KİŞİLER HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — Cinsiyet Değişikliğinde Mahkeme İzni Verilmeden Nüfus Kaydının Düzeltilmesi
2018/753 E., 2019/5588 K. · 10 Haziran 2019
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacı, cinsiyet değişikliğine izin verilmesini ve nüfus kaydındaki cinsiyetinin ve adının değiştirilmesini istedi. Dairenin önceki bozma kararı, davaya izin davası olarak bakılmasını, cinsiyet ve ad değişikliği taleplerinin ayrılarak bekletici sorun yapılmasını öngörmüştü. Mahkeme bozmaya uydu ve ad talebini ayırdı; ancak izin talebi hakkında karar vermeden nüfustaki cinsiyetin düzeltilmesine hükmetti. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, Türk Medeni Kanunu'nun 40. maddesine göre önce izin verilmesi ve izne bağlı ameliyatın resmî sağlık kurulu raporuyla doğrulanması gerektiğini belirterek hükmü bozdu.
Hukuki İlke
Yargıtay 8. Hukuk Dairesine göre Türk Medeni Kanunu'nun 40. maddesi uyarınca cinsiyetini ve buna bağlı olarak adını değiştirmek isteyen kişi önce mahkemeden izin almalı, izne bağlı ameliyatı resmî sağlık kurulu raporuyla doğrulatmalıdır; nüfus kaydında düzeltme ancak bundan sonra istenebilir. Bu dosyada izin talebi sonuçlandırılmadan nüfustaki cinsiyetin düzeltilmesi bozma nedeni sayılmıştır.
Sonuç
Bozmaya uyulduktan sonra verilen kabul kararı, davalının temyizi üzerine oybirliğiyle bozuldu.
İlgili Mevzuat
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 40
Cinsiyet değişikliğine izin ve nüfus sicilinde düzeltme1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 428
Bozma kararının dayanağı
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
8. Hukuk Dairesi 2018/753 E. , 2019/5588 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
K A R A R
Davacı dava dilekçesinde, cinsiyet değişikliğine izin verilmesi ile nüfus kaydındaki cinsiyetinin ve isminin değiştirilmesine karar verilmesini istemiş, mahkemece, davanın kabulü ile davacının cinsiyetinin ve isminin değiştirilmesine dair verilen kararın davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 25.05.2017 tarihli ve 2017/2266-7704 sayılı kararı ile hüküm "eldeki davaya cinsiyet değişikliğine izin davası olarak bakılması ile cinsiyet ve isim değişikliği talepleri yönünden dava tefrik edilerek eldeki davanın bekletici mesele yapılması" gerekleri ile bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yargılama yapılmış, dava kabul edilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
4721 sayılı TMK'nin 40. maddesinde, cinsiyetini değiştirmek isteyen kimsenin, şahsen başvuruda bulunarak mahkemece cinsiyet değişikliğine izin verilmesini isteyebileceği, verilen izne bağlı olarak amaç ve tıbbî yöntemlere uygun bir cinsiyet değiştirme ameliyatı gerçekleştirildiğinin resmî sağlık kurulu raporuyla doğrulanması hâlinde, mahkemece nüfus sicilinde gerekli düzeltmenin yapılmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Düzenlemeye göre, cinsiyetini ve buna bağlı olarak ismini değiştirmek isteyen kimsenin; öncelikle mahkemeden cinsiyet değişikliğine izin verilmesini talep etmesi, bu izne bağlı olarak cinsiyet değiştirme ameliyatını gerçekleştirmesi ve bu durumu resmi sağlık kurulu raporu ile doğrulaması gerekmekte olup, ancak bu aşamadan sonra nüfus kayıtlarında düzeltme talep edebileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, mahkemece 30.11.2017 tarihli duruşmada bozma ilamına uyulmasına ve davacının isim talebi yönünden davanın tefrikine karar verildiği, aynı celse dava kabul edilerek davacı ...'ın "kadın" olan cinsiyetinin "erkek" olarak düzeltilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Buna göre, mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyulmuş, davacının isim değişikliğine ilişkin talebinin tefrikine karar verilmekle kısmen bozma ilamı yerine getirilmiş ancak cinsiyet değişikliğine ilişkin talebin tefrik edilmemesi ve cinsiyet değişikliğine ilişkin izin talebi ile ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi doğru olmamıştır.
Mahkemece TMK'nin 40. maddesine aykırı olarak cinsiyet değişikliğine izin davası görülüp sonuçlandırılmadan, eldeki davanın cinsiyet değişikliği davası olarak görülmesi ve nüfus kayıtlarında düzeltmeye karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 10.06.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — Cinsiyet Değişikliğinin Mahkeme İznine Bağlanması
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Ad Değişikliği ve Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davaları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
Esas No
2018/753
Karar No
2019/5588
Karar Tarihi
10 Haziran 2019
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları