top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA HUKUKU  ·  HAK İHLALİ OLMADIĞI

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Mahpus Mektubundan Tek Cümlenin Çizilerek Gönderilmesi

 

B. No: 2020/39281 · 27 Şubat 2025

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Tutuklu başvurucunun bir milletvekiline yazdığı on beş sayfalık mektupta, infaz koruma memurlarının bazı mahpuslara saldırdığına dair duyum aktaran tek cümle, paniğe yol açabilecek yalan ve yanlış bilgi içerdiği gerekçesiyle çizildi ve mektup bu şekilde gönderildi; şikâyet ve itiraz reddedildi. Anayasa Mahkemesi, somut bilgiye dayanmayan duyumun kuruma karşı olumsuz algı yaratabileceğine ilişkin gerekçeyi temelsiz saymadı. Çizilen kısmın mektubun anlam bütünlüğünü bozmadığını belirterek haberleşme hürriyetinin ihlal edilmediğine karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, mahpus mektubuna yapılan müdahalenin gönderen, muhatap ve içerik gözetilerek mektuba özgü gerekçeyle açıklanması ve kısmen sakıncalı yazışmada sakıncalı kısmı çizerek gönderme imkânının tartışılması gerektiğini hatırlattı. Uzun bir mektuptan yalnız somut bilgiye dayanmayan tek bir cümlenin, gerekçesi gösterilerek ve anlam bütünlüğü bozulmadan çizilmesini ölçülü buldu.

 

Sonuç

 

Adli yardım talebi kabul edildi; haberleşme hürriyetine ilişkin iddia kabul edilebilir bulunarak Anayasa'nın 22. maddesinde güvence altına alınan haberleşme hürriyetinin ihlal edilmediğine oybirliğiyle karar verildi. Geçici olarak muaf tutulan 446,9 TL harçtan ibaret yargılama giderinin başvurucudan tahsiline hükmedildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 22
    Haberleşme hürriyeti

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 339
    Adli yardımla geçici olarak muaf tutulan harcın tahsili

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2020/39281)


Karar Tarihi: 27/2/2025


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


Başkan


:


Basri BAĞCI


Üyeler


:


Engin YILDIRIM


Rıdvan GÜLEÇ


Kenan YAŞAR


Metin KIRATLI


Raportör


:


İsmail ŞAHİN


Başvurucu


:


...


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ


1. Başvuru, mektubun sakıncalı görülen kısmının çizilerek gönderilmesi nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.


2. Başvurucu, olay tarihinde terör örgütüne üye olma suçundan Sincan 3 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (İnfaz Kurumu) tutuklu olarak bulunmakta olup 4/6/2021 tarihinde tahliye edilmiştir.


3. Başvurucunun bir milletvekiline göndermek istediği mektup, İnfaz Kurumu tarafından 16/9/2020 tarihinde kısmen sakıncalı bulunarak, on beş (15) sayfalık mektubun sadece bir cümlesinin sakıncalı görülüp bu cümlenin çizilerek gönderilmesine karar verilmiştir. Kısmen sakıncalı mektup gönderme kararının gerekçesinde; mektup içerisindeki bir cümlenin gerçeği yansıtmadığı, İnfaz Kurumu görevlilerine iftirada bulunulduğu, çevreye karşı İnfaz Kurumu hakkında olumsuz algı oluşturulmaya çalışıldığı ve mektubun geri kalan kısımlarında sakıncalı bir emare bulunmadığı belirtilmiştir. Mektup içeriğinin genel olarak başvurucunun gözaltına alınmasından İnfaz Kurumuna getirilişine kadar süreçten ve İnfaz Kurumunda yaşadığı sorunlardan bahsettiği, mektubun sakıncalı bulunan cümlesinde ise infaz koruma memurlarının bazı mahpuslara saldırdığına dair duyum aktarıldığı görülmüştür.


4. Başvurucu, anılan karara karşı mektubun sakıncalı bulunan kısmına ilişkin gerekçelerin yerinde olmadığı iddiasıyla Ankara Batı 1. İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği) şikâyette bulunmuştur. İnfaz Hâkimliği 3/11/2020 tarihli kararıyla sakıncalı bulunan tek cümlelik ifadenin İnfaz Kurumunun asayiş ve güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, kişi veya kuruluşları paniğe yöneltecek yalan ve yanlış bilgileri içerdiği gerekçesiyle şikâyetin reddine karar vermiştir.


5. Başvurucu, İnfaz Hâkimliğinin kararına karşı Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesine (Ağır Ceza Mahkemesi) itirazda bulunmuştur. Ağır Ceza Mahkemesi, anılan kararların usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle 16/11/2020tarihinde itirazın reddine karar vermiştir.


6. Başvurucu nihai hükmü 20/11/2020 tarihinde öğrendikten sonra 7/12/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


II. DEĞERLENDİRME


7. Ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.


8. Başvurucu, yazdığı mektubunun sakıncalı görülen kısmının çizilerek gönderilmesi kararının gerekçesinin somut ve gerçekçi olmadığını ileri sürmüştür. Başvurucu, mektubunun çizilerek gönderilmesinin haberleşme hürriyetini ihlal ettiğini iddia etmektedir. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde; ceza infaz kurumu uygulamalarına karşı yargı yolunun açık olduğu ve yargı kararlarına karşı idarenin müdahale imkânının bulunmadığı ifade edilmiştir.


9. Başvuru, haberleşme hürriyeti kapsamında incelenmiştir.


10. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


11. Mahpusların mektuplarının denetlenmesi ve alıkonulması suretiyle haberleşme hürriyetine yapılan müdahalelerin kanuniliği, meşru amacı, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluğu ve ölçülülüğünün denetiminde gözetilmesi gereken genel ilkeler Anayasa Mahkemesince birçok kararda ayrıntılı olarak açıklanmıştır (bkz. ... [2. B.], B. No: 2013/1822, 20/5/2015, §§ 37-68; ... (3) [1. B.] , B. No: 2017/34566, 10/3/2020, §§ 44-57; ... ve ... [1. B.], B. No: 2017/31506, 10/3/2020, §§ 44-57). Anılan ilkelerden hareketle ceza infaz kurumlarına gelen veya bu kurumlardan gönderilen yazışmalara yapılan müdahalelerin mektubu gönderen, mektubun muhatabı ve mektup içeriği gözetilerek mektuba özgü olgu ve bilgilerle gerekçelendirilmesi ve haberleşme hakkının kötüye kullanıldığının objektif bir şekilde ortaya konulması gerektiği söylenebilir. Dolayısıyla bu kapsamda öncelikle mektubun içeriğindeki hangi sözlerin neden sakıncalı olduğu ilgili mevzuat kapsamında yeterli bir gerekçe ile gösterilmek zorundadır. Ayrıca yazışmanın kısmen sakıncalı görülmesi hâlinde sakıncalı görülen kısımların çizilmesi suretiyle yazışmanın muhatabına ulaştırılma imkânının olup olmadığı hususunun da ilgili kararlarda tartışılması gerekir (... [2. B.] , B. No: 2017/36100, 13/10/2020, § 43; ... [2. B.] , B. No: 2018/14937, 11/2/2021, § 44; ... (2) [2. B.], B. No:2018/36333, 24/11/2021, § 44).


12. Somut olayda, göndermek istediği mektubun sakıncalı görülen kısmının çizilerek gönderilmesi nedeniyle başvurucunun haberleşme hürriyetine yapılan müdahalenin kanuni dayanağının ve meşru amacının bulunduğu konusunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır (ayrıntılı açıklama için bkz. ..., §§ 46, 55; ... (3), §§ 45, 47).


13. On beş sayfalık mektubun sakıncalı görülen tek cümlesinin çizilerek gönderilmesinin nedeni ilgili kararlarda kişi veya kuruluşları paniğe yöneltecek yalan ve yanlış bilgileri içerdiği şeklinde açıklanmıştır. Başvurucunun çizilen cümlede infaz koruma memurlarının gerçekleştirdiğini iddia ettiği bir eylemi bir duyuma dayandırdığı, somut bir bilgi vermediği dolayısıyla duyuma dayalı bir bilginin tüm infaz koruma memurlarına ve kuruma karşı olumsuz algı oluşturma ve paniğe sevketmeye elverişli gören gerekçenin temelsiz ve yetersiz olduğu söylenemez. Bununla birlikte çizilen kısmın on beş sayfadan oluşan mektubun anlam bütünlüğünü bozacak nitelikte olmadığı dolayısıyla müdahalenin ölçülü olduğu da anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar çerçevesinde ilgili kararlarda mektupla ilgili ve yeterli gerekçenin yer aldığı, başvurucunun yargı makamlarına itiraz ve iddialarını sunabildiği de gözetildiğinde başvurucunun haberleşme hürriyetine yapılan müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun ve ölçülü olduğu sonucuna varılmıştır.


14. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 22. maddesinde güvence altına alınan haberleşme hürriyetinin ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.


III. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,


B. Haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


C. Anayasa'nın 22. maddesinde güvence altına alınan haberleşme hürriyetinin İHLAL EDİLMEDİĞİNE,


D. Geçici olarak muaf tutulan 446,9 TL harçtan ibaret yargılama giderinin 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 339. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca başvurucudan TAHSİLİNE ,


E. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 27/2/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Kitap Taslağının Ceza İnfaz Kurumu Dışına Gönderilmesinin Engellenmesi

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Ceza İnfaz Kurumunda Abonelikle Alınan Gazetenin Teslim Edilmemesi

Tüm Ceza Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Ceza İnfaz Kurumunda Mektup Denetimi

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2020/39281

 

Karar Tarihi

27 Şubat 2025

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Ceza Hukuku

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İnfaz ve Yatar Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page