top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

CEZA HUKUKU  ·  YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI İTİRAZININ REDDİ

Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Sahte Para Davasında Hukuki ve Fiilî Kesinti ile Mükerrerlik

 

2021/358 E., 2024/136 K. · 20 Mart 2024

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 23 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Sahte paranın dolaşıma konulmasına ilişkin bir ceza dosyasında, daha önce açılan davanın sonraki yargılamayı da kapsayıp kapsamadığı tartışıldı. Yargıtay Ceza Genel Kurulu çoğunluğu, önceki iddianamenin düzenlenmesini hukuki kesinti, sonraki olaylar arasındaki somut olguları ise fiilî kesinti olarak değerlendirdi. Ayrı dava açılmasını bu nedenle mükerrer görmedi ve Başsavcılığın itirazını reddetti. Karşı oyların bir bölümü zincirleme suç hükümlerinin, bir bölümü ise mükerrer dava yasağının uygulanması gerektiğini savundu.

 

Hukuki İlke

 

Kurulun çoğunluğu, dava konusu fiilleri önceki iddianameyle doğan hukuki kesinti ve sonraki olaylar arasındaki somut fiilî kesinti üzerinden ayırdı. Bu ayrım, daha önce aynı fiil hakkında dava açılıp açılmadığının denetiminde belirleyici oldu.

 

Sonuç

 

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının mükerrer dava iddiasına ilişkin itirazı oy çokluğuyla reddedildi. Önceki hüküm bu itiraz yolunda kaldırılmadı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 3, 43, 197
    Kararda anılan

  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 170, 223
    Kararda anılan

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 141
    Kararda anılan

  • Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi — m. 6
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

Ceza Genel Kurulu         2021/358 E.  ,  2024/136 K.


"İçtihat Metni"

İTİRAZ

İtirazname No : 2021/54038

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ : 8. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Ağır Ceza

SAYISI : 418-276


I. HUKUKİ SÜREÇ

Parada sahtecilik suçundan sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 197/1, 62/1, 52/2, 53, 58/6, 63 ve 54. maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis ve 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, mahsuba, müsadereye ve sahte paranın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına gönderilmesine ilişkin Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 30.05.2013 tarihli ve 418-276 sayılı hükmün, sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 10.09.2014 tarih ve 10461-19329 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 24.06.2021 tarih ve 54038 sayı ile; "Parada sahtecilik suçunun kesintisiz suçlardan olması ve iddianamenin düzenlenmesi ile hukuki kesintinin oluşması karşısında, hükümlünün aynı suçtan Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/408-2012/434 EK ve Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/418-2013/276 EK sayılı ilamlarıyla mükerrer cezalandırıldığı anlaşılmaktadır. ... Dosyaların durumu itibarıyla iki ayrı kesinleşmiş mahkûmiyet bulunduğundan davaların birleştirilerek görülmesi de mümkün olmadığından hükümlü ... hakkında 08.11.2012 tarihinde müşteki ...'ya karşı işlediği parada sahtecilik suçundan 04.12.2012 tarihli iddianame ile Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesinde açılarak 30.05.2013 tarih ve 2012/418 (E) ve 2013/276 (K) sayılı hüküm ile 2 yıl 1 ay hapis ve 500 TL APC cezası ile cezalandırıldığına ilişkin mahkûmiyet kararını onayan Dairenizin 10.09.2014 günlü ve 2014/10461-19329 EK sayılı onamaya dair ilamının kaldırılarak mahkeme kararının tüm deliller birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun yeniden takdiri için bozulması," gerektiği düşüncesiyle itiraz yoluna başvurmuştur.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 8. Ceza Dairesince 20.09.2021 tarih ve 12708-17779 sayı ile; itiraz nedeni yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında parada sahtecilik suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı mercisince itirazın reddine karar verilmek suretiyle kesinleşmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme sanık hakkında parada sahtecilik suçundan verilen mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık hakkında Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının 04.12.2012 tarihli ve 6015-481 sayılı iddianamesi ile parada sahtecilik suçundan açılan kamu davasının mükerrer olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Kolluk tarafından düzenlenen 08.11.2012 tarihli olay ve yakalama tutanağına göre; aynı gün saat 18.00 sıralarında haber merkezinin İzmir ili, Karşıyaka ilçesi, ....sayılı yerde bulunan iş yerinde sahte 200 TL ile alışveriş yapıldığının, şüphelinin üzerinde sarıya yakın renk pantolon, beyaz uzun kollu triko kazak ve sol elinde ay yıldız dövmesi bulunan genç bir şahıs olduğunun bildirilmesi üzerine, yapılan araştırma sırasında aynı gün eşkâle uyan bir kişinin ilk olarak adliye önünde görüldüğü, ardından söz konusu şahsın Bahriye Üçok Bulvarı üzerinde 35 NHM ** plaka sayılı gri renkli Peugeot 307 marka araca bindiği, bu aracın 1729 sokak üzerinde durdurulduğu, eşkali verilen şahıs kontrol edildiğinde elinde bahse konu dövme izi ve elindeki poşet içinde de gri renkli kız çocuğu giysisi olduğunun tespit edildiği, yapılan üst yoklamasında 145 TL ele geçirildiği, bu kişinin 24.07.1997 doğumlu inceleme dışı suça sürüklenen çocuk ... olduğunun ve aranan şahıslardan olmadığının tespit edildiği, aracı kullanan kişinin ise sanık olduğu ve Turgutlu (Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 2010/828 Esas sayılı dosyasında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık, Manisa (Kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 2012/755 Esas sayılı dosyasında karşılıksız yararlanma ve Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/408 Esas sayılı dosyasında parada sahtecilik suçlarından arandığının belirlendiği, mağdur tarafından kolluk görevlilerine ibraz edilen sahte 200 TL'nin A626 619676 seri numaralı olduğu,

Kolluk tarafından düzenlenen üst arama tutanağına göre; 08.11.2012 tarihinde polis merkezi amirliğine getirilen sanığın yapılan üst aramasında 1 adet 100 TL, 4 adet 20 TL, 1 adet 50 TL, 1 adet 10 TL olmak üzere toplam 240 TL ele geçirildiği, söz konusu paraların yapılan kontrollerinde sahte olmadıklarının tespit edildiği,

35 NHM ** plaka sayılı aracın ruhsat bilgilerine göre; bahse konu aracın tanık ... adına kayıtlı olduğu,

Kolluk tarafından düzenlenen oto arama tutanağına göre; Karşıyaka (Kapatılan) 4. Sulh Ceza Mahkemesinin 09.11.2012 tarihli ve 378 değişik iş sayılı kararına istinaden sanığın kullandığı 35 NHM ** plaka sayılı araçta aynı gün saat 11.00 sıralarında yapılan aramada suç unsuruna rastlanılmadığı,

08.11.2012 tarihli Cumhuriyet savcısı görüşme tutanağına göre; suça konu sahte para ile alışveriş yapan inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun olaydan sonra akrabası olan sanığın arabasına binerken yakalanması ve sanık hakkında daha önce gerçekleşen parada sahtecilik suçundan yakalama evrakının bulunması nedeniyle söz konusu olayda sanığın inceleme dışı suça sürüklenen çocuğu yönlendirme ihtimalinin bulunduğu ve bu bağlamda sanığın suça iştirak etmiş olabileceği değerlendirilerek sanığın mevcutlu olarak gönderilmesi talimatı verildiği, Karşıyaka İlçe Emniyet Müdürlüğünce düzenlenen 09.11.2012 tarihli ve 2661 sayılı fezlekeye göre de; söz konusu talimat doğrultusunda sanığın 09.11.2012 tarihinde hazırlanan tahkikat evrakı ile birlikte Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığına mevcutlu olarak gönderildiği,

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İzmir Şubesi tarafından düzenlenen 12.11.2012 tarihli ve 1764 sayılı rapora göre; inceleme konusu A626 619676 seri numaralı bir adet 200 TL'nin sahte olduğu, aldatma (iğfal, sürüm) kabiliyetinin bulunduğu, yapılışındaki özen ve ustalık derecesi nedeniyle sahte olduğunun ilk bakışta herkes tarafından kolaylıkla anlaşılamayacağı, para destesi veya paketi içinde yer alması durumunda sahte olduğunun ilk bakışta herkes tarafından kolaylıkla anlaşılmasının mümkün olmadığı, uzmanlarca veya veznedar gibi para işinin bir parçası olan kişilerce sahte olduğunun tespit edilebileceği,

Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının 04.12.2012 tarihli ve 6015-481 sayılı iddianamesi ile; sanık hakkında mağdura yönelik eylemi nedeniyle parada sahtecilik suçundan cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı, söz konusu iddianamenin anlatım bölümünde; "Şüpheli ...'nin önceden tedavüle sahte para koymak suçundan sabıkalı olup olay tarihinde idaresindeki 35 NHM ** plakalı araç ile yanında yeğeni ... olduğu hâlde birlikte piyasaya sahte para sürmek amacıyla Manisa ilinden Karşıyaka ilçesine geldikleri, suça süreklenen küçük ...'nin saat 17.50 civarında şüpheli ...'den aldığı Karşıyaka Adli Emanetinin 2012/3437 sırasında kayıtlı 1 adet A626 619676 seri ve sıra numaralı 200 TL sahte banknot ile müşteki ...'ya ait .... adresindeki...Bebe iş yerine gelerek aldığı 55 TL tutarındaki ürünler karşılığında sahte 200 TL banknotu verip 145 TL üstünü de alarak ayrılıp kendisini araç içerisinde bekleyen şüpheli ...'nin yanına geldiği ve araca binerek kaçtıkları, müştekinin şikâyeti üzerine güvenlik güçlerince ilçemiz 1729 Sokakta araç durdurularak şüphelinin yakalandığı, ...Şüphelinin bu suretle atılı suça iştirak ettiği," açıklamasına yer verildiği,

Yapılan yargılama sonucunda Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesince 30.05.2013 tarih ve 418-276 sayı ile sanığın TCK'nın 197/1, 62/1, 52/2, 53, 58/6, 63 ve 54. maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis ve 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, mahsuba, müsadereye ve sahte paranın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına gönderilmesine karar verildiği, bu hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 10.09.2014 tarih ve 10461-19329 sayı ile onanmasına karar verildiği,

UYAP sorgulamasında;

- Manisa Cumhuriyet Başsavcılığının 05.11.2012 tarihli ve 4904-305 sayılı iddianamesi ile; sanık hakkında inceleme dışı katılan ...'e yönelik eylemi nedeniyle parada sahtecilik suçundan cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı, 29.07.2012 suç tarihli olan iddianamenin anlatım bölümünde; "...şüphelinin suç tarihinde Manisa il merkezinde '...' isimli iş yerinin işletmeciliğini yapan müştekiye, yaptığı alışveriş sonrası 200 TL para verip 170 TL para üstünü alarak gittiği, bu olaydan yarım saat kadar önce de şüpheli Serdar ile birlikte hareket ettiği anlaşılan açık kimliği tespit edilemeyen 18-19 yaşlarında bir bayanın da müştekinin iş yerinden alışveriş yaptığı ve şüpheli Serdar'ın müştekiye verdiği sahte 200 TL'lik banknot ile aynı seri numarada olan sahte 200 TL'lik banknot verdiği, bu durumdan şüphelenen müştekinin kendisine verilen 2 adet 200 TL'lik banknotları kontrol ettirdiği ve bunların sahte olduğunu anlayarak polis merkezine müracaatta bulunduğu, şüpheli Serdar'ı kendisinden daha önceleri de alışveriş yapmasından dolayı tanıyan müştekinin yaptırılan fotoğraf teşhisi işlemi sonucunda da şüpheli ...'yi kesin olarak teşhis ettiği, ...Şüpheli tüm aramalara rağmen bulunamadığı için hakkında, Manisa 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 07.09.2012 tarihli ve 2012/738 değişik iş nolu kararıyla yakalama emrinin çıkarıldığı," açıklamasına yer verildiği, söz konusu iki adet 200 TL'lik sahte paraların A627 619676 seri numaralı oldukları, bu davanın Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/408 esasına kaydedildiği,

- Manisa Cumhuriyet Başsavcılığının 06.12.2012 tarihli ve 5552-363 sayılı iddianamesi ile; sanık hakkında inceleme dışı mağdurlar..., ... ..., ... ve ... ...'a yönelik eylemleri nedeniyle parada sahtecilik suçundan 4 kez cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı, iddianamenin anlatım bölümünde; "03.06.2012 tarihinde saat 05.11 sıralarında müştekilerden ...'ın çalışmakta olduğu ... Petrol isimli akaryakıt istasyonundan 20 TL tutarında akaryakıt alınarak karşılığında A462 918535 seri numaralı 200 TL'lik banknot verildiği, 18.06.2012 tarihinde saat 01.45 sıralarında müştekilerden...'nin çalışmakta olduğu ...Petrol isimli akaryakıt istasyonundan 20 TL tutarında akaryakıt alınarak karşılığında A544 615261 seri numaralı 200 TL'lik banknot verildiği, 05.08.2012 tarihinde saat 08.40 sıralarında müştekilerden ... ...'ın çalışmakta olduğu ... ... Petrol isimli akaryakıt istasyonundan 20 TL tutarında akaryakıt alınarak karşılığında A627 619676 seri numaralı 200 TL'lik banknot verildiği, 19.11.2012 tarihinde saat 23.45 sıralarında müştekilerden ... ...'ın çalışmakta olduğu ... Petrol isimli akaryakıt istasyonundan 20 TL tutarında akaryakıt alınarak karşılığında A626 619676 seri numaralı 200 TL'lik banknot verildiği, yapılan soruşturmada yukarıda anlatılan dört ayrı olayda da aynı şekilde 35 NHM ** plakalı aracı kullanan şüphelinin sahte 200 TL'lik banknotları verdiğinin belirlendiği ve bu aracın hakkında kovuşturmaya yer olmadığında dair ek karar verilen ... adına kayıtlı olduğunun belirlendiği, ...'in şüpheli sıfatı ile verdiği ifadesinde; her ne kadar araç kendi adına kayıtlı ise de bu aracın damadı olan ... tarafından alındığını ve bu şahıs tarafından kullanıldığını beyan ettiği, şüpheli ...'nin savunmasında aracın kendisi tarafından kullanıldığını, zaman zaman da eşi ve arkadaşlarına kullanmaları için verdiğini, 19.11.2012 tarihinde bu araç için 20 TL'lik gaz alarak 200 TL veren kişinin kendisi olduğunu ancak verdiği paranın sahte olduğunu bilmediğini, 03.06.2012, 18.06.2012 ve 05.08.2012 tarihlerinde ise kendisinin akaryakıt almadığını, bu iş yerlerinde kendi kullandığı aracın plakasının tespit edilmesinin şaşılacak bir husus olduğunu, belki o tarihlerde aracını kullanması için verdiği arkadaşlarının akaryakıt almış olabileceklerini beyan ettiği," açıklamasına yer verildiği, 03.06.2012, 18.06.2012 ve 05.08.2012 tarihlerinde gerçekleşen parada sahtecilik olaylarından dolayı aranmakta olan sanığın 19.11.2012 tarihinde gerçekleşen parada sahtecilik olayından hemen sonra yakalandığı, bu davanın Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/451 esasına kaydedilip 10.12.2012 tarih ve 451-419 sayı ile aralarında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu gerekçesi ile aynı Mahkemenin 2012/408 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği,

- Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesince 13.12.2012 tarih ve 408-434 sayı ile; parada sahtecilik suçundan sanığın mağdur ...'e yönelik eylemi nedeniyle TCK'nın 197/1, 52/2, 52/4, 53/1 ve 58/6. maddeleri uyarınca 3 yıl hapis ve 2.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye, hak yoksunluğuna ve hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine; katılan ... ile mağdurlar..., ... ve...'e yönelik eylemi nedeniyle ise aynı Kanun'un 197/1, 52/2, 52/4, 53/1, 58/6, 63 ve 54. maddeleri uyarınca 7 yıl hapis ve 10.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye, hak yoksunluğuna, hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba karar verildiği, kararın gerekçesinde; "...İlk olarak müşteki ... ile ilgili soruşturmaya başlanmış buna ilişkin dava 05.11.2012 tarihinde düzenlenmiştir. Birleşen dosyadaki müştekiler..., ..., ve ...’ya sahte paraların verilme tarihi müşteki ... ile ilgili dava tarihi olan 05.11.2012 tarihinden önceye aittir. Sahte parayı tedavüle sürmek suçu bünyesinde teselsülü barındıran, farklı tarihlerde birden fazla kişiye sahte para verilmiş olsa dahi, teselsülün uygulanamayacağı bir suç türüdür. Bu tür suçlarda ikinci bir suçun oluşumunu kabul etmek ancak iddianame düzenlenmesi ile gerçekleşecek hukuki kesinti ile mümkündür. O hâlde 05.11.2012 tarihli ilk iddianamenin düzenlenme tarihinden önce gerçekleşen tüm eylemler tek suç kabul edilecektir. Müşteki ... ...’a verilen sahte banknot haricindeki diğer tüm eylemler iddianame tarihinden önce olup tek suç olarak kabul edilmiş, ... Sanığın müşteki ...’e verdiği sahte paranın verilme tarihi 19.11.2012'dir. İddianame tarihinden sonra işlenen bu eylem hukuki kesinti sebebiyle ikinci suçu oluşturmaktadır." açıklanmasına yer verildiği, bu hükümlerin de sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 18.04.2013 tarih ve 3966-12259 sayı ile onanmasına karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

Mağdur ... kollukta; İzmir ili, Karşıyaka ilçesi, .......Caddesi, No. .... sayılı yerde bulunan...Bebe isimli çocuk giysisi satan iş yerini çalıştırdığını, 08.11.2012 tarihinde saat 17.50 sıralarında iş yerine gelen daha önceden görmediği ve tanımadığı 17 yaşlarında, jöleli, siyah saçlı, üzerinde sarı renkli pantolon, merserize beyaz renkli kazak, kazak üzerinde sarı renkli göbek kısmında nokta şeklinde iki adet dökülen bir şey lekesi olan, parayı uzattığı sol elinin baş parmağı ile işaret parmağının birleştiği yerde hafif silinmiş ay yıldız olduğunu tahmin ettiği dövme bulunan erkek şahsın kendisine 4 yaş çocuk elbisesi sorduğunu, gösterdiği eşya içinden 1 adet triko tunik ile 1 adet yün gri taytı beğendiğini, aldığı ürünlerin 55 TL tuttuğunu, şahsın dövmeli eli ile 200 TL para verdiğini, 145 TL para üstü verdiği bu şahsın ürünleri alıp iş yerinden çıktığını, ardından A626 619676 seri numaralı olan söz konusu parayı incelediğinde sahte olduğunu anladığını ve 155'i aradığını, daha sonra yakalanan ve ismini karakolda öğrendiği inceleme dışı suça sürüklenen çocuktan şikâyetçi olduğunu, olay sırasında bu şahsın yanında kimsenin bulunmadığını,

İnceleme dışı suça sürüklenen çocuk Savcılıkta; suça konu sahte parayı 08.11.2012 tarihinde Manisa ili, İbrahim Çelebi Mahallesinde bir ağacın altında bulduğunu, amcası olan sanığın daha önceden İzmir ilinde oturduğunu, hem arkadaşlarını ziyaret etmek hem de muhabbet kuşu bakmak için sanığın İzmir iline gideceğini öğrenince kendisinin de onun arabasına binerek geldiğini, Karşıyaka ilçesine geldiklerinde sanığa; "Sigara alıp geleceğim." dediğini, ardından arabadan indiğini, daha sonra yeğenine hediye almaya karar verdiğini, bebek kıyafetleri satan bir iş yerine girdiğini, bulduğu para ile 55 TL'ye kıyafet aldığını, iş yeri çalışanının 145 TL para üstü verdiğini, kıyafeti ve para üstünü aldıktan sonra sanığa telefon açıp nerede olduğunu sorduğunu, park yeri aradığını söyleyen sanığa; "Ben kıyafeti, aldım, sen boşuna parketme, adliyenin o tarafa doğru gel." dediğini, adliyenin yerini sanıktan öğrendiğini, adliye yakınlarında sanığın arabasına bindiğini, biraz ilerledikten sonra polislerin kendilerini durdurduğunu, bebek mağazasından alışveriş yapıp yapmadığını sorduklarını, yaptığını belirtmesi üzerine verdiği paranın sahte olduğunu öğrendiğini, paranın sahte olduğunu bilmediğini, süpriz hediye almak amacıyla bu parayı bulduğunu sanığa söylemediğini, olay sonrası sanığı arayıp neden kıyafet aldığını söylediği sorulunca; heyecandan yanıldığını, sanığa; "Amca ben sigarayı aldım, sen nerdesin?" dediğini, savcılık ifadesinden farklı olarak mahkemede; iş yerinden çıktıktan sonra arabaya bindiğini, yola devam ettiklerini, biraz ilerlediklerinde arkalarından polis aracı geldiğini, sellektör yaptığını, sanığın sağa çekip durduğunu, arabaya gelen kolluk görevlilerinin; "Kimin elinde ayyıldız dövmesi var." dediklerini, dövmenin kendisinde olduğunu söylediğini, çelişki nedeniyle sorulunca; olayın üzerinden zaman geçtiği için ayrıntıları hatırlayamamış olabileceğini, araçtan indiğinde park yeri olmadığını, hatta Doğan marka bir aracın gelip sanığın aracına hafif çarptığını, herhangi bir hasar olmadığı için bir işlem yapılmadığını, sanığın da bunun üzerine park yeri aramak için oradan ayrıldığını, iş yerinden çıktıktan sonra telefonla arayıp sanığa sigarayı aldığını, park yeri aramasına gerek kalmadığını söylediğini, sanığın adliyenin önünde olduğunu öğrenince de oraya kadar gidip arabaya bindiğini,

Tanık kollukta; damadı olan sanığın muhabbet kuşu üretimi yaparak geçimini sağladığını, inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun da sanığın yeğeni olduğunu, inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun sahte para ile yakalandığını sonradan öğrendiğini, sanığın bu tür olaylarla ilgisi olmadığını, 08.11.2012 tarihinde sabah saatlerinde Manisa ili, Akhisar ilçesi, Atatürk Mahallesi, .... Sokak, No...... sayılı yerde bulunan ikatemetine gelen sanığın; "Baba ben İzmir'e kuşçunun yanına gideceğim, bana arabanı, verir misin?" dediğini, bunun üzerine adına kayıtlı bulunan 35 NHM ** plaka sayılı aracını kendisine verdiğini, olayla ilgili başka bilgisinin bulunmadığını,

İfade etmişlerdir.

Sanık aşamalarda benzer şekilde; Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, İbrahimçelebi Mahallesi, ....sayılı yerde ikamet ettiğini, camcılık ve muhabbet kuşu üreticiliği yaptığını, daha önceden İzmir ili, Bayraklı ilçesi, Gümüşpala Mahallesi, ..... Sokak'ta oturduğunu, yaklaşık 3-4 yıl kadar önce Manisa iline taşındığını, babası ile birlikte ikamet ettiğini, inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun da kendisi ile birlikte aynı evde ikamet ettiğini, kayınpederi adına kayıtlı olan 35 NHM ** plaka sayılı aracın kendisine ait olduğunu ve sürekli olarak ya kendisi ya da eşi tarafından kullanıldığını, kimseye kullanması için vermediğini, inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun yeğeni olduğunu, 08.11.2012 tarihinde saat 17.00 sıralarında yanında inceleme dışı suça sürüklenen çocuk olduğu hâlde hem Gümüşpala Mahallesinden tanıdığı arkadaşlarını ziyaret etmek hem de arkadaşında bulunan muhabbet kuşlarına bakmak için İzmir'e geldiğini, ancak uzun zamandır gelmediği için yolları şaşırdığını, tam olarak hatırlamadığı bir yerde inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun sigara almak için araçtan indiğini, trafiğin yoğun olması nedeniyle arkasından araçlar da gelinde aracı park edecek yeri olmadığı için inceleme dışı suça sürüklenen çocuğu orada bırakıp ilerlediğini, yolu şaşırdığını, bir süre sonra 0 554 890 ** ** numaralı telefonunu inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun aradığını, nerede olduğunu sorduğunu, yolu şaşırdığını söyleyip orada bulunanlara adliyeye yakın bir yerde olup olmadığını sormasını istediğini, yakın olduğunu öğrenince inceleme dışı suça sürüklenen çocuktan adliye önüne gelmesini istediğini, aracı ile Karşıyaka Adliyesine gittiğinde inceleme dışı suça sürüklenen çocuğu adliyenin önünde gördüğünü, inceleme dışı suça sürüklenen çocuk yanına geldiğinde elinde bir poşet bulunduğunu, kendisine üç yaşında olan kızını kastederek; "Yeğenime jest yaptım, elbise aldım." dediğini, 20-30 metre kadar ilerleyince arkalarından gelen ekip aracının kendilerine selektör yapıp durdurduğunu, inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun elindeki dövmeyi gördüklerini, ardından inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun sahte para ile alışveriş yaptığını öğrendiğini, söz konusu parayı inceleme dışı suça sürüklenen çocuğa kendisinin vermediğini, daha önce sahte paradan yakalanıp cezaevine girdiğini, daha sonra ise bu işi yapmayı bıraktığını savunmuştur.


V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

Uyuşmazlığın isabetli bir çözüme kavuşabilmesi için öncelikle uyuşmazlık konusu ile ilgili olduğu ölçüde parada sahtecilik suçuna ilişkin mevzuat hükümlerine değinilmesinde yarar bulunmaktadır.

TCK’nın "Parada sahtecilik" başlıklı 197. maddesinin birinci fıkrası; "Memlekette veya yabancı ülkelerde kanunen tedavülde bulunan parayı, sahte olarak üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya tedavüle koyan kişi, iki yıldan oniki yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Parada sahtecilik suçu kamu güvenine karşı işlenen suçlardan olup zarar görme tehlikesi altında bulunan ve kamu güveni zedelenen tüm toplum suçun mağduru durumundadır. Sahte paranın tedavüle sürülmesi hâlinde ise kişilerde bu suçtan zarar görebilirler. Ancak suçun oluşması için mutlaka bir zararın meydana gelmesi şart olmayıp tedavülde bulunan paranın sahte olarak üretilmesi suçun oluşumu için yeterlidir.

Sahteciliğin suç teşkil edebilmesi için üretilen paranın sahteliğinin ilk bakışta ve kolaylıkla anlaşılabilir olmaması diğer bir ifade ile aldatma yeteneğinin bulunması gerekmektedir. Öğretide aldatma yeteneği "...objektif olarak belirsiz (çok sayıda) kişinin suça konu şeyi gerçeğinden ayırt edemeyecek olması şeklinde anlaşılmalıdır. Aldatma yeteneği, tedavüle sunulması halinde çok sayıda kişinin sahte parayı gerçek zannetmesine elverişli bir sahteciliğin varlığı anlamına gelmektedir." şeklinde açıklanmıştır (Osman Yaşar-Hasan Tahsin Gökcan-... Artuç, Türk Ceza Kanunu, 5. cilt, Ankara, 2014, s. 6050).

TCK'nın 197. maddesinin birinci fıkrasında yer alan parada sahtecilik suçu sahte paranın üretilmesinden tedavüle koyulmasına kadarki her aşamada yer alan failin cezalandırılmasını sağlayacak şekilde, seçimlik hareketlerle işlenebilecek bir suç olarak düzenlenmiştir. Tahdidi olarak sayılan seçimlik hareketlerden birinin yapılması suretiyle suç oluşacaktır. Bu seçimlik hareketlerden biri olan ve uyuşmazlık konusu ilgilendiren tedavüle koyma eylemi, sahte paranın günlük hayatta ekonomik dolaşıma sokulması diğer bir anlatımla mal veya hizmet alımında kullanılarak piyasaya sürülmesi olarak tanımlanabilir. Sahte paranın piyasaya sürülmesi suretiyle failin egemenlik alanından çıkıp parayı alan muhatabın egemenlik alanına girmesiyle sahte paranın tedavüle koyulması suçu tamamlanır. Piyasaya sürülen tek bir sahte para olabileceği gibi birden fazla da olabilir.

Tedavüle koyma eylemi niteliği itibarıyla süreklilik arz edip teselsülü bünyesinde barındırdığından aynı anda temin edilen sahte paraların değişik tarihlerde kesintisiz olarak piyasaya sürülmesi hâlinde zincirleme suç veya gerçek içtima kuralları uygulanmayacak ve failin bu eylemleri tek suç olarak kabul edilecektir. Öğretide de bu husus; "Sahte paranın tedavüle sunulması fiilinin birden fazla hareketlerle icra edilmesi hâlinde de tek fiil bulunduğu kabul edilir. Örneğin failin Ankara'dan yola çıkıp İzmir hattındaki tüm il ve ilçelere uğrayarak sahte parayla çeşitli yerlerde alışveriş yapıp tedavüle koyması hâlinde eylem kesintisiz olarak sürdüğünden tek suç oluşur, 43. madde uygulanamaz." şeklinde açıklanmıştır (Yaşar-Gökcan-Artuç, s. 6059). Nitekim Yargıtayın yerleşik içtihatları da bu yöndedir.

Parada sahtecilik suçuna ilişkin olarak yapılan açıklamalardan sonra bu aşamada kesintisiz suç kavramı üzerinde durulması gerekmektedir.

Tipikliğin gerçekleşmesi ile tamamlanan ve aynı zamanda biten diğer bir ifade ile icrası devam etmeyen suçlara anî suç, suçun unsuru olarak gösterilen hareketin yapılmasıyla tamamlanan ancak icrası devam eden suçlara mütemadi suç adı verilmektedir. Kesintisiz suçlarda ihlal bir anda olup bitmemekte, zaman içinde failin iradesi veya üçüncü kişilerin müdahalesi ile kesintiye uğrayıncaya kadar devam etmektedir. Failin iradi davranışının kesintiye uğradığı anda ise temadi bitmekte yani suç işlenmiş olmaktadır. Bu aşamadan sonra eyleme devam edilmesi ise yeni bir suç oluşturacak ve fail hakkında her iki eylemi nedeniyle zincirleme suç hükümlerinin mi yoksa gerçek içtima kurallarının mı uygulanacağı somut olayın özelliklerine göre belirlenecektir.

Öte yandan, uyuşmazlığın çözümüne katkısı bakımından hukuki ve fiili kesinti kavramları üzerinde durulması gerekmektedir.

Yapılmakta olan soruşturma sonucunda toplanan delillerin failin suçu işlediği yönünde yeterli şüphe oluşturması üzerine Cumhuriyet savcısınca şüpheli hakkında CMK'nın 170. maddesi uyarınca iddianamenin düzenlenmesiyle hukuki kesinti oluşmaktadır. İddianamenin düzenlenmesiyle olaylar arasında hukuki kesinti oluştuğundan iddianamenin düzenlenmesinden sonra devam eden eylemler ise başka bir ceza soruşturmasının konusunu oluşturacaktır. Başka bir anlatımla sanık hakkında iddianame düzenlendikten sonra, sanık tarafından aynı suçun tekrar işlenmesi durumda, yeni ve ayrı bir suç söz konusu olacaktır.

Bazı durumlarda ise fiili kesintinin varlığını kabul etmek gerekmektedir. Zira Anayasa'nın 141. maddesinde; "davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması" ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde belirtilen adil yargılanma hakkı kapsamında davaların makul sürede görülmesi ilkeleri benimsenmiş olup soruşturma ve kovuşturma sürecinin hızlı bir şekilde tamamlanarak maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasının sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle soruşturma makamının soruşturma sürecini hızlı bir şekilde tamamlamayıp süreci sürüncemede bırakmasıyla mağdurun elinde olmayan nedenlerle aleyhine çıkabilecek sonuçların ortadan kaldırılması için hukuki kesintinin gerçekleşmediği durumlarda fiili kesintinin oluşabileceğinin kabulü gerekmektedir. Bu bağlamda, fiili kesintinin birçok Yargıtay kararında failin eylemine ara vermesi veya tutuklanması, askere gitmesi, uzun bir süre hastanede yatması gibi nedenlerle eylemini sürdürememesi hâllerinde meydana gelebileceği belirtilmiştir. Ancak belirtilen nedenlerin varlığı durumunda fiili kesintinin muhakkak oluştuğu söylemek mümkün değildir. Her somut olay içerisinde birbirinden çok farklı özellikler barındırabileceğinden bu durumlarda eylemlerin gerçekleştirildiği yer ve araya giren zaman aralığı gibi hususlar gözönünde bulundurularak suç işleme kararının yenilenip yenilenmediği ve bu bağlamda fiili kesintinin gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca belirlenmelidir.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığınca 04.12.2012 tarih ve 6015-481 sayı ile; sanığın yeğeni olan inceleme dışı suça sürüklenen çocuk ile birlikte piyasaya sahte para sürmek amacıyla 08.11.2012 tarihinde Manisa ilinden, İzmir ili, Karşıyaka ilçesine geldiği, inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun mağdurun işlettiği...Bebe isimli iş yerinden yaptığı 55 TL tutarındaki çeşitli çocuk kıyafeti alışverişi karşılığında sanıktan aldığı 1 adet A626 619676 seri numaralı sahte 200 TL'yi verdiği, bahse konu kıyafetler ile 145 TL para üstünü aldıktan sonra sanık ile buluşup aracına bindiği, ihbar üzerine sanık ve inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun aynı gün araç içinde yakalandıkları iddiası ile sanığın parada sahtecilik suçundan cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesince 30.05.2013 tarih ve 418-276 sayı ile sanığın parada sahtecilik suçundan 2 yıl 1 ay hapis ve 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 10.09.2014 tarih ve 10461-19329 sayı ile onanmasına karar verildiği,

Manisa Cumhuriyet Başsavcılığınca 05.11.2012 tarih ve 4904-305 sayı ile; 29.07.2012 tarihinde sanık ile birlikte hareket eden ve kimliği tespit edilemeyen 18-19 yaşlarında bir kadının işletmeciliğini inceleme dışı katılan ...'nin yaptığı ve Manisa il merkezinde bulunan ... isimli iş yerinden alışveriş yapıp bunun karşılığında inceleme dışı katılana 1 adet A627 619676 seri numaralı sahte 200 TL verdiği, bundan yarım saat sonra ise sanığın aynı yerden alışveriş yapıp aynı seri numaralı 1 adet 200 TL verip 170 TL para üstü aldığı, sanığın tüm aramalara rağmen bulunamaması nedeniyle hakkında yakalama emri düzenlendiği iddiası ile sanığın parada sahtecilik suçundan cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı, bu davanın Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/408 esasına kaydedildiği, yine Manisa Cumhuriyet Başsavcılığınca 06.12.2012 tarih ve 5552-363 sayı ile; sanığın 03.06.2012 tarihinde inceleme dışı mağdur...'in çalışmakta olduğu ... Petrol isimli akaryakıt istasyonundan 20 TL tutarında akaryakıt alarak karşılığında A462 918535 seri numaralı 1 adet sahte 200 TL verdiği, 18.06.2012 tarihinde inceleme dışı mağdur...'ın çalışmakta olduğu ...Petrol isimli akaryakıt istasyonundan 20 TL tutarında akaryakıt alarak karşılığında A544 615261 seri numaralı 1 adet sahte 200 TL verdiği, 05.08.2012 tarihinde inceleme dışı mağdur ...'nın çalışmakta olduğu ... ... Petrol isimli akaryakıt istasyonundan 20 TL tutarında akaryakıt alarak karşılığında A627 619676 seri numaralı 1 adet sahte 200 TL verdiği, 19.11.2012 tarihinde inceleme dışı mağdur ...'in çalışmakta olduğu ... Petrol isimli akaryakıt istasyonundan 20 TL tutarında akaryakıt alarak karşılığında A626 619676 seri numaralı 1 adet sahte 200 TL verdiği iddiası ile sanığın parada sahtecilik suçundan cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı, 03.06.2012, 18.06.2012 ve 05.08.2012 tarihlerinde gerçekleşen parada sahtecilik olaylarından dolayı aranmakta olan sanığın 19.11.2012 tarihinde gerçekleşen parada sahtecilik olayından hemen sonra yakalandığı, bu davanın Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/451 esasına kaydedilip 10.12.2012 tarih ve 451-419 sayı ile aralarında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu gerekçesi ile aynı Mahkemenin 2012/408 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, yapılan yargılama sonucunda Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesince 13.12.2012 tarih ve 408-434 sayı ile; sanığın inceleme dışı mağdur ...'e yönelik parada sahtecilik suçundan 3 yıl hapis ve 2.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, inceleme dışı katılan ... ile inceleme dışı mağdurlar..., ... ve...'e yönelik parada sahtecilik suçundan ise 7 yıl hapis ve 10.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu hükümlerin de sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 18.04.2013 tarih ve 3966-12259 sayı ile onanmasına karar verildiği,

Anlaşılan dosyada;

TCK’nın 197. maddesinin birinci fıkrasında seçimlik hareketlerden biri olarak düzenlenen tedavüle koyma eyleminin niteliği itibarıyla süreklilik arz edip teselsülü bünyesinde barındırdığı, bu nedenle sahte paraların değişik tarihlerde kesintisiz ola

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay Ceza Genel Kurulu

 

Esas No

2021/358

 

Karar No

2024/136

 

Karar Tarihi

20 Mart 2024

 

Oy Durumu

Oy çokluğu

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Ceza Hukuku

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İnfaz ve Yatar Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page