MEDENİ USUL HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Bozma Sonrası İstinafta Duruşma ve Usuli Kazanılmış Hak
2026/10455 E., 2026/8320 K. · 1 Ekim 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Sendika şube başkanı, görevden el çektirilmesine ilişkin disiplin kurulu ve yönetim kurulu kararları ile genel kurul kararının iptalini istedi. İlk derece mahkemesi iki davayı da kabul etti; bölge adliye mahkemesi asıl davada istinaf başvurusunu esastan, birleşen davada kesinlikten reddetti. Yargıtay bu kararı yalnız birleşen dava yönünden bozdu. Bozmaya uyan bölge adliye mahkemesi duruşma açmadan asıl davayı da reddetti. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, duruşma açılmamasını ve asıl davada oluşan usuli kazanılmış hakkın gözetilmemesini hatalı bularak kararı bozdu.
Hukuki İlke
Bölge adliye mahkemesinin kararı Yargıtayca bozulduğunda mahkeme, tarafları kendiliğinden duruşmaya davet edip dinledikten sonra bozmaya uyulup uyulmayacağına karar verir; duruşma açılmadan dosya üzerinden hüküm kurulamaz. Bu dosyada önceki bozma yalnız birleşen davaya ilişkin olduğundan, bozmaya uyan mahkemenin asıl dava yönünden aynı hükmü kurması, birleşen dava yönünden ise işin esasını incelemesi gerekir.
Sonuç
Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması istemi reddedildi. Bozmadan sonra duruşma açılmadan karar verilmesi ve asıl dava bakımından usuli kazanılmış hakkın gözetilmemesi nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı oy birliğiyle bozuldu; bozma sebebine göre diğer hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verildi ve dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderildi.
İlgili Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 369, 373/2, 373/3
Temyizde duruşma ve bozmadan sonra bölge adliye mahkemesinde duruşma açılması zorunluluğu6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu — m. 19/4
Önceki bozmada üyelikten çıkarmaya ilişkin kesinlik hükmünün bu davada uygulanamayacağı
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2026/10455 E. , 2026/8320 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2026/622 E., 2026/902 K.
MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/587 E., 2025/2 K.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.
Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de; inceleme konusu dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinde temyizde duruşmaya tâbi davalar arasında belirtilmediğinden, duruşma isteminin reddi ile incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; Sendika Disiplin Kurulunun toplanma şekli ve almış olduğu geçici işten el çektirme kararının Sendika Tüzüğü'nün 26/3 hükmüne aykırı olduğunu, Disiplin Kurulunun almış olduğu kararın geçicilik unsuru taşımadığını, müvekkilinin Sendika Genel Merkezine karşı açtığı dava dilekçesi içeriğinde yalan beyanlarda bulunduğu gerekçesi ile görevden alındığını, oysaki Sendika Genel Merkezine karşı benzer/aynı gerekçelerle dava açan diğer şube başkanları ve üyeler hakkında disiplin süreci yürütülmediğini ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davalı Sendika Disiplin Kurulunun 27.08.2024 tarihli ve 38 sayılı kararı ile Sendika Genel ... Yönetim Kurulunun 28.08.2024 tarihli ve 316 sayılı kararı doğrultusunda müvekkili hakkında verilen görevden geçici el çektirmeye ilişkin kararların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; usul ve esas bakımından hukuka aykırı olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davalı Sendikanın 20.09.2024-21.09.2024 tarihlerinde yapmış olduğu Sendika ... Genel Kurulunda alınan müvekkilinin ihracı yönündeki genel kurul kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı hakkındaji iddialara ilişkin olarak yapılan Disiplin Kurulu toplantısının birincisine, davacının, iş göremezlik raporu beyan ederek, 19.08.2024 tarihli ikinci toplantıya ise kontrol muayenesi olduğunu bildirerek katılmadığını, Disiplin Kurulu toplantılarının bu nedenle iki defa ertelendiğini, Disiplin Kurulunun 27.08.2024 tarihli üçüncü toplantısında, Kurulun iddialara ilişkin sorularını dinlemeden yazılı savunma verdiğini, davacı tarafından Disiplin Kuruluna verilen yazılı savunmanın, iddialar için yeterli bulunmadığını, davacı hakkında verilen kararların hukuka uygun olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle asıl ve birleşen davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İstanbul Anadolu 34. İş Mahkemesinin 17.04.2025 tarihli kararı ile; davacı hakkında verilen kararların hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 17.04.2025 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 30.12.2025 tarihli kararı ile; asıl dava bakımından İlk Derece Mahkemesi kararı isabetli olduğundan başvurunun esastan reddine; birleşen dava bakımından, davacının sendika üyeliğinden çıkarılmasına karar verildiği, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 19/4 hükmü gereğince İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kesinlikten reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 30.12.2025 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, somut uyuşmazlıkta, birleşen davada, 20.09.2024 tarihli Sendika Genel Kurulunda, davacı hakkında alınan disiplin cezasına dair genel kurul kararının iptalinin talep edildiği, Divan tutanağına göre dava konusu Genel Kurul Kararı ile Balıkesir Şube Başkanı olan davacının bu görevinden el çektirilmesine karar verildiği, bu itibarla birleşen davada, davacının, sendika üyeliğinden çıkarılmasına dair bir genel kurul kararı söz konusu olmadığından, 6356 sayılı Kanun'un 19/4 hükmünün uygulanmasının olanaklı olmadığı, buna göre birleşen davada İlk Derece Mahkemesince verilen karar kesin nitelikte olmadığından, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına, bozma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararına uyulmuş, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın reddine, birleşen davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; asıl ve birleşen dava dilekçelerinde belirttiği sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, disiplin cezalarının iptali istemine ilişkindir.
1. 6100 sayılı Kanun'un "Bozmaya uyma veya direnme" kenar başlıklı 373. maddesinin ilgili bölümü şöyledir:
"...
(2) Bölge adliye mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği karar Yargıtayca tamamen veya kısmen bozulduğu takdirde dosya, kararı veren bölge adliye mahkemesi veya uygun görülen diğer bir bölge adliye mahkemesine gönderilir.
(3) Bölge adliye mahkemesi, 344 üncü madde uyarınca peşin alınmış olan gideri kullanmak suretiyle, kendiliğinden tarafları duruşmaya davet edip dinledikten sonra Yargıtayın bozma kararına uyulup uyulmayacağına karar verir.
..."
Somut uyuşmazlıkta, Bölge Adliye Mahkemesi kararının Dairemizce bozulması sonrasında duruşma açılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesi 6100 sayılı Kanun'un 373/3 hükmünde yer alan açık emredici düzenlemeye aykırılık teşkil etmektedir.
Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılmalı, taraflar dinlenildikten sonra Yargıtayın bozma kararına uyulup uyulmayacağına karar verilmeli, daha sonra hüküm kurulmalıdır. Duruşma açılmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi hatalıdır.
2. 6100 sayılı Kanun’da usuli kazanılmış hak kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamakla birlikte, bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri hâline gelmiştir.
Yargıtayın vermiş olduğu bozma kararına uymuş olan mahkeme, bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak ve hüküm kurmak zorundadır. Bozmaya uyulmakla bozma lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğmuş olur. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur.
Somut uyuşmazlıkta İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince asıl dava bakımından İlk Derece Mahkemesi kararı isabetli olduğundan başvurunun esastan reddine; birleşen dava bakımından, davalının istinaf başvurusunun kesinlikten reddine karar verilmiştir. Kararın davalı tarafından temyizi üzerine sadece birleşen dava bakımından işin esasının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulduğu gibi asıl dava bakımından bir bozma kararı da verilmemiştir.
Bu itibarla bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak iş, asıl dava bakımından aynı hükmü kurmak, birleşen dava bakımından da işin esasına dair inceleme gerçekleştirip hüküm kurmaktan ibarettir.
Anılan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre diğer hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — Bozmadan Sonra İstinafta Esastan Ret
Tüm Medeni Usul Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
İstinaf ve Temyiz Aşamasındaki Hukuk Davaları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
İlgili Hukuk Dalı
Medeni Usul Hukuku
Esas No
2026/10455
Karar No
2026/8320
Karar Tarihi
1 Ekim 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları