EŞYA HUKUKU · KANUN YARARINA BOZMA
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi — Tarım Arazisinin İnançlı İşlemle Hisselendirilmesinde Davayı Kabulün Sınırı
2021/8556 E., 2022/561 K. · 18 Ocak 2022
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026
Kararın Özeti
Birlikte tarımsal yatırım yapmak için alınan taşınmazların eşit paylarla adlarına tescilini isteyen kişiler, aralarındaki inançlı sözleşmeye dayandı. Davalı davayı kabul etti. Mahkeme bir taşınmaz yönünden tescile karar verdi. Yargıtay, tarım arazisinin kanundaki sınırlar bakımından hisselendirilmeye elverişli olup olmadığının ilgili idareden araştırılmasını gerekli gördü. Kamu düzeninden kaynaklanan yasağın kabul beyanıyla aşılamayacağını belirleyerek kararı kanun yararına bozdu. Bozma önceki hükmün sonuçlarını değiştirmedi.
Hukuki İlke
İnançlı işlem ve davayı kabul, tarım arazilerinin bölünmesine ilişkin kamu düzeni sınırlamalarını kendiliğinden kaldırmaz. Bu dosyada taşınmazın kanuni koşulları taşıyıp taşımadığı ilgili idarenin bilgisi alınarak belirlenmeliydi. Tescile uygunluk araştırılmadan kabul beyanına dayanılması eksik inceleme sayıldı.
Sonuç
Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz istemi kabul edildi. Tescil yönündeki karar, taraflar bakımından doğurduğu sonuçları etkilememek üzere oybirliğiyle kanun yararına bozuldu.
İlgili Mevzuat
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu — m. 3, 8, 8/A
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 363/1, 363/3
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGITAY YARGITAY İLAMI
7. Hukuk Dairesi
ESAS NO :
KARAR NO:
MAHKEMESİ : Urla Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ :
NUMARASI :
DAVACILAR :
DAVALI :
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükme karşı Adalet Bakanlığı
tarafından kanun yararına temyiz isteğinde bulunulmuş olmakla dosya
incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Dava, inançlı işlemden kaynaklanan tapu iptal ve tescil istemine
ilişkindir.
Davacılar vekili, İzmir ili, Urla ilçesi, ........... Mahallesi ........ mevki ......
ada ........ parsel sayılı ve İzmir ili, Menderes ilçesi, .............. Köyü ....... Mevki
........ ada ........ parsel sayılı taşınmazların davalı ile birlikte organik tarım ve
hayvancılık yapmak, yeni gübre ve tarımsal ilaçların denemesini yapmak,
kaliteli tohumculuk ve verimi yüksek tohum ve fide çalışmaları ve buna benzer
alanlarda faaliyette bulunmak ve bu yönde ilgili makamlardan teşvik
başvuruları yapmak üzere aralarında inançlı sözleşme düzenleyerek
anlaştıklarını, bu amaçla eşit miktarlarda yatırım yaparak dava konusu
taşınmazları satın aldıklarını, zamanla aralarında anlaşamadıklarını beyanla
taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile eşit hisse oranlarında davacılar adına
ayrı ayrı tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı 21.06.2021 tarihli dilekçesi ile, açılan davayı bütün sonuçları ile
kabul etmiştir.
Mahkemece; davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile,
-İzmir ili, Menderes ilçesi, .........Mahallesi ............. Mevki ..... ada .......
parselde kayıtlı taşınmazın davalı adına kayıtlı tapusunun iptali ile davacılar
adına eşit hisselerle tapuda kayıt ve tesciline,
-İzmir ili, Urla ilçesi, ............. Mahallesi ...... ada ....... parsel sayılı
taşınmaz bakımından reddine karar verilmiştir.
Hüküm, Adalet Bakanlığı tarafından, 6100 sayılı HMK’nın 363'üncü
maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun yararına temyiz edilmiştir.
ESAS NO : 2021/8556
KARAR NO : 2022/561
Açılan davada, dava konusu İzmir ili, Urla ilçesi, ........... Mahallesi,
............. Mevkii, ..... ada ....... parsel ve İzmir ili, Menderes ilçesi, ...........
Köyü, ........... Mevkii, ...... ada ...... parsel sayılı taşınmazların davacılar ile
davalı arasında inançlı sözleşme düzenlenerek satın alındığı, zamanla
aralarında anlaşamadıkları belirtilerek taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile
eşit hisse oranında davacılar adına ayrı ayrı tapuya kayıt ve tesciline karar
verilmesinin istendiği, mahkemece davanın kısmen kabulü ile dava konusu
... sayılı taşınmazın davalı adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile
davacılar adına eşit hisselerle kayıt ve tesciline, ....... ada .... parsel sayılı
taşınmaz bakımından davanın reddine karar verildiği ve hükmün istinaf kanun
yoluna gidilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından, davalının 21.06.2021 tarihli dilekçesi ile açılan
davayı kabul ettiğini beyan ettiği ve mahkemece davalının kabul beyanı dikkate
alınarak yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda, toprağın
korunması, geliştirilmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, asgari tarımsal
arazi ve yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin belirlenmesi ve
bölünmelerinin önlenmesi, tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazilerin
çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı kullanımını
sağlayacak usul ve esasları belirlemek amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.
Anılan Kanunun “Tarım arazilerinin sınıflandırılması, asgari tarımsal
arazi büyüklüklerinin belirlenmesi” başlıklı 8'inci maddesinin birinci fıkrası
gereğince tarım arazileri; doğal özellikleri ve ülke tarımındaki önemine göre,
nitelikleri Bakanlık tarafından belirlenen mutlak tarım arazileri, özel ürün
arazileri, dikili tarım arazileri ve marjinal tarım arazileri olarak
sınıflandırılmıştır. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında; "Asgari tarımsal arazi
büyüklüğü; mutlak tarım arazileri, marjinal tarım arazileri ve özel ürün
arazilerinde 2 hektar, dikili tarım arazilerinde 0,5 hektar, örtü altı tarımı yapılan
arazilerde 0,3 hektardan küçük belirlenemez. Bakanlık asgari tarımsal arazi
büyüklüklerini günün koşullarına göre artırabilir. Tarım arazileri Bakanlıkça
belirlenen büyüklüklerin altında ifraz edilemez, hisselendirilemez, Hazine
taşınmazlarının satış işlemleri hariç olmak üzere pay ve paydaş adedi
artırılamaz..." hükmü düzenlenmiştir.
Kanunun 3. maddesinde; mutlak tarım arazisi, özel ürün arazisi, dikili
tarım arazisi, marjinal tarım arazisi, asgari tarımsal arazi büyüklüğü ve yeter
gelirli tarımsal arazi büyüklüğü ayrı ayrı tanımlanmıştır.
5403 sayılı Kanunun "Yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğü" başlıklı 8/A
maddesinde ise; "İl ve ilçelerin yeter gelirli tarımsal arazi büyüklükleri bölge
farklılıkları göz önünde bulundurularak bu Kanuna ekli (1) sayılı listede
belirlenmiştir. Tarımsal araziler bu Kanuna ekli (1) sayılı listede belirlenen
yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin altında ifraz edilemez, bölünemez..."
hükmüne yer verilmiştir.
ESAS NO : 2021/8556
KARAR NO : 2022/561
Paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyeti şeklinde birlikte mülkiyetin söz
konusu olduğu tarım arazilerinde satışa konu edilemeyen yerlerin satış
vaatlerine ve inanç sözleşmelerine de konu olamayacağı kuşkusuzdur.
Asgari tarımsal arazi büyüklüklerinin üzerinde olan tarım arazileri
yukarıda belirtilen miktarların altında ifraz edilmemek şartıyla oranına
bakılmaksızın hisseli olarak satılabilir.
Bu durumda; dava konusu ..... ada ....... parsel sayılı taşınmaz, 5403
sayılı Kanun uyarınca müfrez çamlı tarla vasfında olduğundan ve yukarıda
değinilen kanun hükümlerinde belirtilen miktarların altında ifraz
edilemeyeceğinden, mahkemece taşınmazın davacılar adına yazılı şekilde
hisseli olarak tapuda intikalinin mümkün olup olmadığı, kanunda belirtilen
hususları taşıyıp taşımadığı hususu ilgili kamu idaresinden sorularak kanun
hükümlerinde belirtilen miktarların altında olduğunun anlaşılması halinde,
kamu düzeni gereği taşınmazın ifrazının yasaklandığı bir konuda davalının
davayı kabulünün hukuken geçerli bir sonuç doğurmayacağı dikkate alınarak
davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile
davalının kabul beyanı bulunduğundan bahisle dava konusu ..... ada ..... parsel
sayılı taşınmaz yönünden davanın kabulü yönünde hüküm kurulması usul ve
yasaya aykırıdır.
Bu nedenle Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma istemi kabul
edilerek, mahkeme kararının kanun yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının kanun
yararına temyiz isteminin kabulü ile Urla Asliye Hukuk Mahkemesinin ....
tarihli, .................Esas ve .............. sayılı Kararının sonuca etkili olmamak
üzere HMK'nın 363/1 maddesi uyarınca KANUN YARARINA
BOZULMASINA, HMK'nın 363/3. maddesi gereğince gereği yapılmak üzere
kararın bir örneğinin ve dosyanın Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE,
18/01/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
Benzer Kararlar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — İnançlı İşlemde Para Havalesi ve İsticvap
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — Kullanıcı Şerhi Davasında Davayı Kabul
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — İnançlı Satışta Rayiç Bedelden Kredi Borcunun Mahsubu
İlgili Sayfalar
Taşınmaz Mülkiyeti ve Sözleşmeden Doğan Haklar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
Esas No
2021/8556
Karar No
2022/561
Karar Tarihi
18 Ocak 2022
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları