Yargıtay 6. Hukuk Dairesi
Adi Ortaklıkta Tek Ortağın Dava Açması

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/32 E., 2025/1258 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/265 E., 2023/749 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararın miktar itibariyle duruşma istenebilecek işlerden olmadığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı vekilinin duruşma isteğinin miktardan reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile dava dışı idare arasında imzalanan ... Spor Tesisleri Peyzaj Elektrik ve Sulama Sistemleri Yapım İşi Sözleşmesi kapsamındaki bir kısım işlerin davalı tarafından yapılmasına ilişkin sözlü eser sözleşmesi ilişkisinin kurulduğunu, iş bedeli karşılığında davalıya çek verildiğini, davalının işi şartnameye uygun yapmadığını ve yarıda bıraktığını, çekleri iade etmediğini, eksik ve hatalı yapılan işler nedeniyle idare tarafından ceza uygulandığını belirterek davacı tarafından davalıya verilen .... Türk Anonim Şirketi Erzurum Şubesine ait, ... seri numaralı, 150.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitine, kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığını, 400.000,00 TL bedel karşılığında işin yapılmasına ilişkin olarak sözlü ticari ilişki olduğunu, davacının işin niteliklerini bildirdiğini ve davalının da buna göre edimini yerine getirdiğini, davacı tarafından ödemelerin çekler keşide edilerek yapıldığını, işin yapımı süresince davacı tarafından denetlendiğini, ödemelerin de bu şekilde yapıldığını, işin yapılmadığına ilişkin iddianın yerinde olmadığını, yapılan işlerin dava dışı idarenin düzenlediği hakedişlere dahil edildiğini ve davacıya ödemeler yapıldığını, çekin karşılıksız olduğunu, ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı idare ile imzalanan sözleşme kapsamındaki çeşitli demir işleri, örgü teli yapılması, demir yüzeylere boya yapılması işlerinin yerine getirilmesi hususunda davacı ile davalı arasında sözlü olarak ticari ilişki kurulduğu, dava konusu çekin bu kapsamda verildiği, dava dışı idare ile imzalanan sözleşme konusu işin teslim edildiği ve dava dışı idare tarafından davacıya hakediş bedellerinin ödendiği, davalının yüklendiği işi eksik bıraktığı hususunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile işin terk edilerek eksik bırakıldığı hususuna ilişkin yaptırılan bir tespitin bulunmadığı, rapora göre işin tamamlandığı ve dava dışı idareye teslim edildiği, davacı ile davalı arasındaki sözleşme konusu işin davalı tarafından yapıldığının kabul edilmesinin gerektiği, dosya kapsamında 08.06.2022 tarihli ara karar ile takibin durdurulmasına karar verildiği ve kararın icra dosyasında infaz edildiği, bu kapsamda davalı yararına kötüniyet tazminatına hükmedilmesi koşullarının oluştuğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine, davalı yararına İİK'nın 72/4. maddesi uyarınca kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sözleşmenin imzalanmasından sonra işin yüklenici tarafından yapıldığına ilişkin bir karinenin bulunmadığını, sözleşme imzalanmasının tek başına işin yüklenici tarafından yapıldığını göstermediğini, dava dışı idare tarafından işin yapılmadığının tespit edildiğini, eksik işler bedelinin hakedişten kesildiğini, yerinde keşif yapılmasının gerektiğini ancak mahkemece keşif yapılmadığını, rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, dava dışı idare tarafından yapılan eksiklik tespitine göre dava konusu çekin karşılıksız kaldığını, dava dışı idare tarafından eksik işler nedeniyle kesinti yapıldığını, ek işler nedeniyle ise ödemeler yapıldığını, bilirkişilerin toplam ödemeyi değerlendirmek suretiyle hatalı tespit yaptıklarını, kesintilerin davalının yüklenicisi olduğu işlere ilişkin olduğunu, kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu eyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan ödeme için düzenlenen çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit istemine ilişkindir.

1. Davacı ile dava dışı ...'in oluşturduğu adi ortaklık ile dava dışı idare arasında 14.09.2021 tarihinde ... Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü arasında ... Spor Tesisleri Peyzaj, Elektrik ve Sulama Sistemi Yapımı İşine Ait Sözleşme imzalanmıştır.

Dava dışı idare ile imzalanan sözleşme kapsamında yüklenici adi ortaklığın yükümlülüğünde bulunan bir kısım işlerin ise davalı tarafından yapılması hususunda taraflar arasında sözlü eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuştur.

Sözleşmeyi yüklenici olarak imzalayan adi ortaklığın tüzel kişiliği ile dava ve taraf ehliyeti bulunmamaktadır. Adi ortakların mecburi dava arkadaşı olmaları ile adi ortaklığın tüzel kişiliği ve taraf ehliyetinin bulunmaması nedeniyle adi ortaklıkla ilgili ortaklardan birinin tek başına dava açması mümkün değildir. Adi ortaklık şeklinde yürütülen iş ve işlemlerden dolayı oluşacak uyuşmazlıklar ile ilgili açılacak davanın adi ortaklar tarafından birlikte ya da diğer ortağın muvafakat vermesi ile adi ortaklardan biri tarafından açılması mümkündür. Aksi halde taraf teşkilinin sağlandığı kabul edilemeyecektir.

Sözleşme kapsamında davalıya verilen çeke ilişkin dava, adi ortaklardan birisi tarafından açılmıştır. Diğer ortağın açılan davaya muvafakat ettiğine ilişkin dosya kapsamında herhangi bir bilgi ya da belge bulunmamaktadır. Dava dışı idare ile imzalanan sözleşme kapsamındaki bir kısım işlerin davalı tarafından yapılmasına ilişkin olarak düzenlenen çekin adi ortakların biri tarafından düzenlenmiş olması da davacı ortağa tek başına dava açma yetkisi kazandırmayacaktır.

Mahkemece; davacıya, dava dışı ortağın davaya muvafakati alınmak suretiyle taraf teşkilinin sağlanması, dava dışı ortak tarafından muvafakat verilmemesi halinde muvafakat vermeyen ortak hakkında birleştirme talepli dava açılması hususunda kesin süre verilmesi, verilen süre içerisinde dava şartı eksikliğinin giderilmemesi halinde taraf ehliyeti dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi, taraf ehliyetine ilişkin dava şartı eksikliğinin tamamlanması halinde ise işin esası incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma nedenine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.