KİŞİLER HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Farklı Soyadlarıyla Yapılan Mükerrer Nüfus Kaydının Mahkemece İptali
2015/10741 E., 2016/7269 K. · 5 Mayıs 2016
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Anne ve babasının resmî nikâhından önce doğan davacı, önce annesinin bekârlık soyadıyla, ebeveynleri evlendikten sonra da babasının soyadıyla nüfusa kaydedildiğini ileri sürerek mükerrer kaydının iptalini istedi. Asliye hukuk mahkemesi, kaydın nüfus müdürlüğüne başvurularak iptal edilebileceğini belirterek davayı görev dava şartı yokluğundan usulden reddetti. Yargıtay, kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadan nüfus kaydının düzeltilemeyeceğini, farklı bilgilerle yapılmış mükerrer kayıtların iptaline mahkemece karar verileceğini belirterek esasa girilmesi için hükmü bozdu.
Hukuki İlke
Nüfus kütüğündeki doğru olmayan kayıtlar ancak kesinleşmiş mahkeme hükmüyle düzeltilebilir; nüfus müdürlüğü yalnız tescil sırasında yapılan maddi hataları dayanak belgesine göre düzeltebilir. Bu dosyada, anne ve baba soyadlarıyla iki ayrı kaydı bulunduğunu ileri süren davacının mükerrer kaydın iptali istemi, nüfus müdürlüğüne başvurulabileceği gerekçesiyle usulden reddedilmemeli; farklı hanelerde, farklı doğum tutanaklarına ve farklı nüfus bilgilerine göre yapılmış mükerrer kayıtların iptaline mahkemece karar verilir.
Sonuç
Davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin hüküm, işin esasına girilmesi gerektiği gerekçesiyle oybirliğiyle bozuldu; temyiz peşin harcının istek hâlinde temyiz edene iadesine karar verildi.
İlgili Mevzuat
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 36/1, 39
Kişisel durumun resmî sicille belirlenmesi; nüfus kaydının ancak kesinleşmiş mahkeme hükmüyle düzeltilebilmesi5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 35/1
Mahkeme hükmü olmadan kayıt düzeltilememesi; tescil sırasındaki maddi hataların nüfus müdürlüğünce düzeltilmesi
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
18. Hukuk Dairesi 2015/10741 E. , 2016/7269 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, kendisine ait .... olan kaydının iptali istenilmiştir. Mahkemece davanın görev dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Davacı dava dilekçesinde, annesi ile babasının resmi nikahla evlenmelerinden önce dünyaya geldiğini ve annesinin kızlık soyadıyla.... olarak nüfusa kaydedildiğini, anne-babasının evlenmesinden sonra babasının soyadını alarak ... olarak kaydedildiğini ileri sürerek, .... kaydının iptalini istemiş; mahkemece, nüfus müdürlüğüne başvurarak mükerrer kaydın iptal edilebileceği gerekçesi ile davanın görev dava şartı eksikliğinden usulden reddine karar verilmiştir.
Dava mükerrer nüfus kaydının iptali istemine ilişkindir.
Türk Medeni Kanununun 36/1. maddesine göre kişisel durum, bu amaçla tutulan resmi sicille belirlenir. Aynı Kanunun 39. ve Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 35/1. maddesi uyarınca "Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddi hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir." Kişisel durumlardaki değişikliklerin nüfus kaydında belirtilmesi ve doğru olmayan kayıtların düzeltilmesi ile "nüfus kayıtlarının düzeltilmesi" anlaşılır. (.....). "Kayıt düzeltilmesi", aile kütüğüne düşürülmüş nüfus kaydının bir kısmının "düzeltilmesi" veya "değiştirilmesi"dir. Nüfus kütüklerindeki "doğru olmayan kayıtların" düzeltilmesi için mahkemeden karar alınması zorunludur..... Yönergesinin 175. maddesinde mükerrer kaydın iptalinde yetkili makamlar düzenlenmiş olup farklı hanelerde, farklı doğum tutanağına göre ve yine farklı nüfus bilgileri ile kaydedilmiş mükerrer kayıtların iptaline mahkemece karar verileceği belirtilmiştir. İşte bu noktada, nüfus kütüğünde yer alan "doğru olmayan kayıtlar", ilgilileri veya ....ı tarafından açılacak olan "kayıt düzeltme davası" ile gerçek durumuna uygun hale getirilebilir ki, bu dava uygulamada "nüfus kaydının düzeltilmesi davası" olarak adlandırılmaktadır.
...
Bu durumda, mahkemece, yukarıda anılan yasal düzenlemeler dikkate alınarak işin esasına girilerek oluşacak uygun sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 05.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Anne Bağı Kurulmasına İlişkin Nüfus Davasında DNA İncelemesi
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Mükerrer Nüfus Kaydının İptali ve Kayıt Düzeltme
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi
Esas No
2015/10741
Karar No
2016/7269
Karar Tarihi
5 Mayıs 2016
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları