top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

CEZA HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 5. Ceza Dairesi — Yol Kontrolü İçin Menfaat İstenmesinde İcbar ve Rüşvete Teşebbüs

 

2024/8141 E., 2025/7381 K. · 24 Haziran 2025

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Çay ticaretiyle uğraşan katılan, faturalı çayını taşırken yol kontrollerinde gereksiz yere durdurulmamak için evraklarını önceden sanığın çalıştığı karakola ibraz etti. Sanığın, malların sorunsuz geçmesi karşılığında 130.000 TL menfaat istediği kabul edilerek icbar suretiyle irtikaba teşebbüsten mahkûmiyet kuruldu. Yargıtay 5. Ceza Dairesi, mağdurun iradesini baskı altına alacak ciddi bir zorlama bulunmadığını ve icbar unsurunun oluşmadığını belirtti. Rüşvet anlaşması gerçekleşmediğinden eylemin rüşvet almaya teşebbüs olarak değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle hüküm bozuldu.

 

Hukuki İlke

 

İcbar suretiyle irtikapta, mağdurun iradesini baskı altına almaya elverişli, ciddi ve etkisinden kolayca kurtulunamayacak bir zorlama gerekir. Bu dosyada böyle bir davranış bulunmadığından menfaat talebi irtikap değil, rüşvet anlaşması kurulmadığı için rüşvet almaya teşebbüs olarak nitelendirilmelidir.

 

Sonuç

 

Sanık müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülerek icbar suretiyle irtikaba teşebbüsten kurulan mahkûmiyet hükmü oy birliğiyle bozuldu; Anayasa Mahkemesinin iptal kararı nedeniyle hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesi de bozma nedeni yapıldı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 53
    Hak yoksunlukları

  • 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu — m. 321, 326
    Bozma ve aleyhe bozma yasağı

  • 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun — m. 8
    Temyizde uygulanacak usul

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

5. Ceza Dairesi         2024/8141 E.  ,  2025/7381 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/39 Esas, 2016/67 Karar

SUÇ : İcbar suretiyle irtikap

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Katılan ...'in çay alım satım işi ile uğraştığı, suç tarihinde, 291 ton kaçak olmayan, faturalı çayının bulunduğu, Türkiye'nin doğusundan batısına ticaret amacıyla mal nakli sırasında kolluk güçlerince sıklıkla yol kontollerinde durduruldukları için taşıdığı çayın heba olmaması amacıyla yola çıkmadan önce sanığın çalıştığı karakola gittiği, çayların kaçak olmadığını ve yolda gereksiz yere durdurulmaması gerektiğini bildirerek evraklarını önden ibraz ettiği, sanığın, katılanın taşıdığı malların sorunsuz bir şekilde geçebilmesi için 130.000 TL menfaat temin etmek istediği iddia ve kabul olunan somut olayda; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.03.2010 tarihli ve 2009/5-167-2010/70 sayılı Kararında da açıklandığı üzere, icbar suretiyle irtikap suçunda mağdurun iradesini baskı altında tutmaya elverişli olmak koşuluyla, doğrudan doğruya veya dolaylı biçimde yapılan her türlü zorlayıcı hareketin icbar kavramına dahil olduğu, manevi cebirin, belli bir şiddete ulaşması, ciddi olması, mağdurun baskının etkisinden kolaylıkla kurtulma olanağının bulunmaması gerektiği, mevcut delil durumuna ve olayın oluş şekline göre sanığın öğreti ve uygulamada kabul edildiği üzere Kanun'un öngördüğü anlamda icbar boyutuna varan bir davranışı bulunmadığından cebri irtikap suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, sübut bulan eyleminin rüşvet olarak değerlendirilmesi gerektiği ancak rüşvet anlaşması gerçekleşmediğinden sanığın eyleminin rüşvet alma suçuna teşebbüs niteliğinde olduğu gözetilmeden, yanılgılı değerlendirme ile cebri irtikap suçuna teşebbüsten mahkumiyet kararı verilmesi,

Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal Kararının 24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olması nedeniyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53/1. maddesiyle ilgili yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 321. ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA 24.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 5. Ceza Dairesi — Aynı Fiil İçin Hem Beraat Hem Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Yargıtay 5. Ceza Dairesi — Rüşvet İddiasında Olası Suç Niteliği ve Dava Zamanaşımı

Tüm Ceza Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Kamu Görevlilerine Yönelik Suçlarda Suç Niteliği

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 5. Ceza Dairesi

 

Esas No

2024/8141

 

Karar No

2025/7381

 

Karar Tarihi

24 Haziran 2025

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Ceza Hukuku

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İnfaz ve Yatar Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page