KİŞİLER HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Boşanan Kadına Verilen Soyadı İzninin Kaldırılmasında Görevli Mahkeme
2009/8095 E., 2010/10621 K. · 31 Mayıs 2010
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026
Kararın Özeti
Boşanmadan sonra kadının eski eşinin soyadını taşımasına verilen iznin kaldırılması istemiyle açılan dava, Turgutlu 2. Asliye Hukuk Mahkemesince asliye hukuk mahkemesi sıfatıyla karara bağlandı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, Türk Medeni Kanununun ikinci kitabından (üçüncü kısım hariç) kaynaklanan davalara aile mahkemesinin baktığını, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde görevlendirilen asliye hukuk mahkemesinin davayı aile mahkemesi sıfatıyla görmesi gerektiğini belirtti. Görevin kamu düzenine ilişkin olduğunu vurgulayarak hükmü oyçokluğuyla bozdu.
Hukuki İlke
Bu dosyada, Türk Medeni Kanununun 173. maddesine göre verilen soyadı izninin kaldırılması davasının aile mahkemesinin görevine girdiği; aile mahkemesi bulunmayan yerde görevlendirilen asliye hukuk mahkemesinin davaya aile mahkemesi sıfatıyla bakması gerektiği kabul edilmiştir. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetilir.
Sonuç
Davaya aile mahkemesi sıfatıyla bakılmadan asliye hukuk mahkemesi olarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunarak hüküm oyçokluğuyla bozuldu; bozma nedenine göre diğer yönlerin incelenmesine yer görülmedi, temyiz peşin harcının geri verilmesine karar verildi ve karar düzeltme yolu açık tutuldu.
Kararın Kapsamı
Bu karar 31.05.2010 tarihlidir; sonraki mevzuat değişiklikleri ve yargı kararları nedeniyle güncel uygulama farklı olabilir.
İlgili Mevzuat
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 173/2, 173/3
Boşanan kadına verilen soyadı izni ve iznin kaldırılması; 173/3 karşı oyda tartışıldı4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun — m. 4
Türk Medeni Kanununun ikinci kitabından (üçüncü kısım hariç) doğan davalarda aile mahkemesinin görevi
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
2. Hukuk Dairesi 2009/8095 E. , 2010/10621 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Turgutlu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ :10.2.2009
NUMARASI :Esas no: 2008/582 Karar no: 2009/68
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava Türk Medeni Kanununun 173/2. maddesine göre verilen izin kararının kaldırılmasına ilişkindir.
Görev kamu düzenine ilişkindir. Mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekir. 4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4. maddesi; 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun ikinci kitabından üçüncü kısım hariç olmak üzere (TMKm.118-395) kaynaklanan bütün davaların Aile Mahkemesinde bakılacağını hükme bağlamıştır.
Şu halde Aile Mahkemesi kurulmayan yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemelerinde davanın Aile Mahkemesi sıfatı ile görülüp karara bağlanması gerekir. (H.G.K. 16.11.2005 tarih ve 2/673-617 sayılı kararı) Bu açıklama karşısında; davaya Aile Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken, bu husus düşünülmeden Asliye Hukuk Mahkemesi olarak yargılamaya devam edilip, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ:Temyiz edilen hükmün gösterilen sebeple BOZULMASINA, istek halinde bozma nedenine göre de diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi. 31.05.2010 (Pzt.)
KARŞI OY YAZISI
Boşanma halinde kadının, evlenmeden önceki soyadını yeniden alması, koşulların gerçekleşmesi halinde, kadının istemi üzerine hakimin, boşanmadan sonra kocanın soyadını taşımasına izin vermesi, koşulların değişmesi halinde de , kocanın bu iznin kaldırılmasını istemesi, TMK. nun 173. maddesinde düzenlenmiş bulunan, aile mahkemesinin görevi içindeki hususlardandır. Kadının, kocasının soyadını taşımasına izin istemi, evlilik birliği sırasındaki edinimlerinden kaynaklandığından bu madde içerisinde yer almıştır. Oysa, boşanmadan sonraki istekler, evllik birliği ile bir ilişkisi kalmadığından, kadının kişisel yaşamını ilgilendirmektedir. Yasa koyucu da bu durumu değerlendirerek, koşulların değişmesi halinde, kocanın, iznin kaldırılmasını isteyebileceğini (TMK. m. 173/3) hüküm altına almış, kadına bu madde uyarınca bu konuda bir dava hakkı tanımamıştır. Ancak kadının genel hükümler uyarınca, bu soyadını kullanmasında yarar kalmadığını belirterek, nüfus kaydındaki soyadının düzeltilmesi yolunda, genel mahkemelerde dava açmasında bir engel bulunmamaktadır. Gerçekleşen bu durum karşısında, davaya bakmak asliye hukuk mahkemesinin görevi içerisinde olduğundan, sayın çoğunluk kararına katılmıyoruz.
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Boşanılan Eşin Soyadını Kullanma İzninin Kaldırılmasında Zararın İspatı
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Boşanan Kadının Eski Eşinin Soyadını Kullanma İzni
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2009/8095
Karar No
2010/10621
Karar Tarihi
31 Mayıs 2010
Oy Durumu
Oyçokluğu
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları