Yargıtay 1. Hukuk Dairesi
Muris Muvazaasında Dava Değeri ve İstinaf

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/296 E., 2025/1677 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacılar vekili; tarafların müşterek murisi ...'ın babası ...'ın ölümü ile kendisine intikal eden ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 60... parsel sayılı taşınmazı mirastan mal kaçırmak amacıyla oğlu davalı ...'a satış yoluyla devrettiğini, davalı ...'ın kendisine dava açılacağını öğrenmesi üzerine taşınmazdaki 3/64 hissesini uhdesinde bırakarak, kalan 3/64 hisseyi kardeşi ... ...'ın eşi olan davalı ...'a muvazaalı olarak satış yoluyla temlik ettiğini belirterek taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının davacıların hissesine düşen kısmının iptali ile veraset ilamındaki payları oranında davacılar adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin 16.01.2020 tarih ve 2018/80 Esas, 2020/18 Karar sayılı kararıyla; murisin taşınmazı muvazaalı olarak temlik ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 03.11.2020 tarih ve 2020/462 Esas, 2020/458 Karar sayılı kararıyla; taşınmazın değerine dair esas alınan bilirkişi raporunun hükme yeterli olmadığı, karar ve ilam harcının Mahkemece hiç hesaplanmadığı, kararda belirtilen bazı gerekçelerin muris muvazaası davası yerine yolsuz tescil davasına uygun gerekçeler olduğu gerekçesiyle hükmün kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; muvazaa iddiasının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bilirkişi raporuna göre taşınmazdaki temlike konu 3/32 hissenin dava tarihi itibariyle değeri 76.790,09 TL olup her bir davalının hissesine (3/64) karşılık gelen parasal değerin 38.395,04 TL olduğu, eldeki davayı açan davacıların miras payına isabet eden değerin her bir davacı için ayrı ayrı 4.799,38 TL olduğu, somut olayda dava değerinin, hüküm tarihi itibariyle HMK'nın 341/(2). maddesinde yazılı kesinlik sınırı olan 8.000,00 TL'nin altında kaldığı gerekçesiyle istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere, miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlara karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2 hükmü uyarınca istinaf yoluna başvurulamaz. İstinafa konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması halinde anılan Kanun'un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca istinaf dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Bununla birlikte, 04.06.2025 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile; 12.01.2011 tarihli 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ek 1. maddesinin 2. fıkrası "(2) 2 00... . maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında hukuki işlemin yapıldığı, 341, 3 62... . maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır." şeklinde değiştirilmiş ve üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Öte yandan, mirasçılar arasında pay oranında açılan muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davalarında davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmayıp ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan, dava değerinin davayı açan mirasçı veya mirasçıların her birinin payına isabet eden değer olacağı kuşkusuzdur.

Somut olayda; dava konusu taşınmazın muris tarafından devre konu 3/32 payının dava tarihi itibariyle keşfen saptanan değerinin 76.790,08 TL olduğu, her bir davalının taşınmazdaki 3/64 hissesine karşılık gelen parasal değerin ise 38.395,04 TL olduğu, bu değer üzerinden her bir davacının 1/8 miras payına isabet eden dava değerinin 4.799,38 TL olduğu, anılan değerin dava tarihi (2018) itibariyle istinaf kesinlik sınırı olan 3.560,00 TL'nin üzerinde olduğu, 7550 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile yapılan yasal düzenleme gereğince eldeki davada dava tarihi itibariyle kesinlik sınırı nazara alındığında, İlk Derece Mahkemesi kararı kesin nitelikte olmadığından, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf dilekçesinin miktar yönünden reddine ilişkin kararının doğru olduğunu söyleyebilme olanağı bulunmamaktadır.

Hâl böyle olunca; Bölge Adliye Mahkemecesince, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu hakkında istinaf incelemesi yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine, Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.