USUL HUKUKU · BOZMA · TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Aile Konutu Davasında Nispi Harç

2025/7756 E., 2026/865 K. · 2 Şubat 2026

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 29 Ekim 2026

Kararın Özeti

Aile konutunun eşin rızası olmadan satılması nedeniyle açılan tapu iptali ve tescil davasında tek maktu harç yatırmak yeterli midir? Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, tapu iptali ve tescil isteminin nispi harca tabi olduğunu, aile konutu şerhi isteminin ise ayrı harca bağlı bağımsız bir dava oluşturduğunu belirtti. Mahkemenin önce taşınmazın dava tarihindeki değerini keşifle belirleyip eksik harcı tamamlatması gerektiğini, harç eksikliği giderilmeden esasa girilemeyeceğini kabul etti. Daire, istinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye kararını kaldırdı ve davayı kabul eden ilk derece kararını oy birliğiyle bozdu.

Hukuki İlke

Daire, aile konutu nedeniyle tapu iptali ve tescil ile aile konutu şerhi istenen davada iki ayrı harca tabi bağımsız istem bulunduğunu, tapu iptali ve tescil isteminin nispi harca tabi olduğunu ve eksik harç Harçlar Kanununun 30. maddesine göre tamamlattırılmadan işin esasının incelenemeyeceğini kabul etti.

Sonuç

İstinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararı kaldırıldı, ilk derece mahkemesi kararı bozuldu ve bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına oy birliğiyle karar verildi. Dosya ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği bölge adliye mahkemesine gönderildi.

Kararın Dosyaya Etkisi

İlk derece mahkemesi, taşınmazın dava tarihindeki değerini keşifle belirleyip nispi harç eksikliğini tamamlatacak; harç yatırılırsa esası yeniden inceleyecek, yatırılmazsa Harçlar Kanununun 30. maddesindeki yolu izleyecek.

İlgili Mevzuat

492 sayılı Harçlar Kanunu — m. 30
Dairenin eksik nispi harcın tamamlattırılması ve tamamlanmaması hâlinde izlenecek yol için dayandığı hüküm.
Türk Medeni Kanunu — m. 194
Dairenin davanın dayanağı olarak gösterdiği aile konutuna ilişkin hüküm.

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1797 E., 2025/1526 K.

DAVA TÜRÜ : Tapu İptal ve Tescil - Aile Konutu Şerhi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı ... vekili tarafından davanın kabulü yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, aile konutu olduğu iddia edilen taşınmazın müvekkilinin rızası dışında davalı eş ... tarafından, diğer davalı ...'e satıldığını ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile yeniden davalı eş ... adına tescilini ve taşınmazın tapu kaydına aile konutu şerhi konulmasını talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; dava konusu taşınmazın aile konutu olduğu ve satış işlemi ile ilgili malik olmayan davacı eşin açık rızasının alınmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı ... vekili tarafından davanın kabulü yönünden istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi yapan Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiş, karar yukarıda belirtildiği şekilde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; 4271 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194 üncü maddesi hükmü uyarınca açılan tapu iptal ve tescil ile aile konutu şerhi konulması istemine ilişkindir. Davacı bu davayı açarken tek maktu harç yatırmıştır. Davacının birbirinden bağımsız ve ayrı ayrı harca tabi iki davası bulunmaktadır. Yatırılan başvurma harcı dava dilekçesindeki tüm bu istekleri de kapsar ise de tüm taleplere ilişkin yalnızca tek maktu peşin karar harcının alındığı anlaşılmaktadır. Tapu iptal ve ve tescil davası nispi harca tabi bir dava olup, eksik harç tamamlanmadan müteakip işlemler yapılamaz. Davacı, dava dilekçesinde dava değerini 10.000,00 TL olarak belirtmiştir. O halde Mahkemece, öncelikle taşınmazın dava tarihindeki değerinin keşif yapılarak belirlenmesi, tespit edilecek değer üzerinden nispi peşin harç noksanlığının 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30... nci maddesi uyarınca tamamlattırılması, harcın tamamlanması halinde işin esasının incelenmesi, aksi halde Harçlar Kanununun 30 uncu maddesinde gösterilen usul çerçevesinde hareket edilmesi gerekirken, harç noksanlığı giderilmeden işin esasının incelenmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Temyiz peşin harcının istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Benzer Kararlar

Bölüm Değerine Göre Harç ve Vekâlet Ücreti

Tüm Usul Hukuku Kararları ›

İlgili Sayfalar

İçtihatlar

Boşanma ve Aile Hukuku

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

KARAR KÜNYESİ

Mahkeme

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

Esas No

2025/7756

Karar No

2026/865

Karar Tarihi

2 Şubat 2026

Oy Durumu

Oy birliği

Resmî Kaynak