top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA HUKUKU  ·  HAK İHLALİ OLMADIĞI  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Muhabirin Operasyon Bilgisi Aktarması Nedeniyle Örgüte Yardımdan Mahkûmiyeti

 

B. No: 2022/108310 · 30 Haziran 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Muhabir olarak çalışan başvurucu, güvenlik güçlerinin bölgedeki hareketlerine ilişkin bilgileri bir haber ajansı temsilcisine aktardığı ve bu bilgilerin örgüt lehine yayın yapan mecralarda ve örgüt telsizinde yer aldığı gerekçesiyle terör örgütüne yardım etmekten mahkûm edildi; evinde jandarma karakolunun yakın plan fotoğrafları da bulunmuştu. Anayasa Mahkemesi, mahkemenin bu bilgilendirmenin gazetecilik faaliyeti sayılamayacağını ilgili ve yeterli gerekçeyle ortaya koyduğunu, cezanın orantısız olmadığını belirterek ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edilmediğine karar verdi; makul süre şikâyetini kabul edilemez buldu.

 

Hukuki İlke

 

Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, örgüte yardım suçundan verilen mahkûmiyetlerde failin hareketinin örgütün amacına hizmet etme neticesini nasıl doğurduğunun tespit edilen olgularla ilişkilendirilerek gösterilmesini aradı. Güvenlik güçlerinin operasyon bilgilerinin dakikalar içinde örgüt lehine yayın yapan mecralara ve örgüt telsizine ulaştığı somut olarak ortaya konulduğunda, bu bilgilendirmenin gazetecilik faaliyeti sayılmayarak cezalandırılmasını ifade ve basın özgürlükleriyle bağdaşmaz bulmadı.

 

Sonuç

 

İfade ve basın özgürlüklerine ilişkin iddia kabul edilebilir bulundu; Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinde güvence altına alınan ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edilmediğine oybirliğiyle karar verildi. Makul sürede yargılanma şikâyeti Tazminat Komisyonu yolu tüketilmediğinden kabul edilemez bulundu; yargılama giderleri başvurucu üzerinde bırakıldı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 13, 26, 28
    İfade ve basın özgürlükleri ile sınırlama ölçütleri

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 220, 314
    Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçunun dayanağı (220. maddenin 7. fıkrası)

  • 6384 sayılı Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun — m. 5/A
    Makul süre şikâyetinde önce başvurulması gereken Tazminat Komisyonu yolu

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2022/108310)


Karar Tarihi: 30/6/2026


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


Başkan


:


Basri BAĞCI


Üyeler


:


Engin YILDIRIM


Rıdvan GÜLEÇ


Yıldız SEFERİNOĞLU


Metin KIRATLI


Raportör


:


Aydın AYGÜN


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru, yapılan habercilik faaliyeti kapsamındaki eylemler sebebiyle terör örgütüne yardım etme suçundan mahkûm edilme nedeniyle ifade ve basın özgürlüklerinin, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvuru 15/12/2022 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.


III. OLAY VE OLGULAR


4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi aracılığıyla erişilen belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir:


5. Başvurucu 1984 doğumlu olup olayların meydana geldiği tarihte muhabir olarak çalışmaktadır.


6. Başvurucu ve diğer bazı şüpheliler hakkında Batman Cumhuriyet Başsavcılığınca PKK/KONGRA-GEL silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme suçu ile terör örgütü propagandasını yapma suçundan soruşturma başlatılmıştır. Bu kapsamda başvurucu 15/4/2011 tarihinde gözaltına alınmış ve daha sonra tutuklanması için sevk edildiği Eyüp 3. Sulh Ceza Mahkemesince 18/5/2011 tarihinde tutuklanmıştır. Batman Cumhuriyet Başsavcılığı, başvurucu hakkında kamu davasının açılması için 5/5/2011 tarihli düzenlediği fezlekeyi Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına (Başsavcılık) göndermiştir. Başsavcılığın 22/8/2011 tarihli iddianamesiyle silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme suçu ile terör örgütü propagandası yapma suçundan başvurucu hakkında kamu davası açılmıştır.


7. Yargılamayı yapan Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi yargılama sonucunda 7/11/2012 tarihinde başvurucunun terör örgütünün propagandasını yapma suçundan beraati ile terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir. Başvurucu, hakkında verilen mahkûmiyet hükmünü temyiz etmiştir.


8. Temyiz incelemesini yapan Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesi 15/5/2017 tarihli kararıyla başvurucu hakkında verilen hükmün gerekçesiz olması nedeniyle bozulmasına karar vermiştir. Bozma sonrasında dosyayı ele alan Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi yapılan kanuni değişiklik nedeniyle 24/8/2017 tarihinde dosyanın görevli ve yetkili Batman Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesi için görevsizlik kararı vermiştir.


9. Başvurucu hakkındaki dava dosyası Batman 3. Ağır Ceza Mahkemesine (Mahkeme) tevzi olmuştur. Yargılamayı yapan Mahkeme 28/5/2019 tarihli kararıyla başvurucunun terör örgütü üyesi olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına hükmetmiştir.


10. Mahkeme gerekçeli kararında başvurucunun birlikte yargılandığı ve Dicle Haber Ajansı Batman temsilcisi olan diğer sanık E.A.ya bilgi vererek örgüt güdümünde yayın yapan internet siteleri, Denge Mezopotamya Radyosu ve Roj Televizyonu aracılığı ile örgüt mensuplarına istihbari bilgi desteği sağladığı ve böylece güvenlik güçlerinin operasyonlarından örgüt mensuplarını haberdar kılarak operasyonları etkisiz kılmaya çalıştığı kanaatine ulaşmıştır. Mahkemenin değerlendirmesi şöyledir:


"- 10.10.2010 günü dosyamızın diğer Sanığı [E.A.]’ya 'Sason İlçesi ve Kozluk İlçesi arasında (3) minibüs dolusu özel tim askeri, mesela kelhasan, Karameşe ve Tire köylerine' şeklinde güvenlik güçlerinin faaliyetleri hakkında bilgi aktarması üzerine [E.A]’ın Anf Fırat News haber ajansına bildirdiği ve Anf News Agency tarafından da 10 Ekim 2010 günü 13.14 itibari ile 'Batman Kozluk ve Sason ilçeleri arasında (3) sivil Minibüsle dolaşan Özel harekat timlerinin bölgede tedirginlik yarattığı' haberinin geçtiği, aynı haber PKK/Kongra-Gel örgütünün Irak kuzeyinde faaliyet gösteren ve örgüt mensupları arasında telsiz haberleşmesini sağlayan sözde Baş telsiz olarak nitelendirilen Roj Telsiz (K) tarafından da sözde Garzan eyalet sorumlusu ... Telsiz (K) ... (K) [F.Ö.] (Batman ilinin içinde bulunduğu örgüt mensuplarınca adlandırılan sözde Garzan bölgesi PKK/KONGRA-GEL terör örgütü sorumlusu) ne 'Batman Kozluk ve Sason ilçeleri arasında (3) sivil Minibüsle dolaşan Özel harekat timleri' nden bahsederek örgüt mensuplarının güvenlik güçlerinin faaliyetlerinden bilgi sahibi olmalarını sağladığı,


-Batman ili Kozluk ilçesi Gümüşörgü J.Krk.K.lığı etrafında bulunan çalılık alanların temizlenmesi olayını abartarak ağaçların kesildiği, ormanın yok edildiği şeklinde asparagas haberlerle güvenlik güçleri ile halkı karşı karşıya getirmeye çalıştığı,


-...’ın [E.A.] aracılığı ile PKK/Kongra-gel terör örgütü mensuplarına güvenlik güçlerinin faaliyetleri konusunda istihbari destek sağladığı, istihbarat maksatlı aktardığı bilgilerin [E.A.] aracılığı ile Roj Tv, Mezopotamya Radyosu ve Anf Fırat News haber ajansları vasıtasıyla örgüt mensuplarına aktarıldığı,


...


Dosya içerisindeki birçok tape kaydından sanığın teröristlere karşı yapılan askeri operasyonlar ile bilgi vermek suretiyle terör örgütüne ilgili istihbari destek sağladığı anlaşılmıştır."


11. Mahkeme, başvurucunun evinde yapılan aramada Kozluk Gümüşörgü Jandarma Karakol Komutanlığının değişik açılardan keşif amaçlı çekilen görüntülerinin bulunduğunu ve terör örgütüne sempati kazandırmaya yönelik ve örgüt propagandası niteliğinde çok sayıda ses kaydı, video filmi ele geçirildiğini de kararında belirtmiştir.


12. Başvurucu hakkında verilen mahkûmiyet hükmünü temyiz etmiştir. Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 3. Ceza Dairesi (Ceza Dairesi) başvurucunun eyleminin silahlı terör örgütüne üye olma suçunu oluşturmasına karşın silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan hüküm kurulmasını "atfın niteliği ve aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni" yapmamıştır. Bununla birlikte Ceza Dairesi başvurucu hakkında verilen sonuç hapis cezasının 2 yıl 1 ay hapis yerine 1 yıl 13 ay hapis olması gerektiğini belirterek kararı 28/9/2022 tarihinde düzelterek onamıştır.


13. Nihai karar başvurucu tarafından 22/11/2022 tarihinde öğrenilmiştir.


IV. İLGİLİ HUKUK


14. İlgili ulusal ve uluslararası hukuk normları için bkz. ... [GK], B. No: 2014/5224, 10/6/2021, §§ 21-47.


V. İNCELEME VE GEREKÇE


15. Anayasa Mahkemesinin 30/6/2026 tarihinde yaptığı toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:


A. İfade ve Basın Özgürlüklerinin İhlal Edildiğine İlişkin İddia


1. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü


16. Başvurucu isnat edilen suçun maddi ve manevi unsurlarını gerçekleştirmediğini, kanunun bu suç için aradığı bilme ve isteme iradesinin olmadığını, gazeteci olduğunu ve eyleminin gazetecilik faaliyeti kapsamında kaldığını, çektiği fotoğrafların örgüt mensuplarına istihbarat desteği olarak kabul edilemeyeceğini, benzer şekilde basın yayın kuruluşlarında aktarılan operasyon faaliyetleri nedeniyle bir yargılama sürecinin başlamadığını, kendisinin muhalif bir muhabir olması nedeniyle cezalandırıldığını belirterek ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


17. Bakanlık görüşünde, Anayasa Mahkemesinin somut olayla benzer olaylarda verdiği bazı kararlara yer vermiştir. Daha sonra Bakanlık, başvurucunun ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edilip edilmediği noktasında inceleme yapılırken görüşte değinilen Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri, Anayasa Mahkemesi içtihadı ve somut olayın kendine özgü koşullarının dikkate alınması gerektiğini ifade etmiştir.


2. Değerlendirme


18. Anayasa'nın "Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti" başlıklı 26. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet Resmî makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar. Bu fıkra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yapılan yayımların izin sistemine bağlanmasına engel değildir.


Bu hürriyetlerin kullanılması, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği ... amaçlarıyla sınırlanabilir"


19. Anayasa'nın "Basın hürriyeti" başlıklı 28. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"Basın hürdür, sansür edilemez. ...


Devlet, basın ve haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri alır.


Basın hürriyetinin sınırlanmasında, Anayasanın 26 ve 27 nci maddeleri hükümleri uygulanır."


20. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Bu kapsamda başvurucunun gazetecilik faaliyetleri nedeniyle cezalandırıldığı yönündeki iddiası ifade ve basın özgürlükleri bağlamında incelenecektir.


a. Kabul Edilebilirlik Yönünden


21. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


b. Esas Yönünden


i. Müdahalenin Varlığı


22. Bireysel başvuru yolunda Anayasa Mahkemesinin görevi bir yargılamanın sonucu itibarıyla adil olup olmadığını değerlendirmek değildir. Bu doğrultuda bir ceza yargılamasında isnat edilen suçun sübuta erip ermediği veya toplanan delillerin suçun sübutu için yeterli olup olmadığı meselesi, ilkesel olarak Anayasa Mahkemesinin ilgi alanı dışındadır (... [GK], B. No: 2014/13117, 19/7/2018, § 45; ... [1. B.], B. No: 2014/15428, 17/7/2018, § 65).


23. Bununla birlikte eldeki başvuruya konu olayda Mahkemece başvurucunun PKK terör örgütüne yönelik olası operasyon faaliyetlerini bazı basın yayın organlarına bildirdiği ve bu suretle örgüte yardım ettiği verilen mahkûmiyet hükmünde değerlendirmeye alınmıştır. Kişilerin anayasal hak ve özgürlükler kapsamında kalan faaliyetlerinin mahkûmiyet kararlarında delil olarak kullanılması, bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlükler üzerinde caydırıcı etki yaratabilir ve dolayısıyla bu da Anayasa Mahkemesinin ilgi alanındadır (... [GK], B. No: 2014/15440, 22/5/2019, §§ 47, 48).


24. Somut olayda başvurucunun bazı basın yayın mecralarına bildirdiği bilgilerin verilen mahkûmiyet hükmünde delil olarak kabul edilmiş olması nedeniyle başvurucunun ifade ve basın özgürlüklerine bir müdahalede bulunulduğu kabul edilmiştir.


ii. Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı


25. Yukarıda anılan müdahale, Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı müddetçe Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinin ihlalini teşkil edecektir. Anayasa'nın 13. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"Temel hak ve hürriyetler, ... yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, ... demokratik toplum düzeninin ... gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."


26. Bu sebeple müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun düşen kanunlar tarafından öngörülme, Anayasa'nın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk koşullarını sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi gerekir.


(1) Kanunilik


27. Müdahaleye dayanak olan 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesinin (7) numaralı fıkrası ile aynı Kanun'un 314. maddesinin kanunla sınırlama ölçütünü karşıladığına karar verilmiştir (benzer yönde bkz. ..., § 105).


(2) Meşru Amaç


28. Başvuruya konu müdahalenin Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan millî güvenlik, kamu düzeninin korunması ve suçların önlenmesi meşru amaçları kapsamında kaldığı anlaşılmıştır.


(3) Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk


(a) İfade Özgürlüğünün Önemi


29. İfade özgürlüğü kişinin haber ve bilgilere, başkalarının fikirlerine serbestçe ulaşabilmesi, düşünce ve kanaatlerinden dolayı kınanmaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi, başkalarına aktarabilmesi ve yayabilmesi anlamına gelir. Çoğunluğa muhalif olanlar da dâhil olmak üzere düşüncelerin her türlü araçla açıklanması, açıklanan düşünceye paydaş sağlanması, düşünceyi gerçekleştirme, bu konuda başkalarını ikna etme çabaları ve bu çabaların hoşgörüyle karşılanması çoğulcu demokratik düzenin gereklerindendir. Dolayısıyla toplumsal ve siyasal çoğulculuğu sağlamak, her türlü düşüncenin barışçıl bir şekilde ve serbestçe ifadesine bağlıdır. Bu itibarla düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü demokrasinin işleyişi için yaşamsal önemdedir (... [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, §§ 33-35; ... [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, §§ 42, 43; ... [1. B.], B. No: 2014/6128, 7/7/2015, §§ 35-38).


(b) Müdahalenin Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygun Olması


30. Temel hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılaması ve orantılı bir müdahale olması gerekir (..., §§ 53-55; ..., §§ 70-72; AYM, E.2007/4, K.2007/81, 18/10/2007; ... ve diğerleri [GK], B. No: 2018/17635, 26/7/2019, § 73; ..., § 45). Müdahaleyi oluşturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığının kabul edilebilmesi için amaca ulaşmaya elverişli olması, başvurulabilecek en son çare ve alınabilecek en hafif önlem olarak kendisini göstermesi gerekir (... [GK], B. No: 2018/38143, 3/10/2019, § 58; ..., § 46; bazı farklılıklarla birlikte bkz. ..., § 51; ..., § 51). Orantılılık ise bireyin hakkı ile kamunun menfaatleri veya müdahalenin amacı başkalarının haklarını korumak ise diğer bireylerin hak ve menfaatleri arasında adil bir dengenin kurulmasına işaret etmektedir (..., § 48; bazı farklılıklarla birlikte bkz. ..., §§ 46, 49, 50; ... [2. B.], B. No: 2015/3378, 5/7/2017, §§ 59, 68). Bir olayda meşru amaçların bulunmasının hakkı ortadan kaldırmadığı vurgulanmalıdır. Önemli olan bu meşru amaçla hak arasında olayın şartları içinde bir denge kurmaktır (... ve diğerleri, § 74; ..., §§ 44, 47, 48; ..., §§ 58, 61, 66).


(c) Suç Örgütüne Yardım Etme Suçu Bağlamında Yarışan Değerler Arasında Denge Kurulması


31. Suç örgütüne yardım etme suçunda bir suç örgütünün amacını gerçekleştirmesine katkı sağlayan kişi cezalandırılmaktadır. Bu itibarla bu suçun failinin faaliyetinin mutlaka örgüt tarafından gerçekleştirilen suçlara katılma şeklinde olması gerekmez. Örgüte yardım etme suçu, failin yardım ettiği üye veya örgüt henüz bir suç işlememiş olsa dahi örgütün toplum için yarattığı tehlikeyi cezalandıran ve bu yönüyle bir yandan da örgüt faaliyetleri kapsamında suç işlenmesini engelleme amacı taşıyan bir suç türüdür. Çünkü Anayasa Mahkemesinin suç örgütüne üye olma suçu bağlamında ifade ettiği gibi birden fazla kişinin suç işlemek için organize olması ve böyle bir organizasyona destek sağlanması toplum için daha açık ve yakın bir tehdit oluşturur. Özellikle günümüzde terörizmin gerek ulusal gerek uluslararası alanda ulaştığı düzey gözönüne alındığında bu tehdit oldukça somut hâle gelmektedir (..., § 112; ..., § 61).


32. Anayasa Mahkemesi daha önce bir kimsenin terör örgütleriyle olan bağlarının ortaya konulması için yapılacak araştırmaların bireylerin sahip olduğu fikirlerin, bağlı oldukları toplumsal grupların ve ideolojilerinin, davranışlarının anlamlarının ve bunların altında yatan saiklerin değerlendirilmesine yol açacağı, henüz ceza kanunlarında tanımlanan bir suçu dahi işlememiş kişilerin bir terör örgütü ile örgüt üyeliği olarak kabul edilecek kuvvette bir bağının olup olmadığının bu şekilde değerlendirilmesinin ifade, örgütlenme, din ve vicdan özgürlüğü ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı gibi temel haklar üzerinde ciddi bir baskı oluşturabilecek potansiyele sahip olduğu tespitlerinde bulunmuştur (..., §§ 63-64). Terör örgütüne üye olma suçu ile örgüte yardım etme suçu arasında suçun tipiklik unsuru bakımından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, bir kimsenin yaptığı bir iş, görev ya da hizmetin bir suç örgütünün ve özellikle somut başvuruda olduğu gibi terör örgütünün amacını gerçekleştirmesine katkı sağlayıp sağlamadığının ve failin bu kasıt ile hareket edip etmediğinin belirlenmesi için yürütülen adli süreçlerin temel haklar üzerinde ciddi bir baskı oluşturma potansiyelini barındırdığı kanaatindedir (..., § 113).


33. Bununla birlikte modern demokrasilerde devletlerin kendi sorumluluk alanındaki bireyleri başta terör örgütleri olmak üzere tüm suç örgütlerinin faaliyetlerine karşı korumak şeklinde pozitif yükümlülüğü bulunmaktadır. Söz konusu yükümlülüğün bir sonucu olarak insanların terörsüz bir ortamda yaşama hakkı ile bu süreçte bireylerin potansiyel olarak etkilenebilecek temel hakları arasında adil bir dengeleme yapılması ihtiyacı doğmaktadır. Bu sebeple de terör ve diğer suç örgütlerine yardım etme, ülkemizde olduğu gibi gelişmiş demokrasilerin birçoğunda suç olarak düzenlenmiş ve terörle etkili mücadele politikalarının bir parçası hâline gelmiştir. Bu doğrultuda suç örgütüne yardım suçundan yapılan yargılamalarda yarışan değerler arasında adil bir denge kurulabilmesi için birtakım ilkeler belirlenmelidir (..., § 65).


34. Bu kapsamda ilk olarak terör suçlarına bağlanan ağır hukuksal yaptırımlar gözetildiğinde kamu makamlarının bu konudaki değerlendirmelerinde ve bilhassa yargılama makamlarının gerekçeli kararlarında son derece özenli olmaları beklenir (..., § 57).


35. Dolayısıyla eldeki başvuruda olduğu gibi bir suç örgütüne yardım etme suçundan her türlü şüpheden uzak bir şekilde mahkûm edilebilmesi için kişinin yasa dışı bir örgüte, örgütün bu özelliğini ve hareketinin örgütün amacını gerçekleştirmeye hizmet etme neticesini doğuracağını bilerek ve isteyerek yardım ettiğinin yeterli bir gerekçe ile ispat edilmesi şarttır. Örgüte yardım suçunda iddia makamınca ortaya konulan maddi olayların gerçekleşip gerçekleşmediğinin yanı sıra suçun unsurlarının, nedensellik bağının, failin kusur yeteneğinin, kastının ve failin hareketlerinin hangi surette örgütün amacını gerçekleştirmeye hizmet etme neticesini doğurduğunun gösterilmesi gerekir (..., § 117).


36. Bir mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde dava konusu suç iddiasının maddi ve hukuki çözümü amaçlanır. Bu sebeple uygulamacı, hem hukuk kuralları açısından değerlendirilecek olayın ne olduğunu doğru tespit etmeli hem de hukuk kurallarını tespit edilen olaya doğru biçimde uygulamalıdır. İşte bunu sağlamak için bilhassa temel haklara müdahale oluşturan mahkûmiyet hükmünün gerekçelendirmesinde; hukuki gerekçelendirme ilkelerinin dikkate alınması, gerekçelendirme kaidelerine uygun bir biçimde temellendirme yapılarak hükme varılması gerekmektedir. Aksi takdirde bir hükme hangi nedenlerle ulaşıldığı belli olmaz ve söz konusu hükmün hukuki açıdan doğruluğunu tartışma imkânı ortadan kalkar (..., § 118).


37. Bu kapsamda suç örgütüne yardım suçlarından açılan davalarda cezalandırılmaya konu fiillerin temel haklar kapsamında kalan fiiller olmaları nedeniyle Anayasa Mahkemesi yargılama makamlarının ilk olarak olayı tespit ve esasında yatan olgularla tasvir etmesini beklemektedir. Mahkeme hangi ispat vasıtalarının hangi olguların varlığı hakkında delil teşkil ettiğini ve sübut hakkında neden bu şekilde takdirde bulunduğunu gerekçesinde göstermelidir. Bu, mahkemelerin hem görevi hem de yetkisidir (..., § 119).


38. Ceza mahkemeleri bu aşamadan sonra değerlendirme konusu fiilin ilgili suç tipini oluşturup oluşturmadığını suçun unsurları ve kusur açısından irdeleyerek suçun oluşup oluşmadığına ilişkin bir sonuca varmalıdır. Olaydaki fiilin ilgili suç tipine uygun olup olmadığının irdelenmesinde o suçla korunan hukuki değere, maddi unsur bağlamında suçun failine, mağduruna, konusuna, fiile, neticeye, nedensellik bağına ve objektif isnadiyete ilişkin değerlendirmede bulunulması gerekir. Bu noktada eldeki başvuruya konu suç örgütüne yardım etme suçu yönünden yapılacak değerlendirmelerden en önemlisi suçun netice unsuruna ilişkin olacaktır. Örgüte yardım suçlarından verilecek mahkûmiyet kararlarında sanığın fiilinin örgütün amacını gerçekleştirmeye hizmet etme neticesini veya bu neticenin meydana gelme tehlikesini doğurduğu -tespit edilen olgularla ilişkilendirilerek- gösterilmelidir (..., § 120).


39. Anayasa Mahkemesi, mevcut başvuruda ifade ve basın özgürlüklerine yapılan müdahalenin gerçekten toplumsal bir ihtiyaca cevap verip vermediği ve kısıtlamanın ulaşılmak istenen amaçla orantılı olup olmadığı sorusuna cevap bulacaktır.


(d) Somut Olayın Değerlendirilmesi


40. Başvurucunun yardım ettiği gerekçesiyle cezalandırılmasına neden olan PKK, yaklaşık kırk yıldır yurdun Doğu ve Güneydoğu Bölgelerinde yoğun olmak üzere ülkenin tümünde pek çok sivil vatandaş ile güvenlik gücünün ölümüne sebep olmuş şiddet eylemlerinin faili bir terör örgütüdür. PKK, başvuruya konu olayların meydana geldiği tarihlerde faaliyet göstermiştir ve faaliyetlerine de devam etmektedir (..., § 74).


41. Olayda PKK silahlı terör örgütününe istihbari nitelikte bilgi verdiğinin tespit edilmesi üzerine başvurucu ile diğer bazı kişiler hakkında soruşturma başlatılmıştır. Yargılama makamlarınca başvurucunun güvenlik güçlerinin operasyon bilgisini terör örgütü mensuplarına ulaştırdığı ve başvurucunun evinde yapılan aramada ele geçirilen görüntülerde jandarma karakolunun değişik açılardan kayda alındığı tespit edilmiştir. Böylece başvurucunun güvenlik güçlerinin terör örgütüne karşı gerçekleştirdiği operasyonların önceden bilgisini vererek terör örgütüne yardım etme suçunu işlediği kabul edilmiştir (bkz. § 11).


42. Başvurucu yargılamaya konu edilen bilgilerin haber niteliğinde olduğu ve gazetecilik faaliyeti kapsamında haber ajansıyla paylaştığı savunmasında bulunmuştur. Yine aramalarda ele geçirilen karakol görüntülerinin ise doğada çekim yaparken uzaktan çekilen görüntüler olduğunu savunmuştur.


43. Başvuruya konu olayda yargılama makamları başvurucunun eylemlerinin terör örgütüne yardım etme suçunu oluşturduğuna ayrıntılı bir değerlendirme sonucunda ulaşmıştır. Nitekim elindeki delilleri değerlendiren Mahkeme; başvurucunun bildirdiği bilgilerin dakikalar içinde silahlı terör örgütü lehine haber yapan mecralarda yayınlandığını, ayrıca silahlı terör örgütünün telsiz yayınlarında da bu bilgilerin yer aldığını tespit etmiştir. Bunun yanı sıra başvurucunun evinde yapılan arama sonucunda bir jandarma karakolunun değişik açılardan ve yakınlaştırılarak fotoğraflarının çekildiğini de mahkûmiyet kararında gözetmiştir. Buna karşın başvurucu söz konusu fotoğrafları kendisinin çektiğini kabul etmekle birlikte fotoğrafların doğa çekimi amaçlı olduğu şeklinde -fotoğrafların jandarma karakolunu yakın plandan kaydettiği de gözetildiğinde- yetersiz bir savunmada bulunmuştur. Bu durumda Mahkemenin başvurucunun savunmasının aksine söz konusu bilgilendirmenin gazetecilik faaliyeti kapsamında değerlendirilemeyeceğini ilgili ve yeterli gerekçeyle ikna edici bir biçimde ortaya koymuş olduğu anlaşılmıştır.


44. Başvuru konusu olayda Mahkeme, eylem ve davranışlarıyla şiddete ve demokratik olmayan yöntemlerin yaygınlaştırılmasına hizmet eden başvurucunun demokratik yaşam için ciddi bir tehdit oluşturduğu kanaatine ulaşmıştır. Dolayısıyla PKK terör örgütünün yöntem olarak benimsediği şiddet eylemlerinin ortadan kaldırılması, demokratik yaşam için ciddi bir tehdit oluşturan şiddetin devamına ve artmasına destek olacak tarzda hareket eden başvurucunun 1 yıl 13 ay hapis cezası ile cezalandırılması acil bir toplumsal ihtiyacı karşılamaktadır. Terör suçlarının birey, toplum ve devlet üzerindeki vahim sonuçları düşünüldüğünde hükmedilen cezanın toplumun terörsüz bir ortamda yaşama hakkı ile başvurucunun ifade ve basın özgürlükleri arasında kurulması zorunlu olan adil dengeyi sağlamaya hizmet ettiği ve bu sebeple de orantısız olmadığı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla başvurucunun ifade ve basın özgürlüklerine yapılan müdahale demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı bir müdahale olarak değerlendirilemez.


45. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinde güvence altına alınan ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.


B. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia


46. Başvurucu, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


47. Anayasa Mahkemesi, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan ... ([2. B.], B. No: 2019/39635, 19/3/2024) kararında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede Anayasa Mahkemesi 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun'la 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun'a eklenen 5/A maddesi ve ayrıca anılan Kanun'un geçici 3. maddesinde yapılan değişiklik gereği 12/3/2024 tarihi itibarıyla Anayasa Mahkemesinde derdest olan yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla yapılan başvurulara ilişkin olarak ilk bakışta ulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı neticesine varmıştır. Somut başvuruda da anılan kararda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.


48. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


VI. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. 1. İfade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


2. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


B. Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinde güvence altına alınan ifade ve basın özgürlüklerinin İHLAL EDİLMEDİĞİNE,


C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA,


D. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 30/6/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Terör Örgütüne Yardım Suçunda Sendika Üyeliği ile Temsilcilik İddiasının Değerlendirilmesi

Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Katılım Hesabı Açma ve Örgüte Yardım

Tüm Ceza Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Terör Örgütüne Yardım Suçlamalarında Savunma

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2022/108310

 

Karar Tarihi

30 Haziran 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Ceza Hukuku

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İnfaz ve Yatar Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page