CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU · KANUN YARARINA BOZMA
Yargıtay 8. Ceza Dairesi — Suça Sürüklenen Çocukta Erteleme Kararının Zorunlu Müdafiye Tebliği
2024/22222 E., 2026/4393 K. · 31 Mart 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Kullanmak için uyuşturucu bulundurduğu ileri sürülen ve suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan çocuk hakkında kamu davasının açılması ertelendi ve denetimli serbestlik uygulandı. Karar çocuğa tebliğ edildi, zorunlu müdafiine tebliğ edilmedi. Tek çağrı yazısına uymaması üzerine dosya kapatıldı; açılan davada hapis cezası verilip ertelendi. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, müdafiye tebliğ yapılmadığından erteleme kararının kesinleşmediğini, uyarılı ikinci tebligat olmadan ısrar şartının da gerçekleşmediğini ve yaş küçüklüğü indiriminin yapılmadığını belirterek hükmü kanun yararına bozdu.
Hukuki İlke
Bu dosyada suça sürüklenen çocuk hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının, itiraz hakkı bulunan zorunlu müdafiye de tebliğ edilmesi gerektiği; aksi hâlde kararın kesinleşmeyeceği ve erteleme süresinin işlemeye başlamayacağı kabul edildi. Mahkemenin durma kararı vererek usulüne uygun tebligatı sağlaması ve denetimli serbestliğin sonucunu beklemesi gerekir.
Sonuç
Kanun yararına bozma istemi kabul edilerek mahkûmiyet hükmü oy birliğiyle kanun yararına bozuldu; dosya gerekli işlem için mahkemesine gönderildi.
İlgili Mevzuat
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 31, 51, 191
Yaş küçüklüğü, cezanın ertelenmesi ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 150, 173, 223, 309
Zorunlu müdafilik, itiraz, durma kararı ve kanun yararına bozmaDenetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği — m. 44
Yükümlülerin uyarılması ve ısrar
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
8. Ceza Dairesi 2024/22222 E. , 2026/4393 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2015/1414 E., 2019/88 K.
SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma
İNCELEME KONUSU
KARAR : Mahkumiyet
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
Suça sürüklenen çocuk hakkında Çubuk 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 23.01.2019 tarihli ve 2015/1414 Esas, 2019/88 Karar sayılı kararı ile kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan açılan kamu davasında 1 yıl 8 ay hapis cezasının ertelenmesine karar verildiği, kararın 27.02.2019 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 03.07.2024 gün ve 2022/15340 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.07.2024 tarihli ve KYB-2024/77134 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
"1-5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun, 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile değişik 191. maddesi uyarınca verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile bu karara bağlı olarak verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararların itiraz yolu açık olmak üzere verilmesi ve suça sürüklenen çocuk ve bu çocuğun 5271 sayılı Kanun'un 150. maddesi uyarınca atanmış olan zorunlu müdafiine tebliğ edilmesi gerektiği, suça sürüklenen çocuğa ve zorunlu müdafiine, verilen karara karşı itiraz hakkı tanınmadan ve usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeden tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı, somut olayda; suça sürüklenen çocuk hakkında Çubuk Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 22/04/2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ve tedaviye tabi tutulmasına ilişkin kararda itiraz kanun yolunun gösterildiği, kararın suça sürüklenen çocuğa 04/05/2015 tarihinde tebliğ edildiği ancak suça sürüklenen çocuğu "temsilen" zorunlu müdafiine tebliğ edilmediği, bu nedenle erteleme kararı kesinleşmediğinden erteleme süresinin işlemeye başlamayacağından, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının usulüne uygun kesinleştirilmesini sağlamak amacıyla durma kararı verilmesi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde,
2- Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 22/12/2015 tarihli ve 2015/1717 esas, 2015/33429 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, sanığa 10 gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurması gerektiği uyarısını içeren tebligatın yapılması ve sanığın başvuruda bulunmaması üzerine, yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta "ısrar" ettiğinin kabul edilebilmesi için sanığa "önceki tebligat gereğince başvuruda bulunmadığı, bu tebligat üzerine öngörülen süre içinde de başvurmaması halinde yükümlülüklere ve tedavinin gereklerine uymamakta ısrar etmiş sayılacağı" uyarısı ile yeniden tebligat yapılması, bu tebligata rağmen de başvuruda bulunmadığı takdirde sanığın tedavi ve denetimli serbestlik tedbirlerine uymamakta ısrar ettiğinin kabul edilmesi gerektiği, somut olayda, suça sürüklenen çocuk hakkında denetimli serbestlik tedbirine başlanabilmesi için 10 gün içinde müracaat etmesine dair Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 17/09/2015 tarihli ve 2015/17650 DS sayılı çağrı yazısının 07/10/2015 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğe rağmen denetimli serbestlik müdürlüğüne müracaat etmemesi üzerine anılan Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 10/11/2015 tarihli ve 2015/17650 DS sayılı kararı ile dosya kaydının kapatılmasına karar verilmiş ise de; tek başına bu durumun ısrar olarak kabulünün mümkün bulunmadığı, esasen denetimli serbestlik tedbirine kaldığı yerden devam edilmesi gerektiği, kamu davası hakkında durma kararı verilerek yükümlü hakkında hükmolunan denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesinin gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde,
3-Kabule göre de, kayden ... doğumlu olup, suçun işlendiği 09/12/2014 tarihinde 15-18 yaş grubu aralığında bulunduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuk hakkında tayin olunan cezadan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 31/3. maddesi uyarınca 1/3 oranında indirim yapılması gerektiği gözetilmeden, fazla ceza tayin edilerek yazılı şekilde karar verilmesinde, isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Suça sürüklenen çocuk hakkında, 09.12.2014 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının 22.04.2015 tarih, 2015/4 Soruşturma, 2015/35 sayılı kararı ile 5237 sayılı Kanun’un 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, dördüncü fıkrası uyarınca erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, kararın suça sürüklenen çocuğa 04.05.2015 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, 15.09.2015 tarihinde infazı için Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,
B. Denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanıldığı, Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 17.09.2015 tarihli ve 2014/17650 DS sayılı çağrı yazısının usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesine rağmen suça sürüklenen çocuğun müdürlüğe başvurmaması nedeniyle İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonunun 10.11.2015 tarihli kararıyla dosyanın kapatılmasına karar verildiği,
C. Denetimli serbestlik tedbirine uymadığının bildirilmesi üzerine, Çubuk Cumhuriyet Başsavcılığının 16.11.2015 tarihli ve 2015/4 Soruşturma, 2015/1187 Esas, 2015/1180 sayılı iddianamesi ile açılan kamu davasında, Çubuk 1. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 23.01.2019 tarihli ve 2015/1414 Esas, 2019/88 Karar sayılı kararı ile, suça sürüklenen çocuğun 5237 sayılı Kanun'un 191/1 ve 62. maddeleri uyarınca verilen 1 yıl 8 ay hapis cezasının aynı Kanun'un 51 inci maddesi gereğince ertelenmesine dair hükmün, istinaf edilmeksizin 27.02.2019 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği,
Anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına göre;
D. Suça sürüklenen çocuk hakkında verilen 22.04.2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin karar suça sürüklenen çocuğa 04.05.2015 tarihinde tebliğ edilmiş ise de, müdafiine tebliğ yapılmadığı, kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair karara yaşı küçük şüphelinin ve dolayısıyla şüpheliye soruşturma aşamasında 5271 sayılı Kanun'un 150/2. maddesi uyarınca atanan zorunlu müdafiinin de itiraz hakkının bulunduğu, itiraz hakkının kullanılabilmesi için yaşı küçük şüpheliyi "temsilen" zorunlu müdafiine de ilgili kararın tebliğ edilmesi gerektiği, şüpheli ve müdafiine usûlüne uygun tebliğ yapılmadığı için erteleme kararının usûlüne uygun şekilde kesinleştiğinden söz edilemeyeceği, usûlsüz olarak verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi, erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı, bu nedenle yükümlülük ihlâlinin uygulanamayacağı, bu durumda, erteleme kararının kesinleşmesine kadar işlenen tüm eylemlerin tek suç olarak ve 5237 sayılı Kanun'un 61. maddesi kapsamında alt sınırdan uzaklaşma gerekçesi olabileceği anlaşıldığından,
Mahkemesince, kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca "durma" kararı verilerek, suça sürüklenen çocuk hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın, karara karşı, tebliğ tarihinden itibaren 5271 sayılı Kanun'un 173. maddesinin 7499 sayılı Kanun ile değişik haline göre "iki hafta" içinde ilgili sulh ceza hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte usûlüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesinin sağlanması ve usûlüne uygun şekilde kesinleştirilmesini takiben geçerli tebligat işlemleri yapılarak erteleme ve denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi gerektiği gözetilmeden mahkumiyet kararı verilmesi,
E. 5237 sayılı Kanun'un 191/2. maddesinde "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında ... beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." ve dördüncü fıkrasında
"Kişinin, erteleme süresi zarfında;
1. Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,
2. Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,
3. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklindeki düzenlemelere ve Yargıtayın istikrar kazanmış içtihatlarına göre;
6545 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra, fakat 10.11.2021 tarihli ve 31655 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesinden önce kapatılmış infaz dosyalarında;
Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra denetimli serbestlik tedbirinin infazı için Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderilmesi gerektiği, Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce çıkarılan çağrı yazısının usûlüne uygun tebliğinden sonra şüphelinin müdürlüğe başvurmaması halinde, uyarılı ikinci çağrı yazısının tebliğe çıkarılacağı, ikinci tebligatın usulüne uygun yapılması ve şüphelinin müdürlüğe başvurmaması üzerine infaz dosyasının kapatılacağı, bu durumda ısrar şartının gerçekleşmiş olacağı, suça sürüklenen çocuklar için Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği 44. madde ile düzenlenmiştir.
Şüphelinin çağrı yazısı tebliğinden sonra müdürlüğe başvurarak infaza başlanmasından sonra yükümlülük ihlalinde bulunması üzerine uyarılmasına karar verileceği, uyarı yazısının tebliğinden sonra müdürlüğe başvurmaması halinde yine ısrar şartı gerçekleşmiş olacağından infaz dosyasının kapatılacağı,
Şüphelinin çağrı yazısı tebliği üzerine müdürlüğe başvurarak infaza başlanmasından sonra, yükümlülük ihlalinde bulunması üzerine uyarılmasına karar verileceği, uyarı yazısının tebliğinden sonra şüphelinin müdürlüğe gelerek program takvimi uyarınca belirlenen yükümlülüklerini bir veya birden fazla kez yerine getirmesinden sonra yeniden yükümlülük ihlalinde bulunması halinde; ısrar uyarısını içeren bir tebligat daha yapılması gerekeceği, ikinci uyarıdan sonra müdürlüğe gelmemesi veya gelip de yeniden yükümlülük ihlalinde bulunması halinde artık ısrar şartının gerçekleşeceği ve infaz dosyasının kapatılması gerekeceği,
10.11.2021 tarihinde 31655 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin "Yükümlülerin uyarılması" başlıklı 44. maddesi düzenlemesi,
" (1) Yükümlülüğün yerine getirilmesi için uyulması gereken kurallar ile karara uygun olarak hazırlanan programa ve denetimli serbestlik personelinin bu kapsamdaki uyarı ve çağrılarına uyulmaması yükümlülüğün ihlali sayılır. Yükümlülüğün ihlal edilmesi durumunda vaka sorumlusunun teklifi üzerine yükümlü, komisyon tarafından veya Kanunda yazılı hâllerde komisyonun önerisi üzerine infaz hâkimi tarafından uyarılır.
(2) Uyarı bir yazı ile yükümlüye tebliğ edilir. Gerektiğinde yükümlü, müdürlüğe davet edilerek yükümlülüklerine ilişkin hususlar ve ihlalin sonuçları vaka sorumlusu tarafından kendisine sözlü olarak da açıklanır. Yükümlünün gelmemesi durumunda daha önce yapılmış olan yazılı uyarı yeterli sayılır.
(3) Denetimli serbestlik kararlarının infazında, yükümlülüğün bir yıl içerisinde mazereti olmaksızın ve kasıtlı olarak üç defa ihlal edilmesi yükümlülüğe uymamada ısrar etme sayılır. Yükümlünün ikinci kez uyarılmasının ardından bir yıl içerisinde üçüncü ihlalin tespit edilmesi halinde dosyanın kapatılması ile ilgili süreç başlatılır. Suça sürüklenen çocuklar ve denetimli serbestlik kararının infazına başlandığı tarihte çocuk olup infaz sürecinde on sekiz yaşını dolduranlar bakımından ise yükümlünün bir yıl içerisinde üçüncü kez uyarılmasının ardından bir yıl içinde dördüncü ihlalin tespit edilmesi halinde dosyanın kapatılması ile ilgili süreç başlatılır.
(4) Uyarı için yapılan tebligatta, bir yıl içerisinde suça sürüklenen çocuklar ve denetimli serbestlik kararının infazına başlandığı tarihte çocuk olup infaz sürecinde on sekiz yaşını dolduranlar bakımından dördüncü kez, diğer yükümlüler bakımından üçüncü kez ihlal durumunun tespit edilmesi halinde tekrar bir uyarının yapılmayacağı, dosyanın kapatılması ile ilgili sürecin başlatılacağı ve dosyanın ilgili yargı merciine gönderileceği yükümlüye ihtar edilir." şeklinde olup,
Suça sürüklenen çocuğa 10 gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurması gerektiği uyarısını içeren tebligatın yapılması ve sanığın başvuruda bulunmaması üzerine, yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta "ısrar" ettiğinin kabul edilebilmesi için sanığa "önceki tebligat gereğince başvuruda bulunmadığı, bu tebligat üzerine öngörülen süre içinde de başvurmaması halinde yükümlülüklere ve tedavinin gereklerine uymamakta ısrar etmiş sayılacağı" uyarısı ile yeniden tebligat yapılması, bu tebligata rağmen de başvuruda bulunmadığı takdirde sanığın tedavi ve denetimli serbestlik tedbirlerine uymamakta ısrar ettiğinin kabul edilmesi gerektiği, somut olayda, suça sürüklenen çocuk hakkında denetimli serbestlik tedbirine başlanabilmesi için 10 gün içinde müracaat etmesine dair Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 17.09.2015 tarihli ve 2015/17650 DS sayılı çağrı yazısının 07.10.2015 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğe rağmen denetimli serbestlik müdürlüğüne müracaat etmemesi üzerine anılan Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 10.11.2015 tarihli ve 2015/17650 DS sayılı kararı ile dosya kaydının kapatılmasına karar verilmiş ise de; 5237 sayılı Kanun'un 191/4-a maddesi uyarınca belirlenen ısrar koşulunun gerçekleşmediği, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına kaldığı yerden devam edilmesi gerektiği, incelemeye konu kamu davasında durma kararı verilerek yükümlü hakkında hükmolunan denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesinin gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi,
F. Kabule göre de, kayden ... doğumlu olup, suçun işlendiği 09.12.2014 tarihinde 15-18 yaş grubu aralığında bulunduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuk hakkında tayin olunan cezadan, 5237 sayılı Kanun’un 31/3. maddesi uyarınca 1/3 oranında indirim yapılması gerektiği gözetilmeden, fazla ceza tayin edilerek yazılı şekilde karar verilmesi,
Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
B. Çubuk 1. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 23.01.2019 tarihli ve 2015/1414 Esas, 2019/88 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4-b maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 31.03.2026 tarihinde karar verildi.
...
Benzer Kararlar
Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Denetimli Serbestlikte Israr Şartı ve Erteleme Süresindeki Eylem
Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Uyuşturucu Kullanma Suçunda Erteleme ve Denetimli Serbestlik
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
İlgili Hukuk Dalı
Ceza Muhakemesi Hukuku
Esas No
2024/22222
Karar No
2026/4393
Karar Tarihi
31 Mart 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları