Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
Sulh Sonrası Gelişen Durum ve Yeni Dava

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/518 - 2023/519

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 13.10.2020 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu karşı araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralandığını, psikolojik yönden çok etkilendiğini, zihinsel, ruhsal, davranışsal bozukluk kapsamında sunulan raporda %25 oranında maluliyetinin bulunduğunun tespit edildiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 8.100,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; bedel artırım dilekçesiyle talebini 350.128,78 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya 2021.E.150586 sayılı dosya kapsamında ödeme yapıldığını, kesin hüküm nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, başvurunun usulüne uygun olmadığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile adli tıp bilirkişilerinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan rapora itibarla başvuru sahibinden güncel muayene bulgularının talep edildiği, verilen süre içerisinde başvuru sahibinin herhangi bir evrak sunmadığı, dava şartı eksikliğinin giderilmediği gerekçesiyle başvuru sahibine ait talebin usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 05.06.2023 tarih ve K-2023/165673 sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı hakkındaki başvuru sahibine ait itirazların kabulüne, kararın kaldırılarak hükmün yeniden kurulmasına, başvuru sahibine ait talebin kabulüne ve 350.128,78 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 28.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, talebin zamanaşımına uğradığını, maluliyet raporunun usule uygun olmadığını, kusuru kabul etmediklerini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, ıslah edilen kısmı kabul etmediklerini, faizin ancak dava tarihinden ve yasal faiz olarak hükmedilebileceğini

ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1-Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

Somut olayda; karşı aracın trafik sigortacısı olan ... A.Ş.'ye yönelik STK'nın 2021.E... sayılı dosyasında yapılan ilk başvuruda sunulan ... Üniversitesi tarafından düzenlenen 16.06.2021 tarihli raporda davacının maluliyet oranı "omurga, yürüyüş bozukluğu, skar, el bileği hareket kısıtlılığı, burun eğriliği" nedeniyle %24 olarak belirlenmiş, bu dosyada yapılan yargılama sonucunda davacı tarafça sulh olunduğu, başvurularının geri çekildiği bildirilmiş , sulhe dayalı feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacının eldeki davaya sunduğu ... ... Üniversitesi tarafından düzenlenen 24.08.2022 tarihli raporda ise davacının maluliyeti "lomber omurga ekstansiyon kısıtlılığı, L3-L4 için transvers proçes kırığı, yürüyüş bozukluğu, zihinsel ruhsal davranışsal bozukluk" nedeniyle toplam %40 olarak belirlenmiş, davacı vekili eldeki davada 24.08.2022 tarihli raporda zihinsel ruhsal davranışsal bozukluk kapsamında ilave %25 özür oranı verildiğini belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde bulunmuş; Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun usulden reddine karar verilmiş, davacı itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince %40 maluliyet oranı ve %25 kusur oranı üzerinden yapılan hesaplama sonucu belirlenen tazminattan ödemenin güncel değeri mahsup edilerek 350.128,78 TL tazminata hükmedilmiştir.

Yukarıda açıklanan her iki maluliyet raporunda oran verilen arazlar arasında fark bulunduğu gibi, ilk rapora ilişkin hiçbir değerlendirme içermeyen ikinci raporda oranlar arasındaki farklılığın zaman içinde artan maluliyet oranı veya gelişen yeni bir durum olup olmadığı konusunda bir belirleme de bulunmamaktadır. Öte yandan eldeki başvuruda hükme esas alınan 24.08.2022 tarihli raporda %25 oran verilen zihinsel ruhsal davranışsal bozukluk (tedavi ile işlevselliği kısmen düzelen) araz nedeniyle verilen oran yönünden yapılan değerlendirmede 11.08.2022 tarihli psikiyatri raporuna göre davacının uyum bozukluğu (tedavi almadığı için tedaviye yanıt değerlendirilemediği) olduğunun kayıtlı olduğu bilgisine yer verilmiştir. Dosya içerisindeki 24.08.2022 tarihli sağlık kurulu raporu hüküm kurmaya elverişli olmayıp İtiraz Hakem Heyetince yapılan yargılama eksik incelemeye dayalıdır.

Davacıya ilk başvurusu üzerine sulh olunarak tazminat ödemesi yapan davalının hukuki durumunun, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri uyarınca alınacak yeni bir raporda, artan maluliyet ile gelişen durum olup olmadığı sorunu çözüldükten sonra değerlendirilmesi gerekir. Gelişen durumun varlığı hâlinde ancak gelişen durum yönünden yeniden dava açılabilmesi mümkündür.

Gelişen durum; olay sonucu meydana geldiği hâlde, başlangıçta bilinen yaralanmalar dışında, sonradan ortaya çıkan veya gelişen, olaya bağlı vücut bütünlüğünü bozan sonuçlar olarak tanımlanabilir.

Trafik kazası sonucu yaralanmalar nedeni ile ortaya çıkan zarar, kendi özel yapısı içerisinde, sonradan değişme eğilimi gösteriyor, zararı doğuran eylem veya işlemin doğurduğu sonuçlarda (zararın nitelik veya kapsamında) bir değişiklik ortaya çıkıyor ise artık “gelişen durum” ve dolayısıyla gelişen bu durumun zararın nitelik ve kapsamı üzerinde ortaya çıkardığı değişiklikler söz konusu olmaktadır. Böyle hâllerde zararın kapsamını belirleyecek husus, gelişmekte olan bu durumdur ve bu gelişme sona ermedikçe zarar henüz tamamen gerçekleşmiş sayılamaz. Gelişen durumun söz konusu olup olmadığı her olaya özgü olarak dosyaya sunulan delillere göre belirlenir.

Bu itibarla; davacının sürekli iş göremezliğinin dava konusu kaza sonucu oluştuğu yani haksız eylem ile illiyet bağı bulunduğu, davacıdaki yaralanmanın hangi tarihli tedaviyle tamamen iyileştiği, iyileşme sonrası aynı yaralanma nedeniyle gelişen bir durumun bulunup bulunmadığı, varsa gelişen durumun hangi tarihte sona erdiği kesin olarak belirlenmelidir. Çünkü tedavinin ne zaman sona erdiği ve sürekli iş göremezlik oranının hangi tarihte kesin olarak belirlenebilir hâle geldiği, gerçek zararın tespiti açısından önemlidir. Yine davacı tarafça kendisinin yolcu olarak bulunduğu aracın sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine de aynı aşamaları içeren talepleri nedeniyle STK nezdinde dava açtığı ve 2023/İHK 43161 sayılı dosyası ile karar verilen dosyasının davalı tarafça temyiz edildiği ve kararın Dairemizin 2023/13451 Esas sayılı kararıyla bozulduğu görülmektedir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacının %24 oranında sürekli iş göremezliğini belirleyen 16.06.2021 tarihli rapor, davacının eldeki dosyaya sunduğu 24.08.2022 tarihli %40 oranlı sağlık kurulu raporu ile karşılaştırılarak, davacının fiziksel bulgularının yanında psikolojik tedavisine ilişkin tüm tedavi evrakı temin edildikten sonra muayenesi de yapılarak kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ilk rapor ile sonraki rapor arasında maluliyet oranının belirlenmesine etki eden fiziksel, fonksiyonel ve psikolojik arazlarda zaman içinde gelişim olup olmadığını belirlemeye elverişli, yeni bir sağlık kurulu raporu alınmalıdır. Söz konusu raporda özellikle kazadan sonra oluştuğu belirtilen "zihinsel ruhsal davranışsal bozukluk" olarak nitelendirilen rahatsızlık nedeniyle de davacıda sürekli iş göremezliğin oluşup oluşmadığı veya bu bulgunun sürekli iş göremezlik oranını artırıp artırmadığı, kaza ile illiyet bağının bulunup bulunmadığı, ömür boyu sürüp sürmeyeceği, sürekli değilse ne kadar devam edeceği hususlarına da yer verilerek içerisinde psikiyatri uzmanı bulunan yetkili sağlık kurulundan gerekçeli, denetime elverişli rapor alınıp (davacı tarafından kararın temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte gösterilen nedenle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.