İCRA VE İFLAS HUKUKU · ONAMA
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Menfi Tespitte Alacaklının İspat Yükü ve Tanık Avansı
2025/6072 E., 2026/2995 K. · 13 Mayıs 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 4 Kasım 2026
Kararın Özeti
Menfi tespit davasında borcun varlığını ispatlaması gereken alacaklı, verilen kesin sürede tanık giderini yatırmayınca dayandığı tanıkları dinletemedi. Kardeşler arasındaki eski borç iddialarında alacak başka delille de kanıtlanamamıştı. Yargıtay borçlu olunmadığının tespitini onadı. Tarafların kardeş olması tanıkla ispat olanağı tartışmasını gündeme getirse de delilin toplanması için gerekli usul işlemlerini ortadan kaldırmadı. Karar, her menfi tespitte ispat yükünün koşulsuz aynı tarafta olacağını söylemez.
Hukuki İlke
Borcun doğduğu inkâr edilen bu menfi tespit uyuşmazlığında ispat yükü alacaklıda kalmış; usulüne uygun avans ihtarına uyulmaması tanık delilinden yararlanmayı engellemiştir.
Sonuç
Alacaklı davalının temyiz itirazları reddedildi; takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ilişkin kabul kararı onandı.
İlgili Mevzuat
Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 370/1
Onama
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
3. Hukuk Dairesi 2025/6072 E. , 2026/2995 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/588 E., 2025/1239 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gölköy Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/295 E., 2023/236 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı; kardeşi olan davalı tarafından ... İcra Müdürlüğünün 2020/126 esas sayılı dosyası ile aleyhine takip başlatıldığını, takipte bahsi geçen altınların davalı tarafından babasına verilen altınlar olduğunu, ... marka arabanın ise davalının rızası ile noterde farklı bir şahsa satılan araba olup, aracı alan kişinin parasını getirmediğini ve başka kaynaklarla ödemek istediğini, ancak davalının kabul etmeyerek borçluya süre tanıdığını, davalının kendisinden alacaklı olduğuna dair belgesinin bulunmadığını, şahsına asılsız borç yüklemeye çalıştığını, borcun zamanaşımına uğradığını belirterek, icra dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacı kardeşinin ekonomik olarak borç batağı içinde olduğunu, eşinin borçlandığını, ev kirasını dahi ödeyemediğini belirterek borç istediğini, bunun üzerine borç olarak öncelikle 12 tane çeyrek altın verdiğini, daha sonra ev kirasını ödeyemediklerini söyleyerek arabasını istemeleri üzerine kendisine ait ... arabayı davacının istediği kişiye satışını vermek suretiyle kira borçlarını ödemelerini sağladığını, yine evine icra gelmesi üzerine kendisinden borç para isteyen davacıya 1.500 USD borç verdiğini, aradan geçen 15-20 yıla rağmen davacının borcunu ödemediğini, yine davacının hediye olarak aldığı bisikletin parasını ödemeyince kendisinden 300 Mark alarak bisikletin parasını ödediğini, tanık beyanları ile alacağının sabit olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yargılama sırasında davalıya bildirdiği tanıkları yönünden delil avansı yatırması hususunda ihtaratlı kesin süre verildiği, ihtara da konu olduğu üzere dayanılan delil avansının yatırılmaması ile tanıklarını dinletmekten vazgeçmiş sayıldığı, menfi tespit davasında kural olarak ispat yükünün davalı alacaklıda olduğu, davalı alacaklının yükümlendiği ispatı yerine getiremediği ve davacının borçlu bulunmadığının tespit edildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; davacının iddialarının asılsız olup müvekkiline borçlu olduğunu, alacağın varlığını ispat için bildirdikleri tanıklarının Mahkemece dinlenmediğini, tarafların kardeş olmaları sebebiyle tanıkla ispatın mümkün olduğunu, öte yandan ispat yükü üzerinde olan davacının borcunun bulunmadığını ispat edemediğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, icra takibi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.
Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, ispat yükü üzerine düşen davalı tarafından alacağın varlığının ispatlanamadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Delil Avansı İhtarında Süre Verilmemesi ve Bilirkişi İncelemesi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kiracının Dilekçedeki Kira Miktarı İkrarının Hesapta Gözetilmesi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Tahliye Tarihini İspatta Dayanılan Yemin Delilinin Hatırlatılması
Tüm İcra ve İflas Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
İlgili Hukuk Dalı
İcra ve İflas Hukuku
Esas No
2025/6072
Karar No
2026/2995
Karar Tarihi
13 Mayıs 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları