Bireysel Başvuru Kararları · EŞYA HUKUKU · HAK İHLALİ · BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Ön Alım Bedelinin Mahkeme Veznesinde Değer Kaybetmesi
B. No: 2021/6926 · 21 Temmuz 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026
Kararın Özeti
Başvurucu, paylı bir taşınmazdaki iki hisseyi satın aldı; diğer paydaşlardan biri ön alım davası açtı ve tapuda yazılı satış bedeli ile masrafları depo ederek davayı kazandı. Başvurucunun daha yüksek bedel ödediğini kanıtlamak için istediği tanık ve keşif reddedilmişti. Anayasa Mahkemesi, tapudaki bedeli başvurucu ile satıcının belirlediğini vurgulayarak bu şikâyeti kabul edilemez buldu. Ancak depo edilen bedelin karar kesinleşinceye kadar nemalandırılmadan mahkeme veznesinde tutulmasını mülkiyet hakkının ihlali saydı ve maddi tazminata hükmetti.
Hukuki İlke
Ön alım davasında alıcı, tapuda kendisinin de belirlediği satış bedeli ve masraflar üzerinden davanın kabul edilebileceğini öngörebileceğinden, bu bedel esas alınarak verilen karar bu başvuruda aşırı ve ölçüsüz bir külfet sayılmadı. Buna karşılık mahkeme, depo ettirdiği ön alım bedelini vadeli bir mevduat hesabına yatırmak gibi basit bir tedbirle koruyabilecekken bunu yapmazsa, bedelin enflasyon karşısındaki kaybı mülkiyet hakkından doğan pozitif yükümlülüğün ihlali sonucunu doğurur.
Sonuç
Davanın sonucuna etki edebilecek esaslı iddiaların değerlendirilmemesi ve hatalı sonuca ulaşılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiası açıkça dayanaktan yoksun olduğundan kabul edilemez bulundu. Ön alım bedelinin nemalandırılmaması sonucunda enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması nedeniyle Anayasa'nın 35. maddesindeki mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verildi. Yeniden yargılamada hukuki yarar görülmedi; başvurucuya net 30.000 TL maddi tazminat ve 40.487,60 TL yargılama gideri ödenmesine, diğer tazminat taleplerinin reddine oybirliğiyle hükmedildi.
İlgili Mevzuat
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 35
Mülkiyet hakkı ve devletin pozitif yükümlülüğü4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 733, 734
Ön alım hakkının kullanılma süreleri ve satış bedelinin depo edilmesi6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 50, 66
İhlalin giderimi ve maddi tazminat
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
... BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2021/6926)
Karar Tarihi: 21/7/2026
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Basri BAĞCI
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Rıdvan GÜLEÇ
Kenan YAŞAR
Ömer ÇINAR
Raportör
:
Olcay ÖZCAN
Başvurucu
:
...
Vekili
:
Av. ...
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru; ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptal ve tescil davasında davanın sonucuna etki edebilecek esaslı iddiaların değerlendirilmemesi, hatalı sonuca ulaşılması ve ön alım bedelinin nemalandırılmaması sonucunda enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Başvurucu, Antalya'nın Konyaaltı ilçesinde bulunan taşınmazın Z.A. ve F.Ç.ye ait 2/7 hissesini ayrı ayrı 15.000 TL olmak üzere toplam 30.000 TL bedelle 8/1/2015 tarihinde satın almıştır. Taşınmazın diğer hissedarlarından M.A. başvurucu aleyhine 2/2/2015 tarihinde ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptal ve tescil davası açmıştır. Başvurucu; davaya cevabında iki hisseyi 107.000 TL'ye aldığını, satış günü bozdurduğu 48.000 Amerikan dolarının (USD) 110.496 TL yaptığını ve satış bedelini elden ödediğini, satın aldığı yerde bulunan hisseli taşınmazların bedelinin 100.000-120.000 TL arasında olduğunu ve taşınmazı satanların kardeşi olan davacının satış öncesi sözlü olarak bilgilendirilmesine rağmen kötü niyetli dava açtığını ileri sürmüş ve davanın reddini talep etmiştir. Cevap dilekçesinde tapu ve banka kayıtları, tanık, bilirkişi incelemesi ve keşif deliline dayanmıştır.
3. Başvurucu 29/1/2016 tarihli duruşmada tanık dinlenmesi talebinde bulunmuş, davacı tanık dinlenmesine muvafakat etmemiştir. Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Hukuk Mahkemesi) davalı tarafın tapuda yapılan resmî satışın ve işlemin tarafı, ön alım hakkı talep edilen hissenin alıcısı olduğu, resmî işleme taraf olan kişinin yapılan işlem ve satış bedeli yönünden muvazaa iddiasında bulunamayacağı gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Ayrıca aynı celsede tapu satış ve masrafları toplamı 30.600 TL'yi mahkeme kasasına depo etmek üzere iki hafta süre vermiş ve davacı 1/2/2016 tarihinde bu ön alım bedelini yatırmıştır. Başvurucu 15/2/2016 tarihli dilekçesiyle davacının aynı taşınmazın diğer hissesinin satışı için açtığı ön alım davasında keşif kararı verildiğini belirtmiş ve ara karardan dönülmesi, keşif yapılması ve tanıklarının dinlenmesi talebinde bulunmuştur.
4. Başvurucunun 9/3/2016 tarihli duruşmada tanık dinlenmesi ve keşif yapılması yönündeki talebi Asliye Hukuk Mahkemesince aynı gerekçeyle reddedilmiş; davanın kabulüne, dava konusu taşınmazdaki davalı hissesinin tapusunun iptaliyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, satış bedeli ve tapu masrafı toplamı 30.600 TL'nin karar kesinleştikten sonra davalıya ödenmesine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde, satışın davacıya yasal bir şekilde bildirilmediğinden davanın süresinde açıldığı ve davalının satış işleminde taraf olması nedeniyle satış bedeline yönelik olarak muvazaa iddiasında bulunamayacağı ifade edilmiştir. Başvurucu, temyiz talebinde önceki savunmalarını tekrar etmiştir. (Kapatılan) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 5/12/2019 tarihinde temyiz talebini reddederek kararı onamış ve karar düzeltme talebini de 24/11/2020 tarihinde reddetmiştir.
5. Başvurucu, nihai kararı 7/1/2021 tarihinde öğrendikten sonra 5/2/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
6. Komisyon makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilemez olduğuna, mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
II. DEĞERLENDİRME
7. Başvurucu; taşınmazı satın alırken ön alım davasına maruz kalabileceğini bilebilecek bir kişi olmadığını, aslında satıcıya 107.000 TL ödeme yaptığını, satış tarihinde bankadan döviz çekip döviz bürosunda bozdurması sonucu aldığı 110.496 TL'ye ilişkin belgeleri de sunduğunu iddia etmiştir. Tanık dinlenmesi talebinin kabul edilmediğini, aynı yere ilişkin diğer dava dosyasında keşif yapıldığı hâlde bu dosyada keşif yapılmadan eşitlik ilkesine aykırı işlem yapıldığını ve delilleri toplanmadan karar verilmesi nedeniyle davacının sebepsiz zenginleştiğini ileri sürmüştür. Ayrıca bedelin nemalandırılması nedeniyle değer kaybına uğradığını belirterek eşitlik ilkesi, adil yargılanma hakkı ve mülkiyet hakkının ihlal edildiğinden yakınmıştır. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
8. Başvuru, mülkiyet hakkı kapsamında incelenmiştir.
A. Davanın Sonucuna Etki Edebilecek Esaslı İddiaların Değerlendirilmemesi ve Hatalı Sonuca Ulaşılması Nedeniyle Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
9. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğinden şikâyet eden bir kimse, önce böyle bir hakkının var olduğunu kanıtlamak zorundadır (... ve diğerleri [2. B.], B. No: 2013/1178, 5/11/2015, §§ 49-54). Bu nedenle öncelikle başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesi uyarınca korunmayı gerektiren mülkiyete ilişkin bir menfaate sahip olup olmadığı noktasındaki hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekir (... [2. B.], B. No: 2013/382, 16/4/2013, § 26; ... [1. B.], B. No: 2013/539, 16/5/2013, § 31). Somut olayda başvurucunun satış yoluyla edindiği hissenin mülk teşkil ettiği açıktır.
10. Anayasa'nın 35. maddesiyle güvence altına alınan mülkiyet hakkı kapsamında devletin pozitif yükümlülükleri ile negatif yükümlülükleri arasında kesin bir sınırın tanımlanması mümkün olmamakla birlikte uygulanacak ilkeler benzerlik taşımaktadır. Olayda özel hukuk kişileri arasında bir uyuşmazlık söz konusudur. Bu bağlamda eldeki başvurunun devletin mülkiyet hakkına ilişkin pozitif yükümlülükleri kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
11. Özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklarda olayda tarafların birbirleriyle çatışan menfaatleri bulunmaktadır. Dolayısıyla tarafların karşı karşıya gelen menfaatlerini gözeterek mülkiyet hakkını korumakla yükümlü bulunan devletin, maddi ve usule ilişkin pozitif yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği dikkate alınarak sonuca varılmalıdır. Bu bağlamda ilk olarak devletin etkili bir hukuksal mekanizma oluşturma yükümlülüğü çerçevesinde belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir bir kanun hükmünün mevcut olup olmadığı irdelenmelidir (... [1. B.], B. No: 2015/11867, 14/11/2018, § 76).
12. İkinci olarak başvurucuya mülkiyet hakkına yapılan müdahaleye karşı etkili biçimde itiraz edebilme, savunma ve iddialarını yetkili makamlar önünde ortaya koyabilme olanağının tanınıp tanınmadığı incelenmelidir. Anayasa'nın 35. maddesi usule ilişkin açık bir güvenceden söz etmemektedir. Bununla birlikte mülkiyet hakkının gerçek anlamda korunabilmesi bakımından bu madde, Anayasa Mahkemesinin çeşitli kararlarında da ifade edildiği üzere mülk sahibine müdahalenin kanun dışı veya keyfî ya da makul olmayan şekilde uygulandığına ilişkin savunma ve itirazlarını sorumlu makamlar önünde etkin biçimde ortaya koyabilme olanağının tanınması güvencesini kapsamaktadır. Bu değerlendirme ise uygulanan sürecin bütününe bakılarak yapılmalıdır (... [1. B.], B. No: 2014/1734, 14/9/2017, § 36; ... [GK], B. No: 2013/3044, 17/12/2015, § 71).
13. Mülkiyet hakkının usule ilişkin güvenceleri hem özel kişiler arasındaki mülkiyet uyuşmazlıklarında hem de taraflardan birinin kamu gücü olduğu durumlarda geçerlidir. Bu bağlamda mülkiyet hakkının korunmasının söz konusu olduğu durumlarda usule ilişkin güvencelerin somut olayda yerine getirildiğinden söz edilebilmesi için mahkemelerin kararlarında konu ile ilgili ve yeterli gerekçe bulunmalıdır. Ayrıca belirtmek gerekir ki bu zorunluluk davacının bütün iddialarına cevap verilmesi anlamına gelmemekle birlikte mülkiyet hakkını ilgilendiren, davanın sonucuna etkili esasa ilişkin temel iddia ve itirazların yargılama makamlarınca özenli bir şekilde değerlendirilerek karşılanması gerekir (... ve ... [2. B.], B. No: 2015/12563, 24/5/2018, § 53).
14. Son olarak ise başvurucunun mülkiyet haklarını koruyacak ve yeterli güvenceler sağlayacak hukuksal mekanizmaların oluşturulup oluşturulmadığı incelenmelidir. Özel kişilerin mülkiyet haklarının çatıştığı bu gibi durumlarda bunlardan hangisine üstünlük tanınacağının takdiri, kanun koyucuya ve somut olayın şartları gözönünde bulundurularak yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte her iki tarafın menfaatlerinin mümkün olduğunca dengelenmesi ve sürecin taraflardan biri aleyhine ölçüsüz bir sonuca da yol açmaması gerekir. Menfaatler dengesinin kurulmasında taraflardan biri aleyhine bireysel olarak aşırı ve olağan dışı bir külfetin yüklenmesi pozitif yükümlülüklerin ihlali sonucunu doğurabilir. Olayın bütün şartları ve taraflara tanınan tüm imkânlar ile tarafların tutum ve davranışları gözönünde bulundurularak menfaatlerin adil bir şekilde dengelenip dengelenmediği değerlendirilmelidir (... ve ... [2. B.], B. No: 2014/12321, 20/7/2017, § 52).
15. Başvurucu, uyuşmazlık konusu taşınmazın hisselerini 8/1/2015 tarihinde 30.000 TL bedelle satın almıştır. Taşınmazın diğer hissedarlarından M.A. başvurucu aleyhine 2/2/2015 tarihinde ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptal ve tescil davası açmıştır. Yargılama sırasında tapudaki satış bedeli ve masrafları toplamı 30.600 TL davacıya depo ettirilmiş ve bu bedel üzerinden dava kabul edilmiştir.
16. Bu davada başvurucu, iki temel savunmada bulunmuştur. İlk olarak başvurucu, satış işlemi öncesinde davacının işlemden haberdar olduğunu ve kötü niyetle dava açtığını belirtmiştir. 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 733. maddesinde -bireysel başvuru tarihi itibarıyla- yapılan satışın alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirileceği ve ön alım hakkının satışın hak sahibine bildirildiği tarihin üzerinden üç ay ve her hâlde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşeceği ifade edilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun (Hukuk Genel Kurulu) 21/9/2005 tarihli ve E.2005/6-358, K.2005/470; 1/6/2021 tarihli ve E.2017/14-2218, K.2021/646 sayılı kararlarında ön alım hakkı sahibinin satışı kesin olarak başka bir şekilde öğrenmiş olmasının sürenin işlemesine yol açmayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla payın satılacağını önceden bilen diğer hissedarlar yönünden bir istisnaya yer verilmediği de dikkate alındığında başvurucunun bu iddiasının bir dayanağının bulunduğunu söylemek mümkün görünmemektedir.
17. Başvurucunun bir diğer savunmasıysa taşınmazın gerçek satış bedelinin 107.000 TL olmasına rağmen tapuda 30.000 TL gösterildiğine ilişkindir. Başvurucu, bu iddianın ispatı için aynı gün bozdurduğu dövizden aldığı paraya ilişkin kayıtların incelenmesini, tanık dinlenilmesini, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmiştir. Asliye Hukuk Mahkemesi; bu talepleri davalı tarafın tapuda yapılan resmî satışın ve işlemin tarafı, ön alım hakkı talep edilen hissenin alıcısı olduğu, resmî işleme taraf olan kişinin yapılan işlem ve satış bedeli yönünden muvazaa iddiasında bulunamayacağı gerekçesiyle reddetmiştir. Başvurucu, bu delillerin toplanmamasından şikâyet etmiştir. Hukuk Genel Kurulunun 19/10/2022 tarihli ve E.2020/(14)7-271, K.2022/1341 sayılı kararında yasal ön alım hakkı sahibinin tapuda yapılan işlemin tarafı olmadığından tapuda yapılan temlik işleminin muvazaalı olduğu iddiasında bulunabilmesinin ve bu iddiasını her türlü delille kanıtlayabilmesinin mümkün olduğu ifade edilmiştir. Ancak Hukuk Genel Kurulunun 9/2/2021 tarihli ve E.2017/14-2269, K.2021/56; 24/6/2015 tarihli ve E.2014/6-315, K.2015/1744 sayılı; Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 3/2/2025 tarihli ve E.2024/1920, K.2025/439 sayılı kararlarında payı temlik alan davalının muvazaalı resmî işlemin tarafı olduğu ve hiç kimsenin kendi muvazaasına dayanamayacağı, dolayısıyla muvazaa iddiasının dinlenmeyeceği ifade edilmiştir.
18. Yasal ön alım hakkını düzenleyen 4721 sayılı Kanun'un 734. maddesinde ön alım hakkı sahibinin adına payın tesciline karar verilmeden önce satış bedeli ile alıcıya düşen tapu giderlerini hâkim tarafından belirlenen süre içinde hâkimin belirleyeceği yere nakden yatırmakla yükümlü olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla paylı mülkiyete tabi bir malı satın alan başvurucu, diğer paylı maliklerce tapuda belirtilen satış bedeli ile masrafları üzerinden aleyhinde yasal ön alım hakkından kaynaklı tapu iptal ve tescil davası açılabileceğini öngörebilecek durumdadır. Kaldı ki tapudaki satış bedeli bizzat alım satım ilişkisinin tarafı olan başvurucu ve satıcı tarafından belirlenmiştir. Satış bedeli üzerinden harç ödeyen taraflar bu durumun lehlerine ve aleyhlerine oluşturacağı etkileri bilebilecek konumdadır. Bu nedenle satış işleminin taraflarınca belirtilen tapudaki satış bedeli ve harç ile masraflar toplamının depo edilerek davanın kabul edilmesinin başvurucuya aşırı ve ölçüsüz bir külfet yüklemediği değerlendirilmiştir.
19. Dolayısıyla ileri sürülen iddialar yönünden devletin pozitif yükümlülükleri kapsamında başvurucunun mülkiyet hakkının korunmasına ilişkin etkin ve yeterli güvencelerin mevcut olduğu, yargılama mercilerinin kararlarında davanın kabulüne ilişkin ilgili ve yeterli gerekçeye yer verildiği, açık ve bariz bir takdir hatasının bulunmadığı, başvurucunun dava sırasında savunma, kararlara karşı etkin bir biçimde itiraz edebilme ve kanun yoluna başvurma imkânını kullanabildiği görülmüştür. Sonuç olarak tüm bu hususlar birlikte gözetildiğinde başvurucunun satın aldığı hisseler yönünden ön alım hakkının kullanılması neticesinde tapu kaydının iptaline karar verilmesi suretiyle yapılan müdahale yönünden mülkiyet hakkına yönelik bir ihlalin bulunmadığı anlaşılmıştır.
20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Ön Alım Bedelinin Nemalandırılmaması Sonucunda Enflasyon Karşısında Değer Kaybına Uğratılması Nedeniyle Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
21. Başvurucu, ön alım bedelinin değer kaybına uğramaması için gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle enflasyon karşısında değer kaybına uğradığından yakınmaktadır.
22. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
23. Anayasa Mahkemesi, daha önce ön alım bedelinin enflasyon karşısında uğradığı değer kaybına ilişkin şikâyetleri karara bağlamıştır. Buna göre ön alım hakkına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında mahkeme, ön alım bedelinde oluşan değer kaybı şikâyeti yönünden dava açıldıktan sonra makul bir süre içinde ön alım bedelinin vadeli bir mevduat hesabına yatırılması biçiminde basit tedbirle yargı sürecinin hızlı işlememesinin kişiler üzerinde oluşturduğu olumsuz etkileri asgari seviyeye indirme imkânına sahiptir. Ancak mahkemenin bu tedbirleri almamış olması, mülkiyet hakkının devlete yüklediği pozitif yükümlülüğün ihlali sonucunu doğurmaktadır (benzer bir değerlendirme için bkz. ... [1. B.], B. No: 2016/77854, 1/7/2020, § 71). Öte yandan Anayasa Mahkemesi özel kişiler arası icrai bir uyuşmazlığın söz konusu olduğu ... ([1. B.], B. No: 2014/6577, 16/2/2017, §§ 53-63) başvurusunda da ihale bedelinin icra sürecinde nemalandırılmamasının mülkiyet hakkının devlete yüklediği pozitif yükümlülüğün ihlali sonucunu doğurduğu değerlendirmesini yapmıştır.
24. Asliye Hukuk Mahkemesi, davanın açıldığı 2/2/2015 tarihinden sonra basit bir tedbirle bu bedeli nemalandırabileceği hâlde depo ettirdiği ön alım bedelini mahkeme veznesinde tutmuş ve kararın kesinleşmesiyle birlikte başvurucuya ödenmesine karar vermiştir. Dolayısıyla ön alım bedelinin dava tarihinden itibaren kararın kesinleşmesine kadar enflasyon karşısında değer kaybına uğramasına yol açmıştır.
25. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre davanın açıldığı 2015 yılı Şubat ayındaki 100 TL'nin kararın kesinleştiği 2020 yılının Kasım ayındaki karşılığı 197,66 TL olup arada geçen sürede gerçekleşen enflasyon oranı %97,66'dır. Bu durumda başvurucuya ödenmesi gereken 30.600 TL tutarındaki ön alım bedeli alacağının 2020 yılı Kasım ayı itibarıyla enflasyon karşısında değer kaybının giderilmiş karşılığı 60.484,25 TL'dir. Yukarıdaki verilere göre başvurucunun mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirilen 30.600 TL tutarındaki alacağının değer kaybını telafi edecek farksa yaklaşık olarak 30.000 TL'dir. Bedelin nemalandırılmaması nedeniyle değer kaybına uğradığı anlaşılmaktadır.
26. Dolayısıyla Asliye Hukuk Mahkemesi makul bir süre içinde bedelin depo edilmesini ve nemalandırılmasını sağlayabilecekken başvurucunun alacağının enflasyon karşısında değer kaybına uğramasına yol açmıştır. Mahkeme bu tutumu sonucunda basit bir tedbir almayarak yargı sürecinin hızlı işlememesinin başvurucu üzerinde oluşturduğu olumsuz etkileri asgari seviyeye indirme imkânını kaçırmış ve mülkiyet hakkının devlete yüklediği pozitif yükümlülüğün ihlaline neden olmuştur.
27. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
III. GİDERİM
28. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargılama yapılması ile 170.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
29. Başvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmamakta olup başvurucunun uğradığı maddi kaybın tazmin edilmesi yeterli bir giderim oluşturacaktır. Bu kapsamda yapılması gereken iş, Anayasa'nın 148. ve 153. maddeleri ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. ve 66. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun olarak başvurucuya tazminat ödenmesinden ibarettir (bkz. ... [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; ... ve diğerleri (2) [1. B.], B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; ... (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
30. Mülkiyet hakkının ihlali nedeniyle başvurucunun uğradığı zarar miktarı, mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirilen alacağının uğradığı değer kaybı bedelidir. Bu kapsamda başvurucuya talebi dikkate alınarak net 30.000 TL maddi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. Belirlenen tazminatın belirli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından başvurucunun tazminata ilişkin diğer taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.
IV. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Davanın sonucuna etki edebilecek esaslı iddiaların değerlendirilmemesi ve hatalı sonuca ulaşılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Ön alım bedelinin nemalandırılmaması sonucunda enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ön alım bedelinin nemalandırılmaması sonucunda enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması nedeniyle İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 30.000 TL maddi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
Ç. 487,60 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 40.487,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
D. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
E. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 21/7/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Benzer Kararlar
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — Önalımda Satış Bedeli Ölçütünün Anayasaya Uygunluğu
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi — Önalım Davasını İlk Cevabında Kabul Eden Alıcının Yargılama Giderleri
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Zorunlu Geçit Hakkı Bedelinin Dava Tarihinde Kalması
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm
Karar Türü
Bireysel Başvuru
Başvuru No
2021/6926
Karar Tarihi
21 Temmuz 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları