BORÇLAR HUKUKU · KARAR DÜZELTME İSTEMİNİN REDDİ
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Geçersiz İş Yeri Satışında Bedel İadesi ve Vekâlet Ücreti
2026/5225 E., 2026/4045 K. · 23 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacı, 1991 yılında kooperatifin inşa edeceği iş merkezinden iş yeri satın alıp bedelini ödedi; iş yeri teslim edilmedi. Yargıtay'ın önceki bozma kararları doğrultusunda mahkeme, geçersiz satış nedeniyle ödenen paranın ifanın imkânsızlaştığı 2004 tarihindeki değerini ekonomik göstergelerle belirleyerek davayı kısmen kabul etti ve karar onandı. Mirasçılardan birinin karar düzeltme isteminde Yargıtay, bozma kapsamı dışındaki konuların incelenemeyeceğini, davanın tazminat değil alacak davası olduğunu ve reddedilen kısım üzerinden davalı lehine nispi vekâlet ücretinin yerinde bulunduğunu belirterek istemi reddetti.
Hukuki İlke
Uyulan bozma kararının kapsamı dışında kalan yönler karar düzeltme aşamasında yeniden incelenemez. Geçersiz taşınmaz satışı nedeniyle ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istendiği bu dava alacak davası niteliğinde görüldüğünden, reddedilen miktar üzerinden davalı lehine nispi vekâlet ücreti hükmedilmesi yerinde bulunmuştur.
Sonuç
Dahili davacının karar düzeltme talebi oybirliğiyle reddedildi ve para cezası karar düzeltme isteyene yükletildi. Böylece 49.048,80 TL'nin 12.08.2004 tarihinden itibaren avans faiziyle davalı kooperatiften alınarak mirasçılara verilmesine ve fazlaya ilişkin istemin reddine dair onanan karar değişmedi.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
3. Hukuk Dairesi 2026/5225 E. , 2026/4045 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2024/416 E., 2024/980 K.
Mahkeme kararının dahili davacılardan ... vekili ile ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece kararın onanmasına dair verilen kararın dahili davacı ... vekili tarafından düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin 24.04.1991 tarihli sözleşmeyle davalı Kooperatifin inşa edeceği iş merkezinden 90.880.000,00 TL bedel ödeyerek iş yeri satın aldığını, davalı Kooperatifin iş yerini 1992 yılı Haziran sonu itibariyle teslim etmeyi ve tapusunu kat irtifak işlemleri tamamlandığında vermeyi taahhüt ettiğini, ancak iş merkezini inşa edemeyen davalının proje değişikliği ve benzeri nedenlerle müvekkilini oyaladığını ileri sürerek; iş yerinin bugünkü rayiç bedelinin, olmadığı takdirde ödenmiş olan bedelin faiz, altın, döviz ve benzeri yatırım enstrümanlarına göre bugüne kadarki değerinin sözleşme tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında davacının vefatı üzerine mirasçıları davaya devam etmişlerdir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, iş merkezi yapılması planlanan alanın imar planında ticaret alanı iken 15.11.1995 tarihli ve 7755 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararı ile sit alanı ilan edildiğini, iş merkezinin inşasının mümkün olmadığının İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 1998/96 E., 2003/414 K. sayılı ilamından da açıkça anlaşıldığını, iş yeri yapılmasının mümkün olmaması nedeniyle 14.04.2002 tarihli Genel Kurulda ticaret merkezi ile ilgili ödemeler konusunda sulh ve ibralaşma için yönetim kuruluna yetki verildiğini, alınmış olan bu karara istinaden ödenen satış bedellerinin iadesi için davacının da aralarında bulunduğu iş yeri satın alanlara çağrı yazısı gönderildiğini ve talepte bulunanlara ödeme yapıldığını, ancak davacının ödeme yapılması için başvuruda bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 30.04.2015 tarihli kararıyla; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; karar, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1.Dairece verilen 26.02.2019 tarihli ilamla; Mahkemece; sözleşmenin ifasının imkansız hale geldiği 12.08.2004 tarihi ile işbu bu davanın açıldığı 24.07.2014 tarihi arasında geçen sürede zamanaşımı süresinin dolmadığı gözetilerek, işin esasının incelenmesi ve ulaşılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle, karar bozulmuştur.
2.Bozmaya uyan Mahkemenin 18.05.2022 kararıyla; bozma ilamına uyularak alınan 26.02.2022 tarihli ek rapor uyarınca ödendiği konusunda ihtilaf olmayan 90.980.000,00 TL'nin ifanın imkansız hale geldiği 12.08.2004 tarihinden davanın açıldığı 24.07.2014 tarihi itibariyle ABD doları, gram altın, asgari ücret, enflasyon, TÜFE, ÜFE ve devlet memuru maaşları göz önüne alınarak ortalama değerinin tespit edildiği belirtilerek davanın kısmen kabulü ile 125.657,07 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
3.Dairece verilen 08.11.2023 tarihli ilamla; Mahkemece uyulan bozma ilamının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmadığının anlaşılmasına göre; davacı vekilinin tüm, davalı vekilin sair temyiz itirazlarının reddi ile, hükme esas alınan raporda; ekonomik etkenlere göre ödenen paranın ödeme tarihlerinden ifanın imkansız hale geldiği 12.08.2004 tarihinde ve dava tarihi olan 24.07.2014 tarihinde ulaştığı ortalama değerlerin hesaplandığı, uyulan bozma ilamında da belirtildiği üzere, davacı tarafından ödenen paranın ifanın imkansız hale geldiği 12.08.2004 tarihi itibariyle ulaştığı değer yüzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile dava tarihinde ulaştığı değer üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.
4.Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; geçersiz satış sözlemesi gereği davalı Kooperatifin mal varlığına kayan değerin iadesi için "Denkleştirici Adalet" ilkesi gereği satım bedelinin iade tarihindeki ulaştığı bedel belirlenirken, ekonomik etkenlere göre ödenen paranın ödeme tarihinden ifanın imkansız hale geldiği 12.08.2004 tarihi itibariyle ödenen paranın çeşitli ekonomik etkenler nedeniyle azalan alım gücünün; enflasyon, ÜFE-TÜFE artış oranları, faiz, altın, döviz kurlarındaki artışlar, memur maaşı ve işçi ücretleri baz alınarak bilirkişi raporu ile belirlendiği belirtilerek; davanın kısmen kabulüne, 49.048,80 TL'nin 12.08.2004 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı Kooperatiften alınarak davacının mirasçılarına hisseleri oranında verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde dahili davacılardan ... vekili ile ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
IV. TEMYİZ
Dairece verilen 12.01.2026 tarihli ilamla; uyulan bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verildiği, önceki karar ve bozma ilamı ile kazanılmış hak durumu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine imkan bulunmadığı, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan davaların alacak davası niteliğinde olması nedeniyle reddolunan miktar üzerinden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğunun anlaşılmasına göre, kararın onanmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde dahili davacı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
V. KARAR DÜZELTME
A. Karar Düzeltme Sebepleri
Dahili davacı ... vekili; 1992 yılında ödenen paranın değerine ilişkin olarak yeniden bilirkişi raporu alınmaksızın, taşınmazın aynı bölgedeki emsalleri değerlendirilmeden ve gayrimenkul değerleme uzmanından da rapor alınmaksızın, hatalı bilirkişi raporuna göre hüküm kurulduğunu, hükmedilen miktarın davacının zararlarını gidermek bir yana, dükkan kirasının dahi ödenmesinin mümkün olmadığı, faizin 1992 yılından başlatılması gerektiğini, hükmedilen vekalet ücretinin müvekkili lehine hükmedilen ücreti geçemeyeceğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, geçersiz taşınmaz satım sözleşmesi nedeniyle ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece uyulmasına karar verilen bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapılarak karar verildiği, bozmanın kapsamı dışında kalan hususlarının incelenmesinin mümkün olmadığı, davanın tazminat değil alacak davası niteliğinde olduğu ve reddedilen miktar üzerinden hesaplanan nisbi vekalet ücretinin yerinde olduğu anlaşılmakla dahili davacı ... vekilinin karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Dahili davacı ... vekilinin karar düzeltme talebinin REDDİNE,
Aşağıda yazılı para cezasının karar düzeltme isteyene yükletilmesine,
23.06.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Harici Satış Alacağında Ek Dava ve Faiz Talebi
Tüm Borçlar Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Geçersiz Satışta Ödenen Bedelin İadesi
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/5225
Karar No
2026/4045
Karar Tarihi
23 Haziran 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları