İCRA VE İFLAS HUKUKU · ONAMA
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — İflas Masasına Alacak Kaydında Protokolün İspat Gücü
2026/2022 E., 2026/2379 K. · 3 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026
Kararın Özeti
Rödovans sözleşmesi yasal düzenleme nedeniyle sona erince maden ocağını ruhsat sahibine bırakan şirket, sonradan imzalanan protokole dayanarak iflas eden ruhsat sahibinden alacağının sıra cetveline kaydını istedi. İlk Derece Mahkemesi; şirketler arasındaki yönetim bağlantısını, protokolün ticari defterlere geç işlenmesini, fatura düzenlenmemesini ve kömür hesabının rödovans mantığına uymamasını birlikte değerlendirerek alacağın ispatlanamadığını kabul etti, iflas idaresine yemin teklifini de yeminin niteliğiyle bağdaşmaz buldu. Bölge Adliye Mahkemesi istinafı esastan reddetti; Yargıtay kararı onadı.
Hukuki İlke
İflas sıra cetveline kayıt kabul davasında alacağın varlığını ispat yükü alacaklı olduğunu ileri süren davacıdadır. Bu dosyada taraf şirketler arasındaki yönetim bağlantısı, protokolün ticari defterlere geç kaydedilmesi, fatura düzenlenmemesi ve hesap yönteminin sözleşmenin niteliğine uymaması birlikte değerlendirilerek protokol alacağı ispatlamaya elverişli görülmemiştir. İlk Derece Mahkemesi, bilgisi ticari defter ve belgelere dayanan iflas idaresine yemin teklif edilmesini yeminin niteliğine aykırı saymış; bu gerekçeye dayanan karar istinaf ve temyiz incelemesinde korunmuştur.
Sonuç
Davanın niteliği duruşma istenebilecek davalardan olmadığından duruşma isteği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca reddedildi. İstinaf başvurusunu esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararı aynı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca oybirliğiyle onandı.
İlgili Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 369/2
Duruşma isteğinin reddi6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 370/1
Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
6. Hukuk Dairesi 2026/2022 E. , 2026/2379 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2026/141 E., 2026/124 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararın niteliğinin duruşma istenebilecek davalardan olmadığı anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma isteğinin reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 20.10.2008 tarihli rödovans sözleşmesi bulunduğunu, yasal düzenlemeler nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin mali sonuçları sonradan düzenlenmek üzere feshedildiğini, Maden Kanunu'nda getirilen değişikle kömür maden sahalarında rödovans usulü çalışmanın sonlandırılması üzerine tüm sahanın ruhsat uzatımını yapabilmek adına mevcut ocağı, rezervi ve tüm yapılanmasını davalıya bırakarak sahadan çıkmak zorunda kaldığını, devir nedeniyle müvekkil şirketin bu devirden kaynaklı mevcut ocak için yapılmış yatırımlar, bu ocakta bulunan tüm malzeme ve demirbaşlar ile sahada mevcut kömürün tamamının üretilememesinden kaynaklanan mahrum kalınan kar kayıplarının karşılığı için taraflar arasında 03.10.2020 tarihli protokol düzenlendiğini, devir bedelinin belirlenmesi için uzman heyete tespit yaptırıldığını ve devir tarihinden protokol tarihine kadar geçen süre vade farkı dikkate alınarak devir bedelinin belirlendiğini, bu protokole istinaden davacı şirketin davalı müflis şirketten alacaklı olduğunu, alacağın ödenmemesi üzerine Konya 7. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2669 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, takipten sonra davalı şirketin iflasına karar verildiğini, alacaklarının iflas masasına bildirilmesine rağmen önce çelişkili sıra cetvelleri düzenlendiğini, daha sonra da 96.630.631,45 TL'lik alacaklarının sadece 939.750,00 TL'lik kısmının sıra cetveline kabul edilip, kalan 95.690.881,45 TL'lik taleplerinin ise reddedildiğini, iflas idaresinin keyfi davranarak belgesiz olarak talepte bulunan diğer rödovansçı şirket olan ...'nın alacak talebini kabul ederken müvekkili rödavansçı şirketin taleplerini reddettiğini beyan ederek, toplam 96.630.631,45 TL'lik alacaklarının sıra cetveline kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının ilama dayanmayan, alacağın varlığına ilişkin şüpheden ari deliller içermeyen alacak kayıt taleplerinin reddedildiği, davacı şirket ve şirket yöneticisi ... tarafından kayıt kabul talebinde bulunulan alacaklar için kesinleşmiş mahkeme ilamı ibraz olunmadığı gibi şüpheden ari kesin delillerin iflas dosyasına ibraz olunmadığından kayıt kabul talebi red edildiğinden davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 20.10.2008 tarihli rödovans sözleşmesi bulunduğu ve bu sözleşmenin 04.12.2015 gün ve 6592 sayılı Kanun gereğince sona erdirildiği, bu amaçla taraflar arasında 03.10.2020 tarihli adi yazılı protokol düzenlendiği, protokole göre davacı tarafından davalıya devredilen rezerv, demirbaş ve sair malzemelerden dolayı davacı şirketin davalı şirkete 93.600.000,00 TL alacaklı olduğunun, bu alacağın 03.11.2020 tarihinden itibaren ödenmeye başlanmak üzere 6 eşit taksitle ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacı şirketin temsilcisi ... in, aynı zamanda davalı müflis şirket müdürü seçilen ... ... Madencilik Şirketi'nin de müdürü olmasının taraflar arasındaki protokolü kuşkulu hale getirdiği, diğer yandan protokol ve ekindeki kıymet takdir raporu içeriğinden, davacı rödovans işletmecisi şirketin davalı müflis şirketten sözleşme ile devraldığı maden sahasında kiracı olmasına ve sadece sözleşme döneminde bedelini ödeyerek kömür çıkartma hakkına sahip olmasına rağmen, protokol tarihindeki sahadaki kömürlere yönelik hesabının da rödovans sözleşmesi mantığına uygun olmadığı kanaatine varıldığı, dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan mali müşavir bilirkişinin 02.11.2022 tarihli raporuna göre de davalı müflis şirketin 2020 yılına ait olup, 2021 yılında da kullanılmak üzere ara tasdikleri yaptırılan yevmiye ve kebir defterlerinin 31.01.2021 tarihine kadar yapılması gereken ara tasdiklerinin 23.12.2021 tarihinde yaptırıldığı, 03.10.2020 tarihli protokolün müflis şirketin ticari defterlerine 05.04.2021 tarihinde kaydedildiği, davacı şirketin ise ticari defterlerinin usulüne uygun olmasına rağmen 03.12.2020 tarihli protokolün davacı tarafın ticari defterlerine 01.04.2021 tarihinde kaydedildiği ve bu protokole ilişkin olarak davacı tarafın herhangi bir fatura düzenlemediğinin bildirildiği, davacı şirket vekilinin açıklamalarının ikna edici ve ticari defter tutma düzenlemeleri ile fatura düzenlemelerine uygun bulunmadığı ve bu hususun 03.10.2020 tarihli protokolün güvenilirliğini olumsuz yönde etkilediği, kayıt kabul davalarında ispat yükünün alacaklı olduğunu iddia eden davacı tarafta olması, davacının alacağını 03.10.2020 tarihli protokole ve eklerine dayandırması, bu protokolün ve eklerinin davacının davalı müflis şirketten alacağının varlığı konusunda ikna edici bir belge olarak görülmemesi nedeniyle davacının davasını yazılı delillerle ispat edemediği sonucuna varıldığı, her ne kadar davacı yemin deliline dayanmış ve kural olarak bu durumda yemin teklif etme hakkının hatırlatılması gerekmekte ise de; 03.10.2020 tarihli protokoldeki imzaların taraf temsilcilerine ait olması ihtilafsız olduğu gibi, davalı müflis şirketin iflas idaresi tarafından temsil edilmesi, iflas idaresinin bilgisinin ise (şirket müdürlerinde olduğu gibi) fiili uygulamaya değil, ticari defter ve belgeler ile diğer kendi bilirkişi raporları ve tespitlerine dayanması, bu delillerin de toplanmış olması karşısında, davalı müflis şirketin iflas idaresine yemin teklif edilmesinin yeminin mahiyeti ve mantığı ile bağdaşmayacağı sonucuna varıldığı, bu nedenle davacı tarafa yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadığı ve oluşan vicdani kanaat ile davacının davasının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, iflas idaresi tarafından 2 sıra cetvelinin düzenlendiği ve her ikisinin de kısa kararlar kısmında 92.810.131,00 TL'lik kısmının masaya kayıt ve kabulü ile istemin 4. sıraya kaydına karar verildiğini, mahkemenin bu hususta değerlendirme yapmadan karar verdiğini, kabul edilen alacaklarının 92.810.131,00 TL olduğunu, alacağın kaynağının tamamen müvekkili tarafından yapılan ve halen faaliyette olan ocağın fiili devri olduğunu, fatura olup olmamasının önemi olmadığını, iflas idaresinin ocağı devralarak işletmeye devam ederek 2022 yılına net 15 milyon net kâr elde ettiğini, alacağın hukuki kaynağının ise 20.10.2008 tarihli rodevans sözleşmesi ve 03.10.2020 tarihli protokol olduğunu, taraflar arasındaki rödovans sözleşmesinin davalı şirketin 04.05.2017 tarihli ihtarı ile yasal nedenlerle sona erdirilmesi üzerine müvekkilinin 08.05.2017 tarihli fesih mutabakatıyla alacak haklarının baki kaldığı şerh düşülerek sözleşmenin feshedildiğini, mahkemece rödovans sözleşmesine bakılmaksızın sadece protokolün ikna edici olmadığı gerekçesiyle davayı reddinin hatalı olduğunu, rödovans sözleşmesinin 19. maddesinde sözleşmenin hangi surette sona ererse ersin tarafların ödeyecekleri cezai şartın kararlaştırıldığını ve davalının ruhsat süresini uzatması için sözleşme feshedildiğinden 03.10.2020 tarihli protokolün düzenlendiğini, protokol düzenlenirken alınan bilirkişi raporu ile MAPEG verilerine göre değerlendirme yapılarak hazır hale getirilen galerinin ve tüm haklarının değerinin tespit edilerek değerin belirlendiğini, taraf yakınlığının tek başına muvazaa oluşturmayacağını, şirkette hemen hemen herkesin birbiriyle akraba olduğunu, davalı şirketin ruhsatı kendi ortaklarına rödovans olarak verdiğini, dışarıdan kişilerle rödovans sözleşmesi akdedilmediğini, aile şirketi olup akrabalık şüphesi ile kesin delillerin çürütülemeyeceğini, devrin gerçek bir devir olduğunu, davalının diğer rödovans şirketleri ile de devir ve fesih sözleşmeleri imzaladığını, ... Şirketi'nin sıra cetvelinde kaydedilen alacağının kaynağının da yasal zorunluluk gereği yapılan ocak devri olduğunu, rödovans hakkının ekonomik değerinin yeraltında sürülen galeriler, üretime hazır hale getirilmiş kömür rezervi, madenin işletmeye hazır hale getirilmesi için yıllarca yapılan yatırım maliyetinden oluştuğunu, bilirkişi raporu ile her iki tarafın ticari defter kayıtlarının uyuştuğunun tespit edildiğini, muvazaa iddiasının somut ve kesin delille ispatının gerektiğini, şüphe, kanaat ve ihtimalle muvazaanın kabul edilemeyeceğini, muvazaa iddiasının taraflar arasındaki sözleşme, protokol ve ticari ilişki gözetildiğinde ispat edilemediğini, mahkemenin rödovans sözleşmesi hakkında uzman görüşüne başvurmadan ve bilgi sahibi olmadan protokoldeki hesabın rödovans sözleşmesi mantığına uygun olmadığı kanaatinde bulunmasının kabul edilemez olduğunu, rödovans sözleşmesinin normal kira sözleşmesi gibi değerlendirilemeyeceğini, maden ocağının sıfırdan rödovansçı tarafından uzun sürede, yatırım ve masraf yapılarak kurulduğunu, yatırımın geri dönüşünün uzun süre aldığından sözleşmelerde uzun sürelerin belirlendiğini ve ağır şartlar getirildiğini, davalı ile yapılan sözleşmede de bu hususlar gözetilerek, 19. madde ile düzenleme yapıldığını ve fesih halinde ödenecek bedellerin belirlendiğini, protokolün de feshedilen rödovans sözleşmesinden kaynaklı olup, müvekkilinin yatırım yaparak ortaya çıkardığı maden ocağının devri nedeniyle müvekkilinin haklarını temine yönelik olduğunu, HMK'nın 22/3. maddesi gereği ticari defterlerin kesin delil olup dikkate alınması gerektiğini, muvazaa şüphesi ile kesin delilin bertaraf edilemeyeceğini, devirle birlikte alacağın doğduğu ve alacağın miktarı konusunda da rödovans sözleşmesi, kıymet takdir raporu ve taraf ticari defterlerinin dikkate alınması gerektiğini, delillerin eksik ve yanlış değerlendirilerek karar verildiğini, kararların gerekçesiz olduğunu, ispat yükünün yanlış uygulandığını, rödovans sözleşmesi, protokol ve protokole esas bilirkişi raporunun davalı tarafından inkar edilmediğini, davalının alacağın gerçek alacak olmadığı iddiasını ispatlayamadığını, sıra cetvelini düzenleyen iflas idare memurlarının çatışan menfaatleri temsil eden kişiler olup, bunların düzenlediği sıra cetvelinin dikkatli tetkik edilmesi gerektiğini, yemin delilinin yok sayılmasının hatalı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iflasta düzenlenen sıra cetveline kayıt kabul istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken temyiz harcı peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.06.2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — Sıra Cetveline Muvazaa İtirazında İspat
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — İflas İdaresinin Mükerrer Kayıt Şikâyeti
Tüm İcra ve İflas Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
İcra ve İflas Uyuşmazlıklarına İlişkin Çalışma Alanları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi
İlgili Hukuk Dalı
İcra ve İflas Hukuku
Esas No
2026/2022
Karar No
2026/2379
Karar Tarihi
3 Haziran 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları