top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

EŞYA HUKUKU  ·  KANUN YARARINA BOZMA

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi — Tarım Arazisinin İnançlı İşlemle Hisselendirilmesinde Davayı Kabulün Sınırı

 

2021/8556 E., 2022/561 K. · 18 Ocak 2022

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Birlikte tarımsal yatırım yapmak için alınan taşınmazların eşit paylarla adlarına tescilini isteyen kişiler, aralarındaki inançlı sözleşmeye dayandı. Davalı davayı kabul etti. Mahkeme bir taşınmaz yönünden tescile karar verdi. Yargıtay, tarım arazisinin kanundaki sınırlar bakımından hisselendirilmeye elverişli olup olmadığının ilgili idareden araştırılmasını gerekli gördü. Kamu düzeninden kaynaklanan yasağın kabul beyanıyla aşılamayacağını belirleyerek kararı kanun yararına bozdu. Bozma önceki hükmün sonuçlarını değiştirmedi.

 

Hukuki İlke

 

İnançlı işlem ve davayı kabul, tarım arazilerinin bölünmesine ilişkin kamu düzeni sınırlamalarını kendiliğinden kaldırmaz. Bu dosyada taşınmazın kanuni koşulları taşıyıp taşımadığı ilgili idarenin bilgisi alınarak belirlenmeliydi. Tescile uygunluk araştırılmadan kabul beyanına dayanılması eksik inceleme sayıldı.

 

Sonuç

 

Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz istemi kabul edildi. Tescil yönündeki karar, taraflar bakımından doğurduğu sonuçları etkilememek üzere oybirliğiyle kanun yararına bozuldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu — m. 3, 8, 8/A

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 363/1, 363/3

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGITAY YARGITAY İLAMI

7. Hukuk Dairesi

ESAS NO :

KARAR NO:

MAHKEMESİ : Urla Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ :

NUMARASI :

DAVACILAR :

DAVALI :

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükme karşı Adalet Bakanlığı

tarafından kanun yararına temyiz isteğinde bulunulmuş olmakla dosya

incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Dava, inançlı işlemden kaynaklanan tapu iptal ve tescil istemine

ilişkindir.

Davacılar vekili, İzmir ili, Urla ilçesi, ........... Mahallesi ........ mevki ......

ada ........ parsel sayılı ve İzmir ili, Menderes ilçesi, .............. Köyü ....... Mevki

........ ada ........ parsel sayılı taşınmazların davalı ile birlikte organik tarım ve

hayvancılık yapmak, yeni gübre ve tarımsal ilaçların denemesini yapmak,

kaliteli tohumculuk ve verimi yüksek tohum ve fide çalışmaları ve buna benzer

alanlarda faaliyette bulunmak ve bu yönde ilgili makamlardan teşvik

başvuruları yapmak üzere aralarında inançlı sözleşme düzenleyerek

anlaştıklarını, bu amaçla eşit miktarlarda yatırım yaparak dava konusu

taşınmazları satın aldıklarını, zamanla aralarında anlaşamadıklarını beyanla

taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile eşit hisse oranlarında davacılar adına

ayrı ayrı tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı 21.06.2021 tarihli dilekçesi ile, açılan davayı bütün sonuçları ile

kabul etmiştir.

Mahkemece; davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile,

-İzmir ili, Menderes ilçesi, .........Mahallesi ............. Mevki ..... ada .......

parselde kayıtlı taşınmazın davalı adına kayıtlı tapusunun iptali ile davacılar

adına eşit hisselerle tapuda kayıt ve tesciline,

-İzmir ili, Urla ilçesi, ............. Mahallesi ...... ada ....... parsel sayılı

taşınmaz bakımından reddine karar verilmiştir.

Hüküm, Adalet Bakanlığı tarafından, 6100 sayılı HMK’nın 363'üncü

maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun yararına temyiz edilmiştir.

ESAS NO : 2021/8556

KARAR NO : 2022/561

Açılan davada, dava konusu İzmir ili, Urla ilçesi, ........... Mahallesi,

............. Mevkii, ..... ada ....... parsel ve İzmir ili, Menderes ilçesi, ...........

Köyü, ........... Mevkii, ...... ada ...... parsel sayılı taşınmazların davacılar ile

davalı arasında inançlı sözleşme düzenlenerek satın alındığı, zamanla

aralarında anlaşamadıkları belirtilerek taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile

eşit hisse oranında davacılar adına ayrı ayrı tapuya kayıt ve tesciline karar

verilmesinin istendiği, mahkemece davanın kısmen kabulü ile dava konusu

... sayılı taşınmazın davalı adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile

davacılar adına eşit hisselerle kayıt ve tesciline, ....... ada .... parsel sayılı

taşınmaz bakımından davanın reddine karar verildiği ve hükmün istinaf kanun

yoluna gidilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından, davalının 21.06.2021 tarihli dilekçesi ile açılan

davayı kabul ettiğini beyan ettiği ve mahkemece davalının kabul beyanı dikkate

alınarak yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda, toprağın

korunması, geliştirilmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, asgari tarımsal

arazi ve yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin belirlenmesi ve

bölünmelerinin önlenmesi, tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazilerin

çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı kullanımını

sağlayacak usul ve esasları belirlemek amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.

Anılan Kanunun “Tarım arazilerinin sınıflandırılması, asgari tarımsal

arazi büyüklüklerinin belirlenmesi” başlıklı 8'inci maddesinin birinci fıkrası

gereğince tarım arazileri; doğal özellikleri ve ülke tarımındaki önemine göre,

nitelikleri Bakanlık tarafından belirlenen mutlak tarım arazileri, özel ürün

arazileri, dikili tarım arazileri ve marjinal tarım arazileri olarak

sınıflandırılmıştır. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında; "Asgari tarımsal arazi

büyüklüğü; mutlak tarım arazileri, marjinal tarım arazileri ve özel ürün

arazilerinde 2 hektar, dikili tarım arazilerinde 0,5 hektar, örtü altı tarımı yapılan

arazilerde 0,3 hektardan küçük belirlenemez. Bakanlık asgari tarımsal arazi

büyüklüklerini günün koşullarına göre artırabilir. Tarım arazileri Bakanlıkça

belirlenen büyüklüklerin altında ifraz edilemez, hisselendirilemez, Hazine

taşınmazlarının satış işlemleri hariç olmak üzere pay ve paydaş adedi

artırılamaz..." hükmü düzenlenmiştir.

Kanunun 3. maddesinde; mutlak tarım arazisi, özel ürün arazisi, dikili

tarım arazisi, marjinal tarım arazisi, asgari tarımsal arazi büyüklüğü ve yeter

gelirli tarımsal arazi büyüklüğü ayrı ayrı tanımlanmıştır.

5403 sayılı Kanunun "Yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğü" başlıklı 8/A

maddesinde ise; "İl ve ilçelerin yeter gelirli tarımsal arazi büyüklükleri bölge

farklılıkları göz önünde bulundurularak bu Kanuna ekli (1) sayılı listede

belirlenmiştir. Tarımsal araziler bu Kanuna ekli (1) sayılı listede belirlenen

yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin altında ifraz edilemez, bölünemez..."

hükmüne yer verilmiştir.

ESAS NO : 2021/8556

KARAR NO : 2022/561

Paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyeti şeklinde birlikte mülkiyetin söz

konusu olduğu tarım arazilerinde satışa konu edilemeyen yerlerin satış

vaatlerine ve inanç sözleşmelerine de konu olamayacağı kuşkusuzdur.

Asgari tarımsal arazi büyüklüklerinin üzerinde olan tarım arazileri

yukarıda belirtilen miktarların altında ifraz edilmemek şartıyla oranına

bakılmaksızın hisseli olarak satılabilir.

Bu durumda; dava konusu ..... ada ....... parsel sayılı taşınmaz, 5403

sayılı Kanun uyarınca müfrez çamlı tarla vasfında olduğundan ve yukarıda

değinilen kanun hükümlerinde belirtilen miktarların altında ifraz

edilemeyeceğinden, mahkemece taşınmazın davacılar adına yazılı şekilde

hisseli olarak tapuda intikalinin mümkün olup olmadığı, kanunda belirtilen

hususları taşıyıp taşımadığı hususu ilgili kamu idaresinden sorularak kanun

hükümlerinde belirtilen miktarların altında olduğunun anlaşılması halinde,

kamu düzeni gereği taşınmazın ifrazının yasaklandığı bir konuda davalının

davayı kabulünün hukuken geçerli bir sonuç doğurmayacağı dikkate alınarak

davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile

davalının kabul beyanı bulunduğundan bahisle dava konusu ..... ada ..... parsel

sayılı taşınmaz yönünden davanın kabulü yönünde hüküm kurulması usul ve

yasaya aykırıdır.

Bu nedenle Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma istemi kabul

edilerek, mahkeme kararının kanun yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının kanun

yararına temyiz isteminin kabulü ile Urla Asliye Hukuk Mahkemesinin ....

tarihli, .................Esas ve .............. sayılı Kararının sonuca etkili olmamak

üzere HMK'nın 363/1 maddesi uyarınca KANUN YARARINA

BOZULMASINA, HMK'nın 363/3. maddesi gereğince gereği yapılmak üzere

kararın bir örneğinin ve dosyanın Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE,

18/01/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Üye Üye

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — İnançlı İşlemde Para Havalesi ve İsticvap

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — Kullanıcı Şerhi Davasında Davayı Kabul

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — İnançlı Satışta Rayiç Bedelden Kredi Borcunun Mahsubu

Tüm Eşya Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Taşınmaz Mülkiyeti ve Sözleşmeden Doğan Haklar

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2021/8556

 

Karar No

2022/561

 

Karar Tarihi

18 Ocak 2022

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page