Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
Usuli Kazanılmış Hak ve Belirsiz Alacak

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2025/476 D.İş, 2025/479 K.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 26.08.2018 tarihinde davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda sigortalı araçta yolcu olan davacının yaralandığını belirterek belirsiz alacak olarak 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 10.03.2022 tarihli dilekçesi ile talebini 139.804,49 TL'ye, bozma sonrasında sunduğu dilekçesi ile 360.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunu kabul etmediklerini, 18 aylık stabilizasyon süresinin beklenmediğini, geçici bakıcı giderinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kabulü ile 139.804,49 TL maddi tazminatın 26.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetinin 29.06.2022 tarihli ve 2022/İHK-32849 sayılı kararı ile davadan önce Genel Şartlar'ın öngördüğü, yöntemine uygun şekilde alınmış maluliyet raporu ile davalı şirkete başvuru yapılmadığından başvurunun usulden reddi gerektiği gerekçesiyle davalı itirazının kabulü ile kararın kaldırılmasına, başvurunun usulden reddine, davalı ... kuruluşunun itirazı kabul edildiğinden başvuranın itirazının değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin 29.06.2022 tarihli ve 2022/İHK-32849 sayılı kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 12.09.2024 tarihli ve 2022/11944 Esas, 2024/7599 Karar sayılı kararı ile dosya kapsamına göre, sigortaya usulüne uygun maluliyet raporu ile başvuru yapılmadığı gerekçesi ile dava şartı yokluğundan başvurunun usulden reddine karar verilmişse de; İtiraz Hakem Heyetince, davacının yaralanmasına dair tüm tedavi evrakları davacıdan temin edilip dosya arasına alındıktan sonra, davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümlerinden olay tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve eklerine uygun bizzat muayenesi yapılmak suretiyle rapor alınarak, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kabulü ile taleple bağlı kalınarak 139.804,49 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 28.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sigorta kuruluşundan alınarak başvurana ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 05.02.2025 tarihli yeni sağlık kurulu raporu ve güncel asgari ücret verileri dikkate alınarak tazminat hesabına yönelik yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, asgari ücretin kamu düzeninden olduğunu ve resen gözetilmesi gerektiğini, İtiraz Hakem Heyetince verilen kararda Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yalnız vekâlet ücreti yönüyle itiraz etmiş olması nedeniyle itiraz eden sigorta şirketi lehine usuli kazanılmış hak doğduğundan artık bozma sonrası alınan bilirkişi raporuna göre teminat limiti olan 360.000,00 TL tazminata karar verilmesi istemiyle yapılan ıslaha itibar edilmeyeceği ifade edilmişse de Uyuşmazlık Hakem kararına itiraz edilmiş ve İtiraz Hakem Heyeti kararı da temyiz edilmiş olduğundan davalı lehine kazanılmış hak oluşmadığı hususunun izahtan vareste olduğunu, kusur raporunu kabul etmediklerini, faiz türünün avans olması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istiap aşımı mevcut olup müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, maluliyet raporunun uygun olmadığını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, kusur çelişkisinin giderilmesi gerektiğini, sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduklarını belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1-Bozma sonrası İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelemesine gelince; dosya kapsamından, ilk hakem yargılamasında davanın %6 sürekli iş göremezlik üzerinden hesaplanan tutarla tam kabul edildiği, İtiraz Hakem Heyetince davalı itirazının kabulü ile kararın kaldırılmasına, başvurunun usulden reddine, davalı ... kuruluşunun itirazı kabul edildiğinden davacının itirazının değerlendirilmesine yer olmadığına karar verildiği, kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine usulden ret kararının yerinde olmadığı, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile davacı yararına bozulduğu, İtiraz Hakem Heyetince bozma doğrultusunda Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre alınan maluliyet raporunda, davacı tarafından sunulu rapordan daha yüksek oranda %8 oranında sürekli iş göremezlik tespit edildiği, aktüer raporunda güncel veriler kullanarak %8 ve %6 her iki maluliyet oranına göre de hesap yapıldığı, %8 maluliyet oranına göre 905.761,16 TL, %6 maluliyet oranına göre 679.320,87 TL tazminatın belirlendiği, olay tarihindeki sürekli sakatlık teminat limiti 360.000,00 TL olup davalının bu limitle sınırlı sorumlu olduğunun tespit edildiği, başvuran vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yalnızca vekâlet ücreti yönüyle itiraz etmiş olması nedeniyle davalı yararına usuli kazanılmış hak doğduğundan artık bozma sonrası alınan bilirkişi raporuna göre teminat limiti olan 360.000,00 TL tazminata karar verilmesi istemli ıslaha itibar edilemeyeceği gerekçesiyle ilk hükmün muhafaza edildiği anlaşılmaktadır.

İtiraz Hakem Heyetince, davacı tarafın tahkim yargılamasının başından itibaren itirazlarını sunduğu, ilk kararın davacı tarafından temyiz edilerek davacı yararına bozulduğu bu nedenle davalı yararına usuli kazanılmış hak doğduğu kabulü yerinde olmayıp davacı tarafın belirsiz alacak olarak açmış olduğu davada bozma sonrası sunduğu ıslah dilekçesindeki talebi (360.000,00 TL) göz önünde bulundurularak talep gibi karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.