Bireysel Başvuru Kararları · CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU · HAK İHLALİ
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Avukatın Göreviyle Bağlantılı Paylaşımında Soruşturma İzni ve Ev Hapsi
B. No: 2023/101443 · 18 Mayıs 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Bir avukat, takip ettiği yargısal dosyalardaki usulsüzlük iddialarını sosyal medyada paylaştı. İzin alınmadan yürütülen soruşturmada avukata konutu terk etmeme tedbiri uygulandı. Anayasa Mahkemesi, paylaşımın yapıldığı mecradan çok avukatlık göreviyle işlevsel bağının önemli olduğunu belirtti. Somut paylaşımlarla mesleki görev arasında bu bağı kurdu. Gerekli soruşturma izni alınmadan uygulanan tedbiri kanuni bulmadı ve kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Hukuki İlke
Avukatın eylemi ile mesleki görevi arasında işlevsel bağ bulunduğunda, somut olayda soruşturma izni güvencesi sosyal medyada yapılan paylaşım için de dikkate alınır.
Sonuç
Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine karar verildi. Tedbir incelemeden önce kaldırıldığı için giderim olarak manevi tazminata hükmedildi.
İlgili Mevzuat
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 19/3
Kararda anılan1136 sayılı Avukatlık Kanunu — m. 1, 2, 58/1
Kararda anılan5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 109/3-j
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
... BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2023/101443)
Karar Tarihi: 18/5/2026
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Basri BAĞCI
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Kenan YAŞAR
Metin KIRATLI
Şaban KAZDAL
Raportör
:
Yusuf Enes KAYA
Başvurucu
:
...
Vekilleri
:
Av. ...
Av. ...
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, avukat olan başvurucu hakkında verilen konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbirinin hukuka aykırı olması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 24/11/2023 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi aracılığıyla erişilen belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Avukat olan başvurucu 16/10/2023 tarihinde sosyal medya hesabından bir paylaşımda bulunmuştur. Paylaşım şöyledir:
"RÜŞVETLE DAĞITILAN ADALET
1-) O işi Küçükçekmece adliyesinde ulu orta yapıyorlar üstat.
Küçükçekmece adliyesinde rüşvet çarkı şu şekilde işliyor.
Eski tutuksuz dosyaları raflardan indirip karıştırıyorlar. Ek ifade almak için bir bahane oluşturup önce ek ifadeye çağırıyorlar. Ek ifade alıp da tutukluluğa sevk, sonrasında sulh cezalar da talimat almış gibi her sevk edileni tutukluyor. İtirazlar da asliye cezalar söz birliği yapmış gibi dosyalara bakılmadan reddediliyor.
İsyan ediyorsunuz başsavcılığa çıkıyorsunuz başsavcı vekili olduğunu söyleyen biri karşısınıza çıkıyor tutukluluk süresi 1 yıldan kısa ise savcılarımıza karışmıyoruz. Ayrıca ortalama adliyede tutukluluk süresi 1 yıl sürebilir diyor.( …e zaten soruşturma aşamasında tutukluluk süresi ACM görevine giren suçlarda 1 yıl girmeyen suçlarda ise maksimum 6 aydır)
Yani aba altından ya rüşvet payımı getir ya da bir yılı gözden çıkar diyorlar.
Geçen hafta bir meslektaşın ricasıyla cezaevinde ziyaret ettiğim bir şüpheli anlattı Küçükçekmece adliyesinde dönen rüşvet çarkını… Zamanaşımına uğramış iddialar, mükerrer bir soruşturmada ek ifade bahanesiyle çağırıp ek ifade alıp tutuklamışlar. Aynı dosyadaki şüphelilerin bir kısmı kısa süre içinde bir ay dolmadan tahliye edilmiş. Tahliye etmenin usulünü anlattı bana tutuklu şüpheli. Ama hala tutuklu…. Tahliye olsun belki devamını anlatırız…
Küçükçekmece adliyesinde tutuklama kararları o kadar garabet dolu ki meslek hayatımda ilk defa bir başsavcılığa çıktım. Hukuka aykırı tutuklamaya isyan ettim. Hukuksuzluğu çok açık olan dosyamda başsavcı vekili dosyada tutuklama kararı gayet hukuka uygun demişti. Ben anlamadım. Rüşvet payını mı istemiş bilemedim.
Neyse ki başsavcı vekiline gittiğim tarihten iki ay sonra işini o an için bile olsa düzgün yapan bir hakime denk geldim de suç vasfı değişeceği gerekçesiyle ilk tutuklama kararından 5 ay sonra 4. tutukluluk incelemesinde baştaki dosyada hiç bir değişiklik yokken müvekkilim tahliye edildi.
İyi de bu hakimin suç vasfının değişeceğini gördüğü dosyadaki delil ve suç vasfı durumunu diğer hakim(ler) ve başsavcı vekili neden görmezden geldi. Onu başsavcı ya da vekillerine sormak gerek… ama kim sormaya cesaret edebilir ki?
Bu arada dosyada tek tutuklu şüpheli kaldı. Tesadüf bu ya tam 11 ay sonra savcı dosyayı ele aldı ve HTS- BAZ karşılaştırması için işlem yaptı. Savcı tam 11 ay sonra dosyayı eline aldı.
@TC_HSK ve @adalet_bakanlik ve bakan @yilmaztunc beyi etiketleyelim. Belki ilgilenen birileri çıkar."
6. Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) başvurucunun iddiaları üzerine soruşturma başlatmış, 17/10/2023 tarihinde başvurucuyu tanık olarak çağırmıştır.
7. Başsavcılık, başvurucunun bu paylaşımı üzerine 18/10/2023 tarihinde bir basın açıklamasında bulunmuştur. Açıklamada başvurucunun sosyal medya paylaşımı nedeniyle derhâl soruşturma başlatıldığını belirtmiştir. Başsavcılığa göre başvurucu, yargının bir sujesi olmasına rağmen somut delile dayanmaksızın soyut iddialarla Küçükçekmece Adliyesinde görev yapan yaklaşık 200 hâkim ve savcıyı ağır ithamlarla töhmet altında bırakmış ve adalete güveni zedelemiştir. Başvurucunun daha önce Başsavcılığa herhangi bir rüşvet şikâyetinde bulunmadığı vurgulanmıştır. Açıklamada Başsavcılık, başvurucunun paylaşımına konu olan ve vekâletinin bulunduğu dosya da dâhil olmak üzere soruşturmaların titizlikle yürütüldüğünü ve şüpheliler lehine verilen tahliye kararlarının rüşvetle değil toplanan yeni deliller ve suç vasfının değişme ihtimali gibi hukuki gerekçelerle verildiğini belirtmiştir. Başsavcılık, başvurucunun paylaşımıyla ilgili açıklama yapması için Başsavcılığa davet edildiğini ve beyanının alınmasının ardından hakkında yasal işlem başlatılacağını kamuoyuna duyurmuştur.
8. Başsavcılık; başvurucunun 6/11/2023 tarihinde elektronik tebliğ ve SMS yoluyla tanık olarak davet edilmesine rağmen usulüne uygun tebliğlere uymaması üzerine başlattığı resen incelemede, söz konusu paylaşımların başvurucunun vekâletinin bulunmadığı vahim nitelikte silah kaçakçılığı ve vekâletinin bulunduğu uyuşturucu ticareti yapma suçlarına ilişkin iki ayrı soruşturma dosyasıyla ilgili olduğunu tespit etmiştir. Bu soruşturmalarda tutuklama veya tahliye gibi kararların delil durumuna ve suç vasfının değişme ihtimaline binaen verildiği, sonuç olarak başvurucunun paylaşımlarını gerçek olgular dışında ve yalnızca sosyal medyada etkileşim sağlamak amacıyla yaptığı belirtilerek soruşturmanın geldiği aşama itibarıyla başvurucunun tanık sıfatı şüpheli olarak değiştirilmiş ve soruşturmaya devam edilmesi için tutanak düzenlenmiştir.
9. Başsavcılık, usulüne uygun davetlere rağmen ifade vermeye gelmediği, adresinde bulunamadığı ve telefonla gelmeyeceğini beyan ettiği gerekçesiyle başvurucu hakkında yakalama emri düzenlenmesini 9/11/2023 tarihinde sulh ceza hâkimliğinden talep etmiştir.
10. Küçükçekmece 4. Sulh Ceza Hâkimliği başvurucu hakkında yakalama emri düzenlenmesine karar vermiştir.
11. Başsavcılık, söz konusu paylaşımla ilgili olarak erişimin engellenmesi talebinde bulunmuştur.
12. Küçükçekmece 1. Sulh Ceza Hâkimliği 14/11/2023 tarihinde söz konusu paylaşımla ilgili içeriklerin yayından çıkarılmasına ve paylaşıma erişimin engellenmesine karar vermiştir. Kararda; yapılan paylaşımın yanıltıcı bilgi içerdiğini, kamu düzeni ve kamu güvenliğinin korunması hususlarını zedelediğini belirtmiştir.
13. Başvurucu, avukatları ile birlikte 15/11/2023 tarihinde Başsavcılıkta ifade vermiştir. Başvurucu; ifadesinde avukatlık ve mesleki faaliyetleri kapsamında paylaşım yaptığını, bu eyleminin mesleki faaliyet kapsamında kaldığını ve bu nedenle hakkında soruşturma izni alınması gerektiğini savunmuştur. 9/11/2023 tarihinde ofisine gelen kolluk görevlilerine ısrarla tanık mı yoksa şüpheli mi olduğunu sorduğunu ancak hiçbir aşamada şüpheli sıfatının kendisine bildirilmediğini ifade etmiştir. Kolluğun, savcılığın yazısında hangi sıfatın geçtiğini açıklamaktan imtina ettiğini, bu soruya da cevap vermediğini belirtmiştir. Şüpheli sıfatıyla çağrılmış olması durumunda savcılığa gidip ifade vereceğini söylemesine rağmen kolluğun müzekkere üzerinde herhangi bir şüpheli veya tanık ibaresi geçmediğini açıkladığını aktarmıştır. Başvurucu; avukatlık ödev ve sorumluluklarına aykırı olacağı gerekçesiyle tanık olarak müvekkillerinin ve meslektaşlarının adını veremeyeceği için savcılığın tanık çağrısına icabet etmeyeceğini söylemesi nedeniyle yakalama emrinin usule aykırı olduğunu öne sürmüştür. Başsavcılık huzurunda alınan ifadesinin devamında Küçükçekmece Adliyesinde rüşvet karşılığı aracılık ve menfaat karşılığı iş yaptırıldığına dair iddiaları müvekkillerinden, müvekkillerin ailelerinden, müvekkil adaylarından ve meslektaşlarından duyduğunu beyan etmiştir. Başvurucu; Başsavcılığın yaptığı basın açıklamasında, hem kendisinin takip ettiği dosyaların hem de kendisiyle tanışıklık ilişkisi bulunan meslektaşlarının takip ettiği dosyaların basına ifşa edildiğini, adının da verildiğini ve suçlandığını belirtmiştir. Basın açıklamasında, hakkında soruşturma başlatılacağı tehdidinin de yer aldığını ve rüşvet iddialarının araştırılması amacıyla başlatılan soruşturmanın akıbetinin basın açıklamasında gösterildiğini iddia etmiştir. Bu açıklamayla bir soruşturma başlatıldığını, savcılığın rüşvetçilerin değil ifşa edenlerin peşinde olduğunu anladığını belirtmiştir. Müvekkillerinin ve meslektaşlarının adını veremeyeceğini, aksi takdirde onların da kendisi gibi kanunsuzlukla karşılaşacaklarını ifade etmiştir. Başvurucu, suçun unsurlarının oluşmadığını ve ifade hürriyeti kapsamında paylaştığı tweetin suç içermediğini savunmuştur. Paylaşımında doğrudan bir kimsenin adının geçmediğini, kısmen usulsüz işlemlere vurgu yaparak kolluğun sahte tutanakları delilleriyle görmesine rağmen bu usulsüzlüklere itirazlarının dinlenmemesinin sebebi olarak "Acaba rüşvet mi istenildiği?" şeklinde bir soru sorduğunu belirtmiştir. Bunun suç teşkil etmeyeceğini, sadece müvekkilleri, muhtemel müvekkil adayları ve meslektaşları tarafından son dönemde çok sık dile getirilen rüşvet iddialarını gündeme taşıdığını beyan etmiştir. Bu adliye ile ilgili olarak son beş yılda Hâkimler ve Savcılar Kuruluna (HSK) ve Başsavcılığa intikal eden rüşvet ve menfaat elde etme şikâyet dosyalarının celbini talep ettiğini belirtmiştir. Son olarak başvurucu, kaçma ve delilleri karartma şüphesi bulunmadığını beyan ederek serbest bırakılmasını talep etmiştir.
14. Müdafileri; başvurucunun mesleki faaliyetiyle ilgili açıklamalarda bulunması nedeniyle 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca soruşturma ve yakalama işlemlerine başlanmadan önce Bakanlıktan izin alınarak ifadeye çağrılması gerektiğini, kendisine hatırlatılması zorunlu olan tanıklıktan çekinme hakkı gözetilmeden yapılan ifade alma işleminin usulsüz olacağını ve rüşvet iddialarının tarafı konumundaki Başsavcılığın bu dosyada işlem yürütüp ifade alamayacağını savunmuştur.
15. Başsavcılıkça başvurucu, konutu terk etmeme ve yurt dışına çıkmama adli kontrol tedbiri uygulanması talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk edilmiştir. Sevk yazısında; başvurucunun yaptığı paylaşımın bazı Cumhuriyet savcılarının, Cumhuriyet başsavcı vekilinin ve bir sulh ceza hâkiminin rüşvetle tahliye kararları verdiği imasını içerdiği, bu paylaşımın kamu düzeninde devlet erki olan yargıya güveni zedeleyecek, kamuoyunda da tehlike yaratacak tarzda olduğu, paylaşımındaki bilgilerin teyidi amacıyla yapılan çağrılara başvurucunun icabet etmediği, yapılan incelemelerde bu paylaşımların tamamen gerçek dışı bilgilere dayandığının anlaşıldığı, alınan savunmasında kendisinden rüşvet talep eden bir kişi olmadığını beyan etmesine rağmen başvurucunun açıkça gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu ileri sürülmüştür.
16. Başvurucu, sorgusunda temiz bir yargı ve temiz bir adalet istediğini, rüşvet iddialarının soruşturulması gerektiğini savunmuş; akabinde de savcılığın ve sulh ceza hâkiminin iddiaların tarafı olduğunu, suçtan zarar görme ihtimalleri nedeniyle Küçükçekmece Adliyesi tarafından soruşturma yürütülemeyeceğini belirterek sulh ceza hâkiminin reddini talep etmiştir. Küçükçekmece 1. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından "Şüphelinin üzerine atılı suçun vasıf ve mahiyeti, atılı suçu işlediği hususunda kuvvetli suç şüphesini içeren somut delillerin bulunması ve kanunda aranan tutuklama şartlarının şüpheli yönünden mevcut olması ..." gerekçesiyle başvurucu hakkında konutu terk etmeme ve yurt dışına çıkamama adli kontrol tedbirinin uygulanmasına karar verilmiştir.
17. Başvurucu, bu karara itiraz etmiştir. Başvurucu; itiraz dilekçesinde adli kontrol kararı veren hâkimin Başsavcılık basın açıklamasındaki iddiaların muhatabı olduğunu, bu sebeple usul ve kanuna uygun olan reddi hâkim talebinin değerlendirilmediğini ve iddiaların tarafı olan bir hâkim tarafından karar verilmesinin tarafsızlığa gölge düşürdüğünü ileri sürmüştür. Başvurucu ayrıca usulüne uygun şekilde şüpheli sıfatının kendisine bildirilmediğini, kaçma ve delil karartma ihtimalinin bulunmadığını, atılı suçun katalog suçlardan olmadığını, hakkında verilen ev hapsinin avukatlık ödevlerini yerine getirmesini engelleyeceğini, bir avukat için ev hapsinin çok ağır sonuçlar doğuracağını, kararın haksız olduğunu belirtmiştir.
18. Küçükçekmece 20. Asliye Ceza Mahkemesi 17/11/2023 tarihinde "Şüpheli hakkında yürütülen soruşturmada şüphelinin isnadı ile ilgili somut bir bilgi ve beyanda bulunmaması, fiilin işleniş şekli gözetildiğinde kuvvetli suç şüphesi altında olduğu bu anlamda tutuklama yerine şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri verilmesine yönelik sorgu kararında bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir.
19. Başsavcılık 29/11/2023 tarihinde başvurucunun yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçundan cezalandırılması istemiyle iddianame düzenlemiştir.
20. Küçükçekmece 2. Asliye Ceza Mahkemesi 1/12/2023 tarihinde iddianamenin basın ihtisas mahkemesi olarak tevzi edilmesine rağmen somut olayda 9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanunu kapsamına giren bir eylem olmadığı gerekçesiyle iddianamenin iadesine karar vermiştir.
21. Bu karar üzerine Başsavcılık 1/12/2023 tarihli iddianameyi bu kez Küçükçekmece 23. Asliye Ceza Mahkemesine (Mahkeme) sunmuştur. İddianamede;
- Başvurucunun yaptığı sosyal medya paylaşımının içeriğinde, Küçükçekmece Adliyesinde bir kısım soruşturma dosyasının Cumhuriyet savcıları/Cumhuriyet başsavcı vekilleri tarafından rüşvet almak amacıyla ele alındığı, aynı zamanda sulh ceza hâkimlerinin de talimatla şüpheliler hakkında tutuklama kararları verdikleri iddiasının yer aldığı belirtilmiştir. Paylaşımda, "Rüşvetle dağıtılan adalet" ve "O işi Küçükçekmece adliyesinde ulu orta yapıyorlar üstat, Küçükçekmece adliyesinde rüşvet çarkı şu şekilde işliyor" şeklinde bir giriş yaparak başvurucunun bu bilginin yayılmasını, dikkat çekmesini ve içeriğin etkileşimini artırmayı hedeflediği ileri sürülmüştür. Bu yargı ifadesini bildiren bilgi paylaşımının hemen ardından, henüz vekâlet ilişkisi kurulmamış bir kişi ile ceza infaz kurumunda yapılan müdafi görüşmesinin anlatıldığı, sonrasında ise başvurucunun kendisinin görev aldığını iddia ettiği iki soruşturma dosyasından bahsederek rüşvet talepleri yönünde araştırma yapılması gerektiğini öne sürdüğü ifade edilmiştir. Başvurucunun, anlattığı bilginin okuyucuları tarafından doğru olduğu kabul edilerek değerlendirme yapılmasını amaçladığı belirtilmiştir.
- Resmî mercilerin iddia edilen olayların somutlaştırılması amacıyla, görgüsü ve bilgisi olduğunu ileri sürdüğü hususlardaki beyanlarını sunmak üzere başvurucuyu savcılığa davet ettiği aktarılmıştır. Başvurucunun paylaşımlarına ilişkin olarak davet edildiğine dair yine aynı sosyal medya hesabı üzerinden paylaşımda bulunduğu ancak SMS gönderimi suretiyle yapılan hatırlatmalara rağmen bu davete icabet etmediği vurgulanmıştır. Paylaşımda bahsi geçen soruşturma dosyalarının resen araştırılması sonucunda tespit edilen iki dosyanın bulunduğu belirtilmiştir.
- Tespit edilen dosyalardan ilkinin Başsavcılığın 2022/74621 sayılı soruşturma dosyası olduğu, bu dosyada başvurucunun vekâletinin bulunmadığı belirtilmiştir. Suçun vahim nitelikte silah kaçakçılığı ve patlayıcı madde bulundurma olduğu, aramada beşi yivli, on altısı yivsiz olmak üzere yirmi bir tüfek, yirmi tabanca ve daralı ağırlığı 541,6 gram gelen sodyum nitritin ele geçirildiği aktarılmıştır. Başlangıçta şüpheli, tutuklama talebiyle sevk edildiği hâlde nöbetçi sulh ceza hâkimliğince kriminal rapor düzenlenmediği gerekçesiyle adli kontrol kararı verildiği ancak soruşturmanın devamında kriminal rapor düzenlenmesinden sonra bu silahların vahim nitelikte olması nedeniyle yeni delil durumuna göre şüphelinin tekrar tutuklamaya sevk edildiği ve tutuklandığı belirtilmiştir.
- Paylaşım içeriğindeki ikinci dosyanın ise Başsavcılığın 2022/68456 sayılı soruşturma dosyasına ilişkin olduğu ve başvurucunun bu dosyada vekâletinin bulunduğu belirtilmiştir. Suçun uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama olduğu, soruşturma kapsamında yakalanan üç şüphelinin tutuklandığı, soruşturma aşamasında toplanan delillerle iki şüphelinin suç vasfının lehe değişme ihtimaline binaen tahliye edildiği, bunlardan birisinin başvurucunun müdafiliğini yaptığı ikinci şüpheli olduğu belirtilmiştir. Diğer şüphelinin ise mevcut delil durumuna göre tutukluluk hâlinin devam ettiği aktarılmıştır.
- Başvurucunun savunmasında hiçbir başsavcının, başsavcı vekilinin, savcının, hâkimin, kâtibin, mübaşirin, güvenlik görevlisinin veya adliyenin herhangi bir personelinin kendisinden rüşvet istemediğini beyan ettiği, rüşvete dair paylaşımlarının meslektaşları arasında ve müvekkil ya da müvekkil adayları ile yaptığı görüşmelerden duyduklarına dayandığını ifade ettiği belirtilmiştir. Başvurucunun rüşvet iddialarına konu olan paylaşımlarına ilişkin olarak dosya ve yargı görevlilerini mesleki sır gerekçesiyle açıklayamadığına dair savunmasına rağmen bu paylaşımların Başsavcılığın basın açıklamasında adı geçen dosyalara ait olduğunun başvurucunun sosyal medya açıklamaları ve savunmalarıyla kabul edildiği iddia edilmiştir.
- Başvurucunun aleni olarak yaptığı bilgi paylaşımının ne bahsettiği soruşturma dosyasında ne de müdafilik görevi yaptığı dosyada yaşanan bir olaya ilişkin olduğu, aksine başvurucunun gerçeğe aykırı şekilde yaptığı, yargı ifadesi bildiren bu bilgi paylaşımını etkileşim artırmak amacıyla yayımladığı belirtilmiştir. Başvurucunun silah ticareti suçuna ilişkin olarak savcılığın tutuklama talebinin reddedildiğini bilmesine rağmen sulh ceza hâkimlerinin talimatla her sevk edileni tutukladığını belirterek bu hususta da yine gerçeğe aykırı bir paylaşım yaptığı belirtilmiştir.
- Tüm soruşturma evrakı bir arada değerlendirildiğinde, başvurucunun eyleminin yargının güvenilirliğini açıkça hedef alacak tarzda, dayanaktan yoksun dedikodu mahiyetinde olduğu belirtilmiştir. Kendisinden rüşvet talep edilmemesine karşın böyle bir hadise yaşanmış gibi kurgusal anlatımlarla yaptığı, gerçeğe alenen aykırı bilgi paylaşımının avukatlık görevi sırasında göreviyle ilgili işlediği bir suç olarak kabul edilemeyeceği ve soruşturmanın genel hükümlere göre yürütülmemesine ilişkin itirazların kabul edilmediği aktarılmıştır. Başvurucunun eylemlerinin teknolojik gelişmelerin yayılmasına bağlı olarak artan, bireylerin kanaat oluşumunu manipüle eden dezenformasyonun somut örneği hâline geldiği vurgulanmıştır. Yaklaşık altı bin takipçisi bulunan başvurucunun bu kurgusal anlatımlarla oluşturduğu içeriğin yayılma hızının oldukça yüksek olduğu, bu paylaşımla takipçi sayısını dokuz bine kadar çıkardığı ve paylaşımının yaklaşık bir milyon etkileşim almasını sağladığı görülmüştür. Başvurucunun bu bilgilerle sosyal medya üzerinden Küçükçekmece Adliyesindeki yargılama işlemlerinde rüşvet beklendiği algısını yarattığı belirtilmiştir.
22. Mahkemece 5/12/2023 tarihinde iddianamenin iadesine karar verilmiştir. Kararda, başvurucunun sosyal medya paylaşımlarının vekâletini üstlendiği ve vekâletinin bulunmadığı ancak takip ettiği iki soruşturma dosyasıyla yani avukatlık göreviyle doğrudan ilişkili olduğu vurgulanmıştır. Bu tür iddiaların avukatın müvekkilinin haklarını savunma, hukuki meselelerde görüş bildirme ve adli işlemleri takip etme gibi 1136 sayılı Kanun'un 35. maddesinde tanımlanan avukatlık görevinden doğduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle başvurucu hakkında yapılan soruşturmanın genel hükümler çerçevesinde değil 1136 sayılı Kanun'un 58. ve 59. maddelerindeki özel usule uygun olarak (Bakanlık izniyle) yürütülmesi gerektiği belirtilmiştir. Kararda, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin emsal kararına atıf yapılarak bir avukatın vekili olduğu dosyadaki dilekçeyle ilgili hakaret iddialarının dahi görev sırasında işlenmiş suç olarak değerlendirilip 1136 sayılı Kanun'un özel soruşturma usulünün uygulanması gerektiği ifade edilmiş, bu durumun mevcut kararı desteklediği belirtilmiştir. Sonuç olarak başvurucu hakkında 1136 sayılı Kanun uyarınca Bakanlıktan soruşturma izni alınmadan genel hükümlere göre soruşturma yapılması ve iddianame düzenlenmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
23. Başsavcılık 11/12/2023 tarihinde iddianamenin iadesine dair karara itiraz etmiştir. Başsavcılık, paylaşımda yer alan ifadelerin başvurucunun yapmış olduğu bir görevle veya yaşadığı bir olayla ilişkilendirilebilecek herhangi bir delilin dosya kapsamında yer almadığını vurgulamıştır. Başsavcılık, iddianamenin iadesinde emsal gösterilen Yargıtay içtihadında yer alan eylemin avukatın yargılama faaliyeti sırasında sunduğu bir dilekçe ile işlenmiş olması nedeniyle görevden kaynaklanan bir suç teşkil ettiğinin altını çizmiştir. Başsavcılık, soruşturmaya konu ifadelerin ise yargılama süreci içinde değil sosyal medya platformu üzerinden aleni olarak kamuoyuyla paylaşıldığını belirtmiştir. Başvurucunun söz konusu paylaşımı, avukatlık görevi sırasında kendisinden talep edilen veya görüşmeler sırasında bir başkasından istendiği iddia edilen bir rüşvet olgusuna dayandırmadığını ve eylemini göreviyle ilişkilendiren bir savunma yapmadığını vurgulayan Başsavcılık, netice itibarıyla söz konusu eylemin avukatlık görevinin icrası kapsamında kalmadığını ileri sürmüştür.
24. Küçükçekmece 1. Ağır Ceza Mahkemesi 19/12/2023 tarihinde Başsavcılığın itirazını kabul etmiş ve iddianamenin iadesi kararı kaldırılmıştır.
25. Bu karar üzerine Mahkeme, iddianamenin kabulüne karar vermiş ve kovuşturma aşaması başlamıştır.
26. Mahkeme 21/12/2023 tarihinde yaptığı tensip incelemesi sonucunda konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbirinin kaldırılmasına karar vermiştir.
27. Mahkeme 5/7/2024 tarihinde başvurucunun beraatine karar vermiştir. Mahkeme, kararında yanıltıcı bilgiyi yayma suçunu düzenleyen maddenin gerekçesini ve Anayasa Mahkemesinin bu hükme ilişkin açılan iptal davasında verdiği kararı dikkate almıştır. Mahkeme, başvurucunun paylaştığı bilgileri somut bir temele dayandıramadığını ve eyleminin ifade özgürlüğü kapsamında olmadığını ancak suçun oluşması için aranan temel yasal unsurların eksik olduğunu tespit etmiştir. Mahkeme, suçun oluşması için gereken özel kast olan sırf halk arasında endişe, korku, panik yaratma saikiyle hareket ettiğine dair savunmasının aksine delil bulunmadığını ve paylaşımın kamu barışını bozmaya elverişli nitelikte olmadığını belirterek atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığına hükmetmiştir.
28. Başsavcılık, bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi sonucunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesince 4/6/2025 tarihinde bozma kararı verilmiştir. Bozma kararında özetle Yargıtay içtihatları doğrultusunda suçun maddi ve manevi unsurlarının somut olarak değerlendirilmediği, başvurucunun yanıltıcı bilgiyi yayma kastıyla hareket edip etmediği ve söz konusu paylaşımın kamu barışını bozmaya elverişli olmadığı hususlarının yeterince tartışılmadığı, suçun unsurlarının oluşmadığı şeklindeki beraat gerekçesinin yetersiz olduğu belirtilmiştir.
29. Bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda Mahkeme 14/11/2025 tarihinde başvurucunun halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçundan 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermiştir. İstinaf incelemesi devam etmektedir.
IV. İLGİLİ HUKUK
A. Ulusal Hukuk
30. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" başlıklı 217/A maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
"(1) Sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle, ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır."
31. 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Adlî kontrol" başlıklı 109. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) (Değişik: 2/7/2012-6352/98 md.) Bir suç sebebiyle yürütülen soruşturmada, 100 üncü maddede belirtilen tutuklama sebeplerinin varlığı halinde, şüphelinin tutuklanması yerine adlî kontrol altına alınmasına karar verilebilir.
...
(3) Adlî kontrol, şüphelinin aşağıda gösterilen bir veya birden fazla yükümlülüğe tabi tutulmasını içerir:
...
j) (Ek: 2/7/2012-6352/98 md.) Konutunu terk etmemek."
32. 1136 sayılı Kanun'un "Avukatlığın mahiyeti" başlıklı 1. maddesi şöyledir:
"Avukatlık, kamu hizmeti ve serbest bir meslektir.
(Değişik ikinci fıkra: 2/5/2001 - 4667/1 md.) Avukat, yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı serbestçe temsil eder."
33. 1136 sayılı Kanun'un "Avukatlığın amacı" başlıklı 2. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(Değişik birinci fıkra: 2/5/2001 - 4667/2 md.) Avukatlığın amacı; hukuki münasebetlerin düzenlenmesini, her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamaktır.
Avukat bu amaçla hukuki bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine ve kişilerin yararlanmasına tahsis eder."
34. 1136 sayılı Kanun'un Avukatın Hak ve Ödevleri kısmında "Genel olarak" başlıklı 34. maddesi şöyledir:
"Avukatlar, yüklendikleri görevleri bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler."
35. 1136 sayılı Kanun'un "Yalnız avukatların yapabileceği işler" başlıklı 35. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
"Kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek, mahkeme, hakem veya yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmak, adli işlemleri takip etmek, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemek, yalnız baroda yazılı avukatlara aittir."
36. 1136 sayılı Kanun'un "Soruşturmaya yetkili Cumhuriyet Savcısı" başlıklı 58. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
"Avukatların avukatlık veya Türkiye Barolar Birliği ya da baroların organlarındaki görevlerinden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlardan dolayı haklarında soruşturma, Adalet Bakanlığının vereceği izin üzerine, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır. Avukat yazıhaneleri ve konutları ancak mahkeme kararı ile ve kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savcısı denetiminde ve kayıtlı olunan baro temsilcisinin katılımı ile aranabilir. Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren bir suçtan dolayı suçüstü hali dışında avukatın üzeri aranamaz."
37. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 7/3/2013 tarihli ve E.2012/31566, K.2013/6448 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
"İncelenen dosyada; sanık avukatın müdafiiliğini yaptığı kişiyle ilgili Şanlıurfa 2. Ağır Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyası üzerinden yürütülen yargılama sırasında, mahkemeye ibraz etmiş olduğu dilekçe ile iddianameyi düzenleyen Cumhuriyet savcısına hakaret ettiğine ilişkin iddianın, sanığın avukatlık görevi ile ilgili olduğu, avukatların görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işledikleri suçlarından dolayı soruşturma ve kovuşturmanın, Adalet Bakanlığı’nın vereceği izin üzerine yürütülmesi gerektiği, sanık avukat hakkında Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 23/2/2011 tarihli oluru ile soruşturma izni verilmesinden sonra, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 59. maddesi uyarınca düzenlenecek soruşturma dosyasının kovuşturma izni için Adalet Bakanlığı’na gönderilmesi gerektiği gözetilmeden, genel hükümler çerçevesinde kovuşturma yapılarak, sanığın beraatine karar verilmesi hukuka aykırıdır."
38. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 4/4/2023 tarihli ve E.2023/1583, K.2023/16813 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
"İncelenen dosyada; Hakaret suçuna ilişkin iddianın, şüphelinin avukatlık görevi sırasında olduğu, avukatların görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işledikleri suçlarından dolayı soruşturma ve kovuşturmanın, Adalet Bakanlığının vereceği izin üzerine yürütülmesi gerektiği, şüpheli avukat hakkında genel hükümler çerçevesinde soruşturma yapılarak, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ve bu karara ilişkin itirazın merciince reddedilmesi hukuka aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür."
B. Uluslararası Hukuk
39. Morice/Fransa ([BD], B. No: 29369/10, 23/4/2015) kararına konu olayda, Fransa ile Cibuti arasındaki iş birliği anlaşması kapsamında görevlendirilen bir yargıcın ölü bulunması üzerine açılan soruşturmalarda görevlendirilen soruşturmacı hâkimler M. ve L.L. daha sonra soruşturmadan alınmıştır. Bu olaylar üzerine ölen yargıcın eşinin vekili olan başvurucu ve bir meslektaşı adalet bakanına bir mektup yazarak soruşturmadan alınan hâkimlerin dürüstlük ve tarafsızlık ilkesinden tamamen uzak davrandıklarını belirtmiş ve adli soruşturmada ortaya çıkan birçok yetersizlikten dolayı soruşturmanın başka bir birim tarafından yürütülmesini talep etmişlerdir. Ertesi gün Le Monde gazetesinde başvurucunun adalet bakanına yaptığı şikâyete dair bir haber yayımlanmıştır. Soruşturmadan alınan hâkimler, Le Monde gazetesinin yayın müdürüne, yazının yazarına ve başvurucuya kamu görevlisine hakaret suçlamasıyla ceza davası açmıştır. Başvurucu, bu suçtan mahkûm edilmiş ve para cezasına çarptırılmıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), bu başvuruda başvurucunun eleştirilerinin medyanın yoğun ilgisini çeken bir davayla ve adalet sisteminin işleyişine ilişkin kamusal çıkarları ilgilendiren bir konuya ilişkin tartışmalarla ilgili olduğu, kullanılan bazı sözler kaba kabul edilebilirse de bunların yeterli bir olgusal temele sahip değer yargıları olduğu ve bu sözlerin mahkemelerin işlevine yönelik temelsiz ve ağır biçimde yaralayıcı saldırılar olmadığı sonucuna ulaşmıştır (Morice/Fransa, § 174).
40. AİHM'e göre (Morice/Fransa, §§ 128-131) demokratik bir toplumun hayati mekanizmalarından olan yargı sisteminin işleyişine ilişkin konular kamusal menfaatlerin alanında kalır. Bu kapsamda yargının toplum içindeki özel rolü dikkate alınmalıdır. Adaletin garantörü olan ve hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hayati bir işlev gören yargı, görevlerini başarıyla yapabilmek için kamu güvenine ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle bu güveni ciddi şekilde zarara uğratabilecek temelsiz saldırılara karşı -özellikle yargıçların kendilerini hedef alan eleştirilere karşı cevap vermelerine engel olan bir sağduyuya sahip olma yükümlülükleri gözönünde bulundurulduğunda- korumak gerekebilir. Yargı erkinin otoritesi özellikle mahkemelerin hukuksal uyuşmazlıkların çözümü ve cezai konularda bir kişinin suçlu ya da masum olup olmadığının belirlenmesinde uygun mekanizmalar olmasını ve kamuoyunca da böyle kabul edilmesini, dahası kamuoyunun genel olarak mahkemelerin görevlerini yerine getirebilme konusundaki kapasitesine güvenmesini ve saygı duymasını da içerir. Buradaki güven, demokratik bir toplumda mahkemelerin cezai uyuşmazlıklar nazara alındığında sadece suçlanan kişide değil bir bütün olarak kamuoyunda uyandırdığı güvendir. Ancak -temelsiz ve ağır biçimde yaralayıcı saldırılar bir kenara bırakılırsa- yargı görevlileri de kabul edilebilir sınırlar içindeki eleştirilere -sadece teorik ve genel olanlar değil- konu olabilirler. Bu kişilerin görevlerini ifa ederken kendilerine yönelik kabul edilebilir eleştirinin sınırları sıradan bir vatandaşa kıyasla daha geniştir.
V. İNCELEME VE GEREKÇE
41. Anayasa Mahkemesinin 18/5/2026 tarihinde yaptığı toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
42. Başvurucu, sosyal medyadan rüşvet iddialarını paylaşmasının ardından hakkında usulsüzce halkı yanıltıcı bilgiyi yayma suçundan soruşturma başlatıldığını ve kanuna aykırı şekilde ev hapsi tedbiri altına alındığını belirtmiştir. Paylaşımındaki iddialar araştırılmadan hakkında soruşturma başlatılmasının husumet ve ta
Benzer Kararlar
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Çocukların Bakımı Gözetilmeden Verilen Konutu Terk Etmeme Tedbiri
Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Ceza Hukuku ve Koruma Tedbirleri
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm
Karar Türü
Bireysel Başvuru
İlgili Hukuk Dalı
Ceza Muhakemesi Hukuku
Başvuru No
2023/101443
Karar Tarihi
18 Mayıs 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları