Bireysel Başvuru Kararları · KİŞİLER HUKUKU · HAK İHLALİ OLMADIĞI · BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — Bank Asya Hesabı ve Sohbet Toplantısına Dayanan İhraç
B. No: 2022/14226 · 23 Ekim 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026
Kararın Özeti
Bakanlık il müdürü olan başvurucu, olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnamesine ekli listeyle kamu görevinden çıkarıldı; idari yargı Bank Asya hesabındaki artışlara, kapatılan dernek üyeliğine ve sohbet toplantılarına katılımına dayanarak davayı reddetti. Anayasa Mahkemesi, talimat öncesi hesap hareketleri belirlenmeden ve kişisel kullanım savunması tartışılmadan artışların rutin dışı sayılmasını yeterli bulmadı. Ancak sohbetleri organize ettiğine ilişkin görgüye dayalı tanık beyanı ve başvurucunun ikrarı nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edilmediğine oyçokluğuyla karar verdi.
Hukuki İlke
Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, yasal faaliyet gösterdiği dönemde Bank Asya'da yapılan işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlandığını; rutin dışılığın talimat öncesi ve sonrası hesap hareketleri karşılaştırılarak, gerektiğinde bilirkişi raporuyla ortaya konulması ve kişisel menfaat savunmasının tartışılması gerektiğini belirtti. Sohbet toplantılarını organize ettiğine ilişkin görgüye dayalı, tutarlı tanık beyanı ile ikrarı ise iltisak ve irtibat için ciddi ve objektif delil saydı. Ceza davasındaki beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararının idari yargıda farklı değerlendirme yapılmasına engel olmadığını da kabul etti.
Sonuç
Masumiyet karinesine ilişkin iddia açıkça dayanaktan yoksun olduğundan oybirliğiyle kabul edilemez bulundu. Özel hayata saygı hakkına ilişkin iddia oybirliğiyle kabul edilebilir bulunarak Anayasa'nın 15. maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkının ihlal edilmediğine oyçokluğuyla karar verildi. Adli yardım talebi kabul edilen başvurucu yargılama giderlerinden tamamen muaf tutuldu.
İlgili Mevzuat
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 15, 20
Olağanüstü hâlde hakların sınırlanması ve özel hayata saygı hakkı672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname
Ekli listeyle kamu görevinden çıkarma6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 339
Adli yardım kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerinden muafiyeti
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
GENEL KURUL
KARAR
... BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2022/14226)
Karar Tarihi: 23/10/2025
R.G. Tarih ve Sayı: 2/4/2026 - 33212
GENEL KURUL
KARAR
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
:
Basri BAĞCI
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Selahaddin MENTEŞ
İrfan FİDAN
Kenan YAŞAR
Muhterem İNCE
Yılmaz AKÇİL
Ömer ÇINAR
Metin KIRATLI
Raportör
:
Sinan ARMAĞAN
Başvurucu
:
...
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen Fetullahçı Terör Örgütü ve/veya Paralel Devlet Yapılanması ile iltisak ve irtibatının olduğu değerlendirilen kamu görevlisinin olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnamesinin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle meslekten çıkarılması nedeniyle özel hayata saygı hakkının, kesinleşmiş bir ceza mahkemesi kararı olmadan suçlu olarak gösterilmesi nedeniyle de masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 28/1/2022 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyeti 12/1/2024 tarihinde başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmuştur. Ayrıca Komisyon; adli yardım talebinin geçici olarak kabulüne, diğer şikâyetlerle ilgili olarak başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.
4. Bölüm, başvurunun Genel Kurul tarafından incelenmesine karar vermiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla ulaşılan bilgi ve belgelere göre olaylar şöyledir:
A. Genel Bilgiler
6. Türkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî bir darbe teşebbüsüyle karşı karşıya kalmıştır. Darbe teşebbüsüne karşı koyan güvenlik görevlileri ile bu teşebbüse tepki göstermek üzere sokaklara çıkan sivillere uçaklar, helikopterler, tanklar, diğer zırhlı araçlar ve silahlarla saldırılmış, bu saldırılar sonucunda toplam 251 kişi hayatını kaybetmiş, binlerce kişi de yaralanmıştır. Kamu makamları ve yargı organları -olgusal temellere dayanarak- bu teşebbüsün arkasında Türkiye'de çok uzun yıllardır faaliyetlerine devam eden ve son yıllarda Fetullahçı Terör Örgütü ve Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) olarak isimlendirilen bir yapılanmanın olduğunu değerlendirmiştir. Darbe teşebbüsüne ilişkin süreç ile FETÖ/PDY'nin yapısına ilişkin detaylı açıklamalar Anayasa Mahkemesinin ... ve diğerleri ([GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, §§ 12-46) kararında yer almaktadır (C.A. (3) [GK], B. No: 2018/10286, 2/7/2020, § 10; N. E. [GK], B. No: 2022/62466, 29/5/2025, § 5; A. S. [GK], B. No: 2023/30928, 29/5/2025, § 5; ... [GK], B. No: 2023/38006, 29/5/2025, § 6).
7. 15 Temmuz darbe teşebbüsü öncesinde Millî Güvenlik Kurulu (MGK) söz konusu yapılanmayı 2014 yılı başından itibaren sırasıyla halkımızın huzurunu ve ulusal güvenliğimizi tehdit eden yapılanma, devlet içindeki illegal yapılanma, kamu düzenini bozan iç ve dış legal görünüm altında illegal faaliyet yürüten paralel yapılanma, paralel devlet yapılanması, terör örgütleriyle iş birliği içinde hareket eden paralel devlet yapılanması ve bir terör örgütü olarak kabul etmiştir. Söz konusu MGK kararlarının her biri basın duyuruları aracılığıyla kamuoyuyla paylaşılmıştır. Yine FETÖ/PDY 2014 yılında Millî Güvenlik Siyaset Belgesi'nde "Legal Görünümlü İllegal Yapılar" başlığı altında "Paralel Devlet Yapılanması" adıyla yer almıştır (... ve diğerleri, §§ 28, 33; C.A. (3), § 11; N. E., § 6; A. S., § 6; ..., § 7).
8. Yargı organları; birçok kararda FETÖ/PDY'nin devletin anayasal kurumlarını ele geçirmeyi, sonrasında devleti, toplumu ve fertleri kendi ideolojisi doğrultusunda yeniden şekillendirmeyi ve oligarşik özellikler taşıyan bir zümre eliyle ekonomiyi, toplumsal ve siyasal gücü yönetmeyi amaçlayan, bu doğrultuda mevcut idari sisteme paralel şekilde örgütlenen bir terör örgütü olduğunu ve bu örgütün 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsünün arkasındaki yapılanma olduğunu kabul etmiştir (... [GK], B. No: 2016/49158, 26/7/2017, §§ 20, 21; ... [GK], B. No: 2016/15586, 11/1/2018, § 10; C.A. (3), § 12; N. E., § 7; A. S., § 7; ..., § 8).
9. Yargı organlarının kararlarında ayrıca FETÖ/PDY'nin gizlilik, hücre tipi yapılanma, her kurumda örgütlenmiş olma, kendisine kutsallık atfetme, itaat ve teslimiyet temelinde hareket etme gibi birçok özelliği bulunduğu ve bu örgütün diğerlerine nazaran çok daha zor ve karmaşık bir yapı olduğu ortaya konulmuştur. FETÖ/PDY'nin şeffaflık ve açıklık yerine büyük bir gizlilik içinde, bir istihbarat örgütü gibi kod isimler, özel haberleşme kanalları, kaynağı bilinmeyen paralar kullanıp böyle bir örgütlenmenin olmadığına herkesi inandırmaya çalıştığı ve bunda başarılı olduğu ölçüde büyüyüp güçlendiği tespitlerine yer verilmiştir (bu konuda bkz. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26/9/2017 tarihli ve E.2017/16.MD-956, K.2017/370 sayılı kararı; C.A. (3), § 13; N.E., § 8; A.S., § 8; ..., § 9).
10. Darbe teşebbüsünün bastırılmasının ardından Bakanlar Kurulu tarafından ülke genelinde 21/7/2016 tarihinden itibaren doksan gün süreyle olağanüstü hâl (OHAL) ilan edilmesine karar verilmiştir. Üçer aylık sürelerle uzatılan OHAL süreci 18/7/2018 tarihinde sona ermiştir. OHAL ilanı, OHAL döneminin gerektirdiği tedbirlere ilişkin detaylı açıklamalar Anayasa Mahkemesinin ... ve diğerleri (aynı kararda bkz. §§ 47-66) kararında yer almaktadır (C.A. (3), § 14; N.E., § 9; A.S., § 9; ..., § 10).
11. Türkiye Cumhuriyeti 21/7/2016 tarihinde Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğine Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne (AİHS/Sözleşme), Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine ise Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'ye (MSHUS) ilişkin derogasyon (askıya alma/yükümlülük azaltma) beyanında bulunmuştur. OHAL'in uzatılmasına ilişkin kararlar da Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğine ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine bildirilmiştir (... ve diğerleri, § 50; C.A. (3), § 18; N.E., § 10; A.S., § 10; ..., § 11).
12. OHAL döneminde çıkarılan olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnameleri (OHAL KHK'ları) ile terör örgütleriyle veya millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla iltisakı yahut irtibatı olan kişiler, anılan OHAL KHK'larına ekli listelerde isimlerine yer verilmek suretiyle başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarılmıştır. Akabinde bahse konu KHK'lar; farklı kanunlarla bazıları değiştirilerek, bazıları aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır. Bununla birlikte yine önceki OHAL KHK'ları ile kamu görevinden çıkarılmış olan bazı kişiler sonradan çıkarılan OHAL KHK'ları ile anılan KHK'ların eki listelerinin ilgili sıralarından çıkarılmış, bu kişilerin kamu görevine iade edilmelerine karar verilmiştir.
13. OHAL süreci devam ederken 23/1/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2/1/2017 tarihli ve 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (685 sayılı KHK) 1. maddesi ile bahse konu usulle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu (OHAL Komisyonu) kurulmuştur. Yine 685 sayılı KHK'nın 11. maddesi ile OHAL Komisyonunun kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabileceği düzenlenmiştir. Anılan hükümler 1/2/2018 tarihli ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un ilgili maddeleri ile kanunlaşmıştır.
B. Somut Olay Bilgisi
14. 2000 yılında aday öğretmen olarak kamu görevine başlayan başvurucu, terör örgütleriyle veya millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğundan bahisle 1/9/2016 tarihli ve 29818 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 15/8/2016 tarihli ve 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'ye (672 sayılı KHK) ekli (1) sayılı listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmıştır. Başvurucu, kamu görevinden çıkarıldığı sırada Tekirdağ Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlüğünde il müdürü olarak görev yapmaktadır.
15. Başvurucu, anılan kararın iptaline karar verilmesi talebiyle OHAL Komisyonuna başvurmuştur. OHAL Komisyonu 11/4/2018 tarihinde başvurucunun talebini yerinde görmeyerek başvuruyu reddetmiştir. Kararda başvurucunun FETÖ/PDY faaliyetleri kapsamında örgüt talimatı doğrultusunda, örgütle iltisaklı Asya Katılım Bankası Anonim Şirketine (Banka veya Bank Asya) finansal destek mahiyetinde para yatırdığı (Anılan kararda Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonundan (TMSF) temin edilen bilgilerde başvurucunun Bank Asyada ... numarası ile açılmış hesabı olduğu, bahse konu hesap bakiyesi 31/12/2013 tarihinde 4.034,16 TL iken 24/3/2014 tarihinde 15.000 TL, 20/6/2014 tarihinde 30.000 TL, 24/12/2014 tarihinde 11.000 TL para yatırdığı, aynı hesaba muhtelif tarihlerde farklı tutarlarda para girişi olduğu, ayrıca 24/12/2014 tarihinde 34.883 tutarlı 32 günlük katılım hesabı açtığı şeklinde tespitlere yer verilmiştir.), söz konusu örgütle iltisaklı veya irtibatlı olması nedeniyle TMSF'ye devredilen Cihan Medya Dağıtım A.Ş.ye mali destek sağlamak için para gönderdiği, ayrıca inceleme bölümünde belirtilen diğer tespitlerin örgütle irtibatını ortaya koyduğu şeklinde değerlendirme yapılmıştır. Komisyon kararında başvurucu hakkında yapılan diğer tespitler; örgütle irtibatlı olduğu gerekçesiyle kapatılan Özel Feyza Orta Okulunda 2014-2015 ve 2015-2016 eğitim öğretim dönemlerinde çocuğunun kaydının bulunması, yine örgütle irtibatı nedeniyle kapatılan Gap Eğitim Gönülleri Derneğinin 6/10/2006 tarihinde kurucu üyesi olması ve üyeliğinin dernek kapatılana kadar devam etmesi, aynı gerekçeyle kapatılmasına karar verilen Özel Feyza Eğitim A.Ş. ve Sema Eğitim Hizmetleri A.Ş.ye 30/1/2014-20/5/2016 tarihleri arasında ödeme yapması, Tekirdağ 3. Ağır Ceza Mahkemesinin (Ağır Ceza Mahkemesi) E.2018/68 sayılı dosyasında terör örgütüne üye olma suçundan yargılamasının devam etmesi olarak gösterilmiştir.
16. Başvurucu, OHAL Komisyonunun anılan kararının iptaline karar verilmesi talebiyle dava açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu;
i. Dinî hassasiyetleri nedeniyle birikimlerini faizsiz bankacılıkta değerlendirmek istediğinden ve yaptığı araştırmada en yüksek kâr payını vermesi, internet bankacılığının yaygın olması, temassız kredi kartı avantajı, şubelerinin sakin olması gibi sebeplerle 2003 yılında Bank Asyada hesap açtığını, 2011 yılından sonra kızının gittiği okulun söz konusu bankayla çalışması nedeniyle okul ödemelerini, kredi kartı ve fatura ödemelerini, bireysel emeklilik işlemlerini, başka kişi ya da kurumlara yaptığı havaleleri bu Banka aracılığıyla yaptığını iddia etmiştir. Başvurucu, OHAL Komisyonu kararında belirtilen paraların çoğunun bireysel emeklilik hesabındaki paralar olduğunu, talimat doğrultusunda söz konusu Bankaya para yatırmadığını, zaten Bankaya kayyum atandıktan veya Bankanın TMSF'ye devrinden sonra bile parasını çekmediğini, bu davranışının talimat doğrultusunda hareket etmediğini ortaya koyduğunu, kaldı ki edilenin aksine talimattan dahi haberi olmadığını,
ii. Dernek üyeliğinin görevi nedeniyle Şanlıurfa'da bulunduğu 2006-2008 yıllarına ait olduğunu, dernekte yasal olmayan bir durumla karşılaşmadığını, tayini çıktıktan sonra dernekle bir ilgisinin kalmadığını,
iii. Çocuğunun gittiği özel okulun yasal olarak faaliyet gösterdiğini, verdiği eğitimin iyi olması nedeniyle, Tekirdağ'a tayini çıkınca bu okulu tercih ettiğini, çocuğunun psikolojisinin bozulmaması için 17-25 Aralık sürecinden sonra okuldan kaydını sildirmediğini, Özel Feyza Eğitim A.Ş. ve Sema Eğitim Hizmetleri A.Ş.ye gönderdiği paraların çocuğunun okul ücretinin taksitleri olduğunu, başka bir sebeple para göndermediğini,
iv. Cihan Medya Dağıtım A.Ş.ye 2/1/2014-9/5/2016 tarihleri arasında kredi kartıyla yaptığı ödemenin gazete aboneliğine ilişkin olduğunu, söz konusu gazetenin ekinde yer verilen derginin çocuğunun öğretmenleri tarafından tavsiye edildiğini, bu nedenle gazeteye abone olmak zorunda kaldığını,
v. Yargılanmakta olduğu ceza davasında verilen cezanın kesinleşmediğini, bu nedenle görevden çıkarma kararına dayanak alınamayacağını öne sürmüştür.
17. Ankara 20. İdare Mahkemesince (İdare Mahkemesi) 11/1/2019 tarihinde davanın reddine karar verilmiştir. Kararda öncelikle FETÖ/PDY'nin niteliğine ilişkin olarak genel değerlendirmeler yapılmış, FETÖ/PDY ile bağlantılı kişilerin kamu görevinden çıkarılması sürecine dair bilgiler verilmiştir. Bu bağlamda kamu görevlilerinin sadakat yükümlülüğünden bahsedilmiş, yaşanan darbe teşebbüsü nedeniyle ivedi şekilde alınması gereken tedbirlerin zorunluluğuna vurgu yapılmıştır. "Uyuşmazlık Konusu Olayın Değerlendirilmesi" başlığı altında ise;
i. Başvurucunun Ağır Ceza Mahkemesi tarafından terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırıldığı,
ii. Başvurucunun FETÖ/PDY'ye müzahir Bank Asyadaki hesabında bulunan para miktarında 2014 yılından itibaren rutin bankacılık işlemlerini aşar nitelikteki işlemlerle artış sağladığının (24/3/2014 tarihinde 15.000 TL, 20/6/2014 tarihinde 30.000 TL, 24/12/2014 tarihinde 11.000TL para yatırdığı, ayrıca 24/12/2014 tarihinde 34.883 tutarlı 32 günlük katılım hesabı açtığı) tespit edildiği belirtilmiştir. İdare Mahkemesi, Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 10/7/2018, 8/10/2018 ve 23/10/2018 tarihli üç kararına atıf yaparak; Fethullah Gülen'in 17/25 Aralık 2013 sürecinde örgüt üyelerine, zor durumda olan Bank Asyayı Uhud Savaşı'ndaki Okçular Tepesi olarak nitelendirip Bankanın terk edilmemesi gerektiğini belirterek para yatırmaları yönünde talimat verdiğini hatırlatmıştır. Bu talimatı alan örgüt mensuplarının 6/1/2014-29/5/2015 tarihleri arasında hayatın olağan akışına aykırı olarak anılan Bankada hesap açtırdığı ve mevduat artışı sağladığı bir bütün olarak dikkate alındığında 17/25 Aralık süreci ve devamında normal bankacılık faaliyetleri haricinde kalan hayatın olağan akışına aykırı olarak hesap açan ve mevduat yatıran kişilerin bu eylemleri sebebiyle FETÖ/PDY ile yoğun şekilde bağ kurduğunu ifade etmiştir.
iii. Yargılandığı ceza dosyasında bilgisine başvurulan kişilerin başvurucunun örgüt ile bağı olduğunu, sohbet adı altında düzenlenen toplantılara katıldığını beyan ettikleri,
iv. Başvurucunun FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğu gerekçesiyle kapatılan derneğe üye olduğu,
v. FETÖ/PDY'nin yayın organı olan Cihan Medya Dağıtım A.Ş.ye ödeme yaptığı,
vi. FETÖ/PDY ile iltisaklı özel okulda çocuğunun kaydı olduğu belirtilmiştir.
18. İdare Mahkemesi, davayı reddederken yukarıda yer verilen ilk dört sıradaki tespitlerin yanı sıra belirttiği diğer delillere de dayandığını ifade etmiştir. Bu bağlamda tespit edilen eylemleri kapsamında başvurucunun FETÖ/PDY ile normal bir vatandaştan beklenebilecek olandan daha yoğun bir ilişki içine girdiğini vurgulamıştır. Netice itibarıyla Anayasa'yla kurulmuş hür demokratik düzeni ortadan kaldırmayı amaçlayan terör örgütüyle bağı bulunduğu konusunda hakkında somut verilere ulaşılan başvurucunun Anayasa'ya sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği kanaatine varmış ve OHAL Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır. İdare Mahkemesi başvurucunun Bank Asyadaki hesap hareketlerine ilişkin açıklamaları konusunda başka bir değerlendirme yapmamıştır.
19. Diğer taraftan İdare Mahkemesi, başvurucunun temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğine yönelik iddialarına ilişkin olarak idarenin gerek kamu güvenliğinin korunması gerekse devlete sadakat yükümlülüğünün sağlanması amacıyla hareket ettiğini dile getirmiştir. Bu bağlamda somut olaydaki kamu görevinden çıkarma tedbirinin ölçülü, güdülen amacın gerçekleşmesi için elverişli ve zorunlu olduğunu, özel hayata saygı hakkına yapılan müdahalenin bu müdahale ile ulaşılacak meşru amaç kapsamındaki kamu yararı ile dengelendiğini, somut olaydaki tehdidin derhâl bertaraf edilebilmesi amacıyla normal prosedürün dışına çıkılarak, başka bir işleme gerek kalmaksızın örgütle bağı bulunan kamu görevlilerinin ihraç edildiğini, olağanüstü zamanlarda olağan prosedürün uygulanmasının zorunlu olmadığı, temel hak ve hürriyetlerin tesis edilebilmesi ve yeni bir darbe teşebbüsünün önlenmesi amacıyla gereken tedbirlerin alınmasında devletin hem yetkisi hem de sorumluluğu olduğunu belirtmiştir. Ayrıca başvurucuya hakkındaki isnatların bütününe vakıf olarak OHAL Komisyonuna itiraz edebilme ve dava açabilme, iddia ve savunmada bulunabilme imkânının tanındığını vurgulamıştır.
20. Başvurucu, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde başvurucu, dava dilekçesindeki iddialarını tekrar etmiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 13. İdari Dava Dairesi (Daire) 26/5/2021 tarihinde İdare Mahkemesi kararının usule ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.
21. Başvurucu, karara karşı temyiz başvurusunda bulunmuştur. Temyiz dilekçesinde başvurucu, istinaf dilekçelerinde yer alan iddialarını yineleyerek Daire kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Danıştay Beşinci Dairesi (Danıştay) 29/11/2021 tarihinde verdiği kararda başvurucu hakkındaki mahkûmiyet kararı kesinleşmediğinden hüküm kurulurken aleyhinde bir değerlendirme yapılmasının masumiyet karinesi gereğince mümkün olmadığını belirtmiş, diğer taraftan dava dosyasında başvurucu hakkında yapılan diğer tespitleri dikkate alarak FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatı olduğu sonucuna ulaşmış ve Daire kararını onamıştır.
22. Başvurucu nihai karar 13/1/2022 tarihinde öğrenmiştir.
23. Öte yandan başvurucu hakkında terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen ceza yargılamasında Ağır Ceza Mahkemesince 5/3/2019 tarihinde başvurucunun 8 yıl 1 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Kararda delil olarak başvurucunun savunması yanında tanık E.A.nın ifadesine de yer verilmiştir.
i. Başvurucunun 3/5/2018 tarihli savunmasının ilgili kısmı şöyledir:
"...[K.Y.] ile Tekirdağ ilk geldiğimiz zamanlarda eşimin gelmediği süreçlerde katıldığım sohbetlerde tanışmıştım, ben mütevellinin ne olduğunu bilmiyorum, benim mütevelli heyetleriyle ilgili bilgim yoktur ..."
ii. Tanık E.A.nın 3/5/2018 tarihli beyanı şöyledir:
"Bizim devam ettiğimiz sohbet grubumuz vardı, [A.K.] isimli kişi bu sohbetleri organize ediyordu, ben 2010 yılının sonlarından itibaren katıldım, 2012 yılının yaz aylarından itibaren bu sohbetleri ... devraldı, bu sohbetler bazen salı günleri bazen perşembe günleri yapılıyordu, ... bey 1-2 gibi kısa bir süre bu sohbetleri vermeye devam etti, bu sohbetlere katılan arkadaşlar memur mütevellisi olarak geçen kişilerdir, kendisi kısa bir süre [A.K.den] sonra bu sohbetleri organize etti, genelde dini içerikli sohbetler yapılıyordu, genelde Risale ve Kuran-ı Kerim okunuyordu, hadislerden okunuyordu, Fetullah GÜLEN'in kitaplarından okunuyordu, vaazlerini içeren CD ler izlettirilmiyordu, benim katıldığım sohbetlerde bunlara şahit olmadım, himmet yardım bağış ve kurban parası istenmiyordu, bu tarz şeylerin esnaf gruplarında olduğunu duymuştum, bu gruptaki arkadaşlar memur arkadaşlar oldukları için maddi talepler olmuyordu, gazete ve dergi aboneliği de istenmiyordu, ...'nın bu şekilde faaliyetlerine şahit olmadım, benim olayla ilgili bilgim ve görgüm bundan ibarettir..."
24. Başvurucunun istinaf talebi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi tarafından 19/3/2020 tarihinde reddedilmiş ise de temyiz incelemesi yapan Yargıtay 3. Ceza Dairesince 2/7/2024 tarihinde mahkûmiyet kararı bozulmuştur. Bozma kararında tüm bürokrat ünitelerinin toplantılarını organize eden ve ünite sorumluları ile temas hâlinde olan A.A.K.nın başvurucu ile irtibatı olduğu tespit edildiğinden bu kişi hakkında konuyla ilgili olarak dava açılıp açılmadığının araştırılması, verdiği beyanların temin edilmeye çalışılması, gerekli görülmesi hâlinde tanık olarak dinlenilmesi, 2012 yılının Mart ayından sonra toplantılara bir daha katılmadığını ifade eden başvurucunun örgütün gerçek yüzü ortaya çıktıktan sonra da örgütle bağlantısını devam ettirip ettirmediğinin şüpheye yol açmayacak şekilde belirlenmesi hususlarına yer verilmiştir.
25. Bozma kararı sonrasında Ağır Ceza Mahkemesince 15/4/2025 tarihinde bu kez başvurucu hakkında beraat kararı verilmiştir. Başvurucu hakkında verilen beraat kararının gerekçesinde, bozma ilamından sonra dinlenenler de dâhil olmak üzere ifadesi alınan tanıkların 2012 yılından sonra başvurucunun sohbetlere katıldığına dair beyanda bulunmadıkları, örgütün gerçek yüzü ortaya çıktıktan sonra başvurucunun örgütle bağlantısını devam ettirdiğine dair her türlü şüpheden uzak delil elde edilemediği şeklinde değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca başvurucunun savunması, Bank Asya hesabına ilişkin hesap hareketleri ile birlikte ele alındığında ise bankacılık işlemlerinin talimattan bağımsız, rutin bankacılık faaliyeti olarak kabul edilmesi gerektiği, Yargıtayın yerleşik içtihatları uyarınca da Bank Asyada gerçekleştirilen rutin hesap hareketlerinin örgütsel faaliyet ya da örgüte yardım etme kapsamında değerlendirilemeyeceği, başvurucunun savunmasının aksine örgüt talimatı doğrultusunda terör örgütüne yardım etme kastı ile örgütle iltisaklı bankaya para yatırdığına, bankacılık işlemi yaptığına dair kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı ifade edilmiştir. Sonuç itibarıyla isnat edilen suç nedeniyle hakkında şüphe oluştuğundan beraat kararı verilmesi gerektiğinden söz edilmiştir. Karar, Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmiştir. İnceleme tarihi itibarıyla dosya henüz temyiz aşamasındadır.
IV. İLGİLİ HUKUK
A. Ulusal Hukuk
1. İlgili Mevzuat
26. 672 sayılı KHK'nın "Kamu personeline ilişkin tedbirler" başlıklı 2. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Terör örgütlerine veya … Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara (…) iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan;
a) Ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden,
...
başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir.
(2) Birinci fıkra gereğince kamu görevinden, ... çıkarılan kişilerin, mahkûmiyet kararı aranmaksızın, rütbe ve/veya memuriyetleri alınır ve bu kişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabul edilmezler; bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler ..."
27. 672 sayılı KHK'da yer alan bahse konu düzenlemeler 6/2/2018 tarihli ve 7080 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 2. maddesiyle kanunlaşmıştır.
28. 685 sayılı KHK'nın "Komisyonun oluşumu" başlıklı 1. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
"Anayasanın 120 nci maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya ... Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur."
29. 685 sayılı KHK'nın "Yargı denetimi" başlıklı 11. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
"Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir."
30. 685 sayılı KHK'da yer alan bahse konu düzenlemeler 7075 sayılı Kanun'un 1. ve 11. maddesi ile kanunlaşmıştır.
2. İlgili Yargı Kararları
a. FETÖ/PDY'nin Yapısına İlişkin Kararlar
31. (Kapatılan) Yargıtay 16. Ceza Dairesinin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26/9/2017 tarihli ve E.2017/16.MD-956, K.2017/370 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen 24/4/2017 tarihli ve E.2015/3, K.2017/3 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
"...
FETÖ/PDY silahlı terör örgütü, paravan olarak kullandığı dini, din dışı dünyevi emellerine ulaşma aracı haline getiren; siyasi, ekonomik ve toplumsal yeni bir düzen kurma tasavvuruna sahip örgüt liderinden aldığı talimatlar doğrultusunda hareket eden; bu amaçla öncelikle güç kaynaklarına sahip olmayı hedefleyip güçlü olmak ve yeni bir düzen kurmak için şeffaflık ve açıklık yerine büyük bir gizlilik içerisinde olmayı şiar edinen; bir istihbarat örgütü gibi kod isimler, özel haberleşme kanalları, kaynağı bilinmeyen paralar kullanıp böyle bir örgütlenmenin olmadığına herkesi inandırmaya çalışarak ve bunda başarılı olduğu ölçüde büyüyüp güçlenen, bir yandan da kendi mensubu olmayanları düşman olarak görüp mensuplarını motive eden; 'Altın Nesil' adını verdiği kadrolarla sistemle çatışmak yerine sisteme sahip olma ilkesiyle devlete tabandan tavana sızan; bu kadroların sağladığı avantajlarla devlet içerisinde belli bir güce ulaştıktan sonra hasımlarını çeşitli hukuki görünümlü hukuk dışı yöntemlerle tasfiye eden; böylece devlet aygıtının bütün alt bileşenlerini ünite ünite kontrol altına almayı ve sisteme sahip olmayı planlayıp ele geçirdiği kamu gücünü de kullanarak toplumsal dönüşümü sağlamayı amaçlayan; casusluk faaliyetlerini de bünyesinde barındıran atipik/suigeneris bir terör örgütüdür.
İstişare kurulu, ülke, bölge, il, ilçe, semt, ev imamları gibi hiyerarşik bir yapı içeren insan gücünü ve finans kaynaklarını örgütsel menfaat ve ideolojisi çerçevesinde kullanıp Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin tüm anayasal kurumlarını ele geçirme amacı taşıyan FETÖ/PDY silahlı terör örgütü 'gizli yaşamak, her zaman korkmak, doğruyu söylememek, gerçeği inkâr etmek' üzerine kuruludur.
Talimatlar yoluyla kollektif bir şekilde mobilize olan, kamu erkinin kritik bürokratik alanları başta olmak üzere, kamusal alanı ele geçirme refleksi ile hareket eden, mülkiye, adliye, emniyet, eğitim, istihbarat ve ordu içerisinde kendi özel hiyerarşisi ile illegal şekilde kadrolaşan, devletin tüm kurumlarına yerleştirdiği örgüt mensupları ile devlet teşkilatını kendisine hizmet eder hale getiren ve adeta devlet içinde ayrı bir devlet yapısı oluşturan örgütün lideri Fethullah Gülen tarafından;
'Esnek olun, sivrilmeden can damarları içinde dolanın!; bütün güç merkezlerine ulaşıncaya kadar hiç kimse varlığınızı fark etmeden sistemin ana damarlarında ilerleyin!'
'Adliye, mülkiye veya başka hayati bir müessesede bizim arkadaşlarımızın mevcudiyeti öyle ferdi mevcudiyetler şeklinde ele alınıp değerlendirilmemelidir. Yani bunlar gelecek adına bizim o ünitelerde garantimizdir. Bir ölçüde onlar bizim varlığımızın teminatıdır.'
'Zaman henüz uygun değil. Bütün dünyayı omuzlayıp taşıyabileceğimiz zamana dek, tamam olacağınız ve koşulların uygun olacağı zamana dek beklemelisiniz! Bilhassa, haber alma hususunda her zaman hasım cephenin çok önünde olunmalıdır.'
'Yani siz hâkim değilsiniz başka kuvvetler var. Bu ülkede değişik kuvvetleri hesap edecek dengeli, dikkatli, tedbirli, temkinli yürümekte yarar var ki geriye adım atmayalım...'
'Türkiye’deki devlet yapısı ölçüsüne göre bütün anayasal müesseselerdeki güç ve kuvveti cephemize çekeceğimiz ana kadar her adım erken sayılır ... bunca kalabalık içinde ben bu dünyayı ve düşüncemi sözde mahremiyet içinde anlattım ... sırrınız sizin sırrınızdır. Söylerseniz siz esir olursunuz.'
'Daima tedbirli olmalıyız, daima istişare içerisinde karar alın, ana istişare organı olan Başyüceler ne karar aldıysa onu uygulayın (Kaldı ki; Başyüceler’in lideri de kendisidir) bütün güç merkezlerine ulaşmalıyız...'
'Bir gün bana Ankara’da bin evimiz olduğunu söyleyin, devletin paçasından şöyle bir tutacağım, devlet uyandığında yapacağı hiçbir şey kalmayacak.' şeklinde değişik yer ve zamanlarda örgüt mensuplarına verilen talimatlarda gizliliğe atfedilen önem görülmektedir."
32. FETÖ/PDY'nin anılan Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararında yer alan hiyerarşik yapılanması ile ilgili diğer hususlar için bkz. ... [GK], B. No: 2018/24245, 8/10/2020, § 63.
33. Danıştay Beşinci Dairesinin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun (İDDK) 26/1/2022 tarihli ve E.2020/1197, K.2022/146 sayılı kararıyla onanarak kesinleşen 17/6/2019 tarihli ve E.2016/58146, K.2019/4158 sayılı kararında "FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler" başlığı altında şu hususlara yer verilmiştir:
"...
Öte yandan Dairemizde derdest olan dava dosyalarında yukarıda belirtilen tespitleri destekler mahiyette, FETÖ'nün niteliğine ilişkin aşağıdaki beyanların yer aldığı görülmüştür:
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan M.Ü.ye ait Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 21/10/2016 tarihli ek sorgulama tutanağı: '…Şunu söylemem gerekiyor ki cemaat farklı sınav evlerinde kalan şahısları birbiriyle tanıştırmaz. … Bu yapı sizi asla boşta bırakmaz, yani üniversiteden mezun olduğunuzda sınav çalışma eviniz hazırdır, sınavı kazanınca mülakat referans listeniz hazırdır, bunların her aşamasından sorumlu olan kişiler vardır. …Kural olarak bu yapı gizlilik üzerine kurulu olduğundan bir evde kalan diğer evde kalan kişileri tanımazdı. Ama biz bazen tanıştığımızda kimin bizden olduğunu hissediyor ve anlıyorduk. Biz staja başladıktan sonra bize yavaş yavaş tedbire riayet etmemiz hususu anlatılmaya başlandı. …bu yapıda ciddi bir hiyerarşi söz konusuydu. Ben maaşımın bekarken %15’ini, evlendikten sonra ise %10’unu cemaate himmet olarak verdim. …Evde kalan kişi sadece ev abisini tanır. Kıdemsiz birinin üst abileri tanıma şansı yoktur. Staj esnasında bize namazınızı gizli kılın gerekirse zorunlu hallerde namazlarınızı cem edin diyorlardı. Ramazan orucunuzu tutun ancak gerekirse oruç tutmuyormuş gibi davranın diyorlardı. Bunun haricinde önemli bir husus da bize evliliğin faziletleri anlatılıyordu. …Evlilikten sorumlu abi, evlendirmeyi düşündüğü erkeğe gelerek erkekten bir vesikalık fotoğraf ve bir CV ister, devamında bu CV’yi ve fotoğrafı bir havuza atardı. Aynı işlemi bayanlar için de yapıyorlardı. Devamında evlilikten sorumlu abi kendince uygun gördüğü eş adaylarını birbirleriyle tanıştırıyordu.'
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ve ifadesine başvurulan A.A.ya ait Kilis Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünce düzenlenen 23/06/2017 tarihli şüpheli ifade tutanağı: '17-25 Aralık süreci sonrası örgütün sivil imamı Erdal kod adlı şahsın katıldığı …bir toplantıda sivil imam adlicilere hitaben ‘elinizde ...siyasal iktidara ilişkin yolsuzluk ihale usulsüzlüğü vs. gibi ses getirecek dosya varsa, bu tarz ses getirecek dosyaları bekletmeyin, hemen davasını açın.’ dedi. …Örgüt mensuplarının deşifre olmasını önlemek için tedbir ya da ruhsat diye tabir edilen yöntemler uygulanmaktaydı. Bu kapsamda örneğin; cuma namazına gitmememiz, adliyede namazları ima ile (göz ile) kılmamız, eğer mümkünse namaz vakti yetişiyorsa namazları cem ederek (birleştirerek) evde kılmamız, ramazan ayında eğer belli olacaksa oruç tutmamamız ve gerektiğinde alkol almamız talimatlandırılmıştı. …Bizim mezuniyet balomuzda, o dönemki yargı bürokrasisinin hassasiyeti de gözetilerek protokol masalarından görülecek açıdaki ön sıra masalara hep örgüt üyeleri oturtulmuş ve bunlara alkol almaları talimatlandırılmıştı diye biliyorum. …Seçim [2014 tarihli HSYK seçimi] süreciyle ilgili son olarak belirtmek istediğim, örgütün ByLock üzerinden birbirleriyle haberleşerek Facebook’taki hâkim-savcı gruplarında ya da adalet.org’da organize bir şekilde hareket ederek bağımsız aday tanıtımlarının altına adayı övücü, parlatıcı, adayı
Benzer Kararlar
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Şüphe Feshinde Eski Mahkûmiyet ve Güncel Somut Bağ
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Kamu Görevinden Çıkarma İşlemlerine Karşı İdari Dava
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu
Karar Türü
Bireysel Başvuru
Başvuru No
2022/14226
Karar Tarihi
23 Ekim 2025
Oy Durumu
Oyçokluğu
Resmî Kaynak
Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları