BORÇLAR HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — Feshedilen Sözleşmede Sonradan Tarh Edilen Damga Vergisinin Paylaşımı
2026/2246 E., 2026/2392 K. · 4 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026
Kararın Özeti
Bir tesisin işletme hakkının devrine ilişkin sözleşmede damga vergisinin taraflarca ortak ödeneceği kararlaştırılmıştı. Davacı, sözleşmeyi tek taraflı feshettikten sonra yapılan vergi incelemesinde eksik bulunan damga vergisi ile gecikme faizini ödeyip yarısını davalıdan istedi. İstinaf aşamasında davalı iflas edince bölge adliye mahkemesi davayı kayıt kabul davası olarak sonuçlandırıp alacağın sıra cetveline kaydına karar verdi. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, eksikliğin tespit edildiği tarihte yürürlükte sözleşme bulunmadığından talebin davacının fesihte haklı olup olmadığına göre değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.
Hukuki İlke
Bu dosyada sözleşmenin kuruluşunda ödenmesi gereken damga vergisinin eksikliği sözleşme feshedildikten sonra tespit edilip davacı tarafından ödendiğinden, davalıdan ne ölçüde istenebileceği davacının fesihte haklı olup olmadığına göre belirlenecektir. Daire, feshinde haklı olan tarafın ödediği vergiyi menfi zararı kapsamında isteyebileceğini; fesih haksızsa talebin sözleşmenin yürürlükte kaldığı dönem ve müştereken sorumlu diğer tarafa düşen payla sınırlı olacağını belirtmiştir.
Sonuç
Davalı müflis şirket iflas idaresinin diğer temyiz itirazları reddedildi; davacının sözleşmenin feshinde haklı olup olmadığı değerlendirilmeden verilen bölge adliye mahkemesi kararı eksik inceleme ve yanılgılı gerekçe nedeniyle bozuldu. Karar oy birliğiyle verildi.
İlgili Mevzuat
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 112, 114
Borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan sorumluluk ve borçlunun kusur derecesi; fesihte haklı tarafın menfi zarar talebinin çerçevesiDamga Vergisi Kanunu — m. 3, 24
İlk derece mahkemesinin davalının da damga vergisinden sorumlu olduğu kabulüne dayanak gösterdiği hükümler
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
6. Hukuk Dairesi 2026/2246 E. , 2026/2392 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2684 E., 2026/110 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 03.04.2007 tarihli noter onaylı ...Tesisleri İşletme Hakkı Devri Sözleşmesinden dolayı 260.250,00 TL damga vergisi alındığını, eksik vergi olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu tarafından damga vergisi açısından yapılan inceleme sonucunda 16.12.2012 tarihli rapor düzenlendiğini, vergi dairesiyle yapılan uzlaşma görüşmeleri sonucu tahakkuk eden 969.379,20 TL vergi aslı ve 1.363.431,84 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 2.332.811,04 TL’nin müvekkili tarafından ödendiğini, sözleşmenin 20.1. Vergiler başlıklı maddesine göre damga vergisinin müştereken ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davalının ihtarnameye rağmen herhangi bir ödeme yapmadığını ileri sürerek, sözleşmeden kaynaklı olarak ödenen toplam 2.332.811,04 TL’nin ½ payı olan 1.166.405,52 TL’sinin vergi dairesine ödeme tarihi olan 06.04.2013 tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının sözleşmeyi 08.06.2012 tarihinde tek taraflı feshettiğini, davacının 16.12.2012 tarihli rapora konu incelemeden müvekkilini haberdar etmediğini, müvekkilinin sözleşme bakımından tüm vergi ve harç sorumluluklarını yerine getirdiğini, sözleşme imzalandığı sırada 25 yıllık süre ve yıllık sabit bedel olan 1.000.000 USD bedel üzerinden hesaplanan damga vergisinin ödendiğini, ilave vergi tarhiyatında davacıya ait yüklerin elleçlenmesinden elde edilecek gelir üzerinden hesaplama yapılması ve sözleşme aslında olmamakla birlikte teklif aşamasında yazışmalarla belirlenen ilk dönem ve ikinci dönem yatırım taahhütleri gibi afaki değerleri üzerinden matrah tespit edildiğini, ancak davacının 2012 yılında sözleşmeyi tek taraflı feshederek tesise taahhüt ettiği yük getirme faaliyetini tamamen durdurduğunu, söz konusu yatırımların davacının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle sonuçlandırılamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Damga Vergisi Kanununun 3. 24. maddesine göre davalının da damga vergisinden sorumlu olduğu, ayrıca taraflar arasında yapılan sözleşmede damga vergisinin yarı yarıya ödeneceği anlamına gelen 20/1. maddesinin mevcut olduğu, damga vergisiyle ilgili sözleşme hükmünün esas alınması gerektiği, Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu tarafından yapılan inceleme neticesinde damga vergisine esas alınacak matrahın yeniden hesaplanması sonucunda öncekine nazaran fark olduğu tespit edilerek hesaplama yapıldığı, bu nedenle davacı tarafından ödenen damga vergisi ve cezasının yarısının 1.166.405 52 TL olduğu belirterek, davalının icra takip tarihi 01.08.2013 tarihinde temerrüde düştüğü gerekçesiyle davanın kabulü ile 1.166.405,52 TL’nin 01.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından vergi dairesine gecikme cezaları ile birlikte toplam 2.332.811, 04 TL ödendiği, davacının ödediği bu damga vergisi ve ferileri, taraflar arasında imzalanan işletme hakkı devir sözleşmesinin kuruluşu aşamasında ödenmesi gereken vergi olup, devir sözleşmesinin 20/1. maddesi uyarınca davacı ve davalı eşit miktarlarda sorumlu olduklarından davanın kabulü kararında hukuka aykırılık olmadığı, dava sırasında davalının iflası sonucu eldeki dava kayıt kabul davasına dönüştüğünden iflas kararı kesinleştikten ve ikinci alacaklılar toplantısı beklendikten sonra aldırılan bilirkişi raporuna göre davacının iflas tarihi itibariyle 1.166.402,52 TL asıl alacak, 1.070.509,86 TL iflas tarihine kadar işlemiş temerrüt faizi olmak üzere toplam 2.236.912,38 TL alacağının hesaplandığı, davalı vekili istinaf nedenleri yerinde görülmemekle birlikte davalının istinaf inceleme sırasında iflas etmiş olması nedeniyle davanın kayıt kabul davasına dönüşmüş olması nedeniyle yeniden hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne, 1.166.402,52 TL asıl alacak, 1.070.509,86 TL iflas tarihine kadar işlemiş temerrüt faizi olmak üzere toplam 2.236.912,38 TL’nin iflas sıra cetvelinin 4. sırasına kayıt ve kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı müflis şirket iflas idare vekili temyiz dilekçesinde;
a.Davacının işbu davada ve diğer açmış olduğu davalarda sözleşmenin feshinde haklı olduğu iddiasına dayandığını, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/466 Esas sayılı kararıyla davacının tahliye vs. taleplerinin tümüyle reddedildiğini, bu kararının dikkate alınmadığını,
b.Karara dayanak olan raporların sadece sayısal hesaplamalar yaptığını esasın değerlendirilmediğini, hatalı bilirkişi raporunun hükme esas alındığını,
c.Sözleşmenin imzalanması sürecinde damga vergisi hesabında hiçbir dahli bulunmayan müvekkilinin kusuru bulunmadığını,
d.Davacı tarafından sözleşmenin haksız biçimde feshi nedeniyle sözleşmeden beklediği hiçbir menfaati elde edemeyen müvekkilinin davacı tarafın uğradığı zararı tazmin sorumluluğu bulunmadığını, ilave vergi tarhiyatına gerekçe olarak belirlenen taahhütlerin davacı tarafından hiçbir zaman yerine getirilmediğini, itirazlarının raporda dikkate alınmadığını, eksik incelemeyle hüküm tesis edildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kayıt kabul istemine ilişkindir.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı müflis şirket iflas idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Davacı vekili, vergi denetimleri sonucunda, sözleşme imzalanması sırasında eksik ödendiği tespit edilerek yapılan tarhiyat sonrası, ödediği damga vergisi ve cezasının taraflar arasındaki sözleşme hükmü uyarınca ½ sinden davalının sorumlu olduğu iddiasıyla 1.166.405,52 TL alacağın tahsilini istemiştir.
Sözleşmenin feshi sonucu sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle doğan zararlar nedeniyle borçlunun tazmin borcuyla ilgili olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) 112 vd. maddelerde düzenlenen giderim yükümlülüğüne ilişkin hükümler uygulanmalıdır. Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür (TBK 112/1). Borçlu, genel olarak her türlü kusurdan sorumlu olup, bu sorumluluğun kapsamı işin özel niteliğine göre belirlenecek ve iş özellikle borçlu için bir yarar sağlamıyorsa, sorumluluğu daha hafif olarak değerlendirilecektir. (TBK 114/1). Tazmin yükümlülüğü ile ilgili olarak istenebilecek menfi zarar, haklı sebeple sözleşmeyi fesheden tarafın fesihte kusurlu olan taraftan isteyebileceği zarar olduğundan talep edenin fesihte haklı ve karşı tarafın fesihte kusurlu olması gerekir.
Dava, sözleşmeye dayalı ve sözleşmenin kuruluşu aşamasında ödenmesi gereken damga vergisine ilişkin ise de; damga vergisinin eksik ödendiğinin tespit edildiği 06.12.2012 rapor tarihinde taraflar arasında yürürlükte olan bir sözleşme bulunmadığı, davacı tarafından 08.06.2012 tarihinde sözleşmenin tek taraflı feshedildiği görülmüştür.
Dosya kapsamından, davacı tarafından, sözleşme ve ekinin feshi nedeniyle davalının taşınır ve taşınmazlardan tahliyesi, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan cezai şart ve zararları ile diğer alacaklarının tahsili istemine ilişkin olarak açılan davada ise ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 17.10.2024 tarihli ve 2022/466 Esas, 2024/591 Karar sayılı ilamı ile alacak, tazminat ve cezai şart taleplerinin ayrı ayrı reddine dair verilen kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından 23.09.2025 tarihinde onandığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, dava tarihinden önce davacı tarafça sözleşme feshedilmiş olup taraflar arasında yürürlükte olan bir sözleşme bulunmadığından, davacı taraf, sözleşmenin feshinde haklı olması halinde menfi zararları kapsamında ödediği damga vergisini isteyebilir ise de sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespiti halinde, ancak sözleşmenin yürürlükte kaldığı dönem ve sözleşmeye göre müştereken sorumlu bulunan davalıya düşecek pay ile sınırlı olarak talepte bulunabilecektir.
Bu açıklamalar ışığında mahkemece, davacının sözleşmenin feshinde haklı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Davalı müflis şirket iflas idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
İlgili Hukuk Alanı
Tüm Borçlar Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Sözleşmenin Feshi ve Tazminat Talepleri
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/2246
Karar No
2026/2392
Karar Tarihi
4 Haziran 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları