top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA HUKUKU  ·  HAK İHLALİ OLMADIĞI  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Darbe Girişiminde Radyoevi İşgaline Katılan Subayın Mahkûmiyeti ve Kanunilik

 

B. No: 2020/35109 · 8 Nisan 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Darbe girişimi gecesi alay komutanının emriyle askerlere silah dağıtıp Harbiye Radyoevinin işgaline katılan üsteğmen; Anayasa'yı ihlal, kasten öldürme ve kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından mahkûm edildi. Başvurucu, terör saldırısı tatbikatı için gittiğini, darbeden habersiz olduğunu ve yalnız havaya ateş ettiğini ileri sürdü. Anayasa Mahkemesi, derece mahkemelerinin başvurucunun rütbesini ve darbeyi öğrendikten sonra kanunsuz emre uyup anonslara rağmen eylemini sürdürmesini gözeten değerlendirmesini ve görüntü kayıtları ile kriminal raporlara dayanan hedef gözeterek ateş ettiği kabulünü keyfî bulmadı. Suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edilmediğine karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, darbe girişimine katılan askerin cezai sorumluluğunun belirlenmesinde rütbesinin, askerî hiyerarşideki konumunun ve darbeyi öğrendikten sonraki hareket tarzının gözetildiği, görüntü kayıtları ve kriminal raporlara dayanan kabullerin temelsiz ve öngörülemez sayılamayacağını belirtti. Suçun unsurlarının oluşup oluşmadığını belirlemek derece mahkemelerine aittir; Anayasa Mahkemesi bu konuda yalnız açık keyfîlik ve öngörülemezlik yönünden denetim yapar.

 

Sonuç

 

Anayasa'yı ihlal, kasten öldürme ve kasten öldürmeye teşebbüs suçları yönünden suçta ve cezada kanunilik ilkesine ilişkin iddia kabul edilebilir bulunarak Anayasa'nın 38. maddesinde güvence altına alınan bu ilkenin ihlal edilmediğine oybirliğiyle karar verildi. Aynı suçlar yönünden savunma için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma hakkına ilişkin iddia açıkça dayanaktan yoksun olduğu, haberleşmenin engellenmesi suçuna ilişkin iddia süre aşımı, bozma sonrasında derdest olan kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve iki mağdura yönelik öldürmeye teşebbüs suçlarına ilişkin iddia başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulundu; diğer iddialar da kabul edilemez sayıldı. Adli yardım ve kimliğin gizli tutulması talepleri kabul edildi; başvurucu yargılama giderlerinden muaf tutuldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36, 38
    Suçta ve cezada kanunilik; savunma için gerekli zaman ve kolaylıklar

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 35, 82, 309
    Anayasa'yı ihlal, kasten öldürme ve teşebbüs hükümleri

  • 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 45, 47
    Başvuru yollarının tüketilmesi ve otuz günlük başvuru süresi

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


Y.S. BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2020/35109)


Karar Tarihi: 8/4/2026


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


GİZLİLİK TALEBİ KABUL


Başkan


:


Basri BAĞCI


Üyeler


:


Engin YILDIRIM


Selahaddin MENTEŞ


Kenan YAŞAR


Ömer ÇINAR


Raportör


:


Hüseyin ERAL


Başvurucu


:


Y. S.


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru; darbe teşebbüsü sırasında gerçekleştirilen suç oluşturmayan eylemlerin mahkûmiyete esas alınması nedeniyle suçta ve cezada kanunilik ilkesinin, duruşmada savunma yapılması amacıyla yeterli süre verilmemesi nedeniyle de savunma için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Başvurucunun, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde gerçekleştirilen işlemler nedeniyle başka temel haklarının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetleri de bulunmaktadır.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvuru 30/10/2020 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.


III. OLAY VE OLGULAR


4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir:


A. Bireysel Başvuru Süreci


5. Başvurucu, olayların geçtiği tarihte İstanbul Hasdal 6. Motorlu Piyade Alayında üsteğmen olarak görev yapmaktadır.


6. Başvurucu hakkında 15 Temmuz 2016 tarihinde Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) mensuplarınca gerçekleştirilen darbe girişimi kapsamında Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) Harbiye Radyoevinin ele geçirilmesi eylemine iştirak ettiği gerekçesiyle Anayasa'yı ihlal ve kasten öldürme suçları başta olmak üzere birçok suçtan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) tarafından soruşturma başlatılmıştır.


7. 16/7/2016 tarihinde gözaltına alınan başvurucu, soruşturma aşamasındaki ifadesinde; 15 Temmuz günü öğle saatlerinde alay komutanının gece atışı yapılacağını söyleyerek kendisinden silah ve mühimmat hazırlamasını istediğini, akşam 21.00 civarında alay komutanına ait alarm emrinin kendisine ulaştığını, toplanma alanında yapılan konuşmada alay komutanının kendilerinden TRT Radyoevine giderek güvenlik önlemi almalarını istediğini, verilen bu emri toplumsal olaylarda destek görevi olarak düşündüğünü ve mühimmatı dağıttığı askerlerle birlikte TRT binasına gittiğini beyan etmiştir. TRT binasına gittiklerinde Harp Akademisinden gelen askerlerin de kendilerine katıldıklarını belirten başvurucu, bir kısım askerin girişte bekleyen polislerin yanına gittiklerini, bir süre konuştuktan sonra silah sesi duyduğunu, sonrasında polislerin binaya girmelerine izin verdiklerini, kendisinin binanın dışında kalarak güvenliği sağladığını, saat 23.00'te çıkan olaylarla ilgili haberleri gördüğünü ve ortada bir kalkışma olduğunu anladığını ifade etmiştir. Başvurucu ayrıca 01.00 civarında silah sesleri gelmeye başladığını, panik hâlinde 2-3 el havaya ateş ettiğini, bir süre sonra askerleriyle birlikte Harbiye Orduevine gittiklerini ve polislerin burada kendilerini teslim aldığını söylemiştir. Başvurucu, anılan suçtan 19/7/2016 tarihinde tutuklanmıştır.


8. Soruşturma kapsamında başvurucu hakkında teşhiste bulunan diğer şüphelilerin beyanları özetle şu şekildedir:


i. B.Ö.; Gece saat 02.00 civarında başvurucunun elindeki G3 silahıyla havaya doğru seri bir şekilde ateş ettiğini, saat 03.00'te ise başvurucunun çağırması üzerine yanına gittiğini ve kendisine "Teslim olacağız." şeklinde beyanda bulunduğunu ifade etmiştir.


ii. H.Ü.; Olay gecesi TRT binasının bahçesinde gezinen kişiler arasında başvurucunun da olduğunu söylemiştir.


iii. E.Ö.; Radyoevinde bulundukları süre sonunda kendilerini teslim olmak için çağıran kişinin başvurucu olduğunu belirtmiştir.


iv. A.K.; Başvurucunun gece boyunca TRT binasının kapı girişinde olduğunu, gece 03.00 civarında binayı terk edip teslim olacaklarını başvurucunun kendisine söylediğini ifade etmiştir.


v. M.Ö.; TRT binasına gittiklerinde şüphelilerden yüzbaşı D.K.nın kendisine "Polis dahil kimseyi yaklaştırmayacaksınız." dediğini, sonrasında kendilerine ateş etme emri verdiğini, başvurucuyu da D.K.nın yanında silahlı olarak gördüğünü, başvurucunun havaya doğru seri bir şekilde ateş ettiğini, sonrasında polisin megafonla "Kışlanıza dönün." şeklinde anons ettiğini, bunun üzerine başvurucunun ise "Siz gidin, biz gitmeyeceğiz, ona kadar sayıyorum." dediğini ve saymaya başladıktan sonra altıya geldiğinde havaya ateş ettiğini söylemiştir.


vi. M.U.; Üsteğmen olan başvurucunun TRT binasında kendisi gibi er olan askerleri komuta ettiğini belirtmiştir.


vii. Y.D.; Binanın arka kısmına gece 03.00 sıralarında toplandıklarında polisin anonsu üzerine başvurucunun havaya doğru ateş ettiğini ifade etmiştir.


viii. Ö.M. ve S.M.nin de başvurucu hakkında benzer beyanlarda bulunduğu anlaşılmaktadır.


9. Müşteki polis memuru C.T. şikâyetine ilişkin ifadesinde başvurucunun olay gecesi bina dışında olan darbeci askerler arasında olduğunu ve şüpheli H.M.ye dönerek "Taksim meydanına megafon lazımmış komutanım." şeklinde sözler söylediğini beyan etmiştir.


10. Başsavcılık tarafından darbe girişimi kapsamında TRT Radyoevinde gerçekleşen eylemlerle ilgili yürütülen soruşturmada başvurucu hakkında temin edilen bilgi ve belgeler ise şu şekildedir:


i. 16/7/2016 tarihli yakalama tutanağına göre başvurucu ve emri altındaki altı askerin saat 04.25'te Harbiye Orduevine geldiklerinde teslim oldukları, başvurucunun teslim olma işlemleri yapılırken beyan ettiği silah numarasının 412527 olduğu belirtilmiştir.


ii. Başvurucunun TRT Radyoevine gitmeden önce alay komutanının talimatıyla yirmi adet G3 silah, 100 adet şarjör ve kompozit başlık aldığı, bu silahlardan üç tanesinin olay sonrasında başvurucunun makam odasında ele geçirildiği tespit edilmiştir.


iii. Güvenlik kamera görüntüleri çerçevesinde çizilen atış krokisinde başvurucunun kimliği tespit edilemeyen ere ait G3 silahı alarak TRT binası önünde hedef gözetmek suretiyle ateş ettiği ve ateş sonrasında kovanları topladığı ancak silahın hangi ere ait olduğunun tespit edilemediği açıklanmıştır. Ayrıca kamera görüntülerinden başvurucunun polisle yaşanan çatışmada yaralanan er M.B.yi olay yerine gelen itfaiye aracının yanına bıraktıktan sonra hızlıca geri koştuğu tespit edilmiştir. Yine başvurucunun zaman zaman diğer sanıklarla bir araya gelip konuştuğu, binada bulunanları dışarıya çıkarttığı, bina etrafında dolaştığı ve bu görüntüler çerçevesinde başvurucunun darbe girişimine fiilen katıldığı değerlendirilmiştir.


iv. İstanbul Emniyet Müdürlüğü tarafından hazırlanan 16-9724 sayılı uzmanlık raporunda, olay yerinden ele geçirilen boş kovanlardan dört tanesinin başvurucunun kullandığı 412527 seri numaralı silahtan atılmış olduğu bildirilmiştir.


v. Başvurucuya ait cep telefonuna ilişkin HTS kayıtları çerçevesinde hazırlanan analiz raporunda başvurucunun 15/7/2016 tarihinde 13.47, 13.54, 20.48 ve 21.16'da İstanbul Büyükşehir Belediyesine yönelik baskında aktif eylemde bulunduğu belirtilen ve haklarında ayrı soruşturma yürütülen şüpheliler M.T.S. ve A.B.yle görüşmeler yaptığı, yine Taksim'de gerçekleşen eylemlere ilişkin yürütülen soruşturma şüphelisi N.Y. ile de iletişim hâlinde olduğu tespit edilmiştir.


vi. 16/7/2016 tarihli üst arama tutanağında başvurucudan sekiz adet 1 Amerikan dolarının ele geçtiği açıklanmıştır.


vii. Başvurucuya ait cep telefonuyla ilgili düzenlenen inceleme raporunda ise farklı başlık altında gruplandırılmış 2387 öğenin silindiği ve bir suç unsuruna rastlanmadığı anlaşılmıştır.


11. Başsavcılık, başvurucunun Anayasa'yı ihlal, silahlı terör örgütüne üye olma, kasten öldürme, kasten öldürmeye teşebbüs, mala zarar verme, kamu kurumunun yayınlarının hukuka aykırı olarak kesilmesine teşebbüs etme ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından cezalandırılması talebiyle 3/5/2017 tarihli iddianame düzenlemiştir.


12. İddianamede FETÖ/PDY'nin amaç ve yapılanması hakkında bilgilere yer verildikten sonra darbe girişimi öncesinde İstanbul'da yaşanan askerî hareketlilik hakkında açıklayıcı bilgilere yer verilmiştir. 13/7/2016 tarihinde Anadolu yakasında bulunan 2. Zırhlı Tugay Komutanlığında yapılan toplantıda darbe girişiminde ele geçirilmesi planlanan yerlerin tespitinin yapıldığı açıklanan iddianamede 66. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında gerçekleşen son toplantıda TRT Radyoevine yapılacak baskınla ilgili görevlendirmenin bildirildiği belirtilmiştir. İddianamede yer verilen şüpheli ve tanık beyanları, görüntü kayıtları, HTS analiz ve silahlara ait kriminal inceleme raporları ile el koyma tutanakları çerçevesinde olayın gerçekleşme şekli şu şekilde açıklanmıştır:


i. Aynı soruşturma kapsamında şüpheli olarak yer alan Hasdal 6. Motorlu Piyade Alayında görevli kurmay subaylar H.M., D.K., R.A ile E.Ç.nin alaya sivil olarak geldikten sonra alay komutanları M.K. ve N.G.nin emrine girdikleri, burada yapılacak işgallere yönelik olarak toplantı yaptıkları, toplantı sonucunda aralarında başvurucunun da bulunduğu H.M.nin ekibinde yer alan askerlerin TRT Radyo binasının işgalinde görevlendirildikleri,


ii. Alay komutanı N.G. tarafından başvurucunun kurmay öğrenci subaylara silah temin etmekle görevlendirildiği, bu emir sonrasında başvurucunun mesai saatleri içinde 20 adet G3 piyade tüfeği, 20 adet hücum yeleği ve kompozit başlık temin ettiği ve akşam saatlerinde birliğe çağrılan askerlere verdiği,


iii. Başvurucunun silah verilen diğer şüpheli er ve erbaşlar ile birlikte saat 21.30 sıralarında birliklerinden çıkarak saat 22.15 civarında TRT Harbiye Radyoevi binasına geldiği, binaya geldiklerinde bina önünde görevli bulunan trafik polis memurlarının yanına giderek söz konusu polis memurlarına elde edilen görüntü kayıtları ve tespit edilen ifadelere göre silah doğrultmak suretiyle polis memurlarını etkisiz hâle getirdikleri, bu esnada yüzbaşı U.K.nın birkaç el havaya ateş ettiği, polislere ait silah ve teçhizatların zorla alındığı daha sonra polis memurlarının TRT binasının içine sokulduğu,


iv. Yapılan iş bölümü doğrultusunda tüm askerlerin içeriye girdiği ve askerlere dışarıdan ve içeriden gelebilecek tüm tehlikelere karşı atış serbest talimatı verildiği, binbaşı H.M.nin sıkıyönetim ilan edildiğini oradaki görevlilere ve askerlere söylediği, başvurucunun ise kendisine verilen görev kapsamında binanın dış güvenliğini sağladığı ve teçhizatlı olarak bahçede dolaştığı,


v. Gece 00.00'dan itibaren TRT Radyo binası önünde polislerin ve halkın toplanmaya başladığı, polis memurlarının defalarca yapılan eylemlerin hukuksuz olduğu ve teslim olmalarına yönelik çağrı yaptığı, bu sırada başvurucunun da aralarında bulunduğu askerlerin herhangi bir uyarı atışı yapmadan direkt hedef gözeterek ateş etmeye başladıkları, başvurucunun da havaya ateş ettiğini kabul ettiği, görüntü kayıtları ve mağdur beyanlarına göre vatandaşların üzerine askerler tarafından herhangi bir uyarı atışı yapılmadan direkt öldürmek kastıyla ateş edildiğinin birbirini doğrular şekilde beyan edildiği, kimler oldukları belirlenemeyen bir kısım şüphelilerin darbe kalkışmasının başarıya ulaşması amacıyla uzun namlulu silahlarla ve etkili mesafeden ateş ederek üç kişinin şehit olmasına ve kırk dokuz kişinin ise yaralanmasına neden oldukları,


vi. Çatışmalar esnasında birçok aracın ve binanın zarar gördüğü, ateşin devam ettiği saat 04.00 civarında başvurucunun altı er ile birlikte TRT Radyo binasının arka kısmından kaçarak TRT Radyo binasının hemen yakınında bulunan Harbiye Orduevine sığındığı ve orada polise teslim edildikleri belirtilerek atılı suçları işlediği iddia edilmiştir.


13. İddianamenin kabulü ile açılan dava İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesince (Mahkeme) görülmeye başlanmıştır. Mahkemece 24/5/2017 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapılmıştır. Tensip tutanağında diğerlerinin yanı sıra müştekilerin şikâyet ve delillerinin tespiti için işlem yapılmasıyla birlikte başvurucu hakkında ByLock kullanıcı kaydı ile Bank Asya hesabının bulunup bulunmadığının araştırılmasına karar verilmiştir. Celse arasında başvurucuya ait Bank Asya hesabıyla ByLock kullanıcı kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.


14. Mahkemenin 16/10/2017 tarihinde gerçekleştirdiği birinci celsede esasa yönelik herhangi bir işlem yapılmadığı aşamada Cumhuriyet savcısı tarafından aynı Mahkemede görülmekte olan Taksim Meydanı'nda gerçekleştirilen olaylara ilişkin E.2017/109 sayılı dosya ile var olan hukuki ve fiilî irtibat nedeniyle birleştirme talep edilmiştir. Mahkemece anılan celsede başvurucu ve diğer sanıkların tutukluluk durumları ve birleştirme hususundaki beyanları alındıktan sonra dosyaların birleştirilmesine karar verilmiştir. Birleştirme kararı itiraz incelemesi sonucunda kesinleşmiş ve yargılamaya E.2017/109 sayılı dosya üzerinden devam edilmiştir.


15. Birleştirme kararı sonrasında yargılama beş celsede tamamlanmıştır. 22/1/2018 tarihli celsede savunmasını yapan başvurucu; FETÖ/PDY ile hiçbir irtibatının olmadığını, 15 Temmuz günü saat 15.00 gibi alay komutanı olan sanık N.G.nin kendisini çağırdığını, akşam üzeri Harp Akademisinden atış için askerlerin geleceğini, 20 silah ve çok sayıda mühimmat hazırlamasını emrettiğini, sayıyı duyunca şaşırması üzerine sanık N.G.nin emri tekrar ettiğini, akşam 18.30 da alay komutanının talimatı üzerine içtima alanında teçhizatlı olarak toplandıklarını, burada TRT Radyoevine sanık H.M.yle gideceğinin Koktod emri olarak bildirildiğini ve TRT binasına gittiklerini belirtmiştir. Radyo binasında bulunan polislerle yaşanan tartışma sonrası bir komutanın havaya ateş ettiğini, kendisinin şaşırdığını ancak devamında binaya girdiklerini ifade eden başvurucu, sanıklar H.M. ve D.K.nın kendisine dış güvenliği sağlamasını emrettiklerini beyan etmiştir. Başvurucu, ayrıca ilerleyen saatlerde ailesiyle yaptığı görüşme sonucu kalkışmadan haberdar olduğunu, daha sonra yaşanan çatışmalara dâhil olmadığını, çatışmalar devam ederken camların kırılması üzerine panik hâlinde sadece havaya ateş ettiğini, fırsat bulunca da askerleriyle birlikte yakında bulunan orduevine giderek teslim olduğunu belirtmiştir. Son olarak silah teslim tutanağı ve kovan incelemesine dair kriminal raporlarda yanlış bir tespitin olmadığını belirten başvurucu, hedef gözeterek kimseye ateş etmediğini ileri sürmüştür. Duruşma tutanağına göre başvurucunun celse esnasında birlikte yargılandığı diğer sanıklara sorular sorduğu görülmektedir.


16. Anılan celse dinlenen sanık H.Ü.; er olarak görev yaptığını, alay komutanı sanık N.G.nin talimatı üzerine TRT Radyo binasına gittiklerini, araçtan iner inmez sanık U.K.nın havaya ateş ettiğini, içeri girdikten sonra çatışmaların başladığı zaman diliminde başvurucunun da binada olduğunu belirtmiştir. Sanık M.Ö. ise başvurucunun havaya ateş ettiğini gördüğünü, ayrıca polis anonslarının yapıldığı zaman başvurucunun polislere hitaben "Siz gidin, biz gitmeyeceğiz." dediğini ifade etmiştir. Sanık B.Ö. ise başvurucunun bina çevresine nöbet tutmaları için asker yerleştirdiğini ve kendisinden arka duvarın güvenliğini almasını istediğini, kimseyi yaklaştırmamalarını emrettiğini, başvurucunun seri bir şekilde havaya ateş ettiğini, sonrasında ise başvurucuyla birlikte teslim olduklarını beyan etmiştir. Mahkeme, başvurucuların keşif yapılmasına ve eğitim planlarının araştırılmasına yönelik taleplerinin dosyada bulunan görüntü kayıtları ve ilgili belgeler gözetilerek reddine karar vermiş celseyi esas hakkında mütalaanın sunulması amacıyla ertelemiştir.


17. Cumhuriyet savcısı tarafından celse arasında sunulan 4/4/2018 tarihli mütalaada başvurucunun diğer sanıklarla birlikte TRT Radyo binasına gittikten sonra üç vatandaşımızın şehit olmasına kırk dokuz vatandaşımızın yaralanmasına, kamu kurumu niteliğindeki TRT'nin yayınlarının kesilmesine teşebbüse, belirtilen araçlara zarar verilmesine, belirtilen işyerlerine zarar verilmesine ve isimleri belirtilen mağdurların hürriyetlerinden yoksun kalmalarına neden olduğu kabul edilmiştir. Bu doğrultuda darbe girişiminin başından sonuna kadar bölgeden ayrılmayan, suç işleme kararına bağlı olarak gerçekleştirilen tüm fiiller üzerine ortak hâkimiyet kuran, eylemlerin icrasına ilişkin olarak etkin ve fonksiyonel katkı sağlayan, bu katkıyla diğerlerinin fiillerini tamamlayan, etkili mesafeden ölüm veya yaralanması sonucunun kaçınılmaz olduğunu bile bile TRT Radyo binasında toplanan sivil halkın ve kolluk görevlilerinin üzerine öldürme kastıyla uzun namlulu silahlarla ateş eden başvurucunun atılı suçlardan müşterek fail olarak cezalandırılması talep edilmiştir.


18. Başvurucu 24/4/2018 tarihli celsede önceki savunmalarıyla aynı doğrultudaki beyanlarını sözlü olarak Mahkemeye sunmuştur. Duruşma tutanağına göre başvurucunun savunmasını yaptığı esnada diğer sanıklarla ilgili de savunma yapması üzerine Mahkeme başkanı tarafından birkaç defa uyarıldığı, sonrasında ise savunmasını tamamladığı anlaşılmaktadır. Ayrıca başvurucunun savunmasının kısıtlanmasına bağlı olarak hâkimin reddi talebinde bulunduğu ve anılan talebin reddine karar verildiği görülmektedir. Anılan celsenin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) çözüm tutanağının son kısmı şu şekildedir:


"...SANIK [Başvurucu]: Bitiriyorum Sayın Başkanım ... şahsıma, eşime ve bir buçuk yaşındaki oğluma yaşatılan bu mağduriyetin giderilmesi için mahkemenizden beraatımı talep ediyorum.


BAŞKAN : Bitirdin anladığım kadarıyla. Sanık yerine geçebilir."


19. Mahkeme; yargılama sonunda açıkladığı 30/4/2018 tarihli kararıyla başvurucunun Anayasa'yı ihlal suçundan ağırlaştırılmış müebbet, kasten öldürme suçundan (3 kez) ağırlaştırılmış müebbet, kasten öldürmeye teşebbüs suçundan (49 kez) 16 yıl, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan (7 kez) 6 yıl ve haberleşmenin engellenmesi suçundan 1 yıl 1 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir. Mahkeme ayrıca Türkiye Cumhuriyeti hükûmetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, terör örgütüne üye olma ve kamu malına zarar verme suçları bakımından ise anılan suçların bir bütün hâlinde Anayasa'yı ihlal suçunu oluşturduğu gerekçesiyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiğini belirtmiştir.


20. Gerekçeli kararın ilgili kısımları şu şekildedir:


"...1-Darbe Gecesi Hasdal Kışlası 6. Motorlu Piyade Alay'ında Gerçekleştirilen Eylemlere İlişkin Olarak;


14 Temmuz 2016 günü Hasdal Kışlası 6. Motorlu Piyade Alay'ında yeni alay komutanı [N.G.] ile eski alay komutanı [M.K.] arasında devir teslim töreni yapıldığı,15 Temmuz 2016 günü sabah saatlerinde yeni alay komutanı [N.G.nin] birlik komutanları ile toplantı yaptığı, bu toplantıda KOKTOD hususunda konuşulduğu, alay komutanı [N.G.nin] bu toplantıda birliklerin eğitim ve teşkilat durumunu sorduğu, eğitim yapılıp yapılmadığını sorduğu, ardından saat 13.00'da taburu KOKTOD düzeninde görmek istediğine dair emir verdiği, saat 13.00 sıralarında garaj bölgesinde toplanıldığı, ... daha sonra alay komutanı [N.G.nin] bizzat nizamiyeye giderek nizamiye nöbetçisi olan Astsubaya Harp Akademileri'nden 15-20 kişilk bir ekibin atış için geleceklerini ve bu kişileri alay komutanılığına yönlendirmesi gerektiğine dair emir verdiği, saat 15.00 sıralarında alay komutanın 3. tabur 8. bölükte üsteğmen rütbesinde görev yapan sanık [başvurucuyu] yanına çağırarak harp akademilerinden gece atışı için personel geleceğini, bu nedenle 20 silah, 20 kompozit başlık, 20 hücum yeleği ve 2000 mermi hazırlanmasını emrettiği, ... bu arada Harp Akademileri'nden öğretim görevlisi ve öğrenci subay sanıklar [H.M.], [E.Ç], [G.K.], [B.Ş.], [M.K.], [U.K.] ve [D.K.nın] alaya geldikleri, sanık [H.M.nin] 6. alaya geldikten sonra [M.K.] ile görüştüğü, burada [M.K.nın] sanık [H.M.ye] hitaben 'Harbiye ordu evi, TRT ve Taksim bölgesinde güvenliği sağlayacaksınız' dediği ve sanık [H.M.nin] emrine sanık Üsteğmen [başvurucu] ile birlikte 20 asker verdiği, bir süre sonra sanık [H.M.nin] akademiden gelen öğrenci subayların yanına giderek onlara 'ülke genelinde artan terör olayları olduğunu ve bu nedenle bu alaya takviye olarak görevlendirildiklerini' söylediği ve kamuflajlarını giymelerini istediği, bunun üzerine akademiden sivil kıyafetle alaya gelen öğrenci subayların kamuflajlarını giyerek beklemeye başladıkları, bu sırada sandıkla getirilen G3 piyade tüfeği, şarjör ve fişeğin sanık [başvurucu] tarafından kurmay subaylara dağıtıldığı,


...


4-Darbe Gecesi TRT Harbiye Radyo Binası'nda Gerçekleştirilen Eylemlere İlişkin Olarak;


Hasdal Kışlası 6. Motorlu Piyade Alayı eski komutanı Albay [M.K.] ile yeni Alay Komutanı [N.G.nin] bizzat organize ettiği ve bizzat emirlerini verdiği davaya konu trt harbiye radyo binasının işgal hadisesinde, olay tarihinde Hasdal Kışlası'na gelen, subaylar sanık [H.M.], [E.Ç.], [G.K.], [B.Ş.], [M.K.], [U.K.] ve [D.K.nın] ile Hasdal Kışlasında rütbeli olarak görev yapan sanık üsteğmen [başvurucunun] başlarında olduğu ... 25 er ve erbaş ile beraber 7 rütbeli toplam 32 sanığın tam teçhizatlı ve mühimmatlı olarak 2 askeri araç ile TRT Harbiye Radyo Binası nizamiye kapısına saat 22.30 sıralarında geldikleri ve araçtan inen askeri personel arasından iki rütbeli personelin 15 Temmuz akşamı Lütfi Kırdar Kongre Merkezi'nde devam eden UNESCO Toplantısı için Harbiye'de bulunan İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü B Bölge Trafik Denetleme Ekipler Amirliği'nde görevli polis memurları mağdurların yanlarına gelerek 'güvenlik ihbarı var, kendi güvenliğiniz için hemen içeri TRT binasına gelin' dedikleri, bunun üzerine mağdur polis memuru [A.Ç.nin] ekip aracına yöneldiği, araçta bulunan MP5 marka silahı güvenlik amaçlı aldığı, mağdur polis memurlarının şahsi telefonlarını ellerine götürdükleri esnada tüm askerlerin ellerinde bulunan uzun namlulu silahları doğrultarak sanıklardan [U.K.nın] da elindeki uzun namlulu silah ile havaya bir veya iki el ateş ederek 'oyun mu oynuyoruz lan burada, ellerinizi kaldırıp hemen içeri girin' demesi üzerine, amirlerine telefonla bilgi verip konuyu öğrenmek istediklerini söyledikleri, ... bu arada sanık [D.K.nın] elindeki G3 ile seri şekilde kulübenin yanında hedef alarak ateş ettiği,


...


Sanık [D.K.nın] binanın dışarısında arka tarafa yerleştirdiği askerlere 'polis dahil kimseyi yaklaştırmayacaksınız, ateş edin' diye emir verdiği, bir süre sonra binanın üst kısmında ateş sesleri gelmesi üzerine, sanık [D.K.nın] sanıklardan [Ö.M.ye] silahını tevcih edip 'size ateş edin diyorum, burada bugün çok kan çıkacak' dediği, sanık [başvurucunun] TRT Radyo binasının arka tarafında dışarıda bulundukları esnada elindeki G3 ile havaya doğru kapı önünde seri şekilde ateş ettiği, dışarıdan megafonla 'Asker polis kardeştir. Birbirimize sıkmayalım. Kışlanıza dönün' diye anonslar yapılması üzerine sanık [başvurucunun] 'siz gidin, biz gitmeyeceğiz, 10’a kadar sayıyorum' dediği, sanığın saymaya başladığı ve 6‘ya geldiğinde bir anda elindeki G3 ün namlusunu havaya bakacak şekilde doğrultup seri şekilde ateş ettiği, ... ayrıca olaylara müdahele etmek için bölgede bulunan Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğü Güvenlik Büro Amirliğine bağlı zırhlı aracın çeşitli yerlerinde açılan ateş sonucu hasar oluştuğu, daha sonra saat 04.30 sıralarında önce sanık [D.K.nın] daha sonrada sanık [başvurucu] ile 6 erin TRT Radyo binasının arka kısmından kaçarak TRT Radyo binasının hemen yakınında bulunan Harbiye Orduevine sığındıkları ve orada teslim oldukları ardından, polise teslim edildikleri, geri kalan rütbeliler ile erlerin ise olay yerinde bulunan görevli polislere ve sivil vatandaşlarımıza ateş etmeye devam ettikleri ve bu sanıkların da saat 05.30 sıralarında polis tarafından bina içerisinde yakalanarak teslim alındıkları,


...


Doğrudan halka ateş edilmesine yönelik emir üzerine sanıkların ateş ettiği ve bu atışlar sonucunda 49 vatandaşımızın yaralandığı ve 3 kişinin de şehit olduğu sabittir. Bir kısım sanık Havaya ateş etse bile bir kısmının halka ateş ettiği ortadadır. İşte bu anda havaya ateş edenler de doğrudan halka ateş edenlerin suç işleme kararını kuvvetlendirmekte ve halka ateş eden sanıklara destek olmaktadırlar. Atılı eylemler üzerinde ortaklaşa hakimiyet kurmaktadırlar. Böyle olunca TRT radyo işgali dosyası bakımından ateş eden bütün erlerin darbe girişimine ve atılı suçlara iştirak ettiklerine mahkememizce kanaat getirilerek sabit olan suçlardan cezalandırılmalarına karar verilmiştir. Zaten dosyada 3 kişinin şehit olduğu ve katılan beyanları dikkate alındığında bu sanıkların da doğrudan halka ateş ettiğinin kabulü gerekir.


c-Sanıkların Hukuki Durumlarının teker teker değerlendirilmesi;


Sanık [başvurucu] ile ilgili olarak; Sanığın 6. Motorlu Piyade Alayı 3. Tabur 8. bölükte üsteğmen rütbesi ile görevli olduğu, saat 15.00 sıralarında alay komutanı [N.G.nin] sanık [başvurucunun] yanına çağırarak harp akademilerinden gece atışı için personel geleceğini, bu nedenle 20 silah, 20 kompozit başlık, 20 hücum yeleği ve 2000 mermi hazırlanmasını emrettiği, sanığa bu silah ve mühimmatların akşam birliğe gelecek kurmay subaylara verileceğini ve onların da atış yapacaklarını söylediği, bunun üzerine sanık [başvurucunun] sandıkla getirilen G3 piyade tüfeği, şarjör ve fişeği içtima alanında bulunan sanık kurmay subaylara dağıttığı, daha sonra onlarla birlikte hareket ederek 6. Alaydan temin edilen sanık er ve erbaşlar ile birlikte askeri araçlarla TRT radyo binasına gittiği, orada daha olayın başında kapı önünde görev yapan trafik polislerinin silah zoruyla etkisiz hale getirilmesi eyleminde bulunduğu, sanık olan er ve erbaşların binanın içerisinde konuşlandırılmasında görev aldığı, ayrıca olaylar sırasında sanık [başvurucunun] TRT Radyo binasının arka tarafında dışarıda bulundukları esnada elindeki G3 ile havaya doğru kapı önünde seri şekilde ateş ettiği, dışarıdan megafonla 'asker polis kardeştir, birbirimize sıkmayalım, kışlanıza dönün' diye anonslar yapılması üzerine sanık [başvurucunun] 'siz gidin, biz gitmeyeceğiz, 10’a kadar sayıyorum' dediği, sanığın saymaya başladığı ve 6‘ya geldiğinde bir anda elindeki G3 piyade tüfeğinin namlusunu havaya bakacak şekilde doğrultup seri şekilde ateş ettiği, sanık [Ö.M.nin] savunmasında da [başvurucunun] havaya ateş ettiğini gördüğünü, beyan ettiği daha sonrada sanıkla birlikte 6 erin TRT Radyo binasının arka kısmından kaçarak TRT Radyo binasının hemen yakınında bulunan Harbiye Orduevine sığındıkları ve orada teslim alınarak polise teslim edildikleri anlaşılmıştır.


Yukarıdaki başlıklar altında eylemleri ayrıntılı olarak anlatılan 6. Motorlu Piyade Alayı'nda görevli olan sanıklar ile ilgili olarak;


Sanık [başvurucunun] TRT Radyo Binasına gittikten sonra, yukarıdaki kısımda ayrıntıları ile açıklandığı üzere isimleri belirtilen 3 vatandaşımızın şehit olmasına 49 vatandaşımızın mağdur olmasına ve yaralanmasına, kamu kurumu niteliğindeki TRT'nin yayınlarının kesilmesine teşebbüse, belirtilen araçlara zarar verilmesine, belirtilen iş yerlerine zarar verilmesine ve isimleri belirtilen mağdurların hürriyetlerinden yoksun kalmalarına neden oldukları olayda şehit olan şahısların ve mağdurların olay yerinde yapılan bu eylemlerin hukuksuzluğuna ve askerin kışlaya dönmesine yönelik direnmelerine karşılık çevrede toplanan sivil vatandaşlar ile kolluk görevlilerinin uyarılarını dikkate almayan ve olayın başından sonuna kadar bölgeden ayrılmayan, suç işleme kararına bağlı olarak gerçekleştirilen tüm fiiller üzerine ortak hakimiyet kuran, eylemlerin icrasına ilişkin olarak etkin ve fonksiyonel katkı sağlayan, bu katkıyla diğerlerinin fiillerini tamamlayan, etkili mesafeden ölüm veya yaralanması sonucunun kaçınılmaz olduğunu bile bile TRT Radyo binası'nda toplanan sivil halkın ve kolluk görevlilerinin üzerine öldürme kastıyla uzun namlulu silahlarla ateş eden [başvurucu] sanığın müşterek fail olarak Kasten Adam Öldürme, Kasten Öldürmeye Teşebbüs, Kamu Kurumunun Yayınlarının Hukuka Aykırı Olarak Kesilmesine Teşebbüs Etme ve Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma fiillerinin faili olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla ..."


21. Başvurucu; karara karşı sunduğu istinaf dilekçesinde diğerlerinin yanı sıra savunmasının kısıtlandığını, bir kısım beyanlarının duruşma tutanağına geçirilmediğini, komutanları tarafından kendisine verilen emir doğrultusunda hareket ettiğini, terör olayına müdahale edileceği beyan edilmek suretiyle iradesinin sakatlandığını, suç kastının olmadığını, eylemlerinin hukuki nitelendirmesinin hatalı olduğunu ve tanıklarının dinlenmediğini ileri sürmüştür. Başvurucunun istinaf talebi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesince (İstinaf Dairesi) kararda herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı belirtilerek 15/2/2019 tarihinde esastan reddedilmiştir. İstinaf Dairesince haberleşmenin engellenmesi suçu yönünden verilen kararın kesin olduğu belirtilmiştir. Söz konusu karar, başvurucuya bulunduğu ceza infaz kurumunda 19/3/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir.


22. Başvurucu, İstinaf Dairesinin kararı sonrasında sunduğu temyiz dilekçesinde ise istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlar dışında gerekçe gösterilmeksizin hüküm kurulduğunu, istinaf incelemesinde itirazlarının karşılanmadığını, bilirkişi incelemesi yapılmadığını ve eylemin hatalı nitelendirildiğini belirtmiştir.


23. Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesi (Ceza Dairesi) Anayasa'yı ihlal, kasten öldürme ve -mağdurlar A.D. ve A.F.S. dışındaki kırk yedi mağdura yönelik- kasten öldürmeye teşebbüs suçlarıyla ilgili istinaf talebinin esastan reddine ilişkin İstinaf Dairesi kararını 18/3/2020 tarihinde onamıştır. Onamaya ilişkin kararın ilgili kısmı şu şekildedir:


"...TRT binasına gelen [aralarında başvurucunun da bulunduğu] sanıklar binada görevli dört polise bomba ihbarı olduğunu ve içeriye geçmeleri gerektiğini söylemişler, polislerin tereddüt etmesi üzerine sanıklardan [U.K.] havaya bir el ateş açmıştır. Sanıklar hakaret edip silah doğrultarak polisleri içeri almış, silahlarına da el konulmuştur. Rutin görevdeki çalışanlar evlerine gönderilmiş, üç TRT çalışanı ise alıkonulmuştur. Askerler bina girişi ve katlara konuşlandırılmış, büyük bir terör saldırısı olacağı söylenerek gerektiğinde silah kullanmaları istenmiştir. 00.00’dan sonra [E.Ç.] ve [G.K.] 6 erle birlikte Taksim’e geçmişlerdir. 01.00’den sonra Şişli İlçe Emniyet Müdürü ve Emniyet Müdür Yardımcısı sanıklarla konuşmak ve eylemlerinden vazgeçirmek için TRT binası önüne gelmişler ancak subay sanıklar tarafından kendilerine ateş açılmış, emniyet müdürü [M.E.] yaralanmış, araçları ise alev alarak yanmıştır. Bu sırada girişimi öğrenen vatandaşlarımız olay yerine gelmiş, ellerinde bayraklar bulunan ve tekbir getiren kalabalığa doğrudan hedef alınarak ateş açılmış, gece boyu devam ettirilen atışlar sonucu [M.D.], [F.Y.] ve [J.M.] şehit olmuş, mahkeme kabulüne göre 49 kişi yaralanmıştır. Güvenlik kamera kayıtları, mağdur TRT çalışanları ve rütbesiz askerlerin beyanları, olay yerinde bulunan kovanların balistik incelemesine göre subay sanıklar [H.M.], [R.A.], [U.K.] ve [başvurucunun] gece boyunca hedef gözeterek pek çok kez vatandaşlara ve polislere ateş etmişlerdir ..."


24. Ceza Dairesince başvurucunun mağdur sayısınca (7 kez) cezalandırıldığı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden "...sanıkların bir kez cezalandırılmaları cihetine gidilip, zincirleme suç hükümlerine göre cezalarından artırım yapılması gerektiği" gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir. Bozma kararında, başvurucunun kasten öldürmeye teşebbüs suçunun mağdurları A.D. ve A.F.S.ye yönelik eylemlerinin kasten öldürmeye teşebbüs yerine kasten yaralama olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ceza Dairesince ayrıca ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilen Türkiye Cumhuriyeti hükûmetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, terör örgütüne üye olma ve kamu malına zarar verme suçları bakımından verilen istinaf kararının temyiz edilemeyeceği gerekçesiyle anılan suçlar bakımından yapılan temyiz başvurusunun reddine de karar verilmiştir.


25. Kesinleşen mahkûmiyet hükümleri yönünden nihai karar başvurucu tarafından 5/10/2020 tarihinde öğrenilmiştir.


B. Bireysel Başvurudan So

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2020/35109

 

Karar Tarihi

8 Nisan 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Ceza Hukuku

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İnfaz ve Yatar Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page