top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Norm Denetimi Kararları  ·  CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU  ·  NORM DENETİMİNDE İPTAL TALEBİNİN REDDİ

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — Hakaret Davası Karara Bağlandıktan Sonra Ön Ödeme İtirazı

 

2026/81 E., 2026/75 K. · 16 Nisan 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Hakaret davasına bakan asliye ceza mahkemesi, ön ödeme kapsamını belirleyen kurala itiraz etti. Anayasa Mahkemesi, sanığın cezalandırılmasına hükmedilerek davanın başvuran mahkeme önünde sona erdirildiğini saptadı. İtiraz yoluna başvurulabilmesi için mahkemenin önünde usulüne uygun açılmış ve görev alanına giren bir davanın bulunması gerekiyordu. Bu koşul karşılanmadığından başvurunun yetkisizlik nedeniyle reddine karar verildi. Ön ödeme kuralının esası incelenmedi.

 

Hukuki İlke

 

Somut norm denetiminde, itiraz eden mahkemenin önünde bakılmakta olan bir dava bulunmalıdır. Bu dosyada daha önce ceza hükmü kurulmuş olması nedeniyle o koşul gerçekleşmedi.

 

Sonuç

 

Türk Ceza Kanunu’nun ön ödemeye ilişkin hükmüne yönelik itiraz, başvuran mahkemenin yetkisizliği nedeniyle oy birliğiyle reddedildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 152
    Kararda anılan

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 75/6-a-2
    Kararda anılan

  • 6216 sayılı Kanun — m. 40
    Kararda anılan

  • 7571 sayılı Kanun — m. 16
    Kararda anılan

  • 6763 sayılı Kanun — m. 12
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI


Esas Sayısı : 2026/81


Karar Sayısı : 2026/75


Karar Tarihi : 16/4/2026


R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ edildi.


İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Bolu 2. Asliye Ceza Mahkemesi


İTİRAZIN KONUSU: 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesine 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenen (6) numaralı fıkranın (a) bendinin 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle değiştirilen (2) numaralı alt bendinin Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 24. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.


OLAY: Hakaret suçundan açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.


I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ


Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 75. maddesi şöyledir:


“Önödeme


Madde 75- (1) Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnız adlî para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırı altı ayı aşmayan suçların faili;


a) Adlî para cezası maktu ise bu miktarı, değilse aşağı sınırını,


b) Hapis cezasının aşağı sınırının karşılığı olarak her gün için yüz Türk Lirası üzerinden bulunacak miktarı,


c) Hapis cezası ile birlikte adlî para cezası da öngörülmüş ise, hapis cezası için bu fıkranın (b) bendine göre belirlenecek miktar ile adlî para cezasının aşağı sınırını,


Soruşturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ödediği takdirde hakkında kamu davası açılmaz. (Ek cümleler:17/10/2019-7188/16 md.) Failin on gün içinde talep etmesi koşuluyla bu miktarın birer ay ara ile üç eşit taksit hâlinde ödenmesine Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilir. Taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde önödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/12 md.) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, önödemeye bağlı olarak kovuşturmaya yer olmadığına veya kamu davasının düşmesine karar verildiği tarihten itibaren beş yıl içinde önödemeye tabi bir suçu işleyen faile bu fıkra uyarınca teklif edilecek önödeme miktarı yarı oranında artırılır.


(2) Özel kanun hükümleri gereğince işin doğrudan mahkemeye intikal etmesi halinde de fail, hakim tarafından yapılacak bildirim üzerine birinci fıkra hükümlerine göre saptanacak miktardaki parayı yargılama giderleriyle birlikte ödediğinde kamu davası düşer.


(3) Cumhuriyet savcılığınca madde kapsamına giren suç nedeniyle önödeme işlemi yapılmadan dava açılması veya dava konusu fiilin niteliğinin değişmesi suretiyle madde kapsamına giren bir suça dönüşmesi halinde de yukarıdaki fıkra uygulanır.


(4) Suçla ilgili kanun maddesinde yukarı sınırı altı ayı aşmayan hapis cezası veya adlî para cezasından yalnız birinin uygulanabileceği hallerde ödenmesi gereken miktar, yukarıdaki fıkralara göre adlî para cezası esas alınarak belirlenir.


(5) Bu madde gereğince kamu davasının açılmaması veya ortadan kaldırılması, kişisel hakkın istenmesine, malın geri alınmasına ve müsadereye ilişkin hükümleri etkilemez.


(6) (Ek: 24/11/2016-6763/12 md.) Bu madde hükümleri;


a) Bu Kanunda yer alan;


1. Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi (98 inci maddenin birinci fıkrası),


2. (Ek:7/11/2024-7531/15 md.) (Değişik:24/12/2025-7571/16 md.) Hakaret (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125),


3. Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması (madde 171),


4. Çevrenin taksirle kirletilmesi (182 nci maddenin birinci fıkrası),


5. Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma (264 üncü maddenin birinci fıkrası),


6. Suçu bildirmeme (278 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları),


suçları,


b) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 108 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan suç,


c) (Ek:17/10/2019-7188/16 md.) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan suç,


d) (Ek:17/10/2019-7188/16 md.) 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan suç,


bakımından da uygulanır. Bu fıkra kapsamındaki suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde fail hakkında aynı suçtan dolayı önödeme hükümleri uygulanmaz.


(7) (Ek: 24/11/2016-6763/12 md.) Ödemede bulunulması üzerine verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ile düşme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.”


II. İLK İNCELEME


1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Muhammed Nuri ÖZGÜR tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü.


2. Anayasa'nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyle uygulanacak kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi ya da taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması hâlinde bu hükümlerin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görev alanına giren bir davanın bulunması gerekmektedir.


3. Yapılan incelemede itiraz başvurusuna konu davada hakaret suçundan sanığın cezalandırılmasına karar verilerek davanın sona erdirildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuran Mahkemede bakılmakta olan bir davanın varlığından söz edilemez.


4. Açıklanan nedenle bakılmakta olan bir dava bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.


III. HÜKÜM


26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesine 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenen (6) numaralı fıkranın (a) bendinin 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle değiştirilen (2) numaralı alt bendine yönelik itiraz başvurusunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 16/4/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.


​


Başkan


Kadir ÖZKAYA


Başkanvekili


Basri BAĞCI


Başkanvekili


İrfan FİDAN


​


Üye


Engin YILDIRIM


Üye


Rıdvan GÜLEÇ


Üye


Recai AKYEL


​


Üye


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


Üye


Yıldız SEFERİNOĞLU


Üye


Selahaddin MENTEŞ


​


Üye


Kenan YAŞAR


Üye


Yılmaz AKÇİL


​


Üye


Ömer ÇINAR


Üye


Metin KIRATLI

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu

 

Karar Türü

Norm Denetimi

 

İlgili Hukuk Dalı

Ceza Muhakemesi Hukuku

 

Esas No

2026/81

 

Karar No

2026/75

 

Karar Tarihi

16 Nisan 2026

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page