KİŞİLER HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Noterde Sona Erdirilen Evlatlık İlişkisinin Geçerliliği ve Nüfus Kaydı
2024/10464 E., 2025/2779 K. · 18 Mart 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacı, evlatlık ilişkisinin geçerli olduğunun tespitini ve nüfus kaydının buna göre düzeltilmesini istedi. İlk derece mahkemesi davayı süreden reddetti. Yargıtay, uyuşmazlığın doğrudan evlatlık ilişkisinin kaldırılmasından değil, 1985’te noterde yapılan sona erdirme sözleşmesinin geçerliliğinden doğduğunu belirtti. İşlemin, yapıldığı tarihte yürürlükteki Türk Kanunu Medenisi’ne göre incelenmesi gerektiğine karar verdi. Açık düzenleme olmadan kıyasla hak düşürücü süre uygulanmasını hukuka aykırı buldu.
Hukuki İlke
Daire, eski kanun dönemindeki noter işleminin geçerliliğini işlem tarihindeki kurala göre değerlendirdi. İşleme karşı tespit isteminde, açık kanun hükmü olmadan kıyas yoluyla hak düşürücü süre uygulanamaz.
Sonuç
Yargıtay, istinaf kararını kaldırdı ve ilk derece mahkemesinin süreye dayalı ret kararını oy birliğiyle bozdu. Noter işleminin geçerliliği henüz esastan karara bağlanmadı.
İlgili Mevzuat
743 sayılı Türk Kanunu Medenisi
Kararda anılan4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
2. Hukuk Dairesi 2024/10464 E. , 2025/2779 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2413 E., 2024/2260 K.
DAVA TÜRÜ : Evlat Edinme İlişkisinin Tespiti ve Nüfus Kaydının Düzeltilmesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Yalova 1. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2023/1656 E., 2024/686 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacı tarafından davalılara karşı evlat edinme ilişkisinin tespiti ve nüfus kaydının düzletilmesi talepli dava açılmış, İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından itirazın esastan reddine karar verilmiş olup davacı vekili hükmün tamamı yönünden temyiz başvurusunda bulunmuştur.
743 sayılı Türk Kanunu Medenisinde (743 sayılı Kanun) evlatlık ilişkisinin kurulması ve kaldırılmasında sözleşme prensibi belirlenmiş olmasına rağmen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (4721 sayılı Kanun) ile evlat edinme ile kurulan yapay soybağını doğal soybağına benzetmek amacı ile evlatlık ilişkisinin kurulmasına ve kaldırılmasına sıkı koşullar getirilmiş ve Mahkemece karar verilmesi sistemi benimsenmiştir.
Eldeki dava, evlatlık ilişkisinin kaldırılması değil evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ilişkin yapılan işlemin geçersizliğinin, bir başka deyişle evlat edinmenin geçerli olduğunun tespitine karar verilmesi istemi ile açılmıştır. Bu nedenle davanın konusu 4721 sayılı Kanun'un kabulünden önce henüz 743 sayılı Kanun yürürlükteyken yapılan İstanbul 21. Noterliği'nin 01.11.1985 tarih ve 30157 Yevmiye numaralı Düzenleme Şeklindeki Evlat Edinme Sözleşmesinin Feshi sözleşmesinin, 743 sayılı Kanun'a göre geçerli olup olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmelerle hak düşürücü süre yönünden kanunda açık düzenleme olmadığı hallerde kıyasen uygulamanın mümkün olmamasına rağmen yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş kararın bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — Evlatlık İlişkisinin Sonradan Bozulması ve Bir Yıllık Dava Süresi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Bakım Şartı Gerçekleşmeden Kurulan Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi
Türk Medeni Kanunu’nda Soybağı ve Evlat Edinme
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2024/10464
Karar No
2025/2779
Karar Tarihi
18 Mart 2025
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları