top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

MEDENİ USUL HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kira Alacağında Belirsiz Dava İddiası, Islah ve Tamamlanan Harç

 

2022/1240 E., 2022/2308 K. · 15 Mart 2022

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 10 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Kira alacağının belirlenebilir olması, bu dosyada sonradan yapılan ıslahın ve tamamlanan harcın yok sayılmasını gerektirmedi. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, belirsiz alacak davası koşullarının bulunmadığını kabul etti; ancak talebin itirazın iptaline çevrilmesi, takip tutarı üzerinden eksik harcın ödenmesi ve karşı tarafın bilgilendirilmesi karşısında esasa girilmesini istedi. Ret kararı bozuldu. İnceleme tahliye talebini değil, temyize getirilen alacak bölümünü kapsıyordu; borcun miktarı henüz kesinleşmedi.

 

Hukuki İlke

 

Alacağın belirlenebilirliği ile ispatı ayrı konulardır. Bununla birlikte somut dosyada talebin ıslahla itirazın iptaline dönüştürülüp takip tutarı üzerinden harcının tamamlanması, usul ekonomisi gözetilerek esastan incelemeyi gerektirmiştir.

 

Sonuç

 

İtirazın iptali talebini usulden reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı yararına oy birliğiyle bozuldu; dosya yeniden inceleme için aynı mahkemeye gönderildi.

 

Kararın Kapsamı

 

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi, 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Aynı Kanunun geçici 1. maddesinin 10. fıkrasına göre bu hüküm, kaldırma tarihinden önce açılan davalarda uygulanmaya devam eder; Kanunun 20. maddesiyle 109. maddeye, kısmi davada talebin bir defaya mahsus artırılmasına ilişkin dördüncü fıkra eklenmiştir.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 107, 109, 371, 373/2
    Belirsiz ve kısmi dava, bozma

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.

 

3. Hukuk Dairesi         2022/1240 E.  ,  2022/2308 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 49. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 6. SULH HUKUK MAHKEMESİ


Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak ve tahliye davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; tarafların istinaf başvurularının kısmen kabulü ile düzeltilerek yeniden davanın reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I


Davacı; davalının 05/02/2017 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile dava konusu taşınmazda kiracı olduğunu, sözleşme ile aylık kira bedelinin 11.000 TL olduğunun ve kira bedellerinin her ayın 9. günü akşamına kadar belirtilen banka hesabına ödeneceğinin kararlaştırıldığını ancak davalının bugüne kadar hiçbir kirayı zamanında ödemediğini, 11/10/2017 tarihli ihtarname ile peşin ödenmesi gereken 2017 Ağustos, Eylül ve Ekim aylarına ilişkin kira bedellerinin 30 gün içinde ödenmesi hususunun davalıya bildirildiğini, ödeme yapılmaması nedeniyle davalı hakkında Bakırköy 10. İcra Müdürlüğünün 2017/20468 Esas sayılı dosyası ile 2017 Aralık ayı kirası da dahil olmak üzere bakiye 81.442,96 TL alacağın tahsili için tahliye talepli icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, iki haklı ihtar şartının ise gerçekleştiğini ileri sürerek; iki haklı ihtar nedeniyle davalının taşınmazdan tahliyesine, şimdilik 11.000 TL kira alacağının fazlaya dair talep hakları saklı kalmak ve bilirkişi raporu ile hesaplanacak miktara HMK 107. madde uyarınca talep sonucunu arttırmak üzere, aylık %10 gecikme faiziyle birlikte tahsiline, davalı kira sözleşmesindeki imzasına itiraz ettiğinden İİK 269/b.5 maddesi uyarınca para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; talep edilen aylık kira bedeli ile faizi kabul etmediğini, kira borcu bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; itirazın iptali isteminin belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı gerekçesiyle usulden reddine, tahliye talebinin ise iki haklı ihtar şartının gerçekleşmiş olması nedeniyle kabulü ile davalının kiralanandan tahliyesine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; itirazın iptali davasının belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı, bu nedenle itirazın iptali talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olduğu ancak iki haklı ihtar nedeniyle tahliye talebi açısından, davanın süresinde açılmadığından reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davacının açmış olduğu itirazın iptali ve kiralananın tahliyesi davalarının reddine karar verilmiş; karar, davacı vekilince itirazın iptali isteminin reddine ilişkin kurulan hükme yönelik temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hallerde, alacaklının, hukuki ilişki ile asgari bir miktar ya da değer belirterek alacak davası açabilmesi belirsiz alacak davası ile mümkündür. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesinde düzenlenen belirsiz alacak davasında davacının iddianın genişletilmesi yasağı olmadan ve karşı tarafın rızasına ve ıslaha da gerek kalmaksızın talep sonucunu artırabileceği kabul edilmiş, maddenin gerekçesinde de bu dava ile ilk dava tarihinde zamanaşımının kesileceği belirtilmiştir.

Alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkânlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir. Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır. Taraflar arasında alacak miktarı konusunda uyuşmazlık bulunması ya da tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir.

Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkâna sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağın belirlenmesi objektif olarak mümkün, ancak alacağını kanunun öngördüğü şekilde ispatı (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir; ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkarabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 109. maddesinde, kısmi dava alacağın yalnızca bir bölümü için açılan dava olarak tanımlanmaktadır. Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden doğmuş olması ve alacağın

şimdilik belirli bir kesiminin dava edilmesi gerekir. Diğer bir söyleyişle, bir alacak hakkında daha fazla bir miktar için tam dava açma imkânı bulunmasına rağmen alacağın bir kesimi için açılan davaya kısmi dava denir. Bir kimsenin kısmi bir dava açıp açmadığı ancak dava dilekçesinden, davacının talep sonucundan anlaşılır. Davacının davasını açıkça kısmi dava olarak nitelendirmesine gerek yoktur, alacağın yalnız bir kesiminin dava edildiğinin anlaşılması yeterlidir. Özellikle davacının “fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak” veya “şimdilik alacağın belirli bir miktarını dava ettiğini” belirterek açtığı davalar kısmi dava niteliğindedir. Kısmi dava açılması halinde davaya konu edilmeyen kısmın ayrı bir davayla talep edilmesi veya aynı davada ıslah yoluyla dava konusuna dahil edilmesi mümkündür. (Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 02.04.2003 tarihli ve 2003/4-260 E. 2003/271 K. sayılı kararı; 16.05.2019 tarihli ve 2016/22-1166 E. 2019/576 K. sayılı kararı; 2019/22-223 E. 2019/491 K. sayılı kararı; Dairemizin 2015/12282 E. 2015/20563 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.)

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

Somut olayda; davacının alacak talebi, kira sözleşmesi kapsamında ödenmeyen kira alacağı olduğundan ve icra dosyasında talep edilen miktarla belirli hale getirildiğinden, belirlenebilir nitelikte olduğu tartışmasızdır. Hal böyle olunca, mahkemenin belirsiz alacak davası açılamayacağı yönündeki gerekçesinde isabetsizlik yok ise de; başlangıçta fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydıyla asgari bir bedelle (11.000 TL) dava açılıp harcının ödendiği, daha sonra talebin ıslah ile itirazın iptaline çevrilerek icra takibindeki alacak üzerinden eksik olan harcın tamamlanmak suretiyle karşı tarafın haberdar edildiği, bu durumda dava değerinin tamamlandığı kabul edilip dava ve usul ekonomisi de gözetilerek işin esasının bu doğrultuda incelenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 371. maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesi kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın aynı Kanun'un 373/2 maddesi uyarınca kararı veren bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 15/03/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kira Alacağı ile Makul Süre Zararında Belirsiz Dava Ayrımı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi: Tam Islah Sonrası Sözleşmeye Aykırılık Talebi

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi Eksik Harcın Tamamlanması ve Islah

Tüm Medeni Usul Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İçtihatlar

Hukuki Faaliyetler

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

 

İlgili Hukuk Dalı

Medeni Usul Hukuku

 

Esas No

2022/1240

 

Karar No

2022/2308

 

Karar Tarihi

15 Mart 2022

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page