top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU  ·  HAK İHLALİ OLMADIĞI  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Arama Tanıkları Bulunmadan Yapıldığı İleri Sürülen Konut Araması

 

B. No: 2023/11796 · 21 Temmuz 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Evinin balkonundaki saksılarda dokuz kök kenevir ele geçirilen başvurucu, kendi kullanımı için kenevir ekmekten bir yıl hapis cezasına mahkûm edildi. Başvurucu, tutanakta imzası bulunan iki kişinin aramada hazır olmadığını ve delilin hukuka aykırı olduğunu ileri sürdü; bu kişiler duruşmada eve girmediklerini söyledi. Anayasa Mahkemesi üç aşamalı testi uyguladı; Yargıtay kararlarındaki farklılık nedeniyle hukuka aykırılığın ilk bakışta anlaşılıp anlaşılmadığında tereddüt bulunduğunu, delilin belirleyici olduğunu belirtti. Usulüne uygun arama kararı, tutanağı doğrulayan polis beyanı ve tanıkların sorgulanabilmesi karşısında adil yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, konut aramasında kanunen hazır bulunması gereken kişilerin bulunmadığı iddiasını hukuka aykırı delile ilişkin üç aşamalı testle inceledi. Delil mahkûmiyette belirleyici olsa da usulüne uygun arama kararı bulunması, tutanağın gerçekliğinin görevli beyanıyla desteklenmesi ve sanığa tutanak tanıklarını duruşmada dinleterek delile itiraz imkânı tanınması karşısında yargılamanın bütünüyle hakkaniyete aykırı hâle gelmediğini kabul etti. Sonuç, eksik tanıkla yapılan her aramanın geçerli sayılacağı anlamına gelmez.

 

Sonuç

 

Hakkaniyete uygun yargılanma hakkına ilişkin iddia kabul edilebilir bulundu; Anayasa'nın 36. maddesi kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edilmediğine oybirliğiyle karar verildi. Gerekçeli karar hakkı, yargılamanın sonucu ile silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine ilişkin diğer iddialar açıkça dayanaktan yoksun olduğundan kabul edilemez bulundu; yargılama giderleri başvurucu üzerinde bırakıldı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36, 38
    Hakkaniyete uygun yargılanma ve kanuna aykırı elde edilen bulguların delil olarak kabul edilememesi

  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 119
    Cumhuriyet savcısı bulunmadan yapılan konut aramasında iki kişinin hazır bulunması zorunluluğu

  • 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun — m. 23
    Kendi kullanımı için kenevir ekiminden verilen mahkûmiyetin dayanağı

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2023/11796)


Karar Tarihi: 21/7/2026


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


Başkan


:


Basri BAĞCI


Üyeler


:


Engin YILDIRIM


Rıdvan GÜLEÇ


Kenan YAŞAR


Ömer ÇINAR


Raportör


:


Yunus Emre BAĞLAR


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ


1. Başvuru, hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin mahkûmiyete esas alınması nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvuruda ayrıca adil yargılanma hakkının farklı güvencelerinin ihlal edildiği iddiası da bulunmaktadır.


2. Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) başvurucunun bulunduğu adreste kenevir ekimi yapıldığı ihbarı üzerine başvurucu hakkında 12/6/1933 tarihli ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun'a muhalefet suçundan soruşturma başlatmıştır.


3. Başsavcılık, gecikmesinde sakınca bulunan hâl kapsamında 4/7/2020 günü saat 12.45-14.00 arasında başvurucunun ikametinde arama yapılmasına, arama sonucunda ele geçirilen suç unsurlarına el konulmasına karar vermiştir.


4. Kolluk görevlileri 4/7/2020 günü saat 13.30'da arama, yakalama ve elkoyma tutanağı düzenlemiştir. Tutanakta; arama yapılan adrese saat 12.45 sıralarında girildiği, mutfak bölümünde bulunan balkonda çiçeklik olarak kullanılan saksıya ekilmiş vaziyette yaklaşık 10-20 cm uzunluğunda dört adet hint keneviri bitkisinin bulunduğu, yatak odasının balkon kısmında saksıya ekilmiş vaziyette yaklaşık 20-30 cm uzunluğunda toplam beş adet hint keneviri bitkisi bulunduğu, alınan karara istinaden hint kenevirlerine el konulduğu, başvurucuya herhangi bir zarar, ziyanının bulunup bulunmadığının sorulduğu, başvurucunun "Hayır yoktur." şeklinde cevap vermesi üzerine arama işlemine son verildiği hususları belirtilmiştir. Tutanakta H.A., Ö.K., H.İ.İ. ve H.Ö. isimli polis memurlarının imzaları yer almaktadır. Bunun yanında E.A. ve Z.G.nin hazirun olarak tutanakta imzaları bulunmaktadır. Ayrıca başvurucu ile başvurucunun eşi S.K.nın da tutanakta imzası yer almaktadır.


5. Samsun 2. Sulh Ceza Hâkimliği 4/7/2020 tarihinde hint keneviri bitkilerine elkoyma işleminin onanmasına karar vermiştir.


6. Başvurucu şüpheli sıfatıyla 4/7/2020 tarihinde kollukta verdiği ifadesinde; kenevirleri içmek için esrar elde etmek amacıyla kendisinin yetiştirdiğini, polisler geldiğinde bu kenevirlerin bulunduğunu, kenevirlerin kendisine ait olduğunu beyan etmiştir. Başvurucunun ifadesinde müdafi hazır bulunmamıştır.


7. Elde edilen hint kenevirlerine ilişkin Samsun Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünden rapor alınmıştır. 16/7/2020 tarihli raporda; söz konusu maddelerin THC ihtiva eden esrar elde etmeye elverişli hint keneviri bitkisine ait olduğu, 3,216 gram esrar elde edilmesine elverişli olduğu, THC'nin 2313 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu tespitleri yer almaktadır.


8. Başsavcılık, başvurucunun 2313 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan cezalandırılması talebiyle 21/9/2020 tarihli iddianame düzenlemiştir. İddianamede; başvurucunun ikametgâhında yapılan aramada dokuz kök hint kenevirinin ele geçirildiği, alınan uzmanlık raporunda söz konusu maddenin 2313 sayılı Kanun kapsamındaki uyuşturucu maddelerden THC etken maddesi ihtiva eden esrar maddesi elde edilmeye elverişli hint keneviri bitkisi olduğunun ve 3,216 gram esrar maddesi elde edilebileceğinin tespit edildiği, başvurucunun ifadesinde hint keneviri bitkilerini kendi içimliği olan esrar maddesini elde etmek için ektiğini ikrar ettiği hususları gözönünde bulundurularak üzerine atılı suçu işlediği ileri sürülmüştür.


9. İddianamenin kabulüyle açılan dava Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) görülmeye başlanmıştır. Mahkeme 28/9/2020 tarihinde duruşma hazırlığı işlemlerini yapmıştır. Yargılama toplamda beş celse sürmüştür.


10. Üçüncü celsede başvurucu alınan savunmasında; olayla ilgili kollukta vermiş olduğu ifadesini kabul etmediğini, evinde yapılan aramada herhangi bir suç unsuruna rastlanılmadığını, bu nedenle evinde hint keneviri bulunmadığını, arama izinleri dahi olmadığını, üzerine atılı suçlamaları kabul etmediğini ileri sürmüştür. Başvurucuya soruşturma aşamasındaki ifadesiyle çelişkinin sorulması üzerine kendisinden hiç ifade alınmadığını, 4/7/2020 tarihli ifade tutanağının altındaki imzanın kendisine ait olduğunu ancak kendisine "tahlillerin temiz, şuralara imza at" denmesi nedeniyle ifade tutanağının altını ve elkoyma tutanağının altını okumadan imzaladığını iddia etmiştir. Mahkeme 4/7/2020 tarihli ikamet arama, yakalama ve el koyma tutanağı altında imzaları bulunan tutanak mümzi polis memurlarının dinlenilmeleri için Samsun İl Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına karar vermiştir.


11. Dördüncü celsede arama tutanağında imzası bulunan polis memurlarından H.Ö. ve Ö.K. tanık sıfatıyla 4/7/2020 tarihli ikamet arama, yakalama ve el koyma tutanağı altındaki imzanın kendilerine ait olduğunu, tutanak içeriğini ve olayın üzerinden uzun zaman geçtiği için olayı hatırlayamadıklarını beyan etmiştir. H.İ.İ. ise 4/7/2020 tarihli ikamet arama, yakalama ve el koyma tutanağı altındaki imzanın kendisine ait olduğunu, tutanak içeriğinin doğru olduğunu, yapılan aramada hint keneviri ele geçirildiğini beyan etmiştir.


12. Beşinci celsede arama tutanağında imzası bulunan E.A. ve Z.G. tanık sıfatıyla; başvurucunun ikametinin içine girmediklerini, daha sonra polislerin talebi üzerine tutanağa imza attıklarını beyan etmiştir. Bu celsede iddia makamı esas hakkındaki mütalaasını sunmuştur. Başvurucu savunmasında; polislerin arama izinleri olmadığı hâlde ellerindeki poşette bulunan bitki çeşitlerini getirdiklerini, bu bitkileri binada bulduklarını, kendisine yönelik ihbar olduğunu, evde arama yapacaklarını söylediklerini ileri sürmüştür.


13. Mahkeme başvurucunun 2313 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan 1 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar vermiştir. Kararın gerekçesi şöyledir:


"…Yapılan yargılama sonucunda, sanığın savunması, tanıkların beyanları, uzmanlık raporu, tek tabip raporu, emanet makbuzu, sanığa ait nüfus ve adli sicil kaydı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 04.07.2020 tarihinde Samsun Valiliği 112 Acil Çağrı Merkezine gelen ihbarda; sanık ...'ın [başvurucu] […] sayılı ikametinde hint keneviri bitkisi yetiştirdiğinin bildirilmesi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığının yazılı talimatına istinaden bahse konu ikamette yapılan aramada, ikametin balkon kısmında 9 kök hint keneviri bitkisi ele geçirildiği, ele geçirilen madde üzerinde Samsun Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü’nce yapılan inceleme sonucu düzenlenen SMS-KİM-20-02176 sayılı Uzmanlık Raporunda; söz konusu maddenin 2313 Sayılı Yasa kapsamındaki uyuşturucu maddelerden THC etken maddesi ihtiva eden esrar maddesi elde edilmeye elverişli Hint Keneviri Bitkisi olduğu ve 3,216 gram esrar maddesi elde edilebileceğinin tespit edildiği, sanığın 04.07.2020 tarihinde alınan idrar tahlil raporunda; uyuşturucu madde tespit edilmediğinin görüldüğü, sanığın kollukta alınan ifadesinde özetle; uyuşturucu maddelerden esrar maddesini kullandığını, ele geçirilen hint keneviri bitkilerini kendi içimliği olan esrar maddesini elde etmek için ektiğini ikrar ettiği ve fakat yargılama aşamasında ele geçirilen kenevirlerinin kendisine ait olmadığı yönünde savunmada bulunduğu, her ne kadar sanık kolluk aşamasında avukat olmaksızın vermiş olduğu savunmasını inkar etmiş ve bu beyan yok hükmünde ise de, ihbar evrakı, arama kararı sonucunda ele geçirilen hint keneviri ve mahkememizce dinlenen tutanak [mümzi] tanık beyanları ortak beyanlarında "tutanak içeriği doğrudur, şahsın evde yapılan aramada hint keneviri ele geçirilmiştir" şeklinde olduğu anlaşılmakla sanığın suçtan kurtulmaya matuf savunmasına itibar edilmemiş, sanığın ikametinin balkon kısmında toplam 9 kök hint keneviri bitkisini yasa dışı olarak ekmek şeklinde gerçekleşen eyleminin 2313 sayılı yasanın 23/5 maddesinin ikinci fıkrası kapsamında tanımlanan kendi kullanımı için ihtiyaç duyduğu esrarı elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapma suçunu oluşturduğu anlaşılmakla…"


14. Başvurucu müdafi karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Dilekçesinde özetle polis, araştırma sonucu ihbarda yer alan adreste başvurucunun oturduğunu öğrenmişse bu hususa ilişkin bir araştırma tutanağının dosya kapsamında bulunması gerektiğini, arama işleminden önce gerekli arama kararı alınırken başvurucunun adının nasıl tespit edildiğinin dosya kapsamından anlaşılamadığını, aramaya başlanmadan önce başvurucuya arama kararının gösterilmediğini, arama tutanağında arama emrinin sayısının ve tarihinin yer almamasının yönetmeliğe aykırı olduğunu, arama yapıldıktan sonra arama kararının tanzim edildiğini, arama emrinin fiziki olarak düzenlenmesinin bu hususu desteklediğini, tanıkların fiilen katılmadıkları bir arama işleminin hukuka aykırı olduğunu, arama yapıldığı esnada bir arama kararının bulunmaması ve arama işleminin icrasının da mevzuata aykırı olması nedeniyle bu arama işlemi ile elde edilen delillerin hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, başvurucunun işlemediği bir suçtan dolayı haksız olarak cezalandırıldığını ileri sürmüştür.


15. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi (İstinaf Dairesi) 3/1/2023 tarihinde istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar vermiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:


"…Sanık [başvurucu] hakkında açılan kamu davası sırasında duruşmaların kanuna uygun biçimde yürütüldüğü ve 5271 sayılı CMK'nın 280/1-d maddesi gereğince hükmün bozulmasını gerektirecek ve aynı Yasanın 289. maddesinde belirtilen hukuka kesin aykırılık hallerinin mevcut olmadığı,


Soruşturma ve kovuşturma evrelerinde ileri sürülen iddia ve savunmalar ile ikame edilen delillerin denetimi sağlayacak biçimde ve eksiksiz olarak sergilenerek tespit edildiği, yargılama sonucunda dosyaya yansıyan tüm bilgi ve kanıtların gerekçeli kararda yöntemince tartışılarak ulaşılan vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,


Bu bağlamda; dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye, Hakim'in takdirine göre, suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,


Cezanın kanunda düzenlenen kurallara uygun şekilde belirlenerek bireyselleştirildiği,


Yasal ve takdiri artırıcı ve indirici nedenlerin gözetildiği,


Bu bağlamda ilk derece mahkemesinin kararında eleştiri dışında usul ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu saptanmış olmakla…"


16. Başvurucu, nihai kararı 13/1/2023 tarihinde öğrendikten sonra 6/2/2023 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


17. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.


II. DEĞERLENDİRME


A. Hakkaniyete Uygun Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia


18. Başvurucu, arama yapıldığı esnada bir arama kararının bulunmadığını, arama işleminin icrasının mevzuata aykırı olduğunu, tutanak tanıklarının arama sırasında hazır bulunmadığını, arama işlemi ile elde edilen delillerin hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


19. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, Anayasa ve mevzuat hükümlerinin yapılacak değerlendirmede dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.


20. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


21. Ceza muhakemesinin amacı maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasıdır. Ancak bu amacın gerçekleştirilmesi için yapılan araştırma faaliyetleri sınırsız değildir. Maddi gerçeğin hukuka uygun bir şekilde ortaya çıkarılması, ceza adaletinin hakkaniyete uygun gerçekleşmesi için gereklidir. Bu bakımdan ceza yargılamasında hukuka uygun yöntemlerle delil elde edilmesi, hukuk devletinin temel ilkelerinden sayılmaktadır. Bu kapsamda Anayasa'nın 38. maddesinin altıncı fıkrasında da kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulguların delil olarak kabul edilemeyeceği açıkça hükme bağlanmıştır (... [GK], B. No: 2014/4704, 1/2/2018, § 42).


22. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi ... kararında hukuka aykırı delillerin mahkûmiyette kullanılmasının adil yargılanma hakkına etkisine ilişkin ilkeleri belirlemiştir. Bu ilkeler çerçevesinde böyle bir durumda adil yargılanma hakkının ihlal edilip edilmediğinin tespiti için üç aşamalı bir testten bahsedilebilecektir (... (2) [GK], B. No: 2020/27959, 20/3/2025, § 67). Buna göre anılan testin;


i. İlk aşamasında, şikâyete konu delilin kanuni bir temeli olmadan elde edildiği veya elde ediliş yöntemi bakımından hukuka aykırı olduğu ilk bakışta anlaşılabilen veya hukuka aykırı şekilde elde edildiği yönünde mahkemelerce yapılmış bir tespit bulunan bir delil olup olmadığına bakılmalıdır.


ii. İkinci aşamada, söz konusu delilin mahkûmiyette tek veya belirleyici delil olarak kullanılıp kullanılmadığının tespit edilmesi gerekir.


iii. Üçüncü aşamada ise bu tür bir delilin mahkûmiyette tek veya belirleyici delil olarak esas alınmasının yargılamanın bütününü hakkaniyete aykırı hâle getirip getirmediği değerlendirilmelidir.


23. Testin ilk aşamasında uygulama alanı bulan ilk bakışta (prima facia) anlaşılma teorisi Anayasa Mahkemesince başka haklar bakımından da kullanılmıştır (... [2. B.], B. No: 2014/5552, 26/10/2017, §§ 62, 63; Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve diğerleri [GK], B. No: 2018/14884, 27/10/2021, § 109). Buna göre hukuka aykırılık, bir araştırmaya ihtiyaç duyulmadan hemen ilk bakışta fark edilebiliyorsa diğer bir ifadeyle hukuka aykırılık ilk bakışta anlaşılacak kadar belirginse (apaçıksa) ilk bakışta anlaşılabilen bir hukuka aykırılıktan söz edilebilir (... (2), § 68).


24. Testin ilk aşamasında, hukuka aykırı şekilde elde edildiği yönünde mahkemelerce yapılmış bir tespitin varlığı olarak belirtilen ikinci durum yönünden ise öncelikle ... kararında genel olarak içtihattan değil delile ilişkin olarak mahkemelerce yapılacak bir tespitten bahsedildiğinin altı çizilmelidir. İçtihatların yapılan değerlendirmede ve özellikle ilk bakışta anlaşılma testi yönünden destekleyici birer argüman olarak kullanılması mümkünse de testin bu aşaması bakımından doğrudan ve sadece içtihatlardan hareketle yapılan hukuka aykırılık tespitinin içtihadın anayasal düzeyde uygulanması sonucunu doğuracağı, bu yöntemin de anayasal denetim açısından uygun olmayacağı açıktır. Dolayısıyla bu aşamada delilin hukuka aykırı şekilde elde edildiğinin somut olay özelinde ve mahkemelerce tespit edilip edilmediğine bakılarak bir değerlendirme yapılmalıdır (... (2), § 69).


25. Testin ilk aşaması kapsamında delilin kanuni bir temeli olmadan elde edildiği veya elde ediliş yöntemi bakımından hukuka aykırı olduğu ilk bakışta anlaşılabilen veya hukuka aykırı şekilde elde edildiği yönünde mahkemelerce yapılmış bir tespit bulunan bir delil olduğunun tespit edilmesi hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılabilmesi bakımından tek başına yeterli değildir. Testin diğer adımlarının da incelenmesi gerekir. Bu bağlamda mahkûmiyet hükmünün tek başına veya belirleyici ölçüde söz konusu hukuka aykırı delile dayalı olup olmadığı önem taşımaktadır. Testin ikinci aşaması uygulanırken delilin tekliğinden o delilin sanık aleyhine yegane delil olması, delilin belirleyiciliğinden ise söz konusu davanın sonucunu ağırlıklı olarak etkileme eğiliminde olması anlaşılmalıdır (tanık sorgulama hakkı yönünden yapılan benzer değerlendirmeler için bkz. ... [2. B.], B. No: 2014/12906, 7/5/2015, § 65). Mahkûmiyete esas alınan delilin tek veya belirleyici delil olup olmadığı hususu öncelikle mahkûmiyet gerekçesine bakılarak tespit edilir. Bu açıdan delillerin ağırlık derecesinin gerekçeli kararda tartışılmış olması beklenir. Ancak gerekçeli kararda bu tartışmanın yapılmadığı veya mahkemenin yaptığı değerlendirmenin bariz takdir hatası veya açık keyfîlik içerdiği hâllerde Anayasa Mahkemesinin kendisi bu değerlendirmeyi yapacaktır (... (2), § 70).


26. Testin üçüncü aşamasında ise hukuka aykırı olduğu ilk bakışta anlaşılabilen veya mahkemelerce hukuka aykırı olduğu tespit edilen delillerin yargılamada tek veya belirleyici delil olarak kullanmasının bir bütün olarak yargılamanın adil olup olmamasına etkisi incelenmektedir (bazı değişikliklerle birlikte bkz. ... [1. B.], B. No: 2013/6183, 19/11/2014, § 46). Bu konuda değerlendirme yapılırken delillerin elde edildiği koşulların onların gerçekliği ve güvenilirliği üzerinde şüphe doğurup doğurmadığı da dikkate alınmalıdır (... [2. B.], B. No: 2012/542, 4/11/2014, § 61). Hakkaniyete uygun bir yargılama, delillerin gerçekliği ve güvenilirliği konusundaki kuşkuların giderilmesini, delillerin güvenilirliğine ve gerçekliğine etkili bir şekilde itiraz etme fırsatının tanınmasını zorunlu kılar. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi de delillere yönelik hukuka aykırılık iddialarıyla ilgili olarak başvuruculara delillerin gerçekliğine itiraz etme ve kullanılmalarına karşı çıkma fırsatı verilip verilmediğini, bu konuda silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin gözetilip gözetilmediğini, savunmanın menfaatlerinin korunması için onlara yeterli güvenceler sağlanıp sağlanmadığını incelemektedir (..., §§ 47, 48). Bununla birlikte hukuka aykırı olduğu tespit edilen ve yargılamada tek veya belirleyici olarak kullanılan delilin yargılamanın adilliğini etkilemediğinin tespiti için onun gerçek ve güvenilir olduğuna dair ikna edici bir değerlendirmenin yapılabiliyor olması da zorunludur (... (2), § 71).


27. Mahkeme başvurucunun ikametinden hint keneviri ele geçirilmesini, bu hint kenevirlerinin esrar elde etmeye elverişli olmasını gözönünde bulundurarak 2313 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan cezalandırılmasına karar vermiştir (bkz. § 13). Başvurucu ise arama yapıldığı esnada bir arama kararının bulunmadığını, arama işleminin icrasının mevzuata aykırı olduğunu, tutanak tanıklarının arama sırasında hazır bulunmadığını, arama işlemi ile elde edilen delillerin hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür (bkz. § 18).


28. Eldeki olayda yukarıda anılan testin ilk aşaması kapsamında öncelikle şikâyete konu delilin kanuni bir temeli olmadan elde edildiği veya elde ediliş yöntemi bakımından hukuka aykırı olduğu ilk bakışta anlaşılabilen veya hukuka aykırı şekilde elde edildiği yönünde mahkemelerce yapılmış bir tespit bulunan bir delil olup olmadığına bakılmalıdır.


29. Başvurucu arama neticesinde elde edilen delillerin hukuka aykırı olduğunu aşamalarda ileri sürmesine karşın İstinaf Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bu nedenle somut olayda arama sonucu ele geçirilen delilin hukuka aykırı olduğu yönünde mahkemelerce yapılmış bir tespitin varlığından bahsedilemez.


30. Bu bağlamda testin ilk aşamasının diğer bir yönü olan delilin kanuni bir temeli olmadan elde edildiği veya elde ediliş yöntemi bakımından ilk bakışta anlaşılabilen bir hukuka aykırılık olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 119. maddesinin (4) numaralı fıkrasına göre Cumhuriyet savcısı hazır bulunmadan konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde yapılacak olan arama esnasında o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin hazır bulunması zorunludur. Somut olayda usulüne uygun olarak alınan arama kararına istinaden kararda belirtilen adreste ve tarihte arama yapılmıştır. Yine arama tutanağında kolluk görevlilerinin yanı sıra E.A., Z.G., başvurucu ve başvurucunun eşi olan S.K.nın imzaları bulunmaktadır.


31. Öte yandan Yargıtay, arama esnasında hazır bulunması gereken kişiler bulunmadan yapılan aramalarda elde edilen delillerin mahkûmiyete gerekçe yapılması durumunda delillerin hukuka aykırılığı konusunda farklı değerlendirmelerde bulunmuştur. Şöyle ki Yargıtay bir kısım kararlarında arama sırasında hazır bulunması gerekli kişiler hazır bulunmaksızın yapılan arama neticesinde elde edilen delillerin hukuka aykırı olarak elde edilmiş delil niteliğinde olduğunu değerlendirmiştir (Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2/3/2026 tarihli ve E.2021/8257, K.2026/2432; 9/2/2026 tarihli ve E.2021/8179, K.2026/1288 sayılı kararları). Diğer yandan Yargıtayın, yapılan arama sırasında gerekli kişilerin hazır bulunmadığına yönelik itirazların da ileri sürüldüğü bazı durumlarda ise elde edilen delillerin hukuka aykırı olduğuna dair bir tespitte bulunmadığı görülmektedir (Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 24/2/2026 tarihli ve E.2026/541, K.2026/2035; Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 19/2/2026 tarihli ve E.2025/8425, K.2026/2409 sayılı kararları). Tutanak tanıklarının hazır bulunmadan aramanın gerçekleştirildiği ileri sürülen somut olayda, Yargıtay kararları da dikkate alındığında mahkûmiyete dayanak yapılan delillerin kanuni bir temeli olmadan elde edildiği veya elde ediliş yöntemi bakımından hukuka aykırı olduğu ilk bakışta anlaşılabilen bir nitelikte olup olmadığı konusunda tereddüt bulunmaktadır. Dolayısıyla somut olayda meselenin çözümü için testin ikinci aşamasının uygulanması gerekmektedir.


32. Bu noktada yukarıda anılan üç aşamalı testin ikinci aşaması kapsamında, söz konusu delilin mahkûmiyette tek veya belirleyici delil olarak kullanılıp kullanılmadığının tespit edilmesi gerekir. Mahkemenin, mahkûmiyet gerekçesinde başvurucunun ikametinde yapılan aramada ele geçirilen esrar elde etmeye elverişli hint keneviri bitkilerine dayandığı konusunda bir kuşku bulunmamaktadır. Bu nedenle ikamette yapılan arama neticesinde ele geçirilen hint kenevirlerinin belirleyici delil olduğu kabul edilmelidir.


33. Yukarıda anılan üç aşamalı testin üçüncü aşaması kapsamında, delilin belirleyici nitelikte hükme esas alınmasının yargılamanın bütününü hakkaniyete aykırı hâle getirip getirmediğinin tespit edilebilmesi için delillerin elde edildiği koşulların gerçekliği ve güvenilirliği üzerinde şüphe doğurup doğurmadığının somut olay şartlarında incelenmesi gerekir. Öncelikle başvurucunun ikametinde yapılan aramanın Başsavcılık tarafından usulüne uygun verilen arama kararına istinaden yapıldığı anlaşılmaktadır. İncelenen olayda aramada hazır bulunan polis memuru H.İ.İ. tutanağın altındaki imzanın kendisine ait olduğunu, tutanak içeriğinin doğru olduğunu, başvurucunun evinde yapılan aramada hint keneviri ele geçirildiğini beyan etmiştir (bkz. § 11). Tutanakta imzası bulunan başvurucu ve eşinin de aramanın hukuka aykırı olarak gerçekleştiğine yönelik bir itirazı tutanağa yansımamıştır.


34. Diğer taraftan başvurucu müdafiinin talebi üzerine tutanakta imzası bulunan polis memurları ile E.A. ve Z.G. duruşmada tanık olarak dinlenmiştir. Böylelikle başvurucuya delilin gerçekliğine itiraz etme ve kullanılmasına karşı çıkma fırsatı verildiği, bu konuda silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin gözetildiği, savunmanın menfaatinin korunması için yeterli güvenceler sağlandığı değerlendirilmiştir.


35. Sonuç olarak şikâyete konu arama kapsamında elde edilen delilin mahkûmiyete esas alınmasının -somut olayın özel koşullarında- yargılamanın bütününü hakkaniyete aykırı hâle getirmediği anlaşılmıştır.


36. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.


B. Diğer İhlal İddiaları


37. Başvurucunun gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının ... ([1. B.], B. No: 2014/8868, 19/4/2017, §§ 74-79) kararı, yargılamanın sonucunun adil olmadığına ilişkin iddiasının ... ([2. B.], B. No: 2013/3351, 18/9/2013, §§ 43-46) kararı, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiğine ilişkin iddiasının ... ([GK], B. No: 2016/12900, 21/1/2021) kararı doğrultusunda açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


III. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. 1. Hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


2. Diğer ihlal iddialarının kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamaması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının İHLAL EDİLMEDİĞİNE,


C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA,


Ç. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 21/7/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 8. Ceza Dairesi — İşyerinde Tek Arama Tanığıyla Yapılan Aramada İkrarın ve Tutanağın Değeri

Yargıtay 7. Ceza Dairesi — Savcı Arama Kararı ve Hukuka Aykırı Delil

Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Araç Aramasında Hukuka Aykırı Delil

Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Ceza Yargılamasında Arama ve Hukuka Aykırı Delil

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

İlgili Hukuk Dalı

Ceza Muhakemesi Hukuku

 

Başvuru No

2023/11796

 

Karar Tarihi

21 Temmuz 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page