top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 7. Ceza Dairesi — Özel İşletilen Otoyolun Geçiş Alacağında Sulh Ceza Hâkimliğinin Görevi

 

2023/15680 E., 2026/4357 K. · 13 Nisan 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 4 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Özel işletmecinin otoyol geçiş ücreti ve ceza tutarına karşı yapılan başvuruyu sulh ceza hâkimliği kabul etmişti. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, somut alacağın Kabahatler Kanunu kapsamında itiraz edilebilen bir idari yaptırım olmadığı yönündeki istemi haklı buldu. Görev nedeniyle ret yerine cezanın kaldırılmasına karar verilmesini kanun yararına bozdu. Karar, borcun gerçekten doğup doğmadığını veya güncel ceza katsayısını belirlemez; özel işletmeci alacağının hangi usulle inceleneceği sorununa ilişkindir.

 

Hukuki İlke

 

Özel otoyol işletmecisinin genel hükümlere göre tahsil edilen geçiş alacağı, bu dosyada Kabahatler Kanunu uyarınca sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir idari yaptırım sayılmamıştır.

 

Sonuç

 

Kanun yararına bozma istemi kabul edilerek sulh ceza hâkimliği kararı oy birliğiyle bozuldu; sonraki işlemler için dosya mahalline gönderildi.

 

Kararın Kapsamı

 

2021 yılındaki ihlalli geçiş ihtarı üzerine başlayan bu dosyada özel işletmecinin alacağı için başvurulacak yargı yolu incelendi. Kararda geçen ceza katsayıları ve ödeme süreleri o döneme aittir. Daire güncel geçiş ücretini hesaplamadı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
    İşletmecinin hukuki çerçevesi.

  • 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun — m. 30
    Kaynakta aktarılan geçiş alacağı düzenlemesi.

  • 5326 sayılı Kabahatler Kanunu — m. 28/8-b
    Başvuruda uygulanan hüküm.

  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 309/3, 309/4-a
    Kanun yararına bozma.

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.

 

7. Ceza Dairesi 2023/15680 E. , 2026/4357 K.


"İçtihat Metni"


HÂKİMLİĞİ : ... Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : 2021/2391 Değişik İş

KARAR : Başvurunun kabulü

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması


Otoyol ve/veya köprülerden ücret ödemeden geçme eyleminden dolayı kabahatli 35... plaka sayılı araç sürücüsü hakkında 33,50 Türk Lirası geçiş ücreti ile 167,50 Türk lirası ceza uygulanmasına ilişkin ... İzmir Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. tarafından tanzim edilen 31.07.2021 tarihli ve 37...54 26 sayılı ihlâlli geçiş ihtarnamesine karşı yapılan başvurunun, ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 26.10.2021 tarihli ve 2021/2391 Değişik İş sayılı kararıyla kabulü ile anılan cezanın kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 12.05.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve KYB-2023/63283 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:


I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve KYB-2023/63283 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Benzer bir olay nedeniyle Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 26/10/2021 tarihli ve 2021/20739 esas, 2021/13661 sayılı ilâmında yer alan, " ... 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında özel hukuk tüzel kişisi Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. tarafından işletilen Bursa-İzmir otoyolundan olay tarihinde muterizin otomobiliyle geçiş ücreti ödemeden geçiş yaptığından bahisle geçiş ücreti ile ceza tutarı geçiş ihtarnamesi düzenlenmesi üzerine, muterizin ceza tutarına itiraz ettiği ve İstanbul 5. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 28/02/2020 tarihli ve 2019/5406 değişik iş sayılı kararı ile idari para cezasının hukuka aykırı delil niteliğinde olan tutanak üzerine verildiği gerekçesiyle 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/8-b maddesi gereğince idari yaptırım kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de,

anılan otoyol geçiş ücretinin süresinde ödenmemesi nedeniyle uygulanan cezanın 5326 sayılı Kanun kapsamında itirazı kabil bir karar olmadığı gözetilmeksizin, başvurunun görev yönünden reddi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiş ... " şeklindeki açıklamalar ile,

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30/1. maddesinde; Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verileceği, aynı maddenin 5. fıkrasında; 4046, 34 65... sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hâkkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği, ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödeneceği, işletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği hâlde süresinde ödenmemesi hâlinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edileceği, 7. fıkrasında; geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağının belirtildiği nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında özel hukuk tüzel kişisi ... İzmir Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. tarafından işletilen ... - ... otoyolundan olay tarihinde muterizin otomobiliyle geçiş ücreti ödemeden geçiş yaptığından bahisle geçiş ücreti ile ceza tutarı geçiş ihtarnamesi düzenlenmesi üzerine, muterizin ceza tutarına itiraz ettiği ve ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 26/10/2021 tarihli ve 2021/2391 değişik iş sayılı kararı ile idarî para cezasının somut eylem açısından idarî para cezası karar tutanağı düzenleme konusunda yetkisi bulunmayan ilgililerin düzenlediği tutanak ve uygulanan yaptırım yok hükmünde olduğu, yokluğun tespitinin de her mahkemeden istenebileceği ve gereksiz yazışmalara mahal vermemek hususları birlikte değerlendirildiğinde, 5326 sayılı Kabahatler Kanunun'a ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar kanununa aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/8-b maddesi gereğince idarî yaptırım kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de, anılan otoyol geçiş ücretinin süresinde ödenmemesi nedeniyle uygulanan cezanın 5326 sayılı Kanun kapsamında itirazı kâbil bir karar olmadığı gözetilmeksizin, başvurunun görev yönünden reddi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.' yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.


II. GEREKÇE

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.


III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki husus yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE,


2. ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 26.10.2021 tarihli ve 2021/2391 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesi için dosyanın Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.04.2026 tarihinde karar verildi.

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 7. Ceza Dairesi

 

İlgili Hukuk Dalı

Ceza Muhakemesi Hukuku

 

Esas No

2023/15680

 

Karar No

2026/4357

 

Karar Tarihi

13 Nisan 2026

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page