top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Haksız Tutulma Tazminatı ile Gece Konut Aramasına İtirazda Başvuru Süresinin Ayrılması

 

B. No: 2023/28895 · 14 Ekim 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Başvurucu, gözaltı ve tutuklama için ödenen tazminatın yetersiz olduğunu ve konutunda gece yapılan aramanın hukuka aykırı olduğunu belirtti. Mahkeme, sigorta kayıtlarından ve bilirkişi hesabından yararlanılarak belirlenen maddi zararı ve faizli manevi tazminatı inceledi. Aramanın hangi şekilde uygulandığı ile arama kararının baştan hukuka aykırı olduğu iddiasını ayırdı. İkinci şikâyet bakımından etkili olmayan tazminat yoluna başvurulması bireysel başvuru süresini korumadı.

 

Hukuki İlke

 

Arama kararının hukuka aykırılığı ile aramanın ölçüsüz biçimde uygulanması farklı şikâyetlerdir. İkinci şikâyete yönelik tazminat yolu, ilkine ilişkin bireysel başvuru süresini bu olayda yeniden başlatmadı.

 

Sonuç

 

Kişi hürriyeti ve güvenliği şikâyeti açıkça dayanaktan yoksunluk, özel hayata saygı şikâyeti süre aşımı nedeniyle kabul edilemez bulundu. Diğer şikâyetler de kabul edilebilirlik koşullarını karşılamadı. Karar oybirliğiyle verildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 19

  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 118, 134, 141

  • 6216 sayılı Kanun — m. 47/5

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2023/28895)


 


Karar Tarihi: 14/10/2026


 


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


​


Başkan


:


İrfan FİDAN


Üyeler


:


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


Selahaddin MENTEŞ


Muhterem İNCE


Yılmaz AKÇİL


Raportör


:


Ömer Faruk NURSAÇAN


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


​


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ


1. Başvuru, yakalama, gözaltı ve tutuklama tedbirleri nedeniyle uğranılan zararın tazmini için açılan davada hükmedilen miktarın yetersiz olması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ile hukuka aykırı arama nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.


A. Ceza Davasına İlişkin Süreç


2. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık), IŞİD terör örgütü hakkında soruşturma başlatmıştır. Başsavcılık, etkin pişmanlık kapsamında ifade veren bazı kişilerin ifadeleri ve IŞİD terör örgütü propagandası mahiyetindeki bazı paylaşımları sebebiyle başvurucuyu da soruşturmaya dâhil etmiştir. Başsavcılığın talebi üzerine İstanbul 8. Sulh Ceza Hâkimliği 11/7/2018 tarihinde diğer kişilerin yanında başvurucunun ikametinde 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 116., 117., 118. ve 119. maddeleri gereği karar tarihinden itibaren 3 gün süreyle gece veya gündüz bir defaya mahsus olmak üzere arama yapılmasına, aramalarda suç unsuru olabileceği değerlendirilen eşyalara aynı Kanun'un 127. maddesi gereğince el konulmasına, el konulabilecek bilgisayar kütüklerinde, disket, CD, kayıt yapabilen elektronik cihazlar ile dokümanlar üzerinde Kanun'un 122., 134. ve devamı maddeleri gereğince inceleme yapılmasına izin verilmesine karar vermiştir.


3. Aynı gün Başsavcılık; başvurucunun ikamet ettiği Bodrum Cumhuriyet Başsavcılığına talimat göndererek arama ve elkoyma kararının gereğinin yerine getirilmesini, başvurucunun yakalanması hâlinde 7 gün gözaltına alınarak ele geçirilen deliller ile birlikte İstanbul Emniyet Müdürlüğü görevlilerine tesliminin yapılmasını talep etmiştir. Söz konusu talimat gereği 12/7/2018 günü saat 02.00 sıralarında kolluk görevlilerince başvurucunun ikametine gidilerek başvurucu yakalanmış, akabinde yapılan aramada cep telefonu, SIM kart, hafıza kartı ile çalışmayan bir cep telefonuna el konularak saat 03.40 sıralarında aramaya son verilmiştir. Arama sonucunda tutulan tutanağı başvurucu, aramaya katılan polisler, aramaya katılan mahalle muhtarı ve arama sırasında başvurucunun ikametinde bulunan F.K., K.K., B.Ç. ve A.Ç. imzalamıştır. Söz konusu tutanakta arama sırasında ikamette zarar olup olmadığının sorulduğu, başvurucunun da zararın olmadığını beyan ettiği şerhine yer verilmiştir.


4. Başvurucu ifadesi alınması amacıyla İstanbul'a getirilmiştir. 14/7/2018 günü başvurucu, İstanbul Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünde müdafiinin huzurunda savunma yapmıştır. 17/7/2018 tarihinde İstanbul 12. Sulh Ceza Hâkimliği başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanmasına karar vermiştir. Başsavcılık 7/8/2018 tarihli iddianameyle başvurucunun terör örgütü propagandası yapma ve terör örgütü üyesi olma suçlarından cezalandırılması istemiyle İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açmıştır. İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi 25/10/2018 tarihinde başvurucunun tahliyesine, yurt dışına çıkışlarının yasaklanması ve haftanın belirli günü imza atma suretiyle adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar vermiştir. 22/11/2019 tarihinde İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi başvurucu hakkındaki haftanın belirli günü imza atma suretiyle adli kontrol tedbirinin kaldırılmasına karar vermiştir.


5. İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi 16/1/2020 tarihinde başvurucunun terör örgütü üyesi olma suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (e) bendi uyarınca, terör örgütü propagandası yapma suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca beraatine karar vermiştir. Kararda ayrıca başvurucu hakkındaki yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol tedbirinin karar kesinleştiğinde kaldırılmasına hükmedilmiştir. 25/2/2021 tarihinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. Söz konusu karar 22/3/2021 tarihinde temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. 7/4/2021 tarihinde İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi başvurucu hakkındaki yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirinin kaldırılmasına dair işlem yapılması için Başsavcılığa müzekkere yazmıştır. El konulan cep telefonları, SIM kart ve hafıza kartı 19/2/2020 tarihinde başvurucu vekiline iade edilmiştir.


B. Tazminat Davasına İlişkin Süreç


6. Başvurucu 12/7/2018 tarihi saat 02.30 ile 25/10/2018 tarihi saat 23.00 arasında gözaltında ve tutuklu kaldığını, daha sonra adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakıldığını, kovuşturma sonucunda beraat kararı verildiğini, yakalama, gözaltı ve tutuklama kararının hukuka aykırı ve ölçüsüz olduğunu, tüm dijital materyallerine el konulması sebebiyle elkoymanın ölçüsüz ve dijital materyallerin imajının alınmaması, somut delil olmadan elkoyma işlemi yapılması sebebiyle de hukuka aykırı olduğunu, aramanın gece vaktinde 2 saat süreyle yapılması ve komşularının haberdar edilmesi nedeniyle hukuka aykırı olduğunu, dijital materyallerde ailesini ve özel hayatını ilgilendiren görüntülerin bulunması ve dosya ile ilgili bulunan herkesin bu görüntülere erişmesi sebebiyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğini, aramanın ölçüsüz uygulandığını, tahliye olmasından sonra Bodrum'a dönmek için yol masrafı yaptığını, belirli günlerde imza atması şeklindeki adli kontrol tedbiri nedeniyle özgürlüğünün kısıtlandığını, delil olmamasına rağmen hakkında yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol tedbirine karar verildiğini belirtmiş; 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat istemiyle dava açmıştır.


7. Tazminat davasını inceleyen Bodrum Ağır Ceza Mahkemesi (Ağır Ceza Mahkemesi), başvurucuya uygulanan gözaltı ve tutuklama tedbirinin haksız olduğuna işaret ederek başvurucuya 5.611,20 TL maddi, 11.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 12/7/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar vermiştir. Ağır Ceza Mahkemesi, başvurucunun adli kontrol hükümlerinin uygulanması ile talebinin adli kontrol kararlarının 5271 sayılı Kanun'un 141. ve devamı maddelerinde tazminata genel olarak konu olamayacağı, arama ve elkoyma nedeniyle açtığı tazminat davasının yapılan aramanın ölçüsüz olmaması ve el konulan eşyaların makul sürede iade edilmesi nedenleriyle reddine karar vermiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şu şekildedir:


"...2- Tazminat davasının dayanağını oluşturan İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/163 esas 2020/6 karar sayılı kararı incelendiğinde; davacının 12/07/2018-17/07/2018 tarihleri arasında gözaltında kaldığı 17/07/2018-25/10/2018 tarihleri arasında tutuklu bulunduğu buna göre davacının beraat ettiği suçtan dolayı gözaltı ve tutuklamadan dolayı toplamda haksız olarak 105 gün hürriyetinin kısıtlandığı anlaşılmıştır.


3-Davacının dava konusu olarak talep ettiği tutuklulukta geçirdiği döneme ilişkin maddi zararının tespiti bakımından, davacıların tutuklanmadan önceki çalışmasına ilişkin sigorta durumu ile aylık kazanç miktarının belirlenmesi için SGK İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış, gelen SGK kayıtları dosya arasına alınmış ve davacıların tutuklulukta kaldığı döneme ilişkin kazanç kaybının belirlenmesi için dosya bilirkişiye tevdii edilmiş, alınan bilirkişi raporunda davacının 12/07/2018-25/10/2018 tarihleri arasında oluşan maddi gelir kaybı 5.611,20 TL olarak hesaplanmıştır. Buna göre mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan bilirkişi raporuna itibar edilerek davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 5.611,20 TL maddi tazminatın taleple bağlı kalınarak 12/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.


5-Dava konusu manevi tazminat davası yönünden ise yerleşik Yargıtay 12. CD kararlarında açıklandığı şekilde hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyo ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilerek hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun makul bir miktar tayin edilmiş olup buna göre davacının manevi tazminat talebi kısmen kabul edilerek 11.000,00 TL manevi tazminatın 12/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.


6-Davacının hakkında adli kontrol hükümlerinin uygulanması nedeniyle yaptığı tazminat talebinin uygulanan adli kontrollerin niteliğine göre adli kontrol kararlarının 5271 sayılı CMK 141 ve devamı maddelerinde tazminata genel olarak konu olamayacağı dikkate alınarak reddine karar verilmiştir.


7-Davacının arama ve el koyma nedeniyle açtığı tazminat davası yönünden ise; davaya dayanak olan İstanbul 14. ACM 2018/163 esas sayılı dosyasına ait bilgi ve belgeler ile gerekçeli kararın incelendiği, davacı hakkında kendisinin kullanımında olduğu ifade edilen bir "facebook adresindeki paylaşım ve yazışmalar üzerine" işlem yapıldığı, arama ve el koyma işleminin belirtilen bu paylaşım ve yazışmaların davacının DAEŞ terör örgütü üyesi olduğuna dair ciddi şüpheler uyandırması üzerine yapılması nedeniyle usul ve yasaya uygun olduğu, ayrıca arama sonucunda davacının sadece telefon, sim kartı ve hafıza kartına el konulduğu ve bu eşyaların İstanbul 14. ACM dosyasının kapsamına göre "makul bir süre" içerisinde davacı tarafa teslim edildiği, buna göre hukuka uygun olarak yapılan arama ve el koymanın ölçüsüz olmaması ve el konulan eşyaların makul sürede iade edilmesi dikkate alınarak arama ve el koyma nedeniyle açılan tazminat davasının reddine karar verilmiştir."


8. Başvurucu, Ağır Ceza Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. 1/3/2023 tarihinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesi, manevi tazminat miktarının 15.000 TL olarak düzeltilmesi suretiyle başvurucunun istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olmak üzere karar vermiştir.


9. Başvurucu, nihai kararı 7/3/2023 tarihinde öğrenmiş; 6/4/2023 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


10. Komisyon; başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


II. DEĞERLENDİRME


A. Kişi Hürriyeti ve Güvenliği Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia


11. Başvurucu, hukuka aykırı gözaltı ve tutuklama tedbirlerine istinaden hükmedilen tazminatın yetersiz olması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu ayrıca ceza infaz kurumundan salıverilmesi sonrası yaptığı masrafların tazminata dâhil edilmesi gerektiğini de iddia etmiştir.


12. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, yapılacak incelemede konuya ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında somut olayın şartları gözetilerek değerlendirme yapılması gerektiği bildirilmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı başvuru formundaki şikâyetlerine benzer beyanda bulunmuştur.


13. Şikâyetin özünün gözaltı ve tutuklama tedbiri nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Başvuru, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı kapsamında incelenmiştir.


14. Anayasa Mahkemesi Gülseren Çıtak ([GK], B. No: 2020/1554, 27/4/2023) kararında haklarında kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilenlerin 5271 sayılı Kanun’un 141. maddesinde öngörülen tazminat yolunu tükettikten sonra yakalama, gözaltı veya tutuklamanın hukuki olmadığı ve ödenen tazminatın yetersiz olduğu iddiasıyla yaptıkları bireysel başvurularda başvuru yollarının tüketildiğinin kabul edilebilmesi için yalnızca 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (e) bendi kapsamında bir tazminat davasının açılmasının yeterli olacağı sonucuna varmıştır. Zira bu hükümle yakalama, gözaltı ve tutuklamanın daha sonra verilen kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararıyla hukuka aykırı hâle geldiğinin kabul edildiği, dolayısıyla 141. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (e) bendi uyarınca açılan tazminat davalarının Anayasa’nın 19. maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında olduğu değerlendirilmiştir. Bu çerçevede bu bent kapsamında açılan davalarda hukuka aykırılık kanun gereğince kabul edildiğinden ağır ceza mahkemesince bu bende dayanılarak tazminat ödenmesi durumunda Anayasa’nın 19. maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında yapılacak inceleme tazminat miktarının yeterli olup olmadığını belirlemekle sınırlı olacaktır (Gülseren Çıtak, §§ 36-39).


15. Maddi zarar, zarara uğrayanın mevcut mal varlığı ile uygulanan koruma tedbiri olmasaydı bu mal varlığının olacağı durum arasındaki farktan ibarettir. Maddi zarar, mal varlığında meydana gelen fiilî azalma şeklinde ortaya çıkabileceği gibi yoksun kalınan kâr şeklinde de oluşabilir. Öte yandan ihlal ile zarar arasında nedensellik bağı bulunması gerekir. İhlal ile zarar arasındaki illiyet bağının açık olmaması, illiyet bağının belirsiz veya spekülatif olduğu hâllerde maddi tazminata hükmedilmeyecektir. Hükmedilecek tazminat miktarının her zaman maddi zarara eşit olması gerekmez. Başvurucu, lehine uygun bir tazminata hükmedilebilmesi de yeterli olabilir. Maddi tazminatın belirlenmesinde ağır ceza mahkemelerinin daha iyi konumda oldukları açıktır. Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru incelemesinde açıkça dayanaktan yoksun veya keyfî olduğu anlaşılmadıkça yetkili mahkemelerin maddi tazminat konusundaki takdirine müdahalesi söz konusu olamaz (O.O. ve diğerleri [1. B.], B. No: 2021/64808, 23/10/2024, § 11).


16. Somut olayda Ağır Ceza Mahkemesi başvurucu yönünden uygulanan koruma tedbirlerine ilişkin olarak başvurucu hakkında koruma tedbirleri uygulanmadan önceki çalışmasına ilişkin sigorta durumu ile aylık kazanç miktarının belirlenmesi için Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğüne müzekkere yazarak başvurucunun kazanç miktarını tespit etmiş, daha sonra başvurucunun maddi zararını belirlemek amacıyla bilirkişi raporu almış, bunun sonucunda belirlenen 5.611,20 TL maddi tazminatın gözaltı tarihi olan 12/7/2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar vermiş, söz konusu karar istinaf incelemesi sonrasında kesinleşmiştir (bkz. § 7). Öte yandan başvurucu ceza infaz kurumundan salıverilmesinden sonra yaptığını iddia ettiği masrafları ispata yarar belgeleri başvuru formu ekinde sunmamıştır. Yargılama mercilerince yapılan tespitler doğrultusunda ödenmesine hükmedilen maddi tazminat talebine ilişkin ulaşılan sonucun davanın koşullarında orantısız olduğu söylenemeyecektir.


17. Manevi tazminat talebine ilişkin olarak ise gözaltı ve tutuklulukta geçirilen süreler yönünden başvurucuya 15.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 12/7/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine hükmedilmiş olup başvuruda yapılacak inceleme bu tazminat miktarının yeterliliğini belirlemekle sınırlı olacaktır (M.E. [2. B.], B. No: 2018/696, 9/5/2019, § 47).


18. Yargı mercilerinin tazminat taleplerine yönelik olarak somut olayın şartlarına göre takdir yetkisi bulunmakla birlikte meydana gelen ihlalle orantılı olmayan önemsiz miktarda bir tazminat tutarı Anayasa'nın 19. maddesinin dokuzuncu fıkrasına aykırı olacaktır. Öte yandan tazminat miktarı Anayasa Mahkemesinin benzer davalarda verdiği tazminat miktarına göre kayda değer ölçüde düşük olmamalıdır. Bununla birlikte hükmedilen miktarın Anayasa Mahkemesinin benzer durumlarda verilmesine hükmettiği tazminat miktarından belirli ölçüde düşük olması tek başına Anayasa'nın 19. maddesinin dokuzuncu fıkrasının ihlal edildiği anlamına gelmez. Tazminatın Anayasa'nın 19. maddesinin dokuzuncu fıkrasıyla uyumlu olup olmadığı değerlendirilirken somut olayın kendine özgü şartlarının dikkate alınması gerekir (M.E., § 48).


19. Manevi tazminat miktarının yeterli olup olmadığı belirlenirken tazminata karar veren yargı makamının karar tarihinde Anayasa Mahkemesinin benzer başvurular üzerine verdiği veya verebileceği tazminat miktarına göre bir karşılaştırma yapılacaktır. Anayasa Mahkemesince yakalama, gözaltı veya tutuklamanın hukuki olmaması nedeniyle manevi tazminata hükmedilirken kişinin sosyal ve ekonomik durumu, mesleki ve toplumsal konumu, üzerine atılı suçun niteliği, koruma tedbirine neden olan olayın cereyan tarzı, tedbirin kişinin üzerinde bıraktığı olumsuz etkiler ve tedbirin süresi, tedbir nedeniyle meydana gelen ihlalin ağırlığı dikkate alınmaktadır (Siyami Hıdıroğlu [GK], B. No: 2018/11489, 11/1/2024, § 35).


20. Anayasa Mahkemesi, Oğuz Bülent Erol ve diğerleri ([GK], B. No: 2022/35870, 31/7/2025) kararıyla hükmedilen tazminat miktarı karar tarihi itibarıyla Anayasa Mahkemesinin belirlediği miktara yakın ise uygulanacak faizle birlikte tazminatın yeterli ve ölçülü olacağı tespitini yapmıştır (Oğuz Bülent Erol ve diğerleri §§ 7-15). Anayasa Mahkemesinin gözaltının hukukiliği ile ilgili iddialarda bir günlük gözaltı süresi için hükmettiği tazminat miktarı İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin karar tarihi olan 2023 yılı için asgari 1.800 TL'dir. Anayasa Mahkemesinin tutuklamanın hukukiliğiyle ilgili iddialarda hükmettiği tazminat miktarı İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin karar tarihi olan 2023 yılı için her bir aya karşılık gelmek üzere asgari 1.200 TL'dir. Buna göre İzmir Bölge Adliye Mahkemesince hükmedilen miktar ile gözaltı tarihinden itibaren işletilecek faiz, somut olayın şartlarında ve manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin yukarıda belirtilen kriterler çerçevesinde değerlendirildiğinde -tazminata karar veren istinaf mahkemesinin karar tarihi itibarıyla- Anayasa Mahkemesinin benzer durumlarda verebileceği tazminat miktarına göre manevi tazminat yeterli görülmüştür.


21. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 19. maddesinin üçüncü fıkrasıyla bağlantılı olarak dokuzuncu fıkrasının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


B. Özel Hayata Saygı Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia


22. Başvurucu; suç üstü veya gecikmesinde sakınca olan hâl olmamasına rağmen konutunda 5271 sayılı Kanun'un 118. maddesine aykırı olarak gece vakti arama yapıldığını, dijital materyallerinde makul şüphe bulunduğu gerekçesiyle arama yapıldığını ancak aynı Kanun'un 134. maddesi gereğince arama ve elkoyma için somut delillere dayalı kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığının gerekli olduğunu belirterek özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu arama işleminin ölçüsüz olarak gerçekleştirilmesine yönelik olarak başvuru formunda şikâyet ileri sürmemiştir.


23. Bakanlık görüşünde, yapılacak incelemede konuya ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında somut olayın şartları gözetilerek değerlendirme yapılması gerektiği bildirilmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı başvuru formundaki şikâyetlerine benzer beyanda bulunmuştur.


24. Başvurucunun bu iddiaları özel hayata saygı ile konut dokunulmazlığı hakları kapsamında incelenecektir.


25. Anayasa Mahkemesi Mehmet Cengiz ve Rıdvan Cengiz kararında, arama işleminin hukuki olmaması nedeniyle özel hayata saygı ile konut dokunulmazlığı haklarının ihlal edildiği iddiası bakımından 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinde öngörülen tazminat yolunun aynı maddenin (1) numaralı fıkrasının (i) bendi uyarınca hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen kişilere tanınan bir yol olduğunu, ilgili Yargıtay kararına da değinerek belirtmiştir. Bu kararda, söz konusu tazminat yolunun Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce tüketilmesi gereken etkili bir başvuru yolu olmadığı ifade edilmiş ve hukuka uygun olmayan arama kararına dayalı ihlal iddiaları başvurucular hakkında yürütülen ceza yargılaması sonrasında yapılan bireysel başvuruda incelenmiştir (Mehmet Cengiz ve Rıdvan Cengiz [2. B.], B. No: 2019/21704, 20/9/2023, §§ 28-31, 65).


26. Başvurunun bu kısmında süre aşımı nedeniyle kabul edilemezlik durumunun söz konusu olup olmadığının belirlenmesi gerekir. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Bu sadece başvurucunun şikâyetleri açısından makul bir başarı şansı sunabilecek ve bir çözüm sağlayabilecek nitelikte, kullanılabilir ve etkili başvuru yollarının dikkate alınmasına olanak sunar. Zira bir başvurucunun şikâyetlerine ilişkin etkili bir telafi kabiliyetini haiz olmayan yollara uygunsuz veya hatalı görülebilecek başvurular yapmasının bireysel başvuru süresi üzerinde herhangi bir etkisi olmayacaktır (S.K. [GK], B. No: 2018/24280, 17/3/2021, § 48).


27. Yukarıda da ifade edildiği üzere 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinde öngörülen tazminat yolu arama kararının ölçüsüz şekilde gerçekleştirilmesi nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zararların telafisine imkân veren bir yol olup arama tedbirinin hukuki olmaması nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zararların telafisi bakımından ise etkili bir başvuru yolu değildir (Mehmet Cengiz ve Rıdvan Cengiz, §§ 64, 65).


28. Bu durumda, hukuka aykırı arama işlemine ilişkin özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine dair şikâyetlerin adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiası ile birlikte ileri sürülmesi hâlinde, arama işlemine esas teşkil eden isnada ilişkin mahkûmiyetle sonuçlanan yargılama sonucunda verilen nihai kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde bireysel başvuruda bulunulması gerekmektedir. Arama işlemine esas teşkil eden isnada ilişkin soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına ya da yargılama neticesinde beraate karar verilmesi hâlinde ise söz konusu bu yargısal yollar neticesinde verilen nihai kararların öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde bireysel başvuruda bulunulması gerekmektedir.


29. Bu bilgiler ışığında ve etkili olmayan bir yargısal yola başvurulmasının bireysel başvuru süresi üzerinde herhangi bir etkisi olmayacağı dikkate alındığında somut başvurudaki özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiası yönünden süre aşımı bulunduğu değerlendirilmektedir. Zira başvurucu, hakkındaki yargılama kapsamında verilen nihai kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde değil hukuka aykırı arama işlemi nedeniyle yaşanan hak ihlali bakımından etkili bir giderim imkânı sunmayan 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinde öngörülen tazminat yolunu tükettikten sonra bireysel başvuruda bulunmuştur.


30. Açıklanan gerekçelerle, başvurunun bu kısmının süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


C.   Diğer İhlal İddiaları


31. Başvurucunun yurt dışına çıkış yasağı ve haftanın belirli günleri imza atma yükümlülüğü şeklindeki adli kontrol tedbirine dayalı tazminat talebinin değerlendirilmemesi nedeniyle etkili başvuru hakkının ihlal edildiği yönündeki iddiasının (Yahya Çevik [1. B.], B. No: 2018/15454, 17/11/2021) kararı doğrultusunda konu bakımından yetkisizlik nedeniyle, uzun süre cep telefonu, SIM kart ve hafıza kartına el konulması sebebiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği yönündeki iddiasının (Hikmet Balabanoğlu [2. B.], B. No: 2012/1334, 17/9/2013, § 24; Cengiz Özışık [1. B.], B. No: 2023/89301, 9/4/2026, § 12) kararları doğrultusunda açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


III. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. 1. Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


2. Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


3. Diğer ihlal iddialarının kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamaması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


B. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA   14/10/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 12. Ceza Dairesi — Koruma Tedbiri Tazminatında Ayrı Gerekçe

Yargıtay 12. Ceza Dairesi — Yüz Bir Günlük Tutukluluktan Sonra Beraatte Manevi Tazminatın Yetersiz Bulunması

Yargıtay 12. Ceza Dairesi — Bir Günlük Gözaltında Kazanç Kaybı ile Manevi Tazminatın Ayrı Değerlendirilmesi

Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Ceza Soruşturmasında Arama ve Koruma Tedbirleri

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

İlgili Hukuk Dalı

Ceza Muhakemesi Hukuku

 

Başvuru No

2023/28895

 

Karar Tarihi

14 Ekim 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page