Bireysel Başvuru Kararları · CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU · BİREYSEL BAŞVURUNUN DÜŞMESİ
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Kesin Beraat Sonrasında Düşme
B. No: 2023/14019 · 17 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 9 Kasım 2026
Kararın Özeti
Sanık, görevsizlik kararına karşı gerekçeli itirazını sunamadan başvurusunun sonuçlandırıldığını belirterek Anayasa Mahkemesine başvurdu. Bireysel başvuru sürerken ağır ceza mahkemesi beraat kararı verdi ve hüküm kesinleşti. Anayasa Mahkemesi, bu gelişmeden sonra şikâyetin incelenmesini sürdürmeyi haklı kılan neden kalmadığını değerlendirdi. Temel hakların korunması için incelemeye devam edilmesini gerektiren bir durum da görmedi. Başvuruyu düşürdü; gerekçeli kararın bildirilmesine ilişkin iddiayı esastan karara bağlamadı.
Hukuki İlke
Ceza yargılamasındaki ara karara ilişkin bireysel başvuru, sonraki kesin beraat nedeniyle inceleme gerekçesini yitirebilir. Anayasa Mahkemesi bu dosyada ayrıca insan haklarına saygı veya anayasal yorum gereği incelemeyi sürdürme ihtiyacını değerlendirdi. Verilen karar bireysel başvurunun düşmesidir; şikâyet edilen usulün hukuka uygun bulunduğu anlamına gelmez.
Sonuç
Başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan neden kalmadığından oybirliğiyle düşmesine karar verildi. Giderler başvurucu üzerinde bırakıldı.
İlgili Mevzuat
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 48/5
Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik ve inceleme usulüAnayasa Mahkemesi İçtüzüğü — m. 80/1-ç, 80/2
Düşme ve incelemeye devam edilmesini gerektirebilecek istisnalar
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
... BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2023/14019)
Karar Tarihi: 17/6/2026
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
İrfan FİDAN
Üyeler
:
Recai AKYEL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Selahaddin MENTEŞ
Yılmaz AKÇİL
Raportör
:
Leyla Nur ODUNCU
Başvurucu
:
...
Vekili
:
Av. ...
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, ceza davasında verilen görevsizlik kararına karşı yapılan itirazda gerekçeli görevsizlik kararı kendisine tebliğ edilmeden itiraz merciinin itirazı karara bağlaması nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından müştekinin şikâyeti üzerine başlatılan soruşturma sonucunda başvurucu ve diğer şüpheliler hakkında dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçları kapsamında iddianame düzenlenmiştir. İddianamede sevk maddesi olarak 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 207. maddesinin (1) numaralı fıkrası, 157. maddesinin (1) numaralı fıkrası, 37. maddesinin (1) numaralı fıkrası, 53. maddesinin (1) numaralı fıkrası gösterilmiştir.
3. İddianamenin kabulü ile Diyarbakır 6. Asliye Ceza Mahkemesinde görülmeye başlanan davada eylemlerin 5237 sayılı Kanun'un 158. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (h) bendi kapsamında kalması ihtimaline binaen bu suça ilişkin delillerin takdir yetkisinin Ağır Ceza Mahkemelerine ait olduğu gerekçesi ile Diyarbakır 6. Asliye Ceza Mahkemesince görevsizlik kararı verilmiştir.
4. Başvurucu vekili görevsizlik kararına karşı 7/6/2022 tarihli süre tutum dilekçesi sunarak gerekçeli kararın taraflarına tebliğ edilmesi akabinde sunacakları nedenler ile resen gözetilecek sebeplerle itirazlarının kabulüne, görevsizlik kararının kaldırılmasına, Asliye Ceza Mahkemesinin görevli olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
5. Gerekçeli kararın başvurucu tarafa tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ mazbatası tespit edilememiştir.
6. Diyarbakır 9. Ağır Ceza Mahkemesi, verilen kararda herhangi bir isabetsizlik görülmediği, kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir.
7. Görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dava Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) E.2023/6 sayılı dosya üzerinden görülmeye başlanmıştır.
8. Yargılama altı celsede tamamlanmış ve Mahkemece başvurucuya isnat edilen suçlar yönünden 10/5/2024 tarihinde beraat kararı verilmiştir. Gerekçeli kararda başvurucunun dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından 5237 sayılı Kanun'un 158. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (h) bendi, 207. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince cezalandırılması talep edilmişse de somut olayda başvurucunun cezalandırılmasına yeterli kanı oluşturacak her türlü kuşkudan uzak, kesin ve inandırıcı kanıt elde edilemediğinden 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (e) bendi gereğince yüklenen suçun başvurucu tarafından işlendiğinin sabit olmadığı hususuna dayanılmıştır.
9. Başvurucu hakkında verilen hüküm istinaf edilmeksizin kesinleşmiş, Mahkemece 26/9/2024 tarihli kesinleşme şerhi düzenlenmiştir.
10. Başvurucu, görevsizlik kararı üzerine verilen itirazın reddi kararını (bkz. § 6) 16/1/2023 tarihinde öğrendikten sonra 18/1/2023 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
11. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
12. Başvurucu, görevsizlik kararına karşı süre tutum dilekçesi verdiğini ve gerekçeli karar kendisine tebliğ edilmeden itiraz mercinin itirazı karara bağladığını, süre tutum dilekçesinin itiraz mahkemesine gönderilmesi nedeniyle gerekçeli itiraz hakkını kullanamadığını belirterek adil yargılanma hakkı kapsamındaki savunma için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma hakkı ile mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.
13. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, Anayasa Mahkemesinin mahkemeye erişim hakkına yönelik kararlarına atıfta bulunularak mevcut başvuruda başvurucunun mahkemeye erişim hakkının ihlal edilip edilmediği konusunda yapılacak incelemede Anayasa ve mevzuat hükümleri doğrultusunda somut olayın kendine özgü koşullarının gözönüne alınması gerektiği ifade edilmiştir.
14. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.
15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi" başlıklı 48. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
"Kabul edilebilirlik şartları ve incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükle düzenlenir."
16. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) "Düşme kararı" başlıklı 80. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Bölümler ya da Komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:
…
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi."
17. İçtüzük'ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi uyarınca Anayasa Mahkemesince saptanan herhangi bir gerekçeden dolayı başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine varılması hâlinde başvuru hakkında düşme kararı verilebilir (Cemil Pınarbaşı [1. B.], B. No: 2020/22227, 18/10/2022, § 13).
18. Somut olayda başvurucu hakkında Diyarbakır 6. Asliye Ceza Mahkemesinde açılan kamu davasında görevsizlik kararı verilmiş; görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine anılan sürece ilişkin şikâyetlerle bireysel başvuruda bulunulmuştur (bkz. §§ 3-6, 10). Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesinde görülmeye başlanan davada nihai olarak başvurucunun isnat edilen suçlardan beraatine karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir (bkz. §§ 7-9). Bu itibarla İçtüzük'ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığı sonucuna varılmıştır.
19. Öte yandan İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen başvurunun incelenmesinin devamında Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı herhangi bir durumun da söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
20. Açıklanan gerekçelerle İçtüzük'ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi uyarınca başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebep kalmaması nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebep kalmaması nedeniyle DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 17/6/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Benzer Kararlar
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — İcra Alacağına Nema Ödenmesi Üzerine Bireysel Başvurunun Düşmesi
Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm
Karar Türü
Bireysel Başvuru
İlgili Hukuk Dalı
Ceza Muhakemesi Hukuku
Başvuru No
2023/14019
Karar Tarihi
17 Haziran 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları