CEZA HUKUKU · KISMEN BOZMA / ONAMA · KAMU DAVASININ DÜŞMESİ
Yargıtay 11. Ceza Dairesi — Fiilen Çalışmayanları Sigortalı Göstermede Nitelikli Dolandırıcılık
2021/29109 E., 2026/5242 K. · 7 Mayıs 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Sanıkların, gerçek bir işyerinde fiilen çalışmadıkları hâlde sağlık güvencesi ve emeklilik haklarından yararlanmak için çalışıyor gösterilerek Sosyal Güvenlik Kurumunu zarara uğrattıkları kabul edilmiş ve kamu kurumu zararına dolandırıcılıktan mahkûmiyet kurulmuştu. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, Kurumun bildirilen çalışmanın gerçekliğini her zaman denetleme yetkisi bulunduğunu ve bu denetimi ortadan kaldıran hileli davranış olmadığını belirterek suçun unsurlarının oluşmadığına hükmetti ve mahkûmiyetleri bozdu. Diğer sanıkların beraati onandı.
Hukuki İlke
Bu dosyada gerçek bir işyerinde çalışıyor gösterilme, Kurumun denetim imkânını ortadan kaldıracak nitelikte hileli davranış sayılmadı. Sosyal Güvenlik Kurumunun bildirilen çalışmanın gerçekliğini denetleme yetkisi bulunduğundan nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmadığı kabul edildi.
Sonuç
Beş sanık hakkındaki beraat hükümleri oy birliğiyle onandı; hükümden sonra ölen sanık hakkındaki hüküm bozularak kamu davası oy birliğiyle düşürüldü; mahkûmiyet hükümleri, beraat yerine mahkûmiyet kurulduğu gerekçesiyle oy birliğiyle bozuldu.
İlgili Mevzuat
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 3, 52, 61, 64, 158
Nitelikli dolandırıcılık, ceza tayini ve ölüm hâlinde düşme5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun — m. 106
Adli para cezasının ödenmemesi hâli1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu — m. 321, 322
Bozma ve Yargıtayca düşme kararı
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
11. Ceza Dairesi 2021/29109 E. , 2026/5242 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2015/67 E., 2016/7 K.
SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık
HÜKÜMLER : Beraat-Mahkumiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama-bozma
Yapılan ön inceleme neticesinde; sanıklar hakkında kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. Sanıklar ... ,..., ..., ... ve ... haklarında Nitelikli Dolandırıcılık suçundan kurulan beraat hükümlerine yönelik yapılan incelemede
Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilen ve değerlendirilen delillere, Mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan kanaat ve takdirine, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak dosya içeriğine uygun şekilde açıklanan gerekçeye göre; yüklenen suçun yasal unsurları itibarıyla oluşmadığı mahkemece kabul ve takdir kılınmış olmakla, katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükümlerin Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,
II. Sanık ... hakkında Nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik yapılan incelemede
Sanığın UYAP aracılığıyla MERNİS üzerinden ulaşılan nüfus kaydına göre hükümden sonra 23.04.2018 tarihinde öldüğü anlaşılmakla, kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 64/1. maddesi uyarınca düşürülmesinde zorunluluk bulunduğu, bu itibarla katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının ölüm nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 222/8. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,
III. Sanık ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik yapılan incelemede
Sosyal Güvenlik Kurumuna kayıtlı bulunan sanık ... adına kayıtlı iş yerinde fiilen çalışmadıkları hâlde, burada çalışıyormuş gibi gösterilmek suretiyle sağlık güvencesi ve emeklilik haklarından yararlanmak maksadıyla sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... adına, sanık ... tarafından işlem yapıldığı bunun neticesinde hakikate aykırı olarak sanıkların 27.11.20 10... .10.2011 tarihleri arasında değişen sürelerle işyerinde çalışıyor gösterilerek SGK'yı zarara uğrattığı bu şekilde sanıkların atılı suçu işledikleri kabul edilen olayda; Suça konu iş yerinin gerçek işyeri olması, sanıkların katılan Kurum'un denetim imkanını ortadan kaldıracak mahiyette hileli bir hareketinin bulunmaması, kurumun kendisine bildirilen iş yerleri ve işe giriş bildirgelerini, belirtilen iş yerlerinde sigortalı çalışan olarak gösterilen kişinin gerçekte bu iş yerlerinde çalışıp çalışmadığını, iş yeri sahibinin bilgisi dahilinde olup olmadığını denetleme yetkisinin her zaman bulunması karşısında, sanıklara yüklenen suçun yasal unsurları itibarıyla oluşmadığı gözetilmeden beraat kararı verilmesi gerekirken mahkumiyet kararı verilmesi,
Kabule göre de;
a. Sanıklar hakkında kurulan hüküm açısından, 5237 sayılı TCK'nin 158. maddesinin 1. fıkrasının (e), (f) (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde tespit olunacak temel gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari ve bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı Kanun'un 52. maddesi uyarınca, 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezasının belirlenmesi gerektiği gözetilmemesi,
b.Temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1 maddesinde yer alan ölçütlerden olan meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş biçimi ile suçun işlendiği yer ve zaman nazara alınmak suretiyle TCK'nın 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken, somut olayda zarar miktarı ve dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçe ile teşdiden ceza verilmek suretiyle sanıklar hakkında fazla ceza tayini,
c. Adlî para cezasının ödenmemesi halinde izlenecek yöntemin, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106/3. maddesinde belirtildiği dikkate alınmaksızın, sanıklar hakkında hükmolunan adlî para cezasının ödenmemesi hâlinde hapse çevrileceğine karar verilmesi,
Yasaya aykırı, sanıklar müdafiilerinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, 07.05.2026 tarihinde karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 6. Ceza Dairesi — Hükümden Sonra Ölen Sanıkta Düşme Kararı
İlgili Sayfalar
Nitelikli Dolandırıcılık Suçunda Hile Unsuru
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 11. Ceza Dairesi
Esas No
2021/29109
Karar No
2026/5242
Karar Tarihi
7 Mayıs 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları