MEDENİ USUL HUKUKU · KANUN YARARINA BOZMA
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Düğün Kaporasında Hakem Heyeti Kararının Tebliği ve Duruşma Açılması
2022/1046 E., 2022/2167 K. · 14 Mart 2022
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026
Kararın Özeti
Salgın nedeniyle düğün iptal edilince tüketici hakem heyeti kaporanın geri verilmesine karar verdi. Organizasyon şirketi itiraz etti. Tüketici başvurunun süresinde olmadığını savundu. Dosyadaki posta barkodu sorgusunda bir teslim tarihi görünüyordu, ancak imzalı tebliğ mazbatası yoktu. Yargıtay, gerçek tebliğ tarihinin araştırılması ve duruşma açılarak taraflara açıklama imkânı verilmesi gerektiğini belirledi. Kaporanın kime ait olduğuna karar vermedi.
Hukuki İlke
Hakem heyeti kararının ne zaman tebliğ edildiği çekişmeliyse internetten yapılan posta sorgusu imzalı tebliğ mazbatasının yerini tutmaz. Bu dosyada mahkemenin tebliği hakem heyetinden ve posta idaresinden araştırması, tarafları da duruşmaya çağırması gerekiyordu.
Sonuç
Tebliğ tarihi araştırılmadan ve duruşma açılmadan verilen tüketici mahkemesi kararı iki sebeple oybirliğiyle kanun yararına bozuldu. Bozma, taraflar arasındaki kesin hükmün sonucunu değiştirmedi.
İlgili Mevzuat
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m. 70/3, 73/4
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 27, 317, 363
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
T.C.
YARGITAY
3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1046
KARAR NO : 2022/2167
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L A M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KAYSERİ 1. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHİ :
NUMARASI :
DAVACI :
DAVALI :
Taraflar arasındaki hakem heyeti kararına itiraz davasının mahkemece yapılan
yargılaması neticesinde davanın kabulüne dair kesin olarak verilen hükmün Adalet
Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar
verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı şirket, düğün organizasyonu için 23/11/2019 tarihinde davalı ile anlaştığını ve
aynı gün sözleşme imzaladıklarını, 05/08/2020 Pazar günü yapılacak düğün organizasyonu
için davalının 10.000,00-TL bedel ödemesi konusunda anlaştıklarını, davalı tarafından
2.000,00-TL kapora ödemesi yapıldığını, pandemi nedeniyle düğünden 1 ay öncesinde söz
konusu sözleşmenin iptal ettirildiğini, şirkete yapılan bildirimin tarihi itibariyle yeniden aynı
güne farklı bir organizasyon ayarlanamadığını, o günün organizasyonsuz geçirildiğini,
davalıdan alınan 2.000,00-TL’nin kapora bedeli olduğunu, davalının başvurusu üzerine söz
konusu kapora bedelinin iadesine dair ..... İl Tüketici Hakem Heyetinin 26/08/2020 tarih ........
sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, iptalinin gerektiğini belirterek ...... İl Tüketici
Hakem Heyetinin 26/08/2020 tarih ........ sayılı kararının 2.000,00-TL kapora bedelinin iadesi
yönünden iptaline, karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı, hakem heyeti kararının yerinde olduğunu, salgın hastalık nedeniyle düğün
yapmasının mümkün olmadığını, tüketici hakem heyeti kararına itirazın süresinde olmadığını
savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, sözleşmenin bazı maddelerinin kanun ve yönetmelik hükümlerine göre
haksız şart niteliğinde olduğu ve Borçlar Kanunun 138. maddesinin de değerlendirildiği
gerekçesiyle davanın kabulüne, ..... İl Tüketici Hakem Heyetinin 26/08/2020 tarih ..... sayılı
kararının "2.000,00-TL bedelin iadesi ve sözleşmenin iptaline," kısmının çıkarılarak
"sözleşmenin iptaline," olarak değiştirilerek onanmasına, karar verilmiştir.
./..
-2-
Adalet Bakanlığının 01/02/2022 tarihli yazısında; iptali istenen tüketici hakem heyeti
kararının davacı yana tebliğ tarihinin ihtilaflı olduğu dikkate alınarak, öncelikle hakem heyeti
kararının davacı yana hangi tarihte tebliğ edildiğinin tespiti için tüketici hakem heyeti
başkanlığından tebligat parçası istenip, PTT idaresinden de sorularak gerçek tebliğ tarihinin
belirlenmesi yapılacak belirlemeye göre işin esasının incelenmesine geçilmesi gerekirken,
süresinde açılmadığı iddia olunan davada doğrudan işin esasına girilerek karar verilmesi
doğru olmadığı gibi duruşma açılmadan yapılan değerlendirmeyle “hukuki dinlenilme
hakkının” ihlal edilmesi de usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100
sayılı HMK’nın 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun yararına bozulması talep
edilmiştir.
Dava; pandemi nedeniyle düğünün iptal edilmesinden kaynaklı olarak ödenen kaparo
bedelinin iadesine dair verilen tüketici hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, davacı tarafından süresinde tüketici hakem heyeti kararına itiraz edilip
edilmediği ve davada duruşma açılmadan karar verilip verilmeyeceği noktasında
toplanmaktadır.
1-Öncelikle davacının süresinde tüketici hakem heyeti kararına itiraz edip etmediğinin
incelenmesinde;
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 70/3. maddesinde “Taraflar,
tüketici hakem heyetinin kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde tüketici
hakem heyetinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, tüketici
hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak talep edilmesi şartıyla hâkim, tüketici
hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir.” şeklinde yer alan düzenlemeye
göre tüketici hakem heyeti tarafından verilen kararlarına karşı, kararının tebliğ tarihinden
itibaren 15 günlük süre içinde itiraz edilebilir.
Dava dosyasının incelenmesinde; davaya konu tüketici hakem heyeti dosyasının
celbediği, davacıya tüketici hakem heyeti kararının tebliğine ilişkin tebliğ mazbatasının
olmadığı, ancak davacıya ..... barkod numarası ile tebliğ çıkarıldığı, söz konusu tebligatın
PTT sitesinden yapılan sorgulamada davacıya 02.09.2020 tarihinde tebliğ edildiği
anlaşılmaktadır. Söz konusu barkod numarası ile yapılan sorgulama internet sitesi üzerinden
olup, tebliğ tarihini net şekilde içeren davacının imzasını taşıyan tebliğ mazbatası niteliğinde
değildir.
O halde mahkemece, süresinde tüketici hakem heyeti kararına itiraz edilip
edilmediğinin belirlenebilmesi için tüketici hakem heyeti kararının tebliği için davacı şirkete
tebligat çıkarılıp çıkarılmadığı, çıkarılmış ise hangi tarihte çıkarıldığının tespit edilmesi,
bundan sonra da PTT'den davacı şirkete hangi tarihte tebliğ edildiği hususunun araştırılarak
sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya
aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin
kabulü gerekir.
2-Davada duruşma açılmadan karar verilip verilmeyeceğinin incelenmesinde;
6502 sayılı yasanın 73/4. maddesine göre 6100 sayılı HMK'nın basit yargılama
usulüne göre yargılamanın yürütülmesi gerekir. Basit yargılama usulünü düzenleyen 6100
sayılı Kanun’un 317. maddesinde de, davalıya tebligat yapılması gerektiği; 320/1.
maddesinde de mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya
üzerinden karar vereceği hükme bağlanmıştır.
../...
-3-
Öncelikle belirtmek gerekir ki; sözü edilen maddeye göre, duruşma yapmadan karar
verilebilmesi için, hukuken bunun mümkün olması gerekir, başka bir anlatımla, ancak
hukukun cevaz verdiği hallerde duruşma açmadan dosya üzerinden karar verilebilir (Örneğin
ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları gibi) veya Kanunun duruşma açılmadan dosya
üzerinden karar verilmesinde hakime takdir hakkı tanındığı hallerde dosya üzerinden karar
verilebilir (Örneğin İİK'nun 17-18. maddelerinde öngörülen şikayet başvurusu gibi).
Kanunun açıkça duruşma açılarak yargılama yapılmasını emrettiği hallerde dosya üzerinden
karar verilemez.
Bilindiği üzere HMK'nın hukuki dinlenme hakkı başlıklı 27. maddesi uyarınca
davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu
hak yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da kapsar.
Hukuki dinlenme hakkının gereği olarak, taraflar duruşmaya çağrılmadan hüküm
verilememesi, Anayasa'nın 36. maddesi ile düzenlenen iddia ve savunma hakkının
kullanılmasına olanak tanınması ilkesinin doğal bir sonucudur. Aynı zamanda Avrupa İnsan
Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılama hakkının da en önemli
unsurudur.
Gerçekten savunma hakkını güvence altına alan T.C. Anayasa'nın 36. maddesi ile
6100 sayılı HMK'nın 27. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, taraf dinlenmek ve savunması
alınmak üzere kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe karar verilmesi mümkün
bulunmadığından; Mahkemece duruşma açılması gerekirken, dosya üzerinden inceleme
yapılarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
O halde mahkemece, hukuki dinlenilme hakkının bir gereği olarak duruşma açılarak
karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde dosya üzerinden hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı
olduğundan Adalet Bakanlığı’nın bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü
gerekir.
SONUÇ: Yukarıda 1. ve 2. bentte açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı’nın kanun
yararına bozma taleplerinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN
YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca gereği yapılmak
üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
14.03.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
Benzer Kararlar
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi — Tebliğ Tarihi Yazılmayan Satış İlanı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — Tebliğ Edilmeyen Ek Bilirkişi Raporu
Tüm Medeni Usul Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Sözleşmenin İptali ve Yapılan Ödemenin İadesi
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
İlgili Hukuk Dalı
Medeni Usul Hukuku
Esas No
2022/1046
Karar No
2022/2167
Karar Tarihi
14 Mart 2022
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları