EŞYA HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — Arsaya Yapılan Bina İçin Tazminat Davasının Nitelendirilmesi
2016/18686 E., 2020/4196 K. · 30 Haziran 2020
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacı, tapuda davalılar adına kayıtlı taşınmaz üzerine davalılardan eski eşiyle birlikte iyiniyetle üç katlı bina yaptıklarını ve binanın taşınmaza değer kattığını ileri sürerek alacak istedi. Mahkeme, talebi evlilik içinde eşe yapılan katkıya dayalı mal rejimi alacağı olarak değerlendirip eski eş yönünden davayı kabul etti, diğer davalılar yönünden husumetten reddetti. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, dilekçeler ve taraf beyanlarına göre davanın Türk Medeni Kanununun 723. maddesine dayalı tazminat istemi olduğunu, mahkemenin talep dışına çıktığını belirterek hükmü bozdu.
Hukuki İlke
Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak hâkime aittir; ancak hâkim talepten fazlasına veya başka bir şeye hüküm veremez. Bu dosyada dava dilekçesi, sonraki dilekçeler ve taraf beyanlarına göre davanın Türk Medeni Kanununun 723. maddesine dayalı tazminat istemi olduğu kabul edilmiş; mal rejiminden kaynaklanan alacak olarak nitelendirilerek hüküm kurulması bozma nedeni sayılmıştır.
Sonuç
Davacı vekili ile davalının temyiz itirazları kabul edilerek hüküm oy birliğiyle bozuldu; diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verildi.
İlgili Mevzuat
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 723
Başkasının arazisine yapı yapılmasında tazminat6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 26, 33, Geçici 3
Taleple bağlılık ve hukukun hâkim tarafından uygulanması1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 428, 440/I
Bozma ve karar düzeltme
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
8. Hukuk Dairesi 2016/18686 E. , 2020/4196 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Alacak
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davacı vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacı vekili, tapuda davalılar adına kayıtlı olan taşınmaz üzerine davacı ve davalılardan eski eş ... ile birlikte iyiniyetle üç katlı bina inşa ettiklerini ve binanın taşınmaza değer kattığını açıklayarak, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL alacağın faiziyle müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalılar, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davacı ... ile davalılardan ...'ın evli olduğu süreçte 02.02.1990 ile 01.01.2002 yılları arasında, mal ayrılığı rejminin geçerli olduğu 01.01.2002 tarihinden 23.06.2004 (boşanma davasının açıldığı tarih) tarihine kadar edinilmiş mallara katılma rejminin geçerli olduğu, davacının talebinin dayanağının evlilik birliği içerisinde davacının eşine yaptığı katkı olduğu ve son alınan 05.11.2015 havale tarihli bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli bulunduğu gerekçeleriyle davalı ... adına açılan davanın kabulü ile 1.000,00 TL'nin davalı ...'dan alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davacıya verilmesine, diğer davalılar hakkında açılan dava yönünden, katkı payı alacağının davalı eş veya davalı eş vefat etmişse mirasçılarına karşı açılabileceği gerekçesiyle husumetten reddine karar verilmiştir. Hüküm, süresi içerisinde davacı vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 sayılı HMK mad. 33). Bununla birlikte tasarruf ilkesinin doğal bir sonucu olarak hakim, tarafların iddia ve savunmaları ile bağlı olup, talepten fazlaya veya başka bir şeye hüküm veremez (6100 sayılı HMK mad. 26).
Somut olayda dava dilekçesi içeriği, 09.10.2014 ve 09.11.2015 tarihli davacı vekili dilekçeleri, aşamalardaki taraf beyanları dikkate alındığında, davanın TMK'nin 723. maddesine dayalı tazminat isteğine ilişkin olduğunun kabulü gerekir. Mahkemece, yanılgılı değerlendirmeyle ve talep dışına çıkılarak mal rejiminden kaynaklı alacak isteği olarak nitelendirilip yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup, başkaca hususlar incelenmeksizin hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenlerle davacı vekilinin ve davalı ...'ın yazılı temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 30.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
İlgili Hukuk Alanı
İlgili Sayfalar
Başkasının Arazisine Yapılan Yapılarda Tazminat
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
Esas No
2016/18686
Karar No
2020/4196
Karar Tarihi
30 Haziran 2020
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları