Bireysel Başvuru Kararları · CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU · HAK İHLALİ
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — ByLock Kullanımı ve Örgütsel Kodlama Hakkındaki Savunmaların Araştırılması
B. No: 2021/3032 · 3 Eylül 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026
Kararın Özeti
Başvurucu, ByLock kullanımı ve örgütsel kodlama bilgileri esas alınarak örgüt üyeliğinden cezalandırılmıştı. Anayasa Mahkemesi, uygulamanın örgütsel haberleşme amacıyla kullanıldığını ortaya koyacak araştırmaların yapılmadığını ve savunmaların karşılanmadığını belirledi. Kodlamanın varlığını, eksik incelemeyi gideren yeterli bir dayanak olarak görmedi. Hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine oyçokluğuyla karar vererek dosyayı yeniden yargılamaya gönderdi. Tazminat taleplerini reddetti ve diğer usul şikâyetlerini ayrıca incelemedi.
Hukuki İlke
Mahkûmiyette belirleyici kabul edilen dijital haberleşme verisinin örgütsel kullanımını gösterecek araştırmalar yapılmalı ve sonucu etkileyebilecek savunmalar gerekçeli biçimde değerlendirilmelidir.
Sonuç
Hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine oyçokluğuyla karar verildi. Yeniden yargılama yapılması istendi. Tazminat talepleri reddedildi, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama iddialarının ayrıca incelenmesine gerek görülmedi.
İlgili Mevzuat
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 210, 217
6216 sayılı Kanun — m. 50, 66
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
... BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2021/3032)
Karar Tarihi: 3/9/2026
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Basri BAĞCI
Üyeler
:
Yıldız SEFERİNOĞLU
Kenan YAŞAR
Ömer ÇINAR
Metin KIRATLI
Raportör
:
Furkan Samet ESER
Başvurucu
:
...
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, silahlı terör örgütü üyeliği suçundan verilen mahkûmiyet kararı nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Başvurucu hakkında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) tarafından Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması üyesi olduğu şüphesiyle soruşturma başlatılmıştır.
3. Soruşturma neticesinde Başsavcılık tarafından başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılması talebiyle 5/4/2017 tarihinde iddianame düzenlenmiştir. İddianamede esas olarak başvurucunun ByLock kullanıcısı olduğu iddiasına yer verilmiştir.
4. Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) tarafından yapılan yargılama neticesinde başvurucunun -ByLock kullandığı ve başka bir soruşturma kapsamında ele geçirilen emniyet teşkilatı personeline ait örgüt arşivinde bulunan detay bilgisinde A5 seviyesinde kodlandığı gerekçesiyle- silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği sabit görülmüş ve alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına 17/5/2018 tarihinde karar verilmiştir.
5. Mahkûmiyet kararının ilgili kısmı şu şekildedir:
"... sanık ...'un kendisine ait 0505[...]82 numaralı GSM hattı ile ByLock sistemine, ilk giriş tarihi 20/08/2014 ve en son giriş tarihi olan 08/06/2015 tarihleri arasında farklı günlerde 160.537 kez, yukarıda numaraları belirtilen [ByLock] uygulamasının 9 adet IP adresine sahip sunucu üzerinden giriş yaptı[ğı] BTK'dan gelen yazı cevabıyla anlaşılmış olmakla, [ByLock] programını kullandı[ğı] kesin ve inandırıcı deliller ışığında sabit olduğu... Her ne kadar sanıklar atılı suçlamayı kabul etmemiş iseler de[]sanıkların sözkonusu telefon hatlarının kendilerine ait [olduklarına] ilişkin kabulleri, hatlarda [ByLock] kullanıldığına ilişkin tespit ve bu tespiti doğrulayan iletişim tespit tutanakları ve [ByLock] kullanılan yerlerin bazları sanıklara sorulduğunda sanıkların bu yerlerle bir şekilde bağlantılarının olduğu ve buralarda bulundukları hususları dikkate alındığında sanık savunmalarının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu kabul edilerek mahkememizce savunmalarına itibar edilmemiştir... sanık ...'un [ByLock] programına giriş sayısı, veri inceleme raporuna göre 'A5' seviyesinde örgüte bağlılığını en üst seviyede olması ile dosyadaki diğer deliller, birlikte değerlendirilerek suç işleme kastının yoğunluğu dikkate alınarak bu sanık yönünden teşdiden alt sınırdan uzaklaşılarak ceza tayin edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası kurulmuştur..."
6. Başvurucunun mahkûmiyet kararına karşı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunması üzerine dosya Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine (Bölge Adliye Mahkemesi) gönderilmiş ve istinaf kanun yolu incelemesi neticesinde başvurusunun esastan reddine 17/12/2018 tarihinde karar verilmiştir.
7. Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesine gönderilmiş ve temyiz incelemesi neticesinde temyiz isteminin esastan reddiyle hükmün onanmasına 16/9/2020 tarihinde kesin olarak karar verilmiştir.
8. Başvurucu, nihai kararı 4/12/2020 tarihinde öğrendikten sonra 25/12/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
9. Komisyon; adli yardım talebinin kabulüne, adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkı ile silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiğine ilişkin iddialar dışında kalan şikâyetlerin kabul edilemez olduğuna, anılan hak ve ilkelerin ihlal edildiğine ilişkin şikâyetlerin kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
II. DEĞERLENDİRME
10. Başvurucu; davanın sonucuna etkili itiraz ve savunmalarına rağmen herhangi bir araştırma yapılmaksızın ByLock kullandığı iddiasıyla cezalandırıldığını, aşamalar boyunca talepte bulunmasına rağmen hakkındaki mahkûmiyet kararına dayanak olan ByLock verilerini inceleme imkânı elde edemediğini beyan etmiş ve bu suretle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
11. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüş yazısında, başvurucunun başvuru formunda ileri sürdüğü anayasal haklarının ihlal edilip edilmediği konusunda yapılacak incelemede Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile somut olayın kendine özgü koşullarının dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Başvurucu tarafından Bakanlık görüşüne yönelik ibraz edilen cevap dilekçesinde ise başvuru formundaki iddialar yinelenmiştir.
12. Başvuru, adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkı bağlamında incelenmiştir.
13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
Ömer ÇINAR bu sonuca katılmamıştır.
14. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı maddi adaleti değil şeklî adaleti temin etmeye yönelik güvenceler içermektedir. Bu bakımdan adil yargılanma hakkı davanın taraflardan biri lehine sonuçlanmasını garanti etmemektedir. Adil yargılanma hakkı temel olarak yargılama sürecinin ve usulünün hakkaniyete uygun olarak yürütülmesini teminat altına almaktadır (M.B. [GK], B. No: 2018/37392, 23/7/2020, § 80).
15. Anayasa'nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu olamaz (konuya ilişkin birçok karar arasından bkz. Ahmet Sağlam [2. B.] B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).
16. Ancak temel hak ve özgürlüklere müdahalenin söz konusu olduğu durumlarda mahkemelerin takdir ve değerlendirmelerinin Anayasa'daki güvencelere etkisini nihai olarak değerlendirecek merci Anayasa Mahkemesidir. Bu itibarla Anayasa'da öngörülen güvenceler dikkate alınarak bireysel başvuru kapsamındaki temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediğine ilişkin herhangi bir inceleme kanun yolunda gözetilmesi gereken hususun incelenmesi olarak nitelendirilemez (Şahin Alpay (2) [GK], B. No: 2018/3007, 15/3/2018, § 53).
17. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi, çok istisnai durumlarda temel hak ve özgürlüklerden biri ile doğrudan ilgili olmayan bir şikâyeti kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin yasak kapsamına girmeden inceleyebilir. Açık bir keyfîlik nedeniyle yargılamanın hakkaniyetinin temelden sarsıldığı ve adil yargılanma hakkı kapsamındaki usule ilişkin güvencelerin anlamsız hâle geldiği çok istisnai hâllerde, aslında yargılamanın sonucuna ilişkin olan bu durumun bizatihi kendisi usule ilişkin bir güvenceye dönüşmüş olur. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin, mahkemelerin değerlendirmelerinin usule ilişkin güvenceleri anlamsız hâle getirip getirmediğini ve açık bir keyfîlik nedeniyle yargılamanın hakkaniyetinin temelden sarsılıp sarsılmadığını incelemesi yargılamanın sonucunu değerlendirdiği anlamına gelmez. Sonuç olarak Anayasa Mahkemesi, mahkemelerin delillerle ilgili değerlendirmelerine ancak açık bir keyfîlik ve adil yargılanma hakkı kapsamındaki usule ilişkin güvenceleri anlamsız hâle getiren bir uygulama varsa müdahale edebilecektir (Ferhat Kara [GK], B. No: 2018/15231, 4/6/2020, § 149; M.B., § 83).
18. Öte yandan adil yargılanma hakkı, hukuk kuralının davanın başvurucu lehine sonuçlanmasını temin eden yorumunun esas alınmasını güvence altına almamaktadır. Uyuşmazlığa uygulanacak hukuk kurallarının yorumlanması -yukarıda belirtildiği gibi- yargılama merciilerinin takdirindedir. Bununla birlikte yargılama merciilerinin hukuk kurallarını yorumlarken Anayasa'nın 2. maddesinde düzenlenen ve Cumhuriyet'in nitelikleri arasında sayılan hukuk devleti ilkesini gözönünde bulundurmaları gerekir. Esasen hukuk devleti ilkesi Anayasa'nın tüm maddelerinin yorumlanmasında dikkate alınması zorunlu olan bir ilkedir. Bu bağlamda Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının kapsam ve içeriğinin yorumlanmasında da hukuk devletinin gerekleri gözetilmelidir (M.B., § 84).
19. Bu noktada hukuk devletinin gereklerinden birini de hukuk güvenliği ilkesi oluşturmaktadır (AYM, E.2008/50, K.2010/84, 24/6/2010; E.2012/65, K.2012/128, 20/9/2012). Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi; hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013).
20. Bu açıklamalar ışığında yargılamanın hakkaniyetini doğrudan zedeleyen bazı durumlarda adil yargılanma hakkının usule dair güvencelerinin başvurucu açısından anlamsız hâle gelebileceği söylenebilir. Bu durumlarda aslında yargılamanın sonucuna ilişkin olan bir hususun bizatihi kendisinin usule dair bir güvenceye dönüştüğü kabul edilmelidir. Bu gibi durumların adil yargılanma hakkının ihlaline yol açabilmesi için ayrıca yargılamanın hakkaniyetini zedelediğinin tespit edilmiş olması gerekir (Ayşe Fahriye Tosun [GK], B. No: 2021/17663, 23/2/2023, § 44; aynı yönde ilave olarak bkz. İsmet Murtezaoğlu [1. B.], B. No: 2018/17312, 18/10/2022, § 40; Cihangir Akyol [GK], B. No: 2021/33759, 23/2/2023, § 49).
21. Somut olayın koşulları dikkate alındığında özellikle delil ve vakıa arasında kurulan bağın kabul edilebilir bir yoruma dayanıp dayanmadığı incelenmeli, maddi olayın subuta erdirilmesinde, aksi ispat edilemeyecek ve savunma yapmayı anlamsız kılacak varsayımların bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir.
22. Gerekçeli karar incelendiğinde başvurucu hakkında verilen mahkûmiyet kararının ByLock tespitine ve başvurucu hakkında örgüt tarafından yapılan kodlamaya dayandığı anlaşılmıştır (bkz. § 5).
23. Yargıtay uygulamasına göre sanıkların Garson kod adlı gizli tanıktan ele geçirilen SD kart içinde "A5" olarak kodlanmasının mahkûmiyet için yeterli olmayıp bunun için destekleyici bir ifade, beyan yahut başkaca bilgi ve belge bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir [birçok karar arasından bkz. Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 25/1/2021 tarihli ve E.2020/1608, K.2021/75 sayılı kararı].
24. Başvurucu hakkında örgüt tarafından yapılan kodlamaya ilişkin Yargıtay içtihadı gözönüne alındığında başvurucunun ByLock programını kullandığına dair yapılan tespitlerin terör örgütüne üye olma suçundan kesinleşen mahkûmiyet kararında belirleyici delil olduğu anlaşılmıştır.
25. Yargıtayın ByLock deliline yönelik içtihadı incelendiğinde ise yazışmalarında örgütsel içerik tespit edilemeyen sanıkların ByLock programını örgütsel iletişim amacıyla kullanıp kullanmadıklarının ve örgüt yapılanmasına dâhil olup olmadıklarının hukuki bir kesinlik içinde ortaya konulabilmesi için -somut olayın özelliğine göre ve ByLock tespit ve değerlendirme tutanaklarına yansıyan verilere yönelik- yapılması gerekli görülen bazı araştırmaların belirlendiği anlaşılmıştır (bkz. Ali Bayram İskender [GK], B. No: 2020/31370, 25/9/2025, §§ 19-25).
26. Bu çerçevede Yargıtayın anılan kararlarında ByLock tespit ve değerlendirme tutanağına göre sanığı arkadaş listesine ekleyen, sanığın kendi listesine eklediği veya irtibatlı olduğu (roster kayıtları) -kimlik bilgileri belirlenebilmiş olan- diğer ByLock kullanıcıları hakkında herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma olup olmadığının araştırılması, varsa bu kişilerin sanıkla ilgili aşamalarda verdikleri tüm ifadelerin getirtilerek icabında tanık olarak dinlenmelerinin sağlanması gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca -lüzum görülmesi hâlinde- Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminde araştırma yapılarak sanık hakkında verilmiş herhangi bir ifade bulunup bulunmadığının da araştırılması, varsa bu ifade tutanaklarının onaylı örneklerinin getirtirilerek duruşmada 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 217. maddesi uyarınca sanık ve müdafiine okunması, aynı Kanun'un 210. maddesi kapsamında tek veya belirleyici ifade yahut beyan sahiplerinin duruşmada tanık sıfatıyla dinlenerek bunun sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
27. Nitekim Anayasa Mahkemesi Ali Bayram İskender kararında, başvurucunun ByLock programını kullandığına dair tespitin terör örgütüne üye olma suçundan kesinleşen mahkûmiyet kararında belirleyici delil olarak kabul edildiği somut olayda kişilerin örgüt talimatı ile ByLock ağına dâhil olduğunun ve gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla kullandıklarının belirlenmesi açısından Yargıtayın ilkesel olarak ortaya koyduğu ve yapılmasını gerekli gördüğü araştırmaların yerine getirilmediği kanaatine ulaşmıştır. Anayasa Mahkemesi anılan kararda başvurucunun -ByLock programını kullanmadığına yönelik itirazının yanı sıra- anılan programı örgütsel iletişim amacıyla kullanmadığına dair iddiasının kararın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olduğu ancak yargı makamları tarafından bu iddia hakkında somut bir değerlendirme yapılmadığı, bu eksikliğin kanun yolu incelemeleri sırasında da telafi edilmediği kanaatine varmıştır. Anayasa Mahkemesi bu nedenle başvurucunun mahkûmiyeti için gerekli olan yeterli gerekçenin ortaya konulamadığını değerlendirmiş ve ihlal sonucuna ulaşmıştır (Ali Bayram İskender, §§ 47-58).
28. Yukarıda da değinildiği üzere Anayasa Mahkemesinin kural olarak somut davadaki delilleri değerlendirme ve hukuk kurallarını yorumlama gibi bir görevi yoktur. Buna karşın mahkemelerin yargılama sırasında taraflarca ileri sürülen argümanların gerçekliğinin tespitine yönelik gerekli ve etkili incelemeleri yapması, elde edilen deliller çerçevesinde ilgili ve yeterli bir gerekçe ortaya koyması ve yine ulaşılan sonuca götüren delil ile bu delilin ispat aracı olarak kullanıldığı vakıa arasında kurulan bağın kabul edilebilir bir yoruma dayanması, adil yargılanma hakkının bir gereğidir. Mahkeme tarafından ortaya konulacak aksi bir durum, adil yargılanma hakkının usul güvencelerini anlamsız hâle getirebilir.
29. Başvuru konusu olayda ByLock tespitine istinaden başvurucunun silahlı terör örgütü üyesi olduğu sonucuna ulaşılmış ve alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle cezalandırılmasına karar verilmiştir. Bununla birlikte Mahkeme tarafından Yargıtayın ByLock konusunda ilkesel olarak ortaya koyduğu ve yapılmasını gerekli gördüğü araştırmalar (bkz. § 26) yapılmamış; başvurucunun terör örgütünün amacını, kullandığı şiddetin türü ile yoğunluğunu bildiği ve yine eylemlerinin sempati ve iltisak boyutunu aştığı hususları açıkça ortaya konulmamıştır. Mahkeme tarafından başvurucunun ByLock deliline ilişkin yapmış olduğu savunmaları bertaraf edecek herhangi bir girişimde bulunulmadığı gibi başvurucunun bu husustaki talepleri de reddedilmiştir.
30. Başvurucunun ByLock uygulamasını kullandığına ilişkin tespiti içeren delillerin terör örgütü üyeliği suçundan kesinleşen mahkûmiyet kararında belirleyici delil olarak değerlendirildiği de gözönüne alındığında ByLock kullanımının gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla gerçekleştirildiği ortaya konulmaksızın verilen mahkûmiyet kararı ile birlikte başvurucu bakımından adil yargılanma hakkının usule ilişkin güvencelerinin anlamsız hâle getirildiği anlaşılmıştır.
31. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
Ömer ÇINAR bu sonuca katılmamıştır.
32. Mevcut başvuruda ulaşılan sonuç ve uygun görülen giderim gözetildiğinde silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddiası hakkında kabul edilebilirlik ve esas yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.
III. GİDERİM
33. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 10.000.000 TL maddi ve 10.000.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
34. Başvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktadır. Anayasa'nın 148. ve 153. maddeleri ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. ve 66. maddeleri uyarınca ihlal kararının gönderildiği yargı mercilerinin yapması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatıp Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek yargılama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yargılama konusunda bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2) [1. B.], B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
35. Öte yandan hak ihlali kararından Anayasa Mahkemesinin davanın neticesiyle ilgili bir tutum sergilediği sonucu çıkarılmamalıdır. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali kararı uyuşmazlığın sonuçlarından bağımsız olup beraate veya mahkûmiyete karar verilmesi gerektiği anlamına gelmemektedir. Kural olarak yargılamanın her aşamasında olduğu gibi ihlalin sonuçlarını gidermek üzere yeniden yapılacak yargılama sonunda da delillerin dava ile ilişkisini kurma ve bunları değerlendirip sonuç çıkarma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.
36. İhlalin niteliğine göre yeniden yargılama yapılmasının yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından manevi tazminat talebinin, maddi zararla ilgili bilgi ve belge sunulmaması nedeniyle de maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.
IV. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA Ömer ÇINAR'ın karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,
B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE Ömer ÇINAR'ın karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,
C. Silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın İNCELENMESİNE GEREK OLMADIĞINA OYBİRLİĞİYLE,
Ç. Kararın bir örneğinin hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2017/419, K.2018/286) GÖNDERİLMESİNE,
D. Başvurucunun tazminat talebinin REDDİNE,
E. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 3/9/2026 tarihinde karar verildi.
KARŞIOY
Başvurucu, silahlı terör örgütü üyeliği suçundan verilen mahkûmiyet kararı nedeniyle Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamında hakkaniyete uygun yargılanma hakkı ile silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş, Mahkememiz çoğunluğu tarafından, başvurucunun Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlal edildiği kabul edilmiştir. Aşağıda belirttiğim nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, Mahkememiz çoğunluğu tarafından Anayasa Mahkemesinin Ali Bayram İskender (Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Başvuru Numarası: 2020/31370, Karar Tarihi: 25/9/2025, R.G. Tarih ve Sayı: 13/3/2026 – 33195) kararına atıf yapılarak ihlal sonucuna ulaşıldığından, söz konusu kararda belirttiğimiz karşıoy gerekçemiz işbu başvuru açısından da aynen geçerlidir.
Başvurucu olayların geçtiği tarihte dördüncü sınıf emniyet Müdürlüğünden emekli olmuştur. Başvurucu hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliğinden dava açılmış ve yapılan yargılama sonucunda örgüt üyeliği suçundan başvurucuya alt sınırdan uzaklaşılarak hapis cezası verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi istinaf talebini esastan reddetmiş, Yargıtay istinaf talebinin esastan reddine ilişkin kararı onamış ve karar kesinleşmiştir. Yerel mahkemenin mahkûmiyet gerekçesinde başvurucunun telefonunda Bylock kullandığının tespit edilmesi, HTS kayıtları ve CGNAT kayıtlarına göre 160.537 Bylock bağlantısı gözükmesi, Emniyet Genel Müdürlüğü KOM Daire Başkanlığı tarafından gönderilen veri inceleme raporuna göre A5 seviyesinde kodlanmış (örgüt bağlılığının en üst seviyede) olmasına yer verilmiştir.
Mahkememiz çoğunluğu tarafından Anayasa Mahkemesinin Ali Bayram İskender kararına (G.K.,Başvuru Numarası: 2020/31370, Karar Tarihi: 25/9/2025) atıf yapılarak, başvurucunun Bylock kullanımının gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla gerçekleştirildiğinin ortaya konulamadığı kabul edilmiştir. Bylock kullanımının yoğunluğu ve başvurucunun A5 kodu ile kodlandığı hususları birlikte nazara alındığında artık başvurucunun Bylock’u örgütsel amaçlarla kullanmadığının ortaya konulamadığı sonucuna ulaşılamaz.
Anayasa Mahkemesi’nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, kural olarak mahkemeler önünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içeren yorum, uygulama ve sonuçlar Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisi kapsamındadır (Bkz. Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).
Başvurucu hakkında terör örgütü üyeliğinin sübut bulduğunu kabul eden yerel mahkeme, somut olay bağlamında HTS ve CGNAT kayıtlarını, KOM veri analiz raporunu değerlendirmiş, kararını gerekçelendirmiş ve hüküm kurmuştur. Yerel mahkemenin kararında, hukuk kurallarının uygulanmasında bariz takdir hatası veya açık bir keyfilik de mevcut değildir. Buna göre, başvurucunun bireysel başvurusunda yer alan iddiaları kanun yolu şikâyeti niteliğini haiz olup, bireysel başvuruda bu hususların değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenlerle somut başvuru hakkında kabul edilemezlik kararı verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlal edilmediği kanaatinde olduğumdan, aksi yöndeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Üye
Ömer ÇINAR
Benzer Kararlar
Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Ceza Yargılamasında Dijital Deliller ve Savunma Hakkı
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm
Karar Türü
Bireysel Başvuru
İlgili Hukuk Dalı
Ceza Muhakemesi Hukuku
Başvuru No
2021/3032
Karar Tarihi
3 Eylül 2026
Oy Durumu
Kısmen oyçokluğu, kısmen oybirliği
Resmî Kaynak
Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları