Bireysel Başvuru Kararları · CEZA HUKUKU · HAK İHLALİ
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Cezaevinde Çocuğuyla Telefon Görüşmesi İçin Uygun Saat İstemi
B. No: 2021/29360 · 21 Temmuz 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Ceza infaz kurumundaki telefon görüşmeleri hafta içi saat 16.00’ya kadar yapılabiliyordu. Hükümlü, eşinin mesaisi nedeniyle bu saatlerde çocuğuyla görüşemediğini belirterek daha geç bir saat istedi. Anayasa Mahkemesi, çocuğun üstün yararı gözetilerek aile temasının sürdürülmesi ve görüşmenin daha geç veya hafta sonu yapılmasının güvenliğe etkisinin somut gerekçelerle açıklanması gerektiğini belirtti. Aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine ve başvurucunun tahliye edildiği de gözetilerek manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
Hukuki İlke
Çocuğuyla görüşmek için telefon saatinin değiştirilmesini isteyen mahpusun talebi, çocuğun üstün yararı ve kurum güvenliği arasında somut bir denge kurularak değerlendirilmelidir.
Sonuç
Aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine ve manevi tazminat ödenmesine karar verildi. Tahliye gerçekleştiğinden yeniden yargılamada hukuki yarar bulunmadığı belirtildi.
İlgili Mevzuat
Anayasa — m. 20, 41
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
... BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2021/29360)
Karar Tarihi: 21/7/2026
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Basri BAĞCI
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Rıdvan GÜLEÇ
Kenan YAŞAR
Ömer ÇINAR
Raportör
:
Abdurrahman Remzi AKPINAR
Başvurucu
:
...
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, telefonla görüşme saatinin çocukla görüşmeyi sağlayacak şekilde belirlenmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Başvurucu, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Sincan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu/Kurum) bulunmaktadır. 2015 doğumlu bir çocuğu olduğunu belirten başvurucu, Kurumun telefonla görüşmelerin hafta içi 09.00-16.00 saatleri arasında yapılacağına yönelik karar aldığını belirterek anılan uygulamayı Ankara Batı 1. İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği) şikâyet etmiştir. Şikâyet dilekçesinde başvurucu; eşinin şehir merkezine 50-60 km uzaklıkta bir köyde çalıştığını, sabah erken saatlerde evden çıkıp geç saatlerde eve döndüğünü, küçük yaştaki çocuğunu beraberinde işe götüremediğini ve bu nedenle çocuğuyla telefonla görüşemediklerini belirtmiştir. Başvurucu ayrıca bu görüşlerin çocuğuyla da görüşebilmesi adına saat 16.00'dan sonraya alınmasına ilişkin taleplerine Kurum tarafından cevap verilmediğini ifade etmiştir.
3. İnfaz Hâkimliği tarafından 25/3/2021 tarihinde başvurucunun talebinin reddine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde; Kurumca fiziki yapı, kapasite, haftalık telefon görüşü gün ve saatlerinin bireysel olarak değil koğuş bazında belirlendiği, pandemi nedeniyle alınması gereken tedbirler ve personel durumu dikkate alınarak hafta içi 09.00-16.00 saatleri arasında yapılan telefon görüş saatlerine ilişkin uygulamanın yerinde olduğu ifade edilmiştir. Bununla birlikte başvurucunun telefonda görüşmek istediği kişinin köyde oturduğuna ve çalışması nedeniyle 16.00'dan önce müsait olmadığına dair çalışma ve ikametgâh belgelerini sunmadığı vurgulanarak şikâyetin reddine karar verilmiştir.
4. Başvurucu, bu karara karşı önceki iddialarını tekrar ederek itiraz etmiştir. Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesi 9/4/2021 tarihinde İnfaz Hâkimliği kararının usule ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir.
5. Başvurucu, nihai kararı 14/4/2021 tarihinde öğrendikten sonra 17/5/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
6. Başvurucu 27/1/2026 tarihinde tahliye edilmiştir.
7. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
8. Başvurucu adli yardım talebinde bulunmuştur. Ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
9. Başvurucu; ailesinden çok uzakta bir ilde bulunan Ceza İnfaz Kurumunda kaldığını, pandemi nedeniyle sevk ve nakil işlemlerinin askıya alındığını, eşinin şehir merkezi dışında bir köyde çalışması ve 2015 doğumlu çocuğunu işe götürememesi nedeniyle çocuğuyla 09.00-16.00 saatleri arasında telefonla görüşemediğini, söz konusu durum nedeniyle küçük yaştaki çocuğunun psikolojik problemler yaşadığını belirtmiştir. Başvurucu, görüşlerin yalnızca hafta içi 09.00-16.00 saatleri arasında yapılmasına ilişkin uygulama ve bu uygulamaya yönelik şikâyetlerine Kurum tarafından cevap verilmediğini, bu nedenle anılan uygulamayı İnfaz Hâkimliğine şikâyet etmesine rağmen talebinin reddedildiğini belirterek özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının, haberleşme hürriyetinin, dilekçe hakkının ve bilgi edinme hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
10. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, başvurucunun özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edilip edilmediği konusunda yapılacak incelemede Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile somut olayın kendine özgü koşullarının da dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı verdiği beyanında önceki iddialarını yinelemiştir.
11. Başvuru, aile hayatına saygı hakkı kapsamında incelenmiştir.
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
13. Hükümlü ve tutukluların haftalık telefon görüşme gün ve saatlerinin öğrenim gören çocuklarıyla görüşme sağlayacak şekilde tespit edilmesi gerektiğine ilişkin genel ilkeler Anayasa Mahkemesinin Yeliz Erten ([2. B.], B. No: 2020/99, 11/3/2021, §§ 34-38) kararında açıklanmıştır. Bu bağlamda Anayasa'nın 20. ve 41. maddeleri ebeveynin çocuklarıyla bütünleşmesinin sağlanması amacıyla tedbirler alınmasını isteme hakkını ve kamusal makamların bu tür tedbirleri alma yükümlülüğünü içermektedir. Mahkemeler, idari makamlar ve yasama organı tarafından yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde çocuğun üstün yararının gözetilmesi ve aile ilişkilerinin sürdürülmesini sağlayacak şekilde hareket edilmesi devletin pozitif yükümlülüklerinin gereğidir. Hükümlü ve tutukluların bazı haklarının sınırlandırılması, tutulmanın kaçınılmaz sonucu olsa da ceza infaz kurumu idaresi hükümlü ve tutukluların ailesiyle temasını sağlayacak tedbirler almak zorundadır. Bu tedbirler alınırken çocuğun yüksek yararı gözetilerek kamu düzeni ve suç işlenmesinin önlenmesi ile aile hayatına saygı hakkı arasında adil bir denge sağlanmalı ve bu konuda ikna edici gerekçeler ortaya konmalıdır. Telefonla görüşme hakkı konusunda tespit edilen bu ilkeler, açık ve kapalı görüşlerin çocuk ve ebeveynin aile bağlarını sürdürecek şekilde temas etmesini sağlaması bakımından da geçerlidir (aynı yönde değerlendirmeler için bkz. Kenan Gülbay [2. B.], B. No: 2020/9239, 8/6/2023, § 10; Enes Akelma ve diğerleri [1. B.], B. No: 2020/37466, 8/2/2024, § 10; Şaban Cinoğlu [2. B.], B. No: 2020/8674, 8/6/2023, § 9).
14. Anayasa Mahkemesinin yukarıda anılan Yeliz Erten ve aynı yöndeki diğer kararlarında (Yeliz Erten, § 43; Kenan Gülbay, § 12; Enes Akelma ve diğerleri, § 12; Şaban Cinoğlu, § 11) çocuğun üstün yararının da gözetilerek aile ilişkilerinin devamlılığını sağlayacak şekilde hareket edilmediği, telefonla görüşme ve ziyaret gününün hafta sonu olacak şekilde ayarlanmasının kurumun güvenliğini ne şekilde tehlikeye düşüreceğinin ilgili kararlarda somut ve yeterli şekilde açıklanmadığı belirtilerek aile hayatına saygı hakkı bakımından devletten beklenen pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.
15. Başvurucunun telefonla görüşme hakkının hafta içi 09.00-16.00 saatleri arasında kullandırılması ve eşinin gün içinde müşterek çocuğundan ayrılarak il dışında bir köyde çalışması nedeniyle belirtilen saatlerde annesinin yanında olmayan çocuğuyla görüşemediği konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Buna rağmen idari ve yargısal makamlar, başvurucunun talepleri bağlamında çocuğun üstün yararını da gözönüne alarak aile ilişkilerinin devamlılığını sağlayacak şekilde hareket etmemiş; kararlarında telefonla görüşme saatinin çocukla da telefonla görüşebileceği şekilde 16.00'dan sonra veya hafta sonu olacak şekilde ayarlanmasının Kurumun güvenliğini ne şekilde tehlikeye düşüreceğine yönelik ilgili ve yeterli gerekçelere yer vermemiştir. Bu nedenle somut başvuruda yukarıda değinilen kararlarda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.
16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
III. GİDERİM
17. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 100.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
18. Başvurucunun tahliye olduğu görülmekle ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır.
19. Bununla birlikte başvurucunun tahliye olduğu da dikkate alınarak eski hâle getirme kuralı çerçevesinde ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için başvurucuya manevi zararları karşılığında net 50.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
IV. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
C. Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan aile hayatına saygı hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
Ç. Başvurucuya net 50.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
E. Kararın bir örneğinin bilgi için Ankara Batı 1. İnfaz Hâkimliğine (E.2021/1235, K.2021/1353), Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2021/1125 D.İş) ve Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 21/7/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Benzer Kararlar
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Aynı Yerleşkedeki Mahpus Eşlerin Çocuklarıyla Ortak Görüşmesi
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm
Karar Türü
Bireysel Başvuru
Başvuru No
2021/29360
Karar Tarihi
21 Temmuz 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları