gönderilen HTS kayıtları doğrultusunda olay sırasında kullanıldığı değerlendirilen 05...97 numaralı hattın M.Ku.nun kullandığı 05...21 ve yine olaya katılan diğer kişilerin kullandığı değerlendirilen 05...38 numaralı hatlarla irtibatlı olduğuna, bu hattın olay saatlerinde M.Ku.nun kullandığı hattan arandığına, başvurucunun o tarihlerde Almanya'da olduğunu beyan etmesine rağmen hattın Adana yakınlarında sinyal verdiğine dair tespitlerle ihlal kararı öncesindeki yargılamanın 16/3/2004 tarihli celsesinde Amanos kırsalına 2003 yılının Nisan ayında geldiğine dair ifadesini okumuştur. Başvurucu ise söz konusu hattı kendisinin kullanmadığını ve olayın failleriyle irtibat kurmadığını, önceki yargılama sırasında verdiği ifadeleri aradan uzun zaman geçtiği için hatırlamadığını söylemiş ve yeniden yapılan yargılama sırasındaki savunmasının doğru olduğunu savunmuştur.


26. BTK'dan temin edilen GSM hatları üzerinde yapılan inceleme üzerine düzenlenen 3/3/2021 tarihli analiz raporunda başvurucunun kullandığı değerlendirilen dört ayrı GSM hattından 05...38 ve 05...97 numaralı iki hattan olay tarihinde karşılıklı irtibat kurulduğu, diğer iki hattan karşılıklı iletişim kurulmadığı belirtilmiştir.


27. Yargılamanın 9/3/2021 tarihli son celsesinde başvurucu, analiz raporunu kabul etmediğini söylemiştir. Yargılama sonunda Mahkeme, başvurucunun ihlal kararı öncesinde kurulan hüküm uyarınca müebbet hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir. Mahkûmiyet gerekçesi şöyledir:


"Cezaevi aracının taranması olayında yer alan [H.K.nın] 25.10.2003 tarihli ifadesinde [S.K.] tarafından kendisine gönderilen [05...45 ve 05...97] numaralı GSM hatlarını Hüseyin Kod - ... ve [M. kod adlı örgüt mensubuna] verdiğini beyan ettiği, [... da] kolluk ifadesinde [H.K.nın] kendilerine numarasını hatırlamadığı telefon kartlarını getirdiğini, olay günü [M.Ku.] isimli şahsa [Ş.K.nın] çalıştığı yol güzergahında bulunan benzin istasyonunda bekleyerek, cezaevi aracının geldiğini görünce kendilerini aramaları görevi verdiğini, saat 19:30 sıralarında [M.Ku.nun] kendisini arayarak aracın geldiğini söylediğini beyan ettiği, olay günü hükümlü ...'ın kullandığı anlaşılan [05...97] numaralı hattın HTS kayıtlarında, [H.K.ya] ait olan fakat olay günü kullanması için [M.Ku.ya] verilen [05...21] numaralı hat tarafından olayın gerçekleştiği değerlendirilen 15/10/2003 tarihinde saat 19.55 de arandığı anlaşılmıştır. Dolayısı ile hükümlü ...'ın kolluk ifadesinin hts kayıtları ile de teyit edildiği, kolluk beyanının HTS kayıtları ile somutlaştığı anlaşılmıştır. Hükümlünün kabul etmediği kollukta vermiş olduğu beyanlarını teyit edecek şekilde [M.Ku.] isimli kişinin [05...21] nolu hattan hükümlü ...'ın kullandığı ... 0097 nolu hattan olay günü saat 19.55 de arayarak jandarma aracının geldiğini haber verdiğinin sabit olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu HTS analizlerinin hükümlünün kollukta alınan beyanlarını doğruladığı anlaşılmıştır.


Yine hükümlünün yeniden yapılan yargılamada verdiği ifadesinde olay tarihinde Almanya'da olduğunu iddia etmesine rağmen kullandığı anlaşılan [05...97] nolu hattın olay tarihli baz bilgisinde hükümlünün Adana sınırları içinde olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki Ekim ayında Almanya da olan birisinin, bir ay geçmeden Kasım ayında Türkiye'de ayrıntıları el koyma tutanağında belirtilen çok sayıda silal mühimmatla birlikte yakalanmasının ve yer göstermesi sonucu çok sayıda yaşam malzemesi ve mühimmatın ele geçirilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, Almanya'dan henüz gelmiş olan birisinin araziyi bu kadar iyi bilmesinin de beklenemeyeceği, bu hususun bile tek başına hükümlünün yeniden yargılama sonrası verdiği ifadelerin doğru olmadığını, hükümlünün hazırlık aşamasında vermiş olduğu beyanların dosya kapsamıyla daha uyumlu olduğunu gösterdiği açıktır.


Diğer yandan hükümlünün 27.02.2020 tarihli celsede ve 16/03/2004 tarihli duruşmada Amanos kırsalına geldikten sonra yakalanıncaya kadar Amanoslardan ayrılmadığını beyan ettiği, Adana F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumunda iken Adana 6. Ağır Ceza Mahkemesine yazdığı 11/12/2005 tarihli dilekçesinde ise, kendisinin [M. kod adlı M.K.] ile birlikte örgüte mali kaynak sağlamak bahanesiyle bir kez Adana'ya gittiklerini, Adana'da [M. kod adlı örgüt mensubunun] bir arkadaşının evinde 2-3 gün kaldıklarını kendisinin evden hiç ayrılmadığını, [M.K.nın] zaman zaman evden ayrıldığını belirttiği, duruşmada da dilekçesini doğruladığı, hal böyle iken aşamalarda çelişkili beyanlarda bulunduğu,


Yine sanık mahkememizdeki savunmasında olayın gerçekleştiği tarihte Amanoslar bölgesinde bulunmadığını, Almanya'da bulunduğu iddia ettiği, ancak Adana Özel Yetkili Ağır Ceza Mahkemesi'nde avukatı hazır olduğu halde vermiş olduğu ve sonraki yargılamalarda da inkar etmediği beyanlarında 2013 yılı Nisan ayında Amanoslar bölgesine geldiğini beyan ettiği, bu husus hatırlatılarak çelişki sorulduğunda, Adana Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki beyanını hatırlamadığını belirttiği görülmüştür. Görüldüğü üzere sanığın mahkemede müdafisi ile birlikte verdiği beyanlarının da kolluk ifadesinin bir kısımını teyit ettiği, mahkemelerdeki beyanları arasında dahi çelişki olduğu anlaşılmıştır.


Ayrıca tanık [Ö.F.Y.nin] her ne kadar olaydan yaklaşık 17 yıl sonra talimatla alınan beyanında olayın üzerinden uzun zaman geçmesi nedeniyle fotoğraftan sanığı teşhis edemeyeceğini beyan etmiş ise de, tanığın olaydan bir gün sonra 16/10/2003 tarihinde sanık henüz yakalanmadan önce kolluk tarafından alınan beyanında faillerden birinin mavi beyaz çizgili gömlekli diğer failin haki (askeri yeşil) renkli sıfır yaka tişört giydiğini beyan ettiği, sanığın olaydan yaklaşık 1 ay sonra yakalandığında çekilen dosya içerisinde yer alan fotoğrafında mavi beyaz çizgili 'V' yakalı kazak ve içerisinde sıfır yaka haki renkli tişört olduğunun görüldüğü, 18/10/2019 tarihli duruşmada yakalandığında yaklaşık 1 aydır üzerini değiştirmediğini ifade etmesi göz önüne alındığında tanığın beyanında geçen haki renkli tişörtlü failin hükümlü [başvurucu] olduğunun kabulü gerektiği, tanık bu beyanını hükümlü henüz yakalanmadan önce verdiğinden kolluk tarafından yönlendirme yapıldığından bahsedilemeyeceği anlaşılmıştır.


Yine hükümlü ... kollukta baskı ve zorlamaya maruz kaldığı için kolluk ifadesini kabul etmediğini Adana Özel Yetkili Ağır Ceza Mahkemesi'nde ve mahkememizde beyan etmiş ise de, hazırlık aşamasında savcılık ve Sulh Ceza Mahkemesinde emniyet ifadesinin doğru olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.


Her ne kadar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi hükümlünün sadece kollukta müdafisi olmadan vermiş olduğu beyanlara dayanılarak mahkumiyet kararı verilmesinin adil yargılanma hakkının ihlali olduğuna karar vermiş ise de;


1- Hükümlünün kollukta vermiş olduğu beyanının ayrıntılı olduğu, sadece davaya konu jandarma aracının taranması değil diğer bir kısım olaylar ve kendisinin terör örgütü PKK'ya katılımına ilişkin beyanlarda bulunduğu, bu beyanlarını savcılık makamında ve tutuklamaya sevk edildiği sulh ceza mahkemesinde de aynen tekrar ettiği ve kollukta vermiş olduğu ifadesinin doğru olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır. Yine hükümlü yakalandığında içinde bulunduğu araçta ve üzerinde 1 adet uzun namlulu silah, 4 adet el bombası, çok sayıda şarjör, 4 adet uzun namlulu silah şarjörü, 4 adet makinalı tabanca şarjörü, 1 adet baretta tabanca ve buna ait mermiler, 100 adet mermi, 16 adet dinamit lokumu, 31 adet elektririkli 40 cm lik kablolu fünye, 3 adet el bombası fünyesinin ele geçirildiği, aynı gün ... ile birlikte söz konusu araçtan gıda malzemesi almak için kırsaldan inen ve davaya konu olayda jandarma aracının taranmasına karışan [M. kod adlı M.K.] ile Agit kod isimli örgüt mensuplarının çıkan çatışmada uzun namlulu silahlarıyla, 2 adet el bombası ve yaşam malzemeleri ile birlikte ölü olarak ele geçirilmesi,


2- Jandarma aracının taranması eyleminde hükümlü ... ve ölü geçirilen [M. kod adlı M.K.yı] aracıyla olay yerine götüren ve olaydan sonra olay yerinin yakınlarından yine aracıyla alan [H.K.nın] hazırlık ifadesinde olayı gerçekleştiren ... ve [M.K.ya] ve gözcülük yapan [M.Ku.ya] verdiğini beyan ettiği hatların -yukarıda belirtildiği üzere- hts kayıtlarının yapılan incelemesinde, olay tarihinde olay yerinde baz bilgisi vermesi ve ...'ın kolluk beyanındaki ' ...[M.Ku.] beni cepten arayarak jandarma aracının geldiğini haber verdi ...' söylemini doğrular nitelikte [M.Ku.nun] kullandığı [05...21] hattın ...'ın kullandığı [05...97] nolu hattı tam olay saatinde aradığına ilişkin hts kaydı bulunması, bu anlamda [H.K.] ve ...'nın emniyet ifadesinin teyit edilmesi,


3- ...'nın kendi içinde çelişkili beyanlarda bulunması, örneğin mahkememizde olay tarihinde Türkiye'de olmadığını, Almanya'da olduğunu iddia etmesine rağmen, inkar etmediği ve kabul ettiği Adana özel yetkili ağır ceza mahkemesinde -olayın gerçekleştiği 2003 yılı Ekim ayından önce- 2003 yılı Nisan ayında Hatay - Amanoslar bölgesine geldiğini beyan etmesi, bu çelişki hatırlatılınca da Adana'da verdiği beyanını hatırlamadığını söylemesi,


4- ... ele geçirilmeden önce olayı gören tanıklardan [Ö.F.Y.nin] yukarıda belirtildiği üzere giydiği elbiselerden sanığı bire bir tarif etmesi,


5- Olay tarihi itibariyle ceza hukuku mevzuatımıza göre müdafi zorunluluğunun bulunmaması,


Göz önünde bulundurulduğunda, ...'nın emniyet beyanının somut delillerler de teyit edildiği ve yukarıda anlatıldığı üzere, olay tarihinde jandarma aracının taranması eylemine katılarak bir jandarma erinin şehit edilmesi ve iki jandarma erinin yaralanması eylemine müşterek fail olarak katıldığı ve üzerine atılı suçu işlediği hususunda tam bir vicdani kanaate ulaşılmıştır. "


28. Başvurucunun mahkeme kararına karşı temyiz kanun yoluna başvurm

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Tutuklama Hakkında Verdiği İhlal Kararından Sonra Kesinleşmiş Cezanın İnfazı

Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Ceza Yargılamasında Müdafi Yardımı ve Yargılamanın Yenilenmesi

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

İlgili Hukuk Dalı

Ceza Muhakemesi Hukuku

 

Başvuru No

2021/57788

 

Karar Tarihi

11 Şubat 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page