top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA HUKUKU  ·  HAK İHLALİ

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Kendini Savunamama İddiası Araştırılmadan Cinsel Saldırı Şikâyetinin Sonuçlandırılması

 

B. No: 2021/48578 · 18 Haziran 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Psikolojik rahatsızlığı bulunduğu belirtilen başvurucu, aynı evde yaşadığı üvey oğlunun cinsel saldırısına uğradığını ileri sürerek şikâyetçi oldu. Başsavcılık, kapının açık olduğu, başvurucunun bağırmadığı ve kaçma fırsatını kullanmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi; itiraz reddedildi. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun ruh bakımından kendini savunamayacak durumda olup olmadığının araştırılmadığını, olay günü sağlık raporu alınmadığını ve ifadenin eksik tutanağa geçirildiği itirazının değerlendirilmediğini belirledi. Kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlaline, yeniden soruşturmaya ve manevi tazminata karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda olduğu ileri sürülen kişiye yönelik cinsel saldırı şikâyetlerinin mağdur odaklı ve özenle soruşturulması gerektiğini vurguladı. Mağdurun bağırmaması veya kaçmaması gibi olgulara dayanılarak, ruhsal durumu ve zorlamaya ilişkin tıbbi bulgular araştırılmadan soruşturmanın sonlandırılmasını etkili soruşturma yükümlülüğüyle bağdaşmaz buldu. İhlal kararı, şüpheli hakkında mutlaka kamu davası açılması gerektiği anlamına gelmez.

 

Sonuç

 

Başvurucunun kimliğinin gizli tutulmasına karar verildi. Kötü muamele yasağına ilişkin iddia kabul edilebilir bulunarak Anayasa’nın 17. maddesinin üçüncü fıkrasında güvence altına alınan kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlal edildiğine, yeniden soruşturma yapılmak üzere kararın Gebze Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, başvurucuya net 100.000 TL manevi tazminat ve 40.000 TL vekâlet ücreti ödenmesine oybirliğiyle karar verildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 5, 15, 17
    Devletin koruma ödevi ve kötü muamele yasağı; yasağın mutlak niteliği

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 102
    Nitelikli cinsel saldırı (102/2) ve kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı işlenme (102/3-a)

  • 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 50, 66
    İhlalin giderilmesi için yeniden soruşturma

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


S.A. BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2021/48578)


Karar Tarihi: 18/6/2026


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


RESEN GİZLİLİK KARARI VERİLDİ


Başkan


:


Basri BAĞCI


Üyeler


:


Engin YILDIRIM


Rıdvan GÜLEÇ


Yıldız SEFERİNOĞLU


Metin KIRATLI


Raportör


:


Mustafa Erdem ATLIHAN


Başvurucu


:


S.A.


Vekili


:


Av. ...


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ


1. Başvuru, cinsel saldırı suçu ile ilgili olarak etkili ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.


2. Başvurucu S.A. .... Anlama ve kendini ifade etme yeteneği ile hareket ve konuşma yeteneği kısıtlı olduğu iddia edilen başvurucu 23/8/2020 tarihinde yaptığı sözlü şikâyet ile üvey oğlu M.A.nın cinsel saldırısına uğradığını ileri sürmüştür.


3. Başvurucu, kollukça aynı gün alınan ifadesinde, psikolojisinin bozuk olması nedeniyle iki adet ilaç kullandığını, ikinci evliliğini gerçekleştirdiği eşi M.nin işe gitmesinin ardından uyuduğu yatak odasına üvey oğlu M.A.nın gelerek onunla birlikte olmak istediğini söylediğini, bu teklifi "Ben bunu yapamam, babanla evliyim." diyerek reddetmesine rağmen M.A.nın ısrar ederek yatağa uzandığını ve eteğini zorla indirerek istememesine rağmen onunla cinsel ilişkiye girdiğini, bu olay yaşanırken diğer üvey çocuklarının da kendi odalarında olduğunu, ilişki esnasında bağırmadığını, yardım istemediğini, M.A.yı ittirmediği gibi onunla boğuşmadığını, M.A.nın elinden kaçma imkânı olmasına rağmen bunu yapmadığını ancak kesinlikle bu ilişkinin rızası dışında gerçekleştiğini beyan ettiği kayıt altına alınmıştır. İki polis memuru ve başvurucunun imzalarını taşıyan tutanakta vekil bölümünün altına "Talep etmedi." notunun düşüldüğü görülmüştür.


4. Kollukça başvurucunun eşi M. ile olay günü evde bulunan diğer iki üvey çocuğun bilgi sahibi sıfatıyla ifadeleri alınmıştır. Başvurucunun eşi M.nin ifadesine göre geçmişten gelen psikolojik sıkıntıları olan başvurucu, bu nedenle tedavi olmakta ve ilaç kullanmaktadır. M. olay günü işe gitmek için evden çıkmış ancak servis aracını kaçırması nedeniyle yedek maske almak için eve geri döndüğünde oğlu M.A.yı telaşlı şekilde yatak odası ile banyonun bulunduğu yerden gelirken görmüş ve bu durum garibine gitmesine rağmen acelesi olduğu için evden ayrılmıştır. İş dönüşü ev ahalisini karşısına alarak ne olduğunu sorması üzerine önce biraz çekinen başvurucu ile M.A., cinsel ilişkiye girdiklerini itiraf etmişlerdir. Olayı sorduğu evdeki diğer çocuklar olay anında boğuşma, koşma/kaçışma ya da herhangi bir ses duymadıklarını babalarına söylemişlerdir. Başvurucu, telefon etmeleri üzerine eve gelen kız kardeşi D.A. ve onun eşi ile birlikte evden ayrılmıştır. Olay günü evde bulunan diğer iki üvey çocuğun ifadelerinde, aynı gün odalarında kapıları açık şekilde uyuduklarını ve hiçbir şey duymadıklarını ya da görmediklerini beyan ettikleri görülmüştür.


5. Kollukça başvurucunun kız kardeşi D.A. ile kız kardeşinin eşi İ.A.nın bilgi sahibi sıfatıyla ifadeleri alınmıştır. D.A.nın ifadesine göre başvurucunun akli dengesi yerinde değildir ancak buna ilişkin bir sağlık raporu yoktur. Olay günü başvurucunun eşinin telefonu üzerine evine gittiği ablasının ona anlattığına göre M.A. başvurucuyla zorlama yoluyla cinsel ilişkiye girmiştir. Ablasının kendini savunamayacak durumda olduğunu söylemesine rağmen başvurucunun eşi M.nin olayı kabul etmemesi üzerine evden ayrılmışlar ve şikâyetçi olmak amacıyla karakola gitmişlerdir. Başvurucunun kız kardeşinin eşi İ.A.nın ifadesinde cinsel saldırı olayına dair görgüye dayalı bilgisi olmadığını beyan ettiği görülmüştür.


6. Olay hakkında soruşturma başlatan Gebze Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) suça sürüklenen çocuk sıfatıyla alınan ifadesinde M.A. başvurucunun olay tarihinden yaklaşık bir hafta önce telefondan bir şey göstermek için yanına oturup normalin dışında davranarak kendisinde cinsellik çağrıştırdığını, olayın yaşandığı günün sabahında bir hafta önce yaşanmış olan yakınlaşmanın hâlâ etkisinde olduğunu, babasının işe gitmek amacıyla evden ayrılmasından sonra başvurucunun yanına gittiğini ve cinsel ilişkiyi kastederek "Hadi yapalım." dediğini, başvurucuyla birlikte yatak odasına gidip başvurucunun isteği üzerine kapı açık şekilde cinsel ilişkiye girdiklerini, bu sırada babasının eve geri döndüğünü duyması üzerine ilişkiye son vererek odadan çıktığını, babasının kendisini gördüğünü, cinsel ilişkinin başvurucunun rızasıyla gerçekleştiğini, bir zorlaması olmadığını, bir hafta önceki yakınlaşması nedeniyle onu tahrik eden başvurucudan şikâyetçi olduğunu beyan etmiştir.


7. Başsavcılık 12/10/2020 tarihli ayırma kararıyla, 18 yaşından küçük olan ve şikâyetçi olduğunu belirten M.A. ile cinsel ilişki kurması nedeniyle reşit olmayanla cinsel ilişki suçu açısından evrakın devam eden soruşturmadan ayrılmasına karar vermiştir. Başvurucu aleyhine bu suçtan yürütülen soruşturmaya ilişkin süreç şöyledir:


i. Başsavcılığın talebi üzerine başvurucu hakkında ... düzenlenmiş olan 4/1/2023 tarihli raporda "Klinik ve beyin MR ile değerlendirildiğinde hastanın kliniğinin olası frontotemporal demans [Beynin frontal ve temporal loblarına kademeli olarak zarar veren bir grup bozukluktan kaynaklanır. Bu hasarlar düşünce ve davranışlarda değişikliklere neden olur. Semptomlar arasında alışılmadık davranışlar, duygusal sorunlar, iletişim sorunları, işte zorluklar ve yürümede zorluk yer alabilir.] ile uyumlu olduğu düşünüldü." bilgisine yer verildiği görülmüştür. Başsavcılıkça, başvurucunun mevcut rahatsızlığının tam tanısının ve suç ehliyetine etkisinin belirlenmesi amacıyla akıl sağlığına ilişkin olarak Adli Tıptan kesin bir rapor temini için gösterilen çabanın COVID-19 salgını nedeniyle mümkün olmadığı görülmüştür.


ii. Başsavcılık, başvurucu için frontotemporal demans tanısı konulduğu, taraflar arasında devam eden boşanma davasında da bu tanıya ilişkin rapora dayanılarak başvurucuya vasi atanması gerektiğine ilişkin ara kararı kurulduğunun anlaşıldığı, olaya ilişkin olarak kolluğa başvurarak ilk yakınanın başvurucu olması, M.A.nın alınan ifadesinde cinsel ilişkiye yönlendirenin kendisi olduğunu açık şekilde ifade etmesi, eş M.nin başvurucunun psikolojik rahatsızlıkları olduğunu, yakın zamanda onu tedaviye götürdüğünü ve ilaç kullandığını beyan etmesi karşısında başvurucunun olay tarihinde M.A.yı istismar etmek kastıyla, suç işleme bilinci içinde hareket ettiğine dair dava açılmasını gerektirir delil bulunmadığı ve M.A.nın demans hastalığı bulunan başvurucuyu cinsel ilişki doğrultusunda manipüle ederek eylemi gerçekleştirdiği gerekçesiyle 12/7/2024 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir.


8. Başsavcılık 26/10/2020 tarihinde başvurucunun cinsel saldırı şikâyetine ilişkin olarak kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir. Başsavcılık kararına gerekçe olarak başvurucunun yatak odasının kapısı açık ve evde diğer üvey çocuklarının bulunduğu bir anda M.A. ile cinsel ilişkiye girdiğini, bağırmadığı ya da var olan kaçma fırsatını kullanmadığı açıklandıktan sonra cinsel ilişkinin başvurucunun rızası dışında ve zorlama nedeniyle gerçekleştiğine ilişkin soyut iddia dışında delil bulunmadığını göstermiştir.


9. Başvurucunun, kendisi ile şüphelinin ifadeleri arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, akli dengesinin yerinde olmadığı iddiasının hiç araştırılmadığını, ruh bakımından kendini savunamayacak olması nedeniyle rızasından bahsedilemeyeceğini, ifadesinin kollukça eksik ve değiştirilerek tutanak altına alındığını ileri sürerek anılan karara yaptığı itiraz ise Gebze 2. Sulh Ceza Hâkimliğince (Sulh Ceza Hâkimliği) 11/5/2021 tarihinde kesin olarak reddedilmiştir.


10. Başvurucu, nihai kararı 7/10/2021 tarihinde öğrendikten sonra 4/11/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


11. Komisyon adli yardım talebinin kabulüne, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


II. DEĞERLENDİRME


12. Başvurucu; aynı evde yaşadığı üvey oğlunun cinsel saldırısına maruz kaldığını, bu olay nedeniyle başlatılan soruşturmada zihinsel ve fiziksel engelleri bulunduğuna dair iddiasına ilişkin herhangi bir araştırma yapılmaksızın eksik bir araştırma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini belirterek kötü muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, Anayasa Mahkemesinin verdiği bazı kararlara yer verilmiş; inceleme yapılırken Anayasa'nın ve mevzuatın ilgili hükümlerinin, Anayasa Mahkemesi içtihadının ve somut olayın kendine özgü şartlarının dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı cevabında genel olarak başvuru formunda dile getirdiği hususları yinelemiştir.


13. Nitelikli cinsel saldırı gibi ağır nitelikteki eylemler, kötü muamele yasağı kapsamında inceleme yapılabilmesi için gerekli olan asgari ağırlık eşiğine doğası gereği ulaşır. Bu nedenle başvuru, kötü muamele yasağının usul boyutu kapsamında incelenmiştir.


14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


15. İnsan onurunun korunması amacıyla Anayasa'nın 17. maddesinin ilk fıkrasında maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkı güvence altına alınmış; aynı maddenin üçüncü fıkrasıyla da kişilere işkence ve eziyet yapılması, kişilerin insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulması yasaklanmıştır. Bu yasak için herhangi bir istisnanın kabul edilmemesi ve Anayasa'nın 15. maddesinde savaş, seferberlik veya olağanüstü hâllerde de maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamayacağının ifade edilmesi, yasağın mutlak niteliğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte yasak, tüm kötü muamele durumlarını kapsamaz. Bir muamelenin Anayasa'nın 17. maddesinin üçüncü fıkrasının kapsamına girebilmesi, asgari bir ağırlık derecesine (ciddiyet seviyesine) ulaşmasına bağlıdır. Asgari ağırlık derecesine ulaşılıp ulaşılmadığı görecelidir ve somut olayın koşullarının değerlendirilmesiyle belirlenir. Yapılacak değerlendirmede muamelenin süresi, fiziksel ve ruhsal etkileri ile mağdurun cinsiyeti, yaşı ve sağlık durumu gibi etkenler önem taşır. Bu etkenlere ardındaki kasıt veya saik ile birlikte muamelenin amacı da eklenebilir. Ayrıca gerilimin ve duyguların yükseldiği atmosfer gibi muamelenin yapıldığı bağlam da dikkate alınması gereken diğer bir etkendir (... ve diğerleri [1. B.], B. No: 2013/293, 17/7/2014, §§ 80, 83; ... ve diğerleri [GK], B. No: 2013/3924, 6/1/2015, §§ 72, 74, 75; K.K. [GK], B. No: 2020/34532, 29/5/2024, § 26).


16. Anayasa'nın 17. maddesi devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen Anayasa'nın 5. maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde devlete birtakım negatif ve pozitif yükümlülükler yükler (... ve diğerleri [2. B.], B. No: 2012/752, 17/9/2013, § 50; ... ve ... [GK], B. No: 2017/26636, 10/11/2021, § 82). Pozitif yükümlülükleri kapsamında devlet; bireyleri, diğer bireyler tarafından yapılanlar da dâhil olmak üzere, kötü muameleye karşı korumak için hukuki ve fiilî tedbirler almakla ödevlidir (... ve diğerleri, § 82; R.K. [1. B.], B. No: 2013/6950, 20/4/2016, §§ 74, 75). Özellikle çocuklar ve savunmasız bireyler etkili bir şekilde korunmalıdır (Z.C. [GK], B. No: 2013/3262, 11/5/2016, § 84). Koruma ödevi en ciddi durumlarda ceza hukuku hükümlerinin yürürlüğe konulması ve bunların uygulamada da etkili bir şekilde uygulanması yoluyla bireyleri, maddi ve manevi bütünlüklerinin ihlallerinden yeterli şekilde korumak için yasal bir çerçeve oluşturulmasını gerektirir (bazı değişikliklerle birlikte bkz. Z.C., § 56; yaşam hakkı yönünden yapılan kısmen benzer değerlendirmeler için bkz. ... ve diğerleri [2. B.], B. No: 2013/1595, 21/4/2016, § 149; T.A. [GK], B. No: 2017/32972, 29/9/2021, § 135). Koruma ödevi ayrıca yetkililerin bir kişiye yönelik gerçek ve yakın bir kötü muamele tehlikesini bildikleri veya bilmelerinin gerektiği durumlarda bu tehlikenin gerçekleşmesini engellemek için makul tedbirler almalarını da gerektirir (... ve diğerleri, § 82; R.K., § 74). Bununla birlikte özellikle insan davranışlarının öngörülemezliği, öncelikler ve kaynaklar değerlendirilerek yapılacak işlem veya yürütülecek faaliyet tercihi dikkate alındığında koruma yükümlülüğünün kamu makamları üzerinde aşırı yük oluşturacak şekilde yorumlanması mümkün değildir (... ve diğerleri, § 53; R.K., § 76).


17. Devletin kötü muamele yasağı kapsamındaki pozitif yükümlülüklerinin usuli bir yönü de bulunmaktadır. Bu usul yükümlülüğü savunulabilir nitelikteki her kötü muamele olayının sorumlularının belirlenmesini ve gerekiyorsa cezalandırılmasını sağlayabilecek etkili bir soruşturma yürütmeyi gerektirir. Bu soruşturmanın temel amacı, insan onurunu koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmasını ve kamu görevlilerinin veya diğer bireylerin kötü muamele niteliğindeki filleri nedeniyle hesap vermelerini sağlamaktır. Kötü muamelenin kasten yapıldığının ileri sürüldüğü durumlarda iddia hakkında ivedilikle bir ceza soruşturması başlatılmalıdır. Ceza soruşturmasının Anayasa'nın 17. maddesinin gerektirdiği şekilde etkili olduğunun kabul edilebilmesi için soruşturmada olayı aydınlatabilecek ve sorumluların belirlenmesini sağlayabilecek tüm deliller toplanmalıdır. Dahası soruşturma süreci gerektiği ölçüde kamu denetimine açık olmalı, mağdur soruşturmaya etkili şekilde katılabilmeli ve soruşturmada makul bir özen ve süratle hareket edilmelidir. Yetkililer, soruşturmayı sonlandırmak için aceleci davranmamalı ve temelden yoksun sonuçlara dayanmamalıdır (... [1. B.], B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 25; ... ve diğerleri, §§ 110-112, 114-117; ... ve diğerleri, §§ 101-103).


18. Başvurucu, olayın yaşandığı gün kolluğa başvurarak üvey oğlunun cinsel saldırısına uğradığını anlatmış ve şikâyetçi olmuştur. Bu şikâyet üzerine başlatılan soruşturmada ise Başsavcılıkça M.A.nın doğrudan ifadesinin alınmasının ardından önce başvurucu için 18 yaşından küçük olan ve şikâyetçi olduğunu belirten M.A. ile cinsel ilişki kurması nedeniyle reşit olmayanla cinsel ilişki suçu açısından evrakın devam eden soruşturmadan ayrılması, daha sonra da şüpheli M.A. hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi ile soruşturma tamamlanmıştır. Başsavcılık kovuşturmaya yer olmadığı kararının gerekçesini başvurucunun yatak odasının kapısı açıkken ve evde diğer üvey çocuklarının bulunduğu bir anda M.A. ile cinsel ilişkiye girdiği, bağırmadığı ya da var olan kaçma fırsatını kullanmadığı için cinsel ilişkinin başvurucunun rızası dışında ve zorlama nedeniyle gerçekleştiğine ilişkin soyut iddia dışında delil bulunmadığı tespiti ile açıklamıştır.


19. Başsavcılığın verdiği ayırma kararını takiben M.A. hakkında işlediği iddia edilen suç için kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verilmesinden sonraki süreçte, hakkında yürütülen soruşturmada alınan sağlık raporuna göre frontotemporal demans hastalığından muzdarip olduğu belirlenen başvurucunun ve olaya ilişkin bilgisine başvurulan şahısların verdikleri ifadelerde başvurucunun psikolojik sorunları olduğunu ve ilaç kullandığını belirtmiş olmasına rağmen bu hususta hiçbir araştırma yapılmaksızın M.A. hakkındaki soruşturmanın neticelendirildiği gözlemlenmiştir.


20. Bu aşamada belirtmek gerekir ki 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Cinsel saldırı" başlıklı 102. maddesinin (2) numaralı fıkrasında fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunacağı düzenlemesi yapıldıktan sonra aynı maddenin (3) numaralı fıkrasının (a) bendiyle de suçun beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi hâli ağırlaştırıcı bir neden olarak açıkça gösterilmiştir. Bu hâlde Başsavcılıkça alınan ifadelerde dile getirilen başvurucunun psikolojik sorunları olduğu ve bu nedenle ilaç kullandığı iddiası üzerinde hiç durulmaksızın ve olay günü başvurucu için alınacak bir sağlık raporuyla vücuda organ sokulmak suretiyle ve zorla yapıldığı iddia edilen cinsel birleşmenin gerçekleşip gerçekleşmediği ile zorlamaya ilişkin vücutta birtakım iz ve emare bulunup bulunmadığının tespit edilmesinin gerekliliği düşünülmeksizin sonuca gidilmesi başlı başına soruşturmanın etkililiğinin sağlanması bakımından büyük bir eksiklik olarak görülmüştür.


21. Başvurucu, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz ederken ifadesinin kollukça eksik ve değiştirilerek tutanak altına alındığını da ileri sürmüştür. Buna rağmen Sulh Ceza Hâkimliği bu hususla ilgili hiçbir değerlendirmede bulunmamış, başvurucunun yeniden ifadesine başvurulması da mümkün olamamıştır. Oysa beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişilere karşı işlendiği iddia edilen cinsel saldırı iddialarının hassasiyetle ele alınarak mağdur odaklı soruşturma yapılması etkili soruşturma yükümlülüğünün bir parçasıdır. Bir başka ifadeyle bir taraftan yasal düzenlemelerle beden ya da ruh bakımından aciz içinde olan şahıslar aleyhine işlenen cinsel suçların daha ağır yaptırımlarla cezalandırılması öngörülerek bu suçların caydırıcılığının artırılması hedeflenirken diğer taraftan bu suçlarla ilgili yapılan şikâyet veya ihbarların özensiz biçimde soruşturulması hedeflenen caydırıcılığı zedeleyecek mahiyettedir. Devletin pozitif yükümlülükleri kapsamında, gerçekleştiği iddia edilen bu tip cinsel eylemlere ilişkin soruşturmaların ancak ciddiyetle ve detaylı yapılması hâlinde özel durumda olan şahısların korunmasından tam anlamıyla söz edilebilecektir.


22. Soruşturma sürecinin sonunda, eksiksiz toplanan deliller analiz edilirken değerlendirmeye esas alınamayacak olan ilgisiz hususlar ihmal edilerek bir sonuca ulaşılması da mümkündür. Anayasa Mahkemesinin yargı makamlarının delil değerlendirmesine ve hukuki yorumlarına müdahale etmesi kural olarak düşünülemez ise de delillerin analizi sonucu ulaşılan sonuçlar Anayasa'da güvence altına alınan temel hakları -somut olayda kötü muamele yasağını- işlevsiz hâle getirecek mahiyette olmamalıdır (bazı değişikliklerle birlikte bkz. S.B. ve diğerleri [2. B.], B. No: 2016/59765, 17/6/2020, § 45).


23. Yukarıdaki tespitler ışığında yürütülecek adli sürecin mutlaka bir dava açılması ya da açılan davanın belli bir hükümle sonuçlanması gerektiği anlamına gelmemekle birlikte başvuru konusu olayda Başsavcılık tarafından yürütülen soruşturmanın etkili olmadığı değerlendirilmiştir.


24. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 17. maddesinin üçüncü fıkrasında güvence altına alınan kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.


III. GİDERİM


25. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden soruşturma yapılması ile 100.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.


26. Başvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktadır. Anayasa'nın 148. ve 153. maddeleri ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. ve 66. maddeleri uyarınca ihlal kararının gönderildiği soruşturma makamının yapması gereken iş, yeniden soruşturma işlemlerini başlatıp Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek soruşturma sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yargılama konusunda bkz. ... [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; ... ve diğerleri (2) [1. B.], B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; ... (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).


27. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali kararı, varılan sonuçtan bağımsız olup soruşturmanın şüpheli kişi veya kişiler hakkında kamu davası açılması gerektiği anlamına gelmemektedir. Kural olarak soruşturmanın her aşamasında olduğu gibi ihlalin sonuçlarını gidermek üzere yeniden yapılacak soruşturma sonunda da delillerin soruşturmaya konu eylemlerle ilişkisini kurma ve bunları değerlendirip sonuç çıkarma yetkisi ilgili soruşturma makamına aittir.


28. Ayrıca başvurucuya manevi zararları karşılığında talebiyle bağlı kalınarak net 100.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.


IV. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. Başvurunun niteliği gereği kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin GİZLİ TUTULMASINA,


B. Kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


C. Anayasa'nın 17. maddesinin üçüncü fıkrasında güvence altına alınan kötü muamele yasağının usul boyutunun İHLAL EDİLDİĞİNE,


D. Kararın bir örneğinin kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapılmak üzere Gebze Cumhuriyet Başsavcılığına (Sor. No: 2020/16617) GÖNDERİLMESİNE,


E. Başvurucuya net 100.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,


F. 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,


G. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,


H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 18/6/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Yakalamada Güç Kullanımı ile Emniyetteki Kötü Muamele İddiasının Ayrı Araştırılması

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Kolluk Hakkındaki Kötü Muamele Şikâyetinde Önceki Kararın Tebliğinin Araştırılmaması

Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Nitelikli Cinsel Saldırıya Teşebbüs

Tüm Ceza Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Cinsel Suçlarda Soruşturma ve Mağdur Hakları

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2021/48578

 

Karar Tarihi

18 Haziran 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Ceza Hukuku

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İnfaz ve Yatar Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page