top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  EŞYA HUKUKU  ·  HAK İHLALİ

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Tapu İptali Davasında Yedi Yıldır Süren İhtiyati Tedbir

 

B. No: 2022/88728 · 24 Aralık 2025

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Tapu iptali ve tescil davası sürerken taşınmaz üzerine Mayıs 2018’de ihtiyati tedbir konuldu. Anayasa Mahkemesi başvuruyu incelediğinde, yaklaşık yedi yıl geçmesine rağmen tedbir devam ediyordu. Mahkeme, malikin taşınmazı üzerinde tasarruf edebileceği tarihin bu kadar uzun süre belirsiz kalmasını ölçüsüz buldu. Başvurucu yalnızca ihlalin tespitini istemişti. Bu nedenle ayrıca tazminata hükmedilmedi.

 

Hukuki İlke

 

Tapu davasının sürmesi, mülkiyeti sınırlayan tedbirin süresini tek başına haklı kılmaz. Mahkeme tedbir sürdükçe malike yüklenen külfeti ve davayı gereken özenle yürütüp yürütmediğini gözetmelidir.

 

Sonuç

 

Mülkiyet hakkının ihlaline oybirliğiyle karar verildi. Başka kişilerin ceza soruşturmasına tabi tutulması yönündeki şikâyet konu bakımından kabul edilemez bulundu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 35

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2022/88728)


 


Karar Tarihi: 24/12/2025


 


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


​


Başkan


:


Hasan Tahsin GÖKCAN


Üyeler


:


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


Selahaddin MENTEŞ


İrfan FİDAN


Muhterem İNCE


Raportör


:


Gökhan SÖNMEZ


Başvurucu


:


...


​


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ


1. Başvuru, tapu iptali ve tescil davasında ihtiyati tedbirin uzun sürmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvuruda adil yargılanma hakkı kapsamında başkaca temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddiaları da bulunmaktadır.


2. Başvurucu 22/9/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Yargılama devam etmektedir.


II. DEĞERLENDİRME


1. Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia


3. Anayasa Mahkemesi, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ([GK], B. No: 2014/17196, 25/10/2018), İhsan Metin ([2. B.], B. No: 2015/7044, 23/1/2019), İbrahim Geçer ([1. B.], B. No: 2014/19056, 19/2/2019) ve Şeyhmus Terece ([GK], B. No: 2017/26532, 23/7/2020) kararlarında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması gerektiği ve tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesinin mülkiyet hakkının tanıdığı yetkilerin kullanılmasının belirsiz olacak şekilde ötelenmesi suretiyle mülk sahibine orantısız bir külfet yüklediği gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır. Somut başvuruda 4/5/2018 tarihinde konulan ihtiyati tedbirin hâlen devam ettiği görülmüştür. Yaklaşık yedi yıldır devam eden ihtiyati tedbirin süresi itibarıyla orantılı olmadığı anlaşıldığından anılan kararlarda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmı hakkında Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.


2. Diğer İhlal İddiaları


4. Başvurucu ayrıca mal varlığına ihtiyati tedbir konulmasına neden olduğunu ileri sürdüğü kişiler hakkında ceza soruşturması yürütülmesini ve soruşturma süresince şüphelilerin mal varlığına tedbir uygulanmasını talep etmiştir.


5. Başvuru, adil yargılanma hakkı kapsamında incelenmiştir.


6. Anayasa Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa'da güvence altına alınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerinin kapsamına da girmesi gerekir. Bir başka ifadeyle Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanı dışında kalan bir hak ihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi mümkün değildir (Onurhan Solmaz [1. B.], B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).


7. Sözleşme'nin 6. maddesinde adil yargılanmaya ilişkin hak ve ilkelerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suç isnadının esasının karara bağlanması esnasında geçerli olduğu belirtilerek hakkın kapsamı bu konularla sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla bahsedilen hâller dışında kalan adil yargılanma hakkının ihlali iddiasına dayanan başvurular, Anayasa ve Sözleşme kapsamı dışında kalacağından bireysel başvuruya konu olamaz. Bir ceza davasında üçüncü kişilerin cezalandırılmasını talep eden mağdur, suçtan zarar gören, şikâyetçi veya katılan sıfatını haiz kişiler Sözleşme'nin 6. maddesinin koruma alanı dışında kalmaktadır (Onurhan Solmaz, §§ 23, 24).


8. Buna göre başvurucunun suç isnadı altında bulunmadığı bir uyuşmazlığa ilişkin olan ve üçüncü kişinin cezalandırılmasına yönelik olduğu görülen ihlal iddialarının adil yargılanma hakkının kapsamına girmediği anlaşılmıştır.


9. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


III. GİDERİM


10. Başvurucu, ihlalin tespiti talebinde bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan tedbirin uzun sürmesine ilişkin olarak tedbir sürecinde mülkiyet hakkının gerektirdiği ivediliğin ve özenin gösterilmesi bakımından yargısal makamların sorumluluğu olduğuna dikkati çekmektedir (benzer değerlendirme için bkz. Hamit Alihansoy ve diğerleri [1. B.], B. No: 2017/35581, 29/9/2020, § 66). Buna göre başvuru konusu olayda ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Başvurucu, tazminat talebinde bulunmadığından ihlalin tespitiyle yetinilmesi gerekir.


IV. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. 1.   Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


 2.   Diğer ihlal iddialarının kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamaması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


B. Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,


C. 664,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,


D. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,


E. Kararın bir örneğinin bilgi için Gaziantep 5. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2016/444) ve Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 24/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi — Şirket Kayyımı ve Malvarlığı Tedbirinde Yaklaşık İspat

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Aile Konutu Davasında Taşınmazın Devri ve Davacının Seçim Hakkı

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Silah Üzerindeki On Beş Yılı Aşan Elkoyma Tedbiri

Tüm Eşya Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Taşınmaz Uyuşmazlıklarına İlişkin Çalışma Alanları

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2022/88728

 

Karar Tarihi

24 Aralık 2025

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page