Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2023/2949 E., 2026/6884 K. — Ölçüsüz Arama İçin Tazminat İncelemesi

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Olay kişilerine ilişkin belirli özel tarih gün/ayları, yan dosya veya teknik kimlik bilgileri hedefli olarak ... ile gizlenmiştir. Yargı merci adları, emsal künyeleri ve hukuken anlamlı süreler korunmuştur.

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/2101 E., 2022/2040 K.

DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

DAVATARİHİ : 31.12.2021

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin ölçüsüz arama, haksız gözaltı, tutukluluk, ev hapsi ve yurt dışı çıkış yasağı şeklinde uygulanan adli kontrol nedeniyle 280.000,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan .../.../2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin, söz konusu materyallere usule uygun olarak el konulduğu ve ardından bu materyallerin sanığa iade edildiği anlaşıldığından el koyma talebi yönünden maddi tazminat talebinin kabul edilmediği, kısmen kabulü ile davacının kamu görevinden ihraç edildiği tarihten tahliye tarihine kadar asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle 13.421,33 TL maddi tazminatın ihraç tarihi olan .../.../2016 tarihinden, davacının tutukluluk halinden sonra uzun bir süre de evi terk etmeme adli kontrolüne tabi tutulması nedeniyle 60.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan .../.../2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesi neticesinde istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; davacının sosyal, ekonomik durumu, mesleki, ailevi ve sosyal yaşantısı üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulduğunda hükmedilen maddi ve manevi tazminatın eksik olduğuna, haksız arama talebinin değerlendirilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan .../.../2016-.../.../2017 tarihleri arasında 302 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kamu davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde beraatine karar verildiği, beraat kararının 19.11.2021 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat kararının davacıya tebliğ edilmediği, 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Davacı hakkında ev hapsi şeklindeki adli kontrol tedbirinin .../.../2017 - .../.../2018 tarihleri arasında 8 ay 12 gün sürdüğü, davacı vekili her ne kadar davacı hakkında uygulanan adli kontrol tedbirleri bakımından da manevi tazminat talebinde bulunmuş ise de, konutunu terk etmemek şeklindeki adli kontrol tedbirinin 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesi kapsamında tazminat istenebilecek haller arasında yer almadığı göz önünde bulundurularak, davacı lehine yalnızca gözaltı ve tutukluluk süresi bakımından tazminata hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmeden, 5271 sayılı CMK'nın 109/3-a maddesinde düzenlenen adli kontrol tedbiri nedeniyle tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, manevi tazminata hükmedilerek karar verilmesi temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1-5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde; Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, kişilerin maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebileceği hüküm altına alınmıştır. Beraat eden davacının dava dilekçesiyle ikameti ile iş yerinde ölçüsüz arama yapıldığına ilişkin de olduğu gözetilerek, ilgili arama kararların dosya arasına alınarak tazminat şartlarının oluşup oluşmadığının karar yerinde tartışılması gerektiği gözetilmeksizin, taleple ilgili olarak olumlu veya olumsuz bir değerlendirme yapılmadan eksik araştırma ve incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca İzmir 14. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.07.2026 tarihinde karar verildi.