top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

CEZA HUKUKU

Yargıtay 8. Ceza Dairesi — Çocuklar Hakkında Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Süresi

 

2024/25466 E., 2026/10135 K. · 9 Eylül 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Kullanmak için uyuşturucu bulundurmaktan soruşturulan çocuk hakkında beş yıl süreyle kamu davasının açılması ertelendi; karar tebliğ edilmeden yeni eylem gerekçesiyle dava açıldı ve verilen hapis cezası ertelendi. Başsavcılık, tebliğ yapılmadığı için durma kararı gerektiğini ileri sürerek kanun yararına bozma istedi. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, özel kanun olan Çocuk Koruma Kanununa göre çocuklarda erteleme süresinin üç yıl olduğunu belirtti. Bu yönden de bozma istenip istenmeyeceğinin takdiri için dosyayı Adalet Bakanlığına gönderdi.

 

Hukuki İlke

 

Bu dosyada Daire, Çocuk Koruma Kanununun 19. maddesini özel ve lehe düzenleme sayarak, kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçunda adli süreçteki çocuk hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararında sürenin beş yıl değil üç yıl olması gerektiğini kabul etti. Türk Ceza Kanununun 191. maddesinde çocuklar için ayrı bir süre öngörülmemesi bu sonucu değiştirmedi.

 

Sonuç

 

Daire istem hakkında bu aşamada karar vermedi; erteleme süresinin beş yıl olarak belirlenmesi yönünden kanun yararına bozma istenip istenmeyeceğinin takdiri için dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına oybirliğiyle tevdiine karar verdi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu — m. 19
    Çocuklarda kamu davasının açılmasının ertelenmesi süresi

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 31, 191
    Yaş küçüklüğü ve kullanmak için uyuşturucu bulundurmada erteleme

  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 171, 309
    Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve kanun yararına bozma

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

8. Ceza Dairesi         2024/25466 E.  ,  2026/10135 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi (Çocuk Mahkemesi sıfatıyla)

SAYISI : 2017/249 E. 2017/574 K.

SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

KARAR : Mahkumiyet

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığının 24.04.2017 tarihli iddianamesi ile adli süreçteki çocuk hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 191/1 ve 31/3. maddeleri uyarınca açılan dava ile yapılan yargılama neticesinde Adıyaman 2. Asliye Ceza Mahkemesinin (Çocuk Mahkemesi sıfatıyla) 19.07.2017 tarihli kararı ile 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezasının ertelenmesine karar verildiği, kararın 08.09.2017 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği, anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 20.10.2024 tarihli ve 2024/11386 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.11.2024 tarihli ve KYB-2024/108554 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;

"Adıyaman 2. Asliye Ceza Mahkemesinin (Çocuk Mahkemesi Sıfatıyla) 19/07/2017 tarihli kararının 08/09/2017 tarihinde kesinleşmesini müteakip, sanığın denetim süresi içerisinde 15/03/2018 tarihinde işlediği kasıtlı suçtan mahkûm olduğunun ihbar edilmesi üzerine, erteli hapis cezasının aynen infazına ilişkin Adıyaman 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 08/10/2019 tarihli ve 2017/249 Esas, 2017/574 sayılı ek kararı ile anılan karara karşı yapılan itirazın reddine dair merci Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/11/2019 tarihli ve 2019/1870 değişik iş sayılı kararının, Adıyaman 2. Asliye Ceza Mahkemesinin (Çocuk Mahkemesi Sıfatıyla) 19/07/2017 tarihli kararının kanun yararına bozulması halinde infaz kabiliyetinin bulunmayacağı gözetilerek yapılan incelemede;

Benzer bir konuya ilişkin olarak Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 09/12/2019 tarihli ve 2019/2360 Esas, 2019/7718 Karar sayılı ve Yargıtay 20. Ceza Dairesinin 26/05/2016 tarihli ve 2016/1582 Esas, 2016/3201 Karar sayılı ilâmları ile benzer diğer ilamlarında da değinildiği üzere, şüpheli hakkında verilen "Kamu davasının açılmasının ertelenmesi" kararı ve bu karar ile birlikte verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararların, şüpheliye usulüne uygun tebliğ edilmeden tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı, anılan kararın infazına başlanmış olmasının hatta tedbirin infazının tamamlanmasının da bir önem arz etmediği nazara alındığında;

Somut olayda, şüpheli hakkında Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 23/11/2016 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın 7201 sayılı Tebligat Kanununca belirlenen usul doğrultusunda şüpheliye tebliğ edildiğine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığından kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının infazına başlanamayacağı ve somut dosyada kovuşturma şartının gerçekleşmediği cihetle, kamu davasının durmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Adli süreçteki çocuk hakkında, 30.04.2016, 21.05.2016, 20.06.2016 tarihinde işlediği kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçlarından yapılan soruşturma sonunda, Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığının 23.11.2016 tarihli ve 2016/5053 Soruşturma, 2016/167 Karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı Kanun'un 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı Kanun'un 191/3. maddesi uyarınca bir yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, erteleme karar içeriğinde, karara karşı itiraz kanun yolu süresi ve bu sürenin başlangıcı ile merciinin usûlüne uygun şekilde gösterildiği, erteleme kararının tebliğ edilmediği,

B. Adli süreçteki çocuğun 01.03.2017 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma eylemi üzerine kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kaldırıldığı ve Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığının 24.04.2017 tarih, 2016/5053 Soruşturma, 2017/968 Esas, 2017/809 sayılı iddianamesi ile Adıyaman Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,

C. Adıyaman 2. Asliye Ceza Mahkemesinin (çocuk mahkemesi sıfatıyla) 19.07.2017 tarih, 2017/249 Esas, 2017/574 Karar sayılı kararı ile adli süreçteki çocuk hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/1, 31/3, 62... . maddeleri uyarınca 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezasının ertelenmesine karar verildiği, kararın 08.09.2017 tarihinde kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

D. 5271 sayılı Kanun'un 171. (Değişik madde: 06.12.2006 - 5560 sayılı Kanun 21 inci md) maddesinde;

" (1) Cezayı kaldıran şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların ya da şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde, Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir.

(2) (Değişik fıkra: 17.10.2019-7188 sayılı Kanun/19 uncu md) Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, Cumhuriyet savcısı, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen, kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine karar verebilir. Suçtan zarar gören veya şüpheli, bu karara 173 üncü madde hükümlerine göre itiraz edebilir.

(3) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilebilmesi için,

a) Şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezası ile mahkûm olmamış bulunması,

b) Yapılan soruşturmanın, kamu davası açılmasının ertelenmesi halinde şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermesi,

c) Kamu davası açılmasının ertelenmesinin, şüpheli ve toplum açısından kamu davası açılmasından daha yararlı olması,

d) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı ve Cumhuriyet savcısı tarafından tespit edilen zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

(4) Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmediği takdirde, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde kamu davası açılır. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez.

(5) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.

(6) (Ek fıkra: 17/10/2019-7188 S.K./19 uncu md) Bu madde hükümleri;

A) Suç işlemek için örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar,

b) Kamu görevlisi tarafından görevi sebebiyle veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlar ile asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar,

c) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar,

hakkında uygulanmaz." düzenlemesine yer verilmiş olup,

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) kamu davasının açılmasının ertelenmesi başlıklı 19. maddesi ise;

" Madde 19 - (Değişik madde: 06.12.2006 - 5560 sayılı Kanun 39 uncu md)

(1) Çocuğa yüklenen suçtan dolayı Ceza Muhakemesi Kanunundaki koşulların varlığı halinde, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilebilir. Ancak, bu kişiler açısından erteleme süresi üç yıldır.

(2) (Ek fıkra: 17.10.2019-7188 sayılı Kanun 33 üncü md) Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hapis cezasının üst sınırı, on beş yaşını doldurmamış çocuklar bakımından beş yıl olarak uygulanır." şeklindedir.

5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrasında "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." hükmü yer almaktadır.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumu ceza adalet sistemimize ilk defa 5395 sayılı Kanun ile girmiştir. Kurum, 06.12.2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle 5271 sayılı Kanun'un 171/2. maddesinde düzenlenerek, uygulama yönünden yetişkinleri de kapsayacak şekilde genişletilmiştir. En son değişiklik 24.10.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (7188 sayılı Kanun) ile yapılmış, yeni düzenleme ile kurumun kapsamının genişletilmesinin yanısıra etkin bir şekilde uygulanabilmesine yönelik hükümler getirilmiştir.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi; hakkında kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunan failin, kişiliği ve üzerine atılı suçun önemi göz önünde bulundurularak, açılması gereken davadan, belirlenecek bir süre boyunca göstereceği iyi hal dikkate alınarak vazgeçilmesidir. Şüpheli erteleme süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlemediği takdirde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suçun işlenmesi halinde ise, şüpheli hakkında kamu davası açılır.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumu ceza muhakemesinin dava açılmadan sonlanmasını sağlayarak, adli süreçteki çocuğun lekelenmesini ve ceza muhakemesindeki olumsuz süreçlerden etkilenmesini engelleyebilmesi nedeniyle önemli bir çözüm yöntemidir.

Tüm bu düzenlemeler ve açıklamalar doğrultusunda;

5395 sayılı Kanun'un, adli süreçteki çocuklar hakkında özel bir kanun olup öncelikle uygulanması gerektiği, 5395 sayılı Kanun'un 19. maddesinde yer alan açık düzenleme karşısında, adli süreçteki çocuklar hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi halinde, erteleme süresinin "3 yıl" olacağı, erteleme süresinin 3 yıl olarak kabul edilmesinin adli süreçteki çocuk yönünden lehe olduğu, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun değişik 19. maddesindeki 3 yıllık erteleme süresi yürürlükte iken bundan sonra yapılacak düzenlemelerde açıkça bir düzenleme bulunmadığı takdirde erteleme süresinin adli süreçteki çocuklar için 3 yıl olarak uygulanması gerektiği, tıpkı 5271 sayılı Kanun'un 1 71... . maddelerinde erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması sürelerinin 5 yıl olarak belirlenmesine rağmen bu sürelerin çocuklar için 3 yıl olarak uygulandığı konusunda bir tereddüt olmadığı, 5237 sayılı Kanun'un 191. maddesindeki erteleme süresi 5 yıl olarak belirlenmiş iken adli süreçteki çocuklar için ayrıca bir süre öngörülmediğinden 5395 sayılı Kanun'da ki 3 yıllık erteleme süresinin uygulanması gerektiği, çocuğun üstün hukuki yararı da gözetilerek kamu davasının açılmasının ertelenmesi süresinin 3 yıl olarak kabulü gerektiği, somut olayda Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığının 23.11.2016 tarihli ve 2016/5053 Soruşturma, 2016/167 Karar sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararında erteleme süresinin "3 yıl" yerine "5 yıl" olarak belirlenmesi yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına oy birliğiyle TEVDİİNE, 09.09.2026 tarihinde karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 10. Ceza Dairesi — Uyuşturucu Kullanımında Önceki Hükmün Denetim Süresi ve Bakanlıktan Ek Görüş

Tüm Ceza Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Suça Sürüklenen Çocuklar ve Uyuşturucu Soruşturmaları

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 8. Ceza Dairesi

 

Esas No

2024/25466

 

Karar No

2026/10135

 

Karar Tarihi

9 Eylül 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Ceza Hukuku

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İnfaz ve Yatar Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page