top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  EŞYA HUKUKU  ·  HAK İHLALİ

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — İnşaat Sözleşmesinden Doğan Davada On İki Yıllık Devir Yasağı

 

B. No: 2022/99896 · 24 Aralık 2025

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Kat karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan tapu davasında taşınmazların üçüncü kişilere devri yasaklandı. İki malik yönünden yaklaşık on iki yıl süren bu sınırlama, Anayasa Mahkemesince mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale sayıldı. Mahkeme yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar görmedi. Manevi zararın giderimi için iki başvurucuya birlikte ödenmek üzere toplam 70.000 Türk lirası tazminata hükmetti.

 

Hukuki İlke

 

Geçici bir devir yasağının uzun yıllar boyunca taşınmaz üzerindeki tasarrufu engellemesi, tapu davasının esası hakkında verilen hükümden ayrı bir mülkiyet hakkı ihlali doğurabilir.

 

Sonuç

 

Mülkiyet hakkının ihlaline ve iki başvurucuya müştereken 70.000 TL manevi tazminat ödenmesine oybirliğiyle karar verildi. Diğer tazminat talepleri reddedildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 35

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... VE ... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2022/99896)


 


Karar Tarihi: 24/12/2025


 


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


​


Başkan


:


Hasan Tahsin GÖKCAN


Üyeler


:


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


Selahaddin MENTEŞ


İrfan FİDAN


Muhterem İNCE


Raportör


:


Gökhan SÖNMEZ


Başvurucular


:


1. ...


2. ...


Vekili


:


Av. ...


​


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ


1. Başvuru; ihtiyati tedbirin uzun sürmesi nedeniyle mülkiyet hakkının, yargılamanın sonucunun adil olmaması nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının, temyiz başvurularının gerekçesiz olarak reddedilmesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.


2. Başvurucular aleyhine 13/5/2010 tarihinde, kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca tapu iptali ve tescil davası açılmıştır. Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) 14/5/2010 tarihinde, başvuruculara ait dava konusu taşınmazların tapu kaydına üçüncü kişilere devir ve temliki önler nitelikte ihtiyati tedbir konulmasına karar vermiştir.


3. Mahkeme 19/1/2021 tarihinde, başvurucular adına kayıtlı taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacının alacağını tahsil edebilmesi için davalı yüklenici adına tesciline karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; davalı yüklenici şirketin kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca üzerine düşen tüm edimleri yerine getirmesine rağmen sözleşme uyarınca hak kazandığı bağımsız bölümlerin başvurucular tarafından alacaklılardan mal kaçırma maksadıyla yükleniciye devredilmediğinin sabit olduğu belirtilmiştir.


4. Başvurucular 5/4/2021 tarihinde temyiz kanun yoluna başvurmuştur. Temyiz başvurusunun reddi ile kararın onanmasına 23/3/2022 tarihinde karar verilmesi üzerine başvurucular, 26/5/2022 tarihinde karar düzeltme talebinde bulunmuştur. Karar düzeltme dilekçesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürdükleri iddialar ve temyiz başvurusu sonrasında sunulan bilimsel mütaala hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadığını ve onama kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüşlerdir. Karar düzeltme talebi 27/9/2022 tarihinde reddedilmiştir.


5. Başvurucular nihai hükmü 24/10/2022 tarihinde öğrendikten sonra 22/11/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


6. Komisyon makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna, adil yargılanma hakkı kapsamında gerekçeli karar hakkının, hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ve mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiaların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


II. DEĞERLENDİRME


A. Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia


7. Başvurucular, dava konusu taşınmaz üzerindeki ihtiyati tedbirin uzun süredir devam etmesinden yakınmıştır.


8. Başvurunun bu kısmı mülkiyet hakkı kapsamında incelenmiştir.


9. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


10. Anayasa Mahkemesi, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ([GK], B. No: 2014/17196, 25/10/2018), İhsan Metin ([2. B.], B. No: 2015/7044, 23/1/2019), İbrahim Geçer ([1. B.], B. No: 2014/19056, 19/2/2019) ve Şeyhmus Terece ([GK], B. No: 2017/26532, 23/7/2020) kararlarında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması gerektiği ve tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesinin mülkiyet hakkının tanıdığı yetkilerin kullanılmasının belirsiz olacak şekilde ötelenmesi suretiyle mülk sahibine orantısız bir külfet yüklediği gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır. Somut başvuruda 14/5/2010 tarihinde konulan ihtiyati tedbirin yaklaşık on iki yıldır devam ettiği ve süresi itibarıyla orantılı olmadığı anlaşıldığından anılan kararlarda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmı yönünden Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.


B. Diğer İhlal İddiaları


11. Başvurucuların gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddialarının Yasemin Ekşi ([1. B.], B. No: 2013/5486, 4/12/2013, §§ 53-59) kararı doğrultusunda açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle, yargılamanın sonucunun adil olmaması sebebiyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddialarının ise Ahmet Sağlam ([2. B.], B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42) kararı doğrultusunda açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


III. GİDERİM


12. Başvurucular, ihlalin tespiti ile 10.000.000 TL tazminat talebinde bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan tedbirin uzun sürmesine ilişkin olarak tedbir sürecinde mülkiyet hakkının gerektirdiği ivediliğin ve özenin gösterilmesi bakımından yargısal makamların sorumluluğu olduğuna dikkati çekmektedir (benzer değerlendirme için bkz. Hamit Alihansoy ve diğerleri [1. B.], B. No: 2017/35581, 29/9/2020, § 66). Buna göre başvuru konusu olayda ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Eski hâle getirme kuralı çerçevesinde ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için başvuruculara manevi zararları karşılığında net 70.000 TL manevi tazminatın müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.


IV. HÜKÜM


A. 1.   Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


 2.   Diğer ihlal iddialarının kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamaması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


B. Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,


C. Başvuruculara net 70.000 TL manevi tazminatın MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,


D. 664,10 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 40.664,10 TL yargılama giderinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,


E. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,


F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 24/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi — Şirket Kayyımı ve Malvarlığı Tedbirinde Yaklaşık İspat

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — Tapu İptalinde Yüklenicinin Pasif Husumeti

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Aile Konutu Davasında Taşınmazın Devri ve Davacının Seçim Hakkı

Tüm Eşya Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İnşaat Sözleşmelerinden Doğan Borçlar

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2022/99896

 

Karar Tarihi

24 Aralık 2025

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page